V SA/Wa 3942/15

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Joanna Kruszewska - Grońska po rozpoznaniu w dniu 30 maja 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi P. Sp. z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Warszawie z dnia (...) lipca 2015 r. nr (...) w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry p o s t a n a w i a: odmówić skarżącej przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie We wniosku o przyznanie prawa pomocy (złożonym na urzędowym formularzu PPPr) P. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: "skarżąca" lub "spółka"), reprezentowana przez adw. R. F., zażądała częściowego zwolnienia od kosztów sądowych obejmującego zwolnienie od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. Powyższy wniosek skarżąca uzasadniła swoją trudną sytuacją materialną, do której – zdaniem spółki – doprowadziły działania organów celnych. W oświadczeniu o stanie majątku i dochodach skarżąca podała, że wysokość jej kapitału zakładowego wynosi 5.000 zł, wartość środków trwałych zamyka się w kwocie 8.885,66 zł, a w ostatnim roku obrotowym spółka poniosła stratę w wysokości 93.993,70 zł. Jednocześnie wskazała, iż posiada jeden rachunek bankowy, na którym zgromadzone są środki w kwocie 10,31 zł. W odpowiedzi na wezwanie Sądu do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy o dodatkowe dokumenty pełnomocnik skarżącej nadesłał: - wyciągi z rachunku bankowego spółki za okres od 1 stycznia 2017 r. do 31 marca 2017 r., na którym saldo końcowe było ujemne (-45,69 zł), - zeznanie podatkowe CIT-8 za 2016, - jednostronne rachunki zysków i strat sporządzone na koniec następujących miesięcy: stycznia 2017 r., lutego 2017 r. i marca 2017 r. Jednocześnie pełnomocnik skarżącej oświadczył (w piśmie z 26 kwietnia 2017 r.), iż spółka nie posiada jeszcze pełnego sprawozdania finansowego za 2016 rok. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje. W postępowaniu sądowoadministracyjnym zasadą jest, że strona wnosząca do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki obowiązana jest do uiszczenia kosztów sądowych. Zgodnie bowiem z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.); dalej "p.p.s.a." – strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. W myśl art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Określenie "gdy wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę. Oceniając stan majątkowy skarżącej należy mieć na uwadze, że w przypadku przedsiębiorców (a do takich niewątpliwie należy skarżąca) miarodajną dla oceny ich zdolności płatniczych nie jest kategoria "dochodu" (rozumianego jako nadwyżka sumy przychodów nad kosztami ich uzyskania), lecz "przychodu". Istnieją bowiem legalne instrumenty podatkowe pozwalające na równoważenie kosztów i przychodów, tak by w końcowym rozliczeniu obciążenie podatkowe zminimalizować, czy też w ogóle je wyeliminować. Do instrumentów takich należą choćby zwolnienia podatkowe, dokonywanie zakupów i inwestycji w odpowiednim okresie, obniżenie dochodu przez przesunięcie kosztów w czasie, amortyzacja majątku trwałego. Istotniejszy zatem jest fakt uzyskiwania przychodów i poziom, na jakim przychody te się kształtują (vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego /NSA/ z dnia 25 lutego 2010 r., sygn. akt I FZ 10/10; orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne na stronie internetowej: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W roku 2016 skarżąca spółka odnotowała stratę w kwocie 153.819,73 zł przy przychodach w wysokości 118.200,51 zł. Natomiast w pierwszym kwartale bieżącego roku przychody netto ze sprzedaży spółki kształtowały się następująco: w styczniu 2017 r. – 6.921 zł, w lutym 2017 r. – 11.832,48 zł, a w marcu 2017 r. – 22.661,96 zł. Jednocześnie skarżąca przedstawiła wyciągi ze swojego rachunku bankowego za pierwszy kwartał bieżącego roku, z których wynika, iż w miesiącach lutym 2017 r. i marcu 2017 r. operacje bankowe na tym koncie sprowadzały się do pobrania opłat za prowadzenie rachunku bankowego w wysokości 28 zł miesięcznie, a w miesiącu styczniu 2017 r. – oprócz pobrania ww. opłaty – transakcje bankowe (w łącznej liczbie sześciu) polegały na spłacie odsetek, zaś jedyna wpłata obejmowała kwotę 125 zł (wpłata tytułem "drukarka"). W tym miejscu należy zwrócić uwagę, iż spółka prowadząc działalność gospodarczą, nie dokonuje operacji na rachunku bankowym odpowiadającym deklarowanej sprzedaży. W konsekwencji stwierdzić należy, że skarżąca nie wykazała w jakiej formie prowadzi obrót środkami pieniężnymi. Nie przedstawiła bowiem raportów kasowych bądź przekazów pocztowych, które odzwierciedlałyby obrót tymi środkami, jak również nie wyjaśniła przyczyn tego, iż uzyskując przychody nie dysponuje zasobami pieniężnymi w danym okresie. Zatem, mając na uwadze skalę zadeklarowanych przez skarżącą przychodów netto ze sprzedaży za pierwszy kwartał 2017 r. (w łącznej wysokości 41.415,44 zł) w kontekście przedłożonych wyciągów z rachunku bankowego za ten okres, nie można dać wiary argumentowi, że spółka nie posiada obecnie środków pieniężnych na wskazanym rachunku bankowym, skoro analiza tych wyciągów bankowych prowadzi do wniosku, iż operacje finansowe skarżącej dotyczące prowadzonej działalności gospodarczej są dokonywane z pominięciem tego konta. Powołując się na brak pełnego sprawozdania finansowego za rok 2016, skarżąca nie przedłożyła żadnego z dokumentów składających się na to sprawozdanie. Zauważyć także należy, że pomimo odnotowywanych strat, spółka nie zawiesiła prowadzenia działalności gospodarczej, nie jest też objęta postępowaniem likwidacyjnym, upadłościowym, układowym lub naprawczym, jak również nie zgłosiła żadnych zaległości (vide informacja odpowiadająca odpisowi aktualnemu z rejestru przedsiębiorców według stanu na dzień 10 lutego 2017 r. – kary 161 – 163 verte akt sądowych sprawy). W ocenie referendarza sądowego rozpoznającego niniejszy wniosek, skarżąca nie wykazała braku dostatecznych środków na uiszczenie wpisu sądowego od skargi kasacyjnej wynoszącego w niniejszej sprawie 200 zł. Należy również wskazać na aktualny w orzecznictwie sądowoadministracyjnym pogląd, zgodnie z którym udziałowcy spółki z ograniczoną odpowiedzialnością mają możliwości prawne wesprzeć finansowo utworzony przez nich podmiot gospodarczy poprzez dofinansowanie działalności spółki w formie dopłat (vide postanowienie NSA z dnia 13 lutego 2014 r., sygn. akt II FZ 1543/13, LEX nr 1422842). Dopłaty takie mogą być wnoszone nie tylko w związku z czasowymi trudnościami finansowymi spółki, potrzebą jej dokapitalizowania, czy koniecznością poniesienia dodatkowych nakładów inwestycyjnych, ale mogą być także wykorzystane na pokrycie kosztów sądowych w sprawach prowadzonych przez spółkę (vide postanowienie NSA z 2 grudnia 2011 r., II FZ 701/11; postanowienie NSA z 5 lutego 2014 r., II FZ 1470/13). Także okoliczność, że umowa spółki nie przewiduje wniesienia przez wspólników dopłat nie uzasadnia odmowy udzielenia bezzwrotnej pomocy finansowej na prowadzenie wszczętych przez nią postępowań sądowych. Skarżąca jako podmiot powołany w celu prowadzenia działalności gospodarczej powinna w procedurze planowania wydatków uwzględniać również potrzebę gromadzenia środków na prowadzenie ewentualnych postępowań sądowych. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a, orzeczono jak w sentencji postanowienia.