V SA/Wa 4499/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia WSA Tomasz Zawiślak po rozpoznaniu w dniu 21 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A. K. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą [...] na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty dofinansowania przypadającej do zwrotu postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na opisaną w komparycji decyzję A. K. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą [...] (dalej jako: "skarżący") złożył wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł, że wykonanie decyzji nakazującej zwrot kwoty 60.000 zł spowoduje zamknięcie jego działalności gospodarczej oraz zwolnienie pracowników. Dodał, że nie posiada żądanej kwoty, ponieważ – zgodnie z założeniami projektu – została ona wydatkowana na zakup tablic multimedialnych dla uczestników projektu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, dalej jako: "p.p.s.a"), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Natomiast po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania (art. 61 § 3 p.p.s.a.). Wydając orzeczenie w omawianym przedmiocie, Sąd powinien swoje rozstrzygnięcie oprzeć zarówno o ocenę wniosku skarżącego, jak i materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy, np. uzyskanego przy rozpoznaniu prawa pomocy, w aspekcie wystąpienia bądź też nie wystąpienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu wskazanych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Jednakże wykazanie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji spoczywa na stronie skarżącej (por. np. post. NSA: z 22 listopada 2004 r., sygn. akt FZ 474/04; z 6 listopada 2009 r., sygn. akt II OZ 975/09; z 25 sierpnia 2011 r., sygn. akt II OZ 692/11; z 8 kwietnia 2012 r., sygn. akt II GZ 132/12; z 31 lipca 2013 r. sygn. akt II OSK 1651/13, dostępne w CBOSA: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Instytucja wstrzymania wykonania ma charakter wyjątkowy i jej zastosowanie może mieć miejsce wyłącznie w sytuacji wystąpienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a., a pojawiające się zwroty nieostre wiążą się z koniecznością konkretyzacji zawartej w nich normy ogólnej. Pod pojęciem wyrządzenia znacznej szkody należy rozumieć taką szkodę, majątkową lub niemajątkową, której nie będzie można wynagrodzić przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub nie będzie można jej wyegzekwować ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Natomiast trudne do odwrócenia skutki, to takie skutki prawne lub faktyczne, które raz zaistniałe, spowodują istotną bądź trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Wskazać należy, że na podstawie powołanych we wniosku okoliczności nie sposób wywieść możliwości wystąpienia zdarzeń określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Sąd podkreśla, iż – co do zasady – nawet trudna sytuacja finansowa strony nie powoduje sama przez się ziszczenia przesłanek wstrzymania wykonania decyzji, określonych w omawianym przepisie art. 61 § 3 p.p.s.a. W orzecznictwie przyjmuje się bowiem, że wstrzymanie wykonania decyzji uzasadniać mogą tylko konkretne okoliczności, będące wynikiem wpływu wykonania zaskarżonej decyzji na aktualną sytuację majątkową strony, powodujące znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki. Innymi słowy, strona musi wykazać, że w powiązaniu z jej sytuacją majątkową, wykonanie decyzji spowoduje znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki z powodu wystąpienia tych konkretnych okoliczności. W ocenie Sądu skarżący tego nie uczynił. Jako podstawę do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji wskazano na groźbę zamknięcia prowadzonej przez stronę działalności gospodarczej oraz w konsekwencji zwolnienia zatrudnionych tam pracowników. Skarżący stwierdził, że nie jest w stanie zwrócić żądanej kwoty (60.000 zł), bowiem jej nie posiada. Wyjaśnił, że powyższa kwota została, zgodnie z założeniami projektu, wydatkowana na zakup tablic multimedialnych dla uczestników projektu. Z dokumentacji przedłożonej na potrzeby rozpatrzenia wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżący prowadzi działalność gospodarczą, a w 2014 r, uzyskał dochody z działalności wykonywanej osobiście oraz z praw autorskich. Przedstawiony przez stronę PIT-36L za 2013 r. oraz podatkowa księga przychodów i rozchodów za grudzień 2015 r. pozwala stwierdzić, że jest to działalność o znacznych rozmiarach, która w 2013 r. przyniosła dochód w wysokości 122.698,11 zł (przychody wyniosły 710.451,57 zł). Również w 2015 r. zgodnie z podatkową księgą przychodów i rozchodów uzyskane przychody (292.015,65 zł) były wyższe od ponoszonych wydatków (278.497,70 zł). Na trudną sytuację materialną skarżącego wskazywać natomiast miały nadesłane: podsumowanie księgi przychodów i rozchodów za styczeń 2016 r., z którego wynika, że we wskazanym miesiącu skarżący odnotował stratę w wysokości 598,53 zł., oraz umowa kredytowa na lokal z [...] lipca 2008 r. Skarżący nadesłał również wyciąg z rachunku bankowego dotyczącego prowadzonej działalności za miesiąc luty 2016 r. z saldem -1.030,59 zł oraz wyciąg za okres od [...] października 2015 r. do [...] stycznia 2016 r. dot. kredytu na lokal. W ocenie Sądu, na podstawie ww. dokumentów, nie sposób przyjąć, że strona znajduje się w trudnej sytuacji finansowej. Skarżący nadal prowadzi działalność gospodarczą, regularnie uzyskuje dochody oraz spłaca ciążące na nim zobowiązania. Tego stanowiska nie zmienia załączony wydruk księgi przychodów i rozchodów za styczeń 2016 r. i wyciąg z rachunku bankowego za luty 2016 r. Wykazanie straty z prowadzonej działalności gospodarczej w jednym miesiącu oraz ujemny stan konta bankowego na koniec danego miesiąca, nie są wystarczające do ustalenia, iż skarżący znajduje się obecnie w trudnej sytuacji finansowej. Powyższe dokumenty nie pozwalają bowiem ocenić, jakie są stałe, a jakie doraźne koszty działalności skarżącego, obciążenia i dochody, jak również, czy potencjalne trudności finansowe mają charakter trwały, czy też są jedynie przejściowe. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że z danych przedstawionych przez skarżącego nie sposób wywnioskować jak poważne obciążenia stanowią dla niego zarówno bieżące wydatki związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, jak i zaciągnięty kredyt na lokal. W szczególności skarżący nie wskazał, że ma jakiekolwiek problemy z regulowaniem swoich bieżących zobowiązań. Tym samym, w oparciu o treść wniosku oraz znajdujące się w aktach sprawy dokumenty, nie sposób ocenić, czy wyegzekwowanie przez organ kwoty 60.000 zł faktycznie doprowadzić może do ziszczenia się jednej z przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Należy zauważyć ponadto, że badanie przesłanek zastosowania ochrony tymczasowej nie sprowadza się wyłącznie do oceny kondycji finansowej wnioskującej strony, a ocena ta nie jest tożsama z oceną dokonywaną przy badaniu wniosku o prawo pomocy. Przesłanek wynikających z art. 61 § 3 p.p.s.a. nie należy mylić z przesłankami, jakimi należy kierować się w ramach instytucji prawa pomocy. Trudna sytuacja finansowa nie może stanowić samoistnej podstawy orzeczenia, o którym mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Należy w tym miejscu podkreślić również, że nie każda szkoda wywołana koniecznością zapłaty kwoty pieniężnej będzie miała znaczące rozmiary. Co istotne, w przypadku niekompletności uzasadnienia wniosku sąd nie dysponuje pełnym obrazem sytuacji majątkowej, mogącym służyć do oceny charakteru szkody i samego jej zaistnienia (por. pot. NSA z 14 maja 2014 r., sygn. akt I OZ 363/14, dostępne w CBOSA: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W oparciu o powyższe stwierdzić należało, że skarżący nie uprawdopodobnił jaką szkodę lub jakie konkretnie trudne do odwrócenia skutki może spowodować wyegzekwowanie od niego przypadającej do zwrotu kwoty dofinansowania. Podkreślić należy, że w orzecznictwie odnoszącym się do problematyki wstrzymywania aktów nakładających obowiązek ponoszenia wydatków pieniężnych ugruntowany jest pogląd, iż rodzaj nałożonego obowiązku nie wywołuje stanu, który byłby nieodwracalny, skoro chodzi o świadczenie pieniężne z natury rzeczy przecież odwracalnego. Stanowisko takie zostało przedstawione w postanowieniu NSA z 20 grudnia 2004 r. o sygn. akt. GZ 138/04, w którym dodatkowo wskazano, iż w przypadku ewentualnego uwzględnienia skargi, istnieje oczywista możliwość zwrotu nadpłaconych kwot. Z kolei w postanowieniu z 7 października 2011 r. o sygn. akt II GSK 2001/11, NSA zauważył, iż każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Faktu egzekwowania obowiązku pieniężnego wynikającego z decyzji, nawet przy uwzględnieniu sytuacji materialnej strony, nie można utożsamiać z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody, czy spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W świetle powyższego Sąd uznał, że strona skarżąca nie uprawdopodobniła, iż w stosunku do niej zachodzą przesłanki do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.