V SA/Wa 393/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Ewa Wrzesińska - Jóźków, Sędzia WSA - Izabella Janson, Sędzia WSA - Beata Krajewska (spr.), , Protokolant - Marcin Woźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi P. Sp. z o.o. w C. na postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie: odmowy wydania zaświadczeń o pomocy de minimis; 1. uchyla zaskarżone postanowienie w zakresie utrzymującym w mocy postanowienie Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] września 2009 r. o nr [...] w części odmawiającej wydania zaświadczenia o pomocy de minimis na dzień [...] lutego 2007 r., [...] marca 2007 r., [...] marca 2007 r., [...] czerwca 2007 r., [...] czerwca 2007 r., [...] grudnia 2007 r. oraz [...] marca 2008 r.; 2. zasądza od Ministra Pracy i Polityki Społecznej na rzecz P. Sp. z o.o. w C. kwotę 357 zł (trzysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Postanowieniem z dnia [...] września 2009 r. Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych odmówił wydania zaświadczenia o pomocy de minimis na wydatki poniesione na dzień [...] r. na łączną kwotę [...] zł, tj. [...] euro. Przedmiotem rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji były wnioski P. sp. z o.o. w C. z [...] marca 2008 r. o wydanie zaświadczenia o pomocy de minimis. W ocenie Funduszu przedstawiona przez stronę dokumentacja będąca dowodem poniesienia wydatków wskazuje, że operacje zapłaty za faktury VAT nie zostały dokonane bezpośrednio z rachunku ZFRON na rachunki bankowe kontrahentów, co narusza przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków udzielania pomocy de minimis przedsiębiorcom prowadzącym zakłady pracy chronionej (Dz. U. Nr 98, póz. 989 z późn. zm.). Natomiast dokumenty zapłaty za zakupy dokonane na potrzeby indywidualnych programów rehabilitacji, w szczególności: demontaż-montaż silnika, regeneracja turbiny, szlif cylindrów, regeneracja głowicy i polerka nie stanowią pomocy de minimis, gdyż pomoc indywidualna dla osób niepełnosprawnych nie jest traktowana jako pomoc publiczna. Na powyższe postanowienie Spółka złożyła zażalenie wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez wydanie spółce P. zaświadczeń o pomocy de minimis. Powołała się na wyrok WSA w [...] sygn. akt. [...] z dnia [...] lutego 2008 r. w oparciu o zbliżony do niniejszej sprawy stan faktyczny, wskazując, iż w aktualnym stanie prawnym nie istnieje regulacja zakazująca wprost pokrywania z funduszu ZFRON wydatków uprzednio poczynionych na wskazany w przepisach cel z bieżącego rachunku bankowego lub innych funduszów. Zdaniem skarżącej cel wydatkowanych pieniędzy był zgodny z przepisami ustawy o rehabilitacji (...) i wydanym na jej podstawie Rozporządzeniem Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2007 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2009 r. Minister Pracy i polityki Społecznej utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Prezesa PFRON. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał w szczególności, że z przedstawionych dokumentów wynika, że wydatki w ramach indywidualnego programu rehabilitacji nie zostały poniesione ze środków zgromadzonych na rachunku bankowym ZFRON. Strona w toku postępowania uzupełniła wniosek przedstawiając dokumentację dotyczącą poniesionych wydatków, z której wynika, że operacje zapłaty za część faktur została dokonana z rachunku ZFRON na rachunek podstawowy strony. Organ wskazał również, że dokonana przez P. realizacja płatności pozostałych faktur poprzez dokonywanie przelewów na konta nabywców towarów lub usług, tj. na konta osób indywidualnych nie może stanowić podstawy do wystawienia zaświadczenia o pomocy de minimis. Warunkiem otrzymania zaświadczenia jest bowiem uzyskanie przez pracodawcę przysporzenia w wyniku realizacji wydatków na ściśle określone cele, czego spółka nie wykazała. Na powyższe postanowienie P. spółka z o.o. w C. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżąca zaznaczyła, że zaskarża to postanowienie w zakresie dotyczącym odmowy wydania zaświadczenia o pomocy de minimis na dzień: [...] r. na łączna kwotę [...] zł, tj. [...] euro (wydatki przeznaczone na szkolenia pracowników oraz demontaż-montaż silnika i innych podzespołów pojazdu). Skargą nie zostały natomiast objęte wydatki poniesione na przewóz niepełnosprawnych pracowników. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła: 1) naruszenie prawa materialnego poprzez niezastosowanie: a/ przepisów Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków udzielania pomocy de minimis przedsiębiorcom prowadzącym zakłady pracy chronionej i uznanie, że nie mają one zastosowania w mniejszej sprawie podczas gdy przepisy te mają zastosowanie do wydatków ponoszonych do dnia 30 kwietnia 2007 roku. 2) naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię: a/ przepisów Rozporządzenia Ministra Płacy i Polityki Socjalnej z dnia 31 grudnia 1998 roku w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych poprzez uznanie za wydatki ZFRON nie mają one zastosowania w niniejszej sprawie podczas gdy przepisy te mają zastosowanie do wydatków ponoszonych do dnia 31 grudnia 2007 roku. b/ przepisów Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2007r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych poprzez błędną ich wykładnię i uznanie za wydatki ZFRON wydatków które zostały sfinansowane z innych niż rachunek ZFRON - rachunków przedsiębiorcy pomimo tego, iż obowiązek taki nie wynikał z treści rozporządzenia do dnia 22.07.2009 r. i jest to sprzeczne z orzecznictwem sądów administracyjnych 3) naruszenie przepisów postępowania tj. art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art 126 k.p.a. poprzez niewskazanie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia przyczyn, z powodu których odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej w zakresie wydatków związanych ze szkoleniami pracowników oraz kosztami demontażu silnika i innych podzespołów pojazdu, 4) błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia polegający na dowolnym przyjęciu, iż zarówno wydatki związane z kosztami demontażu silnika i innych podzespołów nie służył zmniejszeniu lub wyeliminowaniu ograniczeń zawodowych podczas gdy wydatki zostały poniesione w ramach Indywidualnych Programów Rehabilitacji zatwierdzonych przez komisję składającą się z lekarza, doradcy zawodowego osób niepełnosprawnych/lub instruktora zawodu oraz osoby zajmującej się problematyką rehabilitacji. W oparciu o te zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz poprzedzającego go postanowienia Prezesa Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania przez Sądem Administracyjnym. W uzasadnieniu - powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych wskazano, iż brak jest jakiegokolwiek przepisu, który określałby bezwzględnie taki sposób ponoszenia wydatków z ZFRON, że wydatki te mogą być pokrywane wyłącznie bezpośrednio z konta ZFRON, a pokrycie ich w jakikolwiek inny sposób (i następnie rozliczenie w ramach tego Funduszu) powoduje, że nie mogą być traktowane jako pomoc de minimis. Skarżąca zakwestionowała także ustalenia organów odnośnie wydatków związanych z naprawą samochodu (demontaż-montaż silnika, regeneracja turbiny, szlif cylindrów, regeneracja głowicy i polerka) podkreślając, że są one ogólnikowe i nie powiązane z pełną analizą Indywidualnych Programów Rehabilitacji w ramach których zostały sfinansowane. W odpowiedzi na skargę Minister Pracy i Polityki Społecznej wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko prezentowane w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna i zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy wyjaśnić, iż z dniem 1 maja 2004 r. warunki dopuszczalności pomocy publicznej i zasady jej nadzorowania określają właściwe w tym zakresie przepisy prawa wspólnotowego. Od dnia akcesji organem nadzorującym udzielanie pomocy publicznej w Polsce jest Komisja Europejska. Zagadnienia proceduralne związane z udzielaniem pomocy publicznej, w szczególności tryb przygotowania do notyfikacji programów pomocowych i pomocy indywidualnej oraz postępowanie przed Komisją Europejską w zakresie notyfikacji pomocy, jak również tryb zwrotu pomocy, reguluje ustawa z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej. Po 1 maja 2004 r. możliwe jest także udzielenie pomocy publicznej podmiotom prowadzącym działalność gospodarczą, bez konieczności uzyskania zgody Komisji Europejskiej, jeżeli reguły tej pomocy zgodne są z przepisami dotyczącymi tzw. ,,wyłączenia blokowego". Przepisy te dotyczą m.in. zatrudnienia, szkolenia. Pomoc, bez konieczności uzyskania zgody Komisji Europejskiej, może być również udzielana w ramach zasady de minimis. Z pomocą de minimis wiąże się obowiązek wydania beneficjentowi pomocy zaświadczenia stwierdzającego, ze udzielona pomoc publiczna jest pomocą de minimis (art. 5 ust. 3 ustawy o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej). Odnosząc powyższe rozważania do rozpoznawanej sprawy wskazać należy, iż przepis art. 33 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776, z późn. zm.), w szczególności ust. 3 wyznacza obowiązki pracodawcy prowadzącego zakład pracy chronionej w zakresie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych. Do obowiązków tych należą między innymi wyrażone w pkt 1 - 3 obowiązki prowadzenia ewidencji środków funduszu rehabilitacji, prowadzenia rachunku bankowego środków tego funduszu oraz przekazywania środków funduszu rehabilitacji na ten rachunek, w terminie 7 dni od dnia, w którym środki te uzyskano. W ocenie Sądu, art. 33 ust. 3 ustawy o rehabilitacji nie jest źródłem normy nakazującej dokonywanie zapłat za nabyte towary i usługi wyłącznie za pośrednictwem rachunku bankowego ZFRON, lecz stanowi jedynie o obowiązku nałożonym na pracodawcę przekazywania środków pieniężnych będących równowartością ulg podatkowych na wyodrębniony rachunek bankowy. Gdyby taki obowiązek istniał, musiałby znaleźć wyraźne odzwierciedlenie w konkretnej normie lub choćby w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie art. 33 ust. 11. Ten kierunek wykładni znajduje potwierdzenie w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 września 2009 r. (sygn. akt II GSK 73/09), w którym Sąd wskazał, iż nie budzi wątpliwości okoliczność, że gdyby ustawodawca usankcjonował w ustawie o rehabilitacji zawodowej lub przepisach wykonawczych konieczność zapłaty za wydatki bezpośrednio i jedynie z rachunku bankowego zakładowego funduszu rehabilitacji, to niewątpliwie sprecyzowałby taką przesłankę jako automatycznie skutkującą odmową wydania zaświadczenia o pomocy de minimis. Brak takiej regulacji nie daje żadnych podstaw do rozszerzającej wykładni przepisów dotyczących udzielania pomocy de minimis. Przeciwnie, jest potwierdzeniem stanowiska, iż to przeznaczenie przez przedsiębiorcę środków na cel rehabilitacji decyduje o zakwalifikowaniu pomocy jako pomocy de minimis, nie zaś fakt sfinansowania wydatku z rachunku bankowego środków funduszu. Stanowisko to znalazło również wyraz w prawomocnych orzeczeniach Sądów administracyjnych (v. Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 marca 2010r., II GSK 474/09, wyrok WSA z 2 września 2008 r., I SA/Kr 553/08, LEX nr 465835; wyrok WSA z 15 lipca 2008 r., I SA/Wr 170/08, LEX nr 488309). W niniejszej sprawie organ dokonał jedynie ogólnikowej oceny kilku z kilkudziesięciu wydatków wskazanych przez wnioskodawcę, odstąpił natomiast od dokonania ustaleń czy rzeczywiście wszystkie wydatki wskazane we wnioskach dotyczą właściwych celów oraz czy we wszystkich przypadkach przedsiębiorca pokrył te wydatki z funduszu rehabilitacji. W przedmiotowej sprawie Minister Pracy i Polityki Społecznej obowiązany jest zatem do merytorycznej oceny wniosku złożonego przez skarżącą. Co oznacza, że organ odwoławczy winien szczegółowo ustalić, czy i jakie wydatki poniesione przez zakład pracy chronionej mieszczą się w katalogu wskazanym w § 2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 31 grudnia 1998 r. i stosownie do poczynionych ustaleń, przy zastosowaniu wskazanej wykładni w zakresie sposobu finansowania tych wydatków, ocenić czy przekazanie środków pieniężnych było pomocą de minimis udzieloną w dacie wydatkowania tych środków. Wobec stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.