V SA/Wa 435/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia WSA Andrzej Kania po rozpoznaniu w dniu 30 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi H. F. P. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry p o s t a n a w i a: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry, [...] sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej skarżąca, spółka) zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku skarżąca powołała się na okoliczności przedstawione w treści skargi, brak jednolitego stanowiska Służby Celnej odnośnie charakteru gier na urządzeniu oraz różną praktykę organu I instancji w zakresie uzależnienia wydania decyzji od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego. Wskazała też, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Podała, iż na dzień 31 października 2015 r. zapłaciła kary pieniężne w łącznej wysokości 8.068.390,02 zł, a wobec spółki toczy się szereg postępowań w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier poza kasynem gry. W związku z niebagatelną kwotą już uiszczoną przez skarżącą jest ona zmuszona podtrzymać wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, gdyż w przeciwnym razie groziłoby to utratą płynności finansowej przez spółkę, a to z kolei skutkowałoby groźbą upadłości spółki, czyli sytuacją, której nie da się odwrócić nawet w przypadku wygrania przez spółkę sporu i zwrotu jej wyegzekwowanego wcześniej świadczenia. Skarżąca podkreśliła również, że ponosi duże straty, nie tylko nie osiągając planowanych zysków, co uniemożliwia zatrzymanie jej urządzeń przez urzędy celne, ale także ponosząc straty finansowe. Uiszczenie kar pieniężnych na obecnym etapie postępowania, kiedy dokonanie czynu z art. 107 Kodeksu karnego skarbowego nie zostało udowodnione żadnym prawomocnym orzeczeniem, dodatkowo pogorszy sytuację finansową spółki i będzie niewspółmierne do zaistniałych okoliczności. Podniosła ponadto, że szkoda, o jakiej mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., to nie tylko szkoda grożąca skarżącej, ale także Skarbowi Państwa w związku z wypłatą pobranych kar w razie przegrania w sądzie. Do skargi (w której zawarto wniosek o wstrzymanie zaskarżonej decyzji) załączono oświadczenie prezesa spółki z dnia 3 lutego 2016 r. w przedmiocie wysokości kar zapłaconych w latach 2012-2015, rachunek zysków i strat za okres od 1 stycznia 2013 r. do 31 grudnia 2013 r. w wariancie porównawczym do roku 2012 oraz listę księgowań na kontach analitycznych za okres od 1 stycznia 2015 r. do 31 października 2015 r. dotyczącą uiszczenia nałożonych kar. Skarżąca wymieniła także postanowienia innych sądów administracyjnych w tożsamych przedmiotowo sprawach, w których wstrzymano wykonanie zaskarżonych decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W myśl art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. (dalej p.p.s.a.) wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania (art. 61 § 3 p.p.s.a.). Wskazana instytucja ma charakter wyjątkowy i jej zastosowanie może mieć miejsce wyłącznie w razie stwierdzenia, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyby akt lub czynność zostały wykonane. Tym samym rozstrzygając o wstrzymaniu wykonania aktu na podstawie powołanego przepisu Sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych. Użycie przez ustawodawcę w art. 61 § 3 p.p.s.a. zwrotów nieostrych wiąże się z koniecznością konkretyzacji zawartej w nich normy ogólnej co oznacza, że wnioskodawca, dążąc do wstrzymania wykonania aktu, musi złożyć stosowny wniosek i uprawdopodobnić, że istnieją przesłanki uzasadniające odstąpienie od zasady wykonalności orzeczeń ostatecznych (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego /dalej NSA/ z dnia 14 maja 2014 r., sygn. akt I OZ 363/14 - to i następne przywołane orzeczenia są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowoadministracyjnym, dla uwzględnienia wniosku nie są wystarczające przekonanie strony, iż wykonanie aktu wywoła szczególnie niekorzystne dla niej konsekwencje oraz uzasadniający to przekonanie wywód. Dokonując oceny wniosku o wstrzymanie Sąd musi oprzeć się na materiale dowodowym, pozwalającym zająć stanowisko. W przypadku gdy zaskarżony akt nakłada na skarżącego zobowiązanie pieniężne nie wystarczy jedynie wykazać, że na skutek wykonania decyzji dojdzie do egzekucji kwoty tego zobowiązania. Skoro strona skarżąca dąży do wykazania, że w jej przypadku dojdzie do wyrządzenia szkody majątkowej, to dla oceny, czy w stanie faktycznym sprawy rzeczywiście może dojść do takiej szkody i że szkoda ta będzie znaczna, konieczne jest odniesienie kwoty zobowiązania do stanu majątkowego skarżącej (por. postanowienie NSA z dnia 26 września 2013 r., sygn. akt II FZ 718/13). Uzasadnienie wniosku winno zatem odnosić do konkretnych okoliczności związanych z wykonaniem zaskarżonego aktu, mogącymi wywołać znaczną szkodę majątkową, a zawarte w uzasadnieniu twierdzenia powinny znajdować odzwierciedlenie w odpowiednich dokumentach źródłowych. Brak wyczerpującego uzasadnienia wniosku i niepoparcie go odpowiednimi do tego dowodami uniemożliwia jego merytoryczną ocenę (por. postanowienia NSA: z dnia 30 listopada 2004 r., sygn. GZ 120/04 i z dnia 18 maja 2004 r., sygn. FZ 65/04). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, zauważyć należy, że według skarżącej spółki wyegzekwowanie kwoty określonej w zaskarżonej decyzji może doprowadzić nawet do jej upadłości. Na dowód tego twierdzenia przedstawiła oświadczenie prezesa zarządu z [...] lutego 2016 r. w przedmiocie łącznej wysokości zapłaconych kar, wykaz uiszczonych już kar pieniężnych w kwocie 5.584.957,92 zł (listę księgowań na kontach analitycznych) oraz kopię rachunku zysków i strat za rok 2013 w wariancie porównawczym z 2012 r. Ten ostatni dokument trudno uznać za obrazujący aktualną kondycję finansową spółki, bowiem dotyczy jej sytuacji sprzed dwóch i trzech lat. Jego analiza prowadzi zaś do wniosku, iż w porównaniu z rokiem 2012 przychody netto z prowadzonej przez skarżącą działalności gospodarczej wzrosły ponad trzykrotnie (przekroczyły 48,5 miliona zł), a największy koszt tej działalności stanowiły usługi obce (ponad 42,5 miliona zł), na które składają się wszystkie usługi zakupione przez spółkę w ciągu okresu obrachunkowego od podmiotów zewnętrznych jak np. usługi najmu (dzierżawy) obiektów, usługi remontowe, serwisowe, transportowe, konsultacyjne pocztowe, telefoniczne czy bankowe. Również pozostałe przedłożone przez skarżącą dokumenty, tj. oświadczenie prezesa zarządu z [...] lutego 2016 r. oraz wykaz uiszczonych kar pieniężnych, nie mogą być uznane za miarodajne dla oceny zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Podnieść bowiem należy, że każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie jest to zatem sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym, gdyż w razie uwzględnienia przez sąd skargi i uchylenia decyzji skarżąca może otrzymać zwrot uiszczonej kwoty (por. postanowienie NSA z dnia 13 listopada 2013 r., sygn. akt II GZ 640/13). Skoro zaś spółka twierdzi, że wyegzekwowanie kwoty określonej w zaskarżonej decyzji może doprowadzić nawet do jej upadłości, to winna tę okoliczność co najmniej uprawdopodobnić, czego nie uczyniła. Odnosząc się do podniesionej przez skarżącą okoliczności, że w przypadku konieczności zwrotu pobranych kar pieniężnych szkodę poniesie także Skarb Państwa, wyjaśnić należy, że rozpatrując wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, Sąd ocenia jedynie sytuację wnioskodawcy pod kątem przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Oznacza to, że nie jest uprawniony do badania kwestii wyrządzenia ewentualnej szkody innemu podmiotowi, w tym, jak chce tego strona skarżąca, Skarbowi Państwa. Co więcej Sąd bada wyłącznie skutki wykonania zaskarżonej decyzji przed wydaniem wyroku przez Sąd, a nie skutki ewentualnego uchylenia zaskarżonej decyzji. Zatem argumentacja spółki dotycząca szkody grożącej Skarbowi Państwa nie uzasadnia uwzględnienia przedmiotowego wniosku. Spółka uzasadniła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wskazując także na jej wadliwości oraz niejednolite działania Służby Celnej co do oceny charakteru gier na automatach. Te okoliczności w żadnym razie nie mogą być uznane za stanowiące o niebezpieczeństwie wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nie jest dopuszczalne w ramach badania przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. dokonywanie merytorycznej oceny zarzutów podniesionych w skardze. Na tym etapie postępowania sądowego nie dokonuje się bowiem oceny zasadności zarzutów, jak również legalności decyzji będącej przedmiotem wniesionej skargi. Ocena taka stanowiłaby swoisty "przedsąd" i wkraczanie w kompetencje zastrzeżone dla składu rozpoznającego sprawę co do istoty. Celem instytucji wstrzymania wykonania aktu jest jedynie tymczasowe ukształtowanie stosunków do czasu merytorycznego rozpoznania sprawy przez sąd (por. np. postanowienie NSA z dnia 18 marca 2014 r., sygn. akt II OZ 250/14). Natomiast w kontekście wymienionych przez skarżącą orzeczeń innych sądów administracyjnych, wstrzymujących wykonanie zaskarżonych decyzji, należy stwierdzić, iż Sąd rozpatruje wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji na podstawie materiału zgromadzonego w aktach konkretnej - niniejszej sprawy i nie jest związany orzeczeniami innych sądów administracyjnych ( por. art. 11 p.p.s.a.). W ocenie Sądu skarżąca nie uprawdopodobniła zaistnienia przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., zatem Sąd nie ma do czynienia z sytuacją, która uzasadniałaby zastosowanie wobec skarżącej wyjątkowego rozwiązania prawnego jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.