V SA/Wa 4079/15
WyrokWSA w Warszawie2017-06-01
Skład orzekający: Dorota Mydłowska, Krystyna Madalińska-Urbaniak, Tomasz Zawiślak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka komandytowo-akcyjna, która zleca wykonanie prac polowych podmiotom zewnętrznym i nie posiada własnego sprzętu ani siedziby na terenie deklarowanych gruntów, może być uznana za rolnika w rozumieniu przepisów UE i krajowych, uprawnionego do otrzymania płatności rolnośrodowiskowej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że spółka komandytowo-akcyjna, która zleca wykonanie prac polowych podmiotom zewnętrznym, nie posiada własnego sprzętu ani siedziby na terenie deklarowanych gruntów, a jej działalność jest ściśle powiązana z innymi spółkami utworzonymi przez ten sam podmiot dominujący, nie może być uznana za rolnika w rozumieniu przepisów UE i krajowych. Takie działanie zostało uznane za sztuczne tworzenie warunków w celu uzyskania korzyści sprzecznych z celami prawa wspólnotowego, w szczególności w celu obejścia przepisów dotyczących modulacji płatności.Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej za rok 2014. Organy administracji odmówiły przyznania płatności, uznając, że spółka nie spełnia definicji producenta rolnego, ponieważ stworzyła sztuczne warunki w celu uzyskania korzyści sprzecznych z celami systemu wsparcia. Spółka zlecała prace polowe podmiotom zewnętrznym, nie posiadała własnego sprzętu ani siedziby na deklarowanych gruntach, a jej działalność była ściśle powiązana z innymi spółkami utworzonymi przez ten sam podmiot dominujący. Spółka zaskarżyła decyzję odmowną do sądu administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak (spr.), Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, Protokolant - st. ref. Justyna Gadzialska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi [...] Spółka Akcyjna [...] Spółka komandytowo-akcyjna w [...] na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] z dnia [...] lipca 2015 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej (PRŚ) za rok 2014 oddala skargę.
Przedmiotem skargi złożonej przez W. z siedzibą w W. (dalej: "Spółka", "Skarżąca", "Strona"), jest decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w W. (dalej: "Dyrektor ARiMR", "organ odwoławczy" lub "organ II instancji"), wydana w dniu [...] lipca 2015 r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR W. (dalej: "Kierownik Biura Powiatowego ARiMR", "organ I instancji") z [...] lutego 2015r. nr [...] w sprawie nr [...] o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.
W dniu [...] maja 2014 r. do Biura Powiatowego ARiMR wpłynął wniosek ww. Spółki o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na podstawie § 23 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 13 marca 2013r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. 2013r. poz. 361 ze zm.). We wniosku Strona zadeklarowała działki rolne do następujących pakietów: pakiet 2 – Rolnictwo ekologiczne, wariant 2.2 – Uprawy rolnicze (w okresie przestawiania) – pow. 52,74 ha; pakiet 4 – Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych poza obszarami Natura 2000, wariant 4.1 – ochrona siedlisk lęgowych ptaków – pow. 47,86 ha.
Po przeprowadzeniu postępowania w dniu [...] lutego 2015r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR W., wydał decyzję o numerze wskazanym wyżej, mocą której odmówił Spółce przyznania płatności.
Powodem odmowy przyznania płatności było ustalenie, iż Spółka stworzyła sztuczne warunki wymagane do otrzymania płatności, w celu uzyskania korzyści sprzecznych z celami danego systemu wsparcia. W ocenie organu I instancji Spółka nie spełnia definicji producenta rolnego, o której mowa w art. 3 ust. 3 ustawy z 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. 2012 r. poz. 86 ze zm.), dalej: "ustawa o systemie ewidencji".
Spółka złożyła odwołanie.
Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor Oddziału ARiMR decyzją z [...] lipca 2015 r. o numerze wskazanym wyżej, utrzymał w mocy rozstrzygnięcie wydane przez organ I instancji.
W uzasadnieniu swego stanowiska organ odwoławczy powołał się na treść przepisu art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji WE Nr 65/2011 z 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 25/8 z 28.01.2011 r. ze zm.), dalej: "rozporządzenia nr 65/2011", który stanowi, iż nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów, w odniesieniu do których ustalono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia.
Dyrektor Oddziału ARiMR stwierdził, że Spółka nie spełnia definicji producenta rolnego, a z akt sprawy wynika, iż Spółka nie wykonywała żadnych prac polowych na deklarowanych do płatności gruntach. Z dokumentów wynikała jedynie płatność, na rzecz L.D. za koszenie oraz zbiór na powierzchni 100,60 ha.
Organ stwierdził, że Spółka nie była podmiotem, który na deklarowanych do płatności gruntach prowadził działalność rolniczą, a to oznacza, że podmiot ten nie był zainteresowany zbiorami ani produkcją rolniczą, która była prowadzona faktycznie przez inny podmiot. W ocenie organu odwoławczego Skarżąca prowadziła natomiast działania (złożenie wniosku, zlecenie prac polowych) zmierzające wyłącznie do uzyskania dopłat realizowanych przez ARiMR, a taka działalność nie może zostać uznana za działalność wykonywaną przez rolnika w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 z 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) Nr 1290/2005, (WE) Nr 247/2006, (WE) Nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) Nr 1782/2003 (Dz. Urz. UE L Nr 30 z 31 stycznia 2009 r., str. 16, ze zm.), dalej: "rozporządzenie Nr 73/2009". Z tego też względu Dyrektor Oddziału ARiMR uznał, iż Skarżąca nie spełnia definicji rolnika wskazanej w art. 2 lit. a rozporządzenia nr 73/2009.
Organ odwoławczy podkreślił również, że grunty zadeklarowane we wniosku są oddalone od siedziby Spółki o kilkaset kilometrów, co niewątpliwie utrudnia w praktyce rolniczej prowadzenie takiej działalności. Tym samym w ocenie Dyrektora ARiMR działalność rolnicza była prowadzona faktycznie przez inny podmiot zewnętrzny, zainteresowany pracami na gruncie.
Następnie organ odwoławczy podkreślił, że Skarżąca została utworzona przez spółkę W., podobnie jak inne spółki komandytowo-akcyjne ubiegające się o przyznanie płatności realizowane przez ARIMR, tj. płatności obszarowe, rolnośrodowiskowe oraz ONW na rok 2014. Wskazał, że W. utworzyła [...] spółek komandytowo-akcyjnych, które uzyskały numer identyfikacyjny producenta. Z danych uzyskanych z Krajowego Rejestru Sądowego (KRS) wynika, że komplementariuszem w każdej ze spółek jest spółka W. z/s w W., która to spółka jest jednocześnie uprawniona do reprezentacji każdej ze spółek komandytowo-akcyjnych. Z kolei spółkę W. reprezentują: P.W. - Prezes Zarządu, M.W. - Wiceprezes Zarządu, P.S. - Członek Zarządu oraz Prokurent – A.S. Poszczególne spółki komandytowo-akcyjne mają tą samą siedzibę: ul. [...],[...]. W ocenie organu jeśli nawet uznać, że każda ze spółek, a w tym przypadku Spółka W. spółka komandytowo – akcyjna, prowadzi działalność rolniczą na deklarowanych do płatności gruntach to jednak, w tym przypadku ewentualnym rolnikiem należałoby uznać spółkę W., a za jednostkę produkcyjną należałoby uznać poszczególne spółki komandytowo-akcyjne. W ocenie organu mimo że spółki te działają na rzecz i ryzyko wspólników i mimo swobody układania stosunków gospodarczych, bezpośredni wpływ na podejmowane decyzje i sposób działania w nich ma podmiot dominujący – spółka W., sprawująca faktyczny zarząd w spółkach zależnych. Co istotne, zdaniem organu spółki komandytowo – akcyjne prowadzą taką samą działalność polegającą na zlecaniu firmom zewnętrznym wykonywania prac i zabiegów rolniczych, niezbędnych do otrzymywania dopłat. Organ odwoławczy nie zgodził się z twierdzeniami Skarżącej, że spółki te zostały powołane według podziału terytorialnego. Działały one, jak wskazał, w tych samych województwach, a obszary ich działania pokrywały się. W tej sytuacji również argument Skarżącej o konieczności powołania kolejnej spółki według położenia geograficznego uznano za chybiony.
W rozpoznawanym przypadku zatem Dyrektor Oddziału ARiMR stwierdził, że nie można Wnioskodawcy uznać za rolnika w świetle definicji art. 2 lit. a - c rozporządzenia Nr 73/2009, mimo twierdzenia Strony, że nie ma znaczenia fakt, że poszczególne jednostki produkcyjne (spółki komandytowo-akcyjne) nie są położone w bliskim sąsiedztwie, a fakt, że są one położone na terenie RP oraz fakt, że są zarządzane przez tą samą grupę osób - w tym przypadku zarząd osoby prawnej - spółki W. Organ II instancji przyjął, że ma do czynienia z gospodarstwem o rozproszonej formie prowadzonym w postaci wielu jednostek produkcyjnych (spółek komandytowo-akcyjnych zarządzanych przez tą samą grupę osób - Zarząd spółki W. O tym, że jest to nadal to samo gospodarstwo decyduje bowiem fakt sprawowania czynnej kontroli przez spółkę W. nad spółkami komandytowo-akcyjnymi, która umożliwia decydowanie w sprawach działalności poszczególnych spółek.
Organ stwierdził, że spółki komandytowo akcyjne oznaczone numerami od [...] do [...], w tym Skarżąca, są jednostkami zależnymi od spółki W. W uzasadnieniu organ przytoczył treść art. 3 pkt 37 ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz. U. z 2013 r. poz. 330 ze zm.), dalej: "ustawa o rachunkowości", określający przesłanki uznania danej jednostki za jednostkę dominującą.
W dalszej kolejności w decyzji przedstawione zostały informacje o wykonywaniu poszczególnych prac przez podmioty zewnętrzne dla poszczególnych spółek z których to danych organ wywiódł, że na gruntach poszczególnych spółek prace wykowywane były przeważnie przez te same podmioty – L.D. i firmę R. (dot. spółek W. nr [...]). Organ przyjął, że rola Skarżącej ograniczała się jedynie do złożenia wniosku o płatności i zlecenia prac innemu podmiotowi. Spółka nie była zainteresowana zbiorami, czyli produkcją rolną, a jedynie uzyskaniem płatności rolnośrodowiskowych i innych (obszarowych i ONW).
Co więcej, biorąc pod uwagę zapis § 20 ust. 1 rozporządzenia MRiRW z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. z 2013 poz. 361 ze zm.), dalej: "rozporządzenie MRiRW z 13 marca 2013 r.", uzyskana płatność do powierzchni 100 ha byłaby objęta stawką 100%, natomiast powierzchnie przekraczające 100 ha i nie większe niż 200 ha objęte byłyby stawką 50%. Tymczasem powierzchnia w ramach pakietu 2 w wariantach 1, 2 i 3 została podzielona między poszczególne spółki komandytowo akcyjne, co umożliwiłoby uzyskanie pełnej 100% stawki płatności. Deklaracja do płatności większego obszaru, poprzez utworzenie większej ilości podmiotów, przynosi jak wskazał organ, w tym przypadku zauważalnie większą kwotę płatności. Organ odwoławczy zaznaczył bowiem, że zastosowanie stawek degresywnych w działaniach realizowanych w ramach PROW (pomoc ONW program rolnośrodowiskowy) miało realizować cel PROW, tj. zrównoważony rozwój tych obszarów poprzez udzielanie umiarkowanej wysokości wsparcia dużym podmiotom wykorzystującym tzw. efekt skali, co z kolei ma na celu zmniejszanie rozwarstwienia społecznego, wyrównywania szans, przeciwdziałania marginalizacji i dyskryminacji. Tworzenie natomiast w sposób sztuczny wielu podmiotów zarządzanych przez jedną grupę osób fizycznych lub prawnych i podział większej powierzchni gospodarstwa umożliwia ominięcie przepisów modulacyjnych i uzyskanie większej kwoty płatności niż w przypadku gdyby o płatności ubiegał się jeden podmiot do całej powierzchni gospodarstwa. Takie działanie, jak wskazał Dyrektor Oddziału, jest niewątpliwie sprzeczne z celem systemu wsparcia, jakim jest zrównoważony rozwój obszarów w wiejskich. W ocenie organu, w rozpatrywanym przypadku Spółka, podobnie jak pozostałe spółki oznaczone cyframi od [...] do [...], została utworzona w celu uzyskania korzyści sprzecznych z celami PROW, co skutkuje odmową przyznania płatności rolnośrodowiskowej, o którą wnioskowała.
W skardze z 3 września 2015 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Dyrektora Oddziału ARiMR z [...] lipca 2015r. o numerze wskazanym na wstępie, Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ II instancji, a także o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych, zarzucając organowi naruszenie przepisów:
1. art. 107 § 1 i § 3 kpa, poprzez wadliwe uzasadnienie decyzji:
a) w odniesieniu do uzasadnienia faktycznego, polegające na niewskazaniu wszystkich istotnych dowodów, na których Dyrektor Oddziału jako organ II instancji oparł się wydając decyzję oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej;
b) w odniesieniu do uzasadnienia prawnego, polegające na niewskazaniu podstawy prawnej decyzji oraz niewyjaśnieniu podstawy prawnej decyzji i nieprzytoczeniu przepisów prawa mających zastosowanie do szczegółowych kwestii istotnych dla sprawy,
co miało wpływ na wynik sprawy, gdyż konstrukcja uzasadnienia czyni niemożliwym dokonanie oceny prawidłowości decyzji, ponieważ nie można mieć pewności, na jakich przepisach oraz jakich przesłankach prawnych i faktycznych w istocie organ II instancji oparł się, dokonując rozstrzygnięcia w niej zawartego;
2. art. 15 kpa poprzez zaniechanie na etapie postępowania w drugiej instancji ponownego rozpoznania sprawy w całokształcie jej wszystkich okoliczności faktycznych i prawnych, polegające na nieprzeprowadzeniu postępowania dowodowego, skupieniu się wyłącznie na wybranych aspektach sprawy i zignorowaniu analizy zarzutów podniesionych przez Skarżącą w odwołaniu, co miało istotny wpływ na treść decyzji, gdyż doprowadziło to do uznania przez organ II instancji, że Skarżąca nie kwalifikuje się do przyznania jej płatności, tymczasem ponowne całościowe rozpatrzenie sprawy oraz odniesienie się do wszystkich zarzutów odwołania musiałoby prowadzić do wniosku, iż Skarżąca spełnia wymogi odpowiednich przepisów prawa materialnego i w konsekwencji, że powinny jej zostać przyznane płatności, zgodnie z jej wnioskiem;
3. art. 7, art. 77 i art. 80 kpa oraz art. 21 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy z 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego i dokonanie jego dowolnej oceny, co miało istotny wpływ na treść decyzji, gdyż doprowadziło do uznania przez organ II instancji, że Skarżąca nie kwalifikuje się do przyznania jej płatności i wydania decyzji odmawiającej jej przyznania, podczas gdy wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego musiałoby prowadzić do wniosku, iż Skarżąca spełnia wymogi odpowiednich przepisów prawa materialnego i w konsekwencji, że powinny jej zostać przyznane płatności, zgodnie z jej wnioskiem;
– prawa materialnego, tj. § 2 ust. 1 rozporządzenia MRiRW z 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013 oraz w związku z art. 2 lit. a, b i c rozporządzenia Nr 73/2009 w związku z art. 3 pkt 37 i 39 ustawy o rachunkowości poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, że Skarżąca nie spełnia warunków do zaliczenia jej do kategorii "rolnika" w rozumieniu art. 2 lit. a rozporządzenia nr 73/2009, gdyż nie prowadzi działalności rolniczej w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia nr 73/2009, a w konsekwencji nie spełnia wszystkich przesłanek przyznania płatności, określonych w § 2 ust. 1 rozporządzenia MRiRW z 13 marca 2013 r.;
4. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
– art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 65/2011 z 27 stycznia ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia obszarów wiejskich, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że zostały stworzone przez Skarżącą sztuczne warunki mające prowadzić do otrzymania płatności rolnośrodowiskowej w celu uzyskania korzyści (tej płatności) w sposób sprzeczny z jej celem (odpowiednimi celami prawa wspólnotowego) i w związku z tym nieprzyznanie decyzją Skarżącej płatności rolnośrodowiskowej, podczas gdy należało przyjąć, że nie zostały stworzone sztuczne warunki w rozumieniu tych przepisów i że przyznanie Skarżącej tej płatności nie będzie sprzeczne z jej celem i odpowiednimi celami prawa wspólnotowego, a więc, że przepis ten nie ma w niniejszej sprawie zastosowania.
W obszernym uzasadnieniu skargi Skarżąca przedstawiła swoją argumentację i stanowisko odnoszące się do powyższych zarzutów.
Jak wyjaśnił autor skargi fakt powierzenia osobom trzecim bezpośrednich prac rolnych jest normalną praktyką i nie dowodzi w jego ocenie do zaniechania prowadzenia działalności rolniczej przez skarżącą spółkę. Wymagania organu by Skarżąca prowadziła działalność rolniczą wyłącznie na bazie własnego sprzętu i pracowników nie znajduje oparcia w przepisach prawa. Jak zaznaczono powierzenie usług agrotechnicznych (orka, siew, zbiór itp.) profesjonalnym podmiotom stanowiło faktyczny warunek realizacji celów polityki wsparcia przewidzianych w prawie unijnym i prawie polskim. Osoby, którym powierzono prace działały na zlecenie skarżącej, ale to skarżąca samodzielnie podejmowała decyzje co do sposobu wykorzystania gruntów wchodzących w skład gospodarstwa rolnego.
Skarżąca spółka wskazała, że sposób rozliczania się z wykonawcami tj. poprzez pozostawienie plonów zleceniobiorcy to jeden z dopuszczalnych sposobów rozliczania wynagrodzenia za wykonane prace ze zleceniobiorcą.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor ARiMR wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
W trakcie rozprawy w dniu 17 listopada 2016r. pełnomocnik skarżącej wniósł o zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego na podstawie art. 124 § 1 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), dalej: "p.p.s.a." z uwagi na brak członków zarządu w organie komplementariusza reprezentującego Skarżącą spółkę.
Postanowieniem z 17 listopada 2016r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zawiesił postępowanie sądowoadministracyjne.
W trakcie rozprawy w dniu 9 marca 2017 r. prowadzonej w sprawie V SA/Wa 783/16 pełnomocnik Skarżącej złożył odpis protokołu z posiedzenia Rady Nadzorczej I. – komplementariusza Skarżącej - z 30 listopada 2016 r. z listą obecności oraz odrębną uchwałą nr 1 podjętą na tym posiedzeniu o odwołaniu członka zarządu oraz poświadczone przez siebie za zgodność odpisy wypisów aktów notarialnych o numerach Rep. [...] (1 strona odpis wypisu natomiast kolejne strony tego aktu to skany), Rep. [...] – zawierające: pierwszy dokument to akt założycielski i statut spółki, kolejne dokumenty to protokoły z walnych zgromadzeń spółki z podjętymi uchwałami. Pełnomocnik oświadczył, że składane protokoły z walnych zgromadzeń stanowią całość dotyczącą aktualnie obowiązującej wersji statutu spółki I.
Następnie pełnomocnik oświadczył, że nie posiada dokumentu potwierdzającego powiadomienie członków Rady Nadzorczej I. o terminie posiedzenia tego organu w dniu 30 listopada 2016 r. Zaznaczył, że w protokole z tego posiedzenia zostało wpisane, iż zwołano je prawidłowo i wniósł o udzielenie 14 dniowego terminu na złożenie takiego dokumentu, jeżeli jest taka potrzeba. Pełnomocnik oświadczył również, że do chwili obecnej nie został złożony wniosek do KRS I. o wykreślenie członka zarządu wg. treści złożonej uchwały nr 1 z 30 listopada 2016 r., bowiem nie ma podmiotu uprawnionego do złożenia takiego wniosku. Odwołany skład zarządu spółki S.A. nie jest uprawniony do złożenia wniosku do KRS o jego wykreślenie. Pełnomocnik nie potrafił również podać kto i kiedy złożył w imieniu I. wnioski do Sądu Rejestrowego zakończone wpisami w KRS tej spółki z 7 lutego 2017 r., nr [...] i z 23 lutego 2017 r. nr [...].
Postanowieniem z 11 kwietnia 2017r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podjął postępowanie.
W protokole rozprawy z 1 czerwca 2017r. pełnomocnik strony skarżącej złożył ponowny wniosek o zawieszenie postępowania, wobec faktu, że komplementariusz nie ma organu upoważnionego do reprezentacji i brak jest podmiotu uprawnionego do reprezentacji Skarżącego.
Sąd oddalił wniosek o zawieszenie postępowania.
Pełnomocnik strony skarżącej złożył zastrzeżenie naruszenia art. 124 § 1 pkt 2 w związku z art. 105 p.p.s.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Z art. 145 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016r., poz. 718 – dalej: p.p.s.a.) wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego pod kątem zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Jednocześnie, zgodnie z przepisem art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to między innymi, że sąd administracyjny nie musi w ocenie legalności zaskarżonej decyzji ograniczać się tylko do zarzutów sformułowanych w skardze, ale może wadliwości kontrolowanego aktu podnosić z urzędu. W tym celu Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszeń prawa w stosunku do aktów i czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).
Biorąc pod rozwagę przytoczone wyżej podstawowe zasady oceny dokonywanej przez sądy administracyjne, należy stwierdzić, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie bowiem zaskarżona decyzja znajduje oparcie w przepisach prawa materialnego, a postępowanie przeprowadzone przez organ nie zostało obarczone takimi wadami, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowanie jej z obrotu prawnego.
W tym miejscu podkreślić należy, że wykazana zmiana nazwy Skarżącej oraz zmiana w składzie wspólników pozostaje bez wpływu na stan sprawy. Stan faktyczny ustalony i oceniany na potrzeby tej sprawy dotyczył 2014r. i bez wątpienia jedynym komplementariuszem i zarządcą Skarżącej była spółka W.
Stan prawny w zakresie przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy " objętego Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013 został unormowany rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. (Dz. U. 2013 poz. 361 ze zm. ), wydanym w oparciu o art. 29 ust. 1 pkt 1 i ust 1 a ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2013 r., poz. 173 tj. ze zm.).
Zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia MRiRW płatność rolnośrodowiskową przyznaje się rolnikowi w rozumieniu art. 2 lit, a rozporządzenia nr 73/2009, jeżeli:
1) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności,
2) łączna powierzchnia posiadanych przez niego działek rolnych w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia nr 73/2009, wynosi co najmniej 1 ha,
3) realizuje 5-letnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe, o którym mowa w art. 39 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, z późn. zm.), obejmujące wymogi wykraczające ponadpodstawowe wymagania, w ramach określonych pakietów i ich wariantów, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej, na gruntach, na których rolnik zadeklarował realizację tego zobowiązania we wniosku o przyznanie pierwszej i kolejnych płatności rolnośrodowiskowych,
4) spełnia warunki przyznania płatności rolnośrodowiskowej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu.
Rolnikiem w rozumieniu art. 2 lit. a rozporządzenia nr 73/2009 określa się natomiast osobę fizyczną lub prawną lub grupę osób fizycznych lub prawnych, bez względu na status prawny takiej grupy i jej członków w świetle prawa krajowego, których gospodarstwo znajduje się na terytorium Wspólnoty, określonym w art. 299 Traktatu, oraz która prowadzi działalność rolniczą.
Gospodarstwo zgodnie z art. 2 lit.b rozporządzenia nr 73/2009 rozumiane jest jako wszystkie jednostki produkcyjne zarządzane przez rolnika znajdujące się na terytorium tego samego państwa członkowskiego.
"Działalność rolnicza" w myśl art. 2 lit. c rozporządzenia nr 73/2009 oznacza z kolei produkcję, hodowlę lub uprawę produktów rolnych, włączając w to zbiory, dojenie, chów zwierząt oraz utrzymywanie zwierząt do celów gospodarskich, lub utrzymywanie gruntów w dobrej kulturze rolnej zgodnej z ochroną środowiska, zgodnie z art. 6.
Należy podkreślić, że istota sporu w sprawie niniejszej sprowadza się do dokonania przez Sąd oceny, czy w okolicznościach kontrolowanej sprawy organy orzekające dokonały prawidłowego ustalenia, że utworzenie Skarżącej spółki jak i pozostałych spółek komandytowo akcyjnych, oznaczonych kolejnymi cyframi od [...] do [...] przez "W." z siedzibą w W., które ubiegają się o płatności w roku 2014r. (płatności obszarowe, płatności ONW i płatności rolnośrodowiskowe) - nastąpiło w celu uzyskania korzyści w sposób sprzeczny z celami prawa wspólnotowego, co stanowiło podstawę odmowy przyznania Skarżącej pomocy (płatności rolnośrodowiskowej ) na podstawie art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011, o którą to pomoc Spółka wystąpiła we wniosku z [...] maja 2014r.
Jak już wskazano, materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowił bowiem, jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji przywołany art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011, zgodnie z którym nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów, w odniesieniu do których ustalono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia. Przepis ten stanowi zatem generalną klauzulę pozwalającą organom administracji publicznej przeciwdziałać obejściu prawa przez podmioty, celem uzyskania przez nich korzyści wbrew intencjom ustawodawcy unijnego.
Odnosząc się w tym miejscu do zarzutu skargi niezamieszczenia w zaskarżonej decyzji podstawy prawnej wydanego rozstrzygniecia wskazać należy, że przepisy prawa, na podstawie których organ odwoławczy podjął rozstrzygnięcie w sprawie, mimo nie zamieszczenia ich w sentencji decyzji, zostały wskazane i omówione w uzasadnieniu decyzji, co czyni niezasadnym zarzuty skargi wydania rozstrzygnięcia bez podstawy prawnej.
W tym miejscu wskazać należy, że obejście prawa dotyczy sytuacji, gdy działanie danej osoby zmierza do innego niż typowe w danych okolicznościach, wynikających z przepisów prawa, ukształtowania stosunków faktycznych lub prawnych po to tylko, by osiągnąć zamierzony przez taką osobę skutek prawny. Podkreślić trzeba także, że obejście prawa (nadużycie prawa) nie może skutkować ochroną prawną podmiotu, który sztucznie kreuje okoliczności uzasadniające stosowanie danej normy przyznającej określoną korzyść finansową i wiąże się to z sankcją wykluczenia możliwości skorzystania z tego prawa przez ten podmiot, o czym orzekł Trybunał Sprawiedliwości UE w wyroku z dnia 16 marca 2006 r. sygn. C-94/05 Emsland-Stärke GmbH przeciwko Landwirtschaftskammer Hannover (pkt 52-53) (patrz: LEXIS.pl nr 405322).
Rozporządzenie Komisji (UE) nr 65/2011 nie definiuje ściśle pojęcia "sztucznych warunków". Należy jednakże wskazać, że problematyka obchodzenia prawa była przedmiotem szerszych rozważań Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Dlatego też przy interpretowaniu powyższego pojęcia należy posłużyć się ocenami zawartymi w wyroku Trybunału Sprawiedliwości z dnia 12 września 2013 r. w sprawie C-434/12 (Słynczewa siła EOOD przeciwko Izpylnitelen direktor na Dyrżawen fond "Zemedelie" - Razplasztatelna agencja), który dotyczy właśnie wykładni art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 65/2011.
Wyrok w sprawie C-434/12 określa prawidłowy sposób postępowania przez organy ARiMR przy ocenie wystąpienia przesłanek z art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011. Do stwierdzenia stworzenia przez beneficjenta sztucznych warunków uzasadniających odmowę przyznania płatności konieczne jest wykazanie łącznego wystąpienia elementu obiektywnego (ogółu obiektywnych okoliczności, z których wynika, że pomimo formalnego poszanowania przesłanek przewidzianych w stosownych uregulowaniach, cel realizowany przez te uregulowania nie został osiągnięty) i subiektywnego (wola uzyskania korzyści wynikającej z uregulowań Unii Europejskiej poprzez sztuczne stworzenie wymaganych dla jej uzyskania przesłanek). Do dokonania oceny, czy doszło do stworzenia sztucznych warunków w rozumieniu art. 4 ust. 8 rozporządzenia (UE) nr 65/2011, konieczna jest zatem ocena wniosku złożonego przez pozostałych beneficjentów. W przeciwnym razie niemożliwe byłoby uwzględnienie całości okoliczności sprawy dla oceny obiektywnego i subiektywnego aspektu uznania stworzenia sztucznych warunków dla otrzymania płatności.
Z orzeczenia ETS wynika (pkt 41), że zaistnienie subiektywnego elementu może zostać również wzmocnione poprzez dowód zmowy mogącej przyjąć postać zamierzonej koordynacji pomiędzy różnymi inwestorami ubiegającymi się o pomoc w ramach systemu wsparcia EFRROW, w szczególności gdy projekty inwestycyjne są identyczne lub gdy istnieje więź geograficzna, ekonomiczna, funkcjonalna, prawna lub personalna pomiędzy tymi projektami (patrz: analogicznie wyrok z dnia 11 stycznia 2007 r. w sprawie C-279/05 Vonk Dairy Products, Zb. Orz. s. I-239, pkt 33).
Również na gruncie ustawodawstwa krajowego NSA w wyroku z 14 listopada 2014 r. sygn. akt II GSK 2579/14 wskazał, że ustalenie stworzenia sztucznych warunków gospodarowania odnosi się nie tylko do działań samego beneficjenta, lecz również do działań pomiędzy osobami zaangażowanymi w podobne projekty inwestycyjne. Przy ocenie "sztucznego stworzenia warunków" nie można zatem ograniczać się tylko do oceny działań samego beneficjenta.
W ramach istnienia elementu obiektywnego do sądu należy zatem rozważenie obiektywnych okoliczności danego przypadku pozwalających na stwierdzenie, że nie może zostać osiągnięty cel zamierzony przez system wsparcia. Natomiast w ramach drugiego z elementów (subiektywnego) do sądu należy rozważenie obiektywnych dowodów pozwalających na stwierdzenie, że poprzez sztuczne stworzenie warunków wymaganych do otrzymania płatności z systemu wsparcia ubiegający się o taką płatność zamierzał wyłącznie uzyskać korzyść sprzeczną z celami tego systemu. W tym względzie sąd może oprzeć się nie tylko na elementach takich jak więź prawna, ekonomiczna lub personalna pomiędzy osobami zaangażowanymi w przedsięwzięcie, lecz także na wskazówkach świadczących o istnieniu zamierzonej koordynacji pomiędzy tymi osobami.
Nie budzi wątpliwości Sądu, iż w przypadku ustalenia faktu stworzenia sztucznych warunków do uzyskania pomocy, wymienione przepisy uzasadniają odmowę jej przyznania. Sama okoliczność stworzenia sztucznych warunków do przyznania unijnej pomocy finansowej jest wynikiem logicznego podsumowania zdarzeń wywołanych przede wszystkim działaniem zainteresowanej strony ubiegającej się o tę pomoc, jak też logiczną oceną okoliczności wynikających z innego wniosku, innego podmiotu, czy też innego faktu i zdarzenia ustalonego w sprawie. Tak też było w przedmiotowej sprawie. Prawidłowej oceny, obejmującej nie tylko w spółce o dawnej nazwie " W.", ale także również pozostałe spółki komandytowo-akcyjne założone przez " W." i ubiegające się o przyznanie tych samych płatności (obszarowych, ONW i rolnośrodowiskowych), dokonał organ odwoławczy, czemu dał wyraz w zaskarżonej decyzji.
Zasadnie organ II instancji wskazaje, że tworzenie wielu podmiotów prawa krajowego przez tą samą osobę lub grupę osób fizycznych i prawnych i jednoczesne ubieganie się o przyznanie płatności w ramach poszczególnych jednostek zarządzanych przez ten sam podmiot jest postrzegane jako stworzenie sztucznych warunków w celu uzyskania korzyści sprzecznych z celem wsparcia. W szczególności w taki sposób dochodzi do próby ominięcia przepisów modulacyjnych (ograniczenie kwoty płatności w zależności od deklarowanej do płatności powierzchni działek rolnych) wprowadzonych w związku z realizacją celu systemu Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich, jakim jest zrównoważony rozwój tych obszarów.
Powyższe okoliczności prawidłowo ustalone zostały w sprawie niniejszej.
Przy ustaleniu zaistnienia sztucznych warunków w rozpatrywanym przypadku nie zostały wzięte pod uwagę, wbrew stanowisku Skarżacej wyłącznie fakty zależności funkcjonalnej i więzi prawnej pomiędzy poszczególnymi spółkami zależnymi od "W." lecz również inne obiektywne i będące poza sporem okoliczności faktyczne, takie jak brak wyposażenia technicznego spółek komandytowo-akcyjnych, sposób prowadzenia tej działalności poprzez np. zlecanie wykonania prac podmiotom zewnętrznym, co w warunkach racjonalnego prowadzenia działalności gospodarczej winno prowadzić, jak zasadnie wskazał organ odwoławczy raczej do ograniczania ilości powstałych spółek zależnych, a nie ich zwiększania. Poza sporem w sprawie pozostaje bowiem, że Skarżąca w żaden sposób ustaleń organu nie podważyła, nie kwestionując, że utworzone nowe podmioty, zgłaszające do płatnosci rolnośrodowiskowej grunty położone w różnych regionach kraju, w miejscu zgłoszonych do płatności działek nie posiadały siedziby, żadnych środków produkcji, maszyn, budynków czy urzadzeń. Nie sposób uznać za uzasadnioną konieczność powoływania kolejnej spółki, skoro ta nie posiada maszyn, urządzeń czy budynków służących do przechowywania urządzeń czy zbiorów, a jedynie zleca wykonywanie prac przeważnie tym samym podmiotom zewnętrznym (w większosci przypadków byli to L.D. i firma R.), w różnych miejscach na terenie kraju. Szczególnego podkreślenia wymaga również i ta okoliczność, że spółki nie były zainteresowane uzyskanymi plonami, pozostawiajac je osobom trzecim, jak wskazano - w rozliczeniu za wykonane usługi ( okoliczność bezsporna ). Skarżąca nie wykazała też sposobu ewidencjonowania i wykorzystania środków pochodzacych z dopłat ( takowe pobrała za rok 2013). Poza sporem pozostaje również i to że siedziba dwunastu spółek komandytowo-akcyjnych utworzonych przez "W." jest taka sama. Wszystkie mieściły się w W. przy ul [...].
W ocenie Sądu brak też jest uzasadnienia dla twierdzenia skarżącej o konieczności powoływania kolejnych spółek według położenia geograficznego i podziału terytorialnego skoro, jak słusznie wskazano Spółki zgłaszały do płatnosci grunty położone w województwach nie graniczących ze sobą. W konsekwencji uzasadnioną okazuje się konstatacja organu, że w powyższej sytuacji, w istocie dochodzi do dotowania działalności rolniczej dla pewnej grupy osób — tworzącej kolejne spółki - z pominięciem przepisów ograniczających takie dotacje powyżej limitów powierzchniowych. Deklaracja do płatności większego obszaru, poprzez utworzenie wiekszej ilosci podmiotów przynosi zauważalnie większą kwotę płatności.
W rozpatrywanym przypadku, jak słusznie wywiódl organ organ odwoławczy mamy do czynienia z gospodarstwem o rozproszonej formie prowadzonym w formie wielu jednostek produkcyjnych — spółek komandytowo- akcyjnych zarządzanych przez tą samą grupę osób — Zarząd spółki W.
O tym, że jest to nadal to samo gospodarstwo decyduje fakt sprawowania czynnej kontroli przez spółkę W. nad spółkami komandytowo-akcyjnymi, która umożliwia decydowanie w sprawach działalności poszczególnych spółek. W wydanej decyzji zasadnie podkreślono, że zależność spółek komandytowych od spółki założyciela "W." wynika z przepisów art. 132 Ustawy z 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2013 poz. 1030 t.j. ze zm.) oraz przepisów Ustawy o rachunkowości.
Kontrola spółki "W." nad utworzonymi spółkami komandytowo-akcyjnymi jest wyrażona zatem poprzez udział spółki akcyjnej w spółce komandytowo-akcyjnej. Bez znaczenia w takim przypadku pzostaje wysokość wkładu wniesionego przez komplementariusza, bowiem jego odpowiedzialność i jego prawo do reprezentowania spółki są niezależne od wysokości tego wkładu.
Organ odwoławczy w trakcie rozpatrywania sprawy o przyznanie płatności na rok 2014 dla spółki o dawnej nazwie "W." prawidłowo ustalił na podstawie danych ze skonsolidowanego raportu śródrocznego spółki "W." dostępnego na stronie www.wi.pl, że spółki komandytowo-akcyjne nr od [...] do [...] są jednostkami zależnymi od spółki "W." Powołując w tym zakresie art. 3 pkt 39 ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz. U. z 2013 r. poz. 330 t.j. ze zm.) zasadnie wyjaśnił, że jednostka zależna —to jednostka będąca spółką handlową lub podmiot utworzony i działający zgodnie z przepisami obcego prawa handlowego, kontrolowana przez jednostkę dominującą. Z tego też względu zarzut Skarżacej naruszenia wskaznego przepisu poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że Skarżąca nie spełnia warunków do zaliczenia jej do kategorii "rolnika" w rozumieniu art. 2 lit. a rozporządzenia nr 73/2009, jest niezrozumiały.
Zasadnie natomiast Dyrektor Oddzialu ARiMR zwrócił uwagę, że poszczególne spółki założone zostały przez ten sam podmiot "W." będący komplementariuszem każdej z nich.
Ponadto w ramach każdej spółki komandytowo-akcyjnej również funkcje zarządcze pełni zarząd spółki akcyjnej "W." Rzeczywiście z punktu widzenia przepisów krajowych - prawa handlowego każda z takich spółek komandytowo-akcyjnych jest automatycznie uznawana za odrębny podmiot prawa handlowego. Nie nie mniej jednak dla oceny czy Spółka może zostać uznana za rolnika w świetle jego definicji sformułowanej w art. 2 lit.a rozporządzenia Rady nr 73/2009, a zatem czy prowadzi samodzielnie działalność rolniczą należy brać również pod uwagę inne okoliczności, takie jak osoby pełniące funkcje zarządcze, czy wyposażenie techniczne i organizacyjne takiego podmiotu.
Zgodnie z definicją gospodarstwa (art.2 lit.b rozporządzenia nr 73/2009) należy brać pod uwagę wszystkie jednostki produkcyjne bez względu na ich położenie na terenie kraju.
Niezależnie zaś od istniejącej swobody układania stosunków gospodarczych i wyboru formy prowadzenia działalności, jak wynika z definicji art. 2 lit. a i b rozporządzenia 73/2009, rolnikiem jest również grupa osób fizycznych lub prawnych, która zarządza gospodarstwem tj. wszystkimi jednostkami produkcyjnymi na terenie kraju.
Argument wykorzystywania przez Skarżącą zasobów w postaci innych gruntów, niż te które wykorzystywane są przez pozostałe spółki, w sytuacji wspólnego zarządu również jak zasadnie przyjęto nie stanowi o spełnieniu przesłanki stanowiącej o odrębności każdej ze spółek.
W wyroku WSA w Warszawie z 6 września 2012 r. sygn. akt VIII SA/Wa 386/12, Sąd wskazał, że środki pomocowe pochodzące z Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich w większości są finansowane z budżetu Unii Europejskiej, w związku z powyższym podlegają ochronie zgodnie z rozporządzeniem Rady nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. Urz. WE L 312/1 z 23.12.1995). Stosownie do w/w rozporządzenia środki te muszą być wydatkowane zgodnie z zasadami rzetelnego zarządzania finansami, ogólną zasadą słuszności i proporcjonalności. Prawo wspólnotowe nakłada na Komisję Europejską i Kraje Członkowskie obowiązek badania, czy środki z budżetu Wspólnoty są wykorzystywane zgodnie z ich przeznaczeniem. Aplikowanie o pomoc przez te same osoby w ramach kilkunastu spółek kapitałowych należy postrzegać jako skierowane na ominięcie kwotowego limitu dofinansowania przysługującego jednemu beneficjentowi. W takiej sytuacji następuje naruszenie § 12 cyt. rozporządzenia z 17 lipca 2008r. (rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 17 lipca 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 – dopisek Sądu), którego celem jest umożliwienie uzyskania środków pomocowych jak największej liczbie podmiotów spełniających wymogi prawne, a nie grupie przedsiębiorstw powiązanych ze sobą osobowo, kapitałowo oraz planujących wykonać jedno kompleksowe przedsięwzięcie, z którego korzyści odniosłyby osoby działające w ramach tych podmiotów".
W ocenie Sądu prawidłowo przeprowadzone przez organy Agencji postępowanie doprowadziło do uzasadnionego wniosku wniosku, że Skarżąca nie prowadzi samodzielnej działaności ale jest organizacyjnie, technicznie i osobowo powiązana z innymi podmiotami, założonymi i prowadzonymi przez Spółkę nadrzędną, co stanowi zorganizowane, celowe działanie, zmierzające do obejścia regulacji dotyczących modulacji płatności. W rozptrywanym przypadku Skarżąca zadeklarowała działki o pow. 52,74 ha do pakietu 2. Rolnictwo ekologiczne w wariancie 2.2. oraz o pow. 47,86 ha do pakietu 4. Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodnicznych poza obszarami Natura 2000 w wariancie 4.1.
Spółki komandytowo akcyjne utworzone przez "W." ubiegały się o przyznanie płatnosci rolnośrodowiskowych na rok 2014 do powierzhcni 184 ha w ramach wariantu 2.1., do pow. 188,05 ha w wariancie 2.2 oraz do pow. 116,84 ha w wariancie 4.1. Biorąc pod uwagę zapis § 20 ust 1 rozporządzenia MRiRW z 13 marca 2013r. uzyskana płatność do powierzchni 100 ha objęta byłaby stawka 100% natomiast powierzchnie przekraczające 100ha i nie większe niż 200ha objęte byłyby stawką 50%. Organ prawidłowo zatem ustalił i przyjął, że powierzchnia w ramach pakietu 2 w wariantach 1, 2 i 3 została podzielona między poszczególne spółki komadytowo - akcyjne, co umożliwiłoby uzyskanie pełnej 100% stawki płatności. W ocenie Sądu prawidłowo organ Agencji przyjął, że zadeklarowane do płatności przez wszystkie spółki komandytowo-akcyjne grunty, stanowią w rzeczywistości jedno gospodarstwo rolne i powinny być deklarowane przez jednego rolnika, za którego należy uznać spółkę nadrzędną i zarządzającą poszczególnymi jednostkami. Definicja rolnika, gospodarstwa określona w art. 2 lit. a-c rozporządzenia 73/2009 jest podyktowana celami Wspólnej Polityki Rolnej, a przede wszystkim zrównoważonym rozwojem obszarów wiejskich, który zgodnie z art. 3 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. U. UE. L. 2005.277.1) jest misją Europejskiego Funduszu Rolnego na Rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFROW).
Poszczególne działania realizowane w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich winny zatem służyć realizacji powyższego, to jest przyczyniać się do zrównoważonego rozwoju tych obszarów, co zapisano również w punkcie 35 preambuły do rozporządzenia nr 1698/2005 (cyt. "płatności rolnośrodowiskowe powinny nadal odgrywać znaczącą rolę we wspieraniu zrównoważonego rozwoju obszarów wiejskich").
Program rolnośrodowiskowy ma na celu poprawę środowiska rolnego i obszarów wiejskich poprzez przywracanie walorów lub utrzymanie cennych siedlisk przyrodniczych użytkowanych rolniczo, wsparcie terenów prowadzących produkcję ekologiczną w rolnictwie. Pomoc z tego tytułu dla rolników w formie płatności rolnośrodowiskowej stanowi rekompensatę utraconego dochodu, dodatkowo poniesionych kosztów transakcyjnych. Jest to pomoc wieloletnia, wypłacana corocznie, według określonego systemu, skierowana do mniejszych gospodarstw o powierzchni nieprzekraczającej 100 ha. Jak wskazano w pkt 25 preambuły rozporządzenia nr 73/2009, systemy wsparcia w ramach WPR przewidują bezpośrednie wsparcie dochodów mające na celu zapewnienie odpowiedniego poziomu życia ludności wiejskiej. Cel ten jest ściśle związany z zachowaniem obszarów wiejskich. Aby przeciwdziałać każdemu niewłaściwemu przydzieleniu środków wspólnotowych, nie należy przekazywać płatności w ramach wsparcia rolnikom, którzy sztucznie stworzyli warunki niezbędne dla uzyskania takiego wsparcia.
Z tych też względów Sąd nie podzielił zarzutów Skarżącej odnoszących się do naruszenia wskazywanych w skardze przepisów prawa materialnego wynikających z przepisów prawa krajowego i wspólnotowego.
Nie znalazły też uznania Sądu zarzuty odnoszące się do naruszenia przepisów proceduralnych. Wbrew zarzutom Skarżacej organ II instancji właściwie ustalił stan faktyczny oraz wskazał mające w sprawie zastosowanie przepisy prawa krajowego i unijnego. W zaskarżonej decyzji organ odwołaczy przedstawił swoją ocenę stanu faktycznego, która różni się od oceny prezentowanej przez stronę postępowania. Dokonujac ponownej analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, organ II instancji wyczerpująco wyjaśnił podjęte rozstrzygnięcie opierając argumentację na zgromadzonym materiale dowodowym. Tym samym wadę decyzji pierwszoinstancyjnej która w istocie faktycznie zawierała w tym względzie braki rozstrzygnięcia - sanował. W odniesieniu do zarzutów związanych z naruszeniem art. 7, art. 77 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego należy wskazać, że zarzuty dotyczące naruszenia wskazanych przepisów procedury administracyjnej uznać należy za chybione.
Z treści mającego w sprawie zastosowanie przepisu art. 21 ust 2 i 3 ustawy z 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich wynika, że w postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie:
1) stoi na straży praworządności;
2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;
3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;
4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.
Nadto (ust. 3) strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.
Zdaniem Sądu organ orzekający w sprawie nie naruszył cyt. przepisów, należy przy tym podkreślić, że art. 21 ust. 2 pkt 3 ustawy stanowi samodzielną podstawę udzielania stronom wyjaśnień i nie jest poprawne odwoływanie się w tej kwestii do przepisu k.p.a., który wobec szczególnej regulacji nie znajduje zastosowania ( patrz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 27 czerwca 2012 r. , sygn. akt II GSK 863/11, LEX nr 1217430).
Analiza akt wykazuje, że ustalenia organu znajdują odzwierciedlenie w zgromadzonym materiale dowodowym w sprawie. Ocena tego materiału jest prawidłowa i logiczna, w sprawie zaś nie występuje, zarzucane skargą, przekroczenie granic swobodnej oceny materiału dowodowego, nie ma też nieuprawnionych wniosków wypływających z tej oceny. Strona skarżąca, na której ciąży ciężar dowodu, mimo kierowanych do niej wezwań nie przedstawiła takiej argumentacji, która usprawiedliwiałaby powstanie kilkunastu spółek komandytowo akcyjnych i występowania przez każdą z nich z osobna o płatności, o które równie dobrze mógł wystąpić jeden podmiot. Nadesłane przez Skarżącą dokumenty zostały w sposób szczegółowy opisane i ocenione przez Dyrektora Oddziału, co znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Reasumując w ocenie Sądu, przyjęcie przez organy orzekające, że nastąpiło sztuczne tworzenie warunków w celu uzyskania korzyści finansowej, co pozostaje w sprzeczności z celami prawa wspólnotowego i ma na celu ominięcie przepisów, jest w pełni zasadne. Prawidłowo zatem organy te uznały, iż powyższe działanie Skarżącej wyczerpało przesłanki art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011.
W konsekwencji powyższe skutkowało odmową przyznania Skarżącej płatności i brak jest zatem podstaw do zakwestionowania prawidłowości wydanego w sprawie rozstrzygnięcia.
Sąd nie dopatrzył się ponadto naruszenia przez organ przepisów postępowania, które zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 c) p.p.s.a. powinno prowadzić do uwzględnienia skargi. W kontekście powyższych przepisów nie dają podstaw do uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia podniesione przez Skarżącą zarzuty. Należy bowiem podkreślić, że stosownie do treści powołanego wyżej przepisu p.p.s.a. podstawą do uwzględnienia skargi może być naruszenie przepisów postępowania tylko wtedy, gdy uchybienie to wywarło istotny wpływ na wynik sprawy.
Sąd postanowił oddalić zgłoszony na rozprawie wniosek o zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego na podstawie art. 124 § 1 pkt 2 p.p.s.a. W myśl tego przepisu Sąd zawiesza postępowanie z urzędu jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie. Sądowi z urzędu jest wiadomo ( vide k 71 akt sądowych ) , że z informacji zamieszczonej w Monitorze Sądowym i Gospodarczym nr 32/2017 ([...]) i nr 44/2017 ([...]) umieszczonej na stronie internetowej Lex Omega on-line oraz informacji zamieszczonej na tej stronie w zakładce Baza Wiedzy IPG wynika, że w KRS [...] I. zostały dokonane następujące wpisy:
1. z dnia 7 lutego 2017 r. nr [...] dotyczący wykreślenia w rubryce 2 dotychczasowej siedziby i adresu spółki i wpisania nowego adresu spółki; wpisania informacji w rubryce nr 4 o zmianie statutu spółki wg. aktu notarialnego z dnia 30 czerwca 2016 r. oraz o wykreśleniu prokurenta A. G.;
2. z dnia 23 lutego 2017 r. nr [...] o wykreśleniu 2 członków Rady Nadzorczej i wpisaniu 2 innych członków Rady Nadzorczej.
Z informacji uzyskanej z Sądu Rejonowego [...] Krajowego Rejestru Sądowego wynika, że wnioski w przedmiocie powyższych wpisów składał P. K. ( k 81 ).
W ocenie Sądu przestawione wpisy w KRS spółki I. są wybiórcze w stosunku do jej działań i poświadczają, iż spółka działa, gdyż składane są stosowne wnioski na podstawie podjętych udokumentowanych działań. Przykładowo wykreślenie prokurenta z KRS musiało być poprzedzone jego odwołaniem, a o odwołaniu prokurenta stanowi zarząd spółki, zmiana umowy spółki (statutu) musi być dokonana przez Walne Zgromadzenie, a to oznacza, że Walne Zgromadzenie musi być zwołane przez właściwe podmioty. W tych warunkach nie złożenie do Sądu Rejestrowego wniosku z uchwałą Rady Nadzorczej z dnia 30 listopada 2016 r. o odwołaniu składu zarządu, a natomiast przedstawianie tej uchwały w innych wybranych postępowaniach sądowych, jak np. przedmiotowe, oznacza, w ocenie Sądu, wykorzystywanie tej uchwały na użytek znany spółce.
Z tych względów, w oparciu o art. 151 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło