V SA/Wa 450/16

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Joanna Kruszewska-Grońska po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P. Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. na decyzję Ministra Rozwoju z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty dofinansowania przypadającej do zwrotu p o s t a n a w i a: odmówić stronie skarżącej P. Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. We wniosku o przyznanie prawa pomocy strona skarżąca – P. Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. (reprezentowana przez adwokata M. N.) wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podała, że nie dysponuje środkami na uiszczenie wpisu ani też nie jest w stanie uzyskać takich środków w krótkim terminie. Obecnie skarżąca nie prowadzi działalności zarobkowej, nie uzyskuje dochodów. Nie posiada również majątku, który można szybko spieniężyć. Niewielkie środki, którymi spółka dysponuje, przeznaczone są na zaspokojenie najpilniejszych potrzeb, w szczególności na wypłatę zaległych wynagrodzeń. W oświadczeniu o majątku i dochodach skarżąca podała, że wysokość kapitału zakładowego wynosi 5.000 zł, wartość środków trwałych spółki (według bilansu za ostatni rok) wyniosła 9.838.913,16 zł, a za ostatni rok obrotowy odnotowała stratę w kwocie 452.226,40 zł. Oświadczyła również, iż posiada trzy rachunki bankowe, których salda przedstawiają się następująco: 1.176,22 zł, 0,11 zł i 83,77 zł. Dodała, że w kasie spółki znajduje się 7.560,19 zł, a suma niewypłaconych wynagrodzeń sięga kwoty 40.983,77 zł. Zaległości skarżącej obejmują: zadłużenie względem ZUS: 81.949,70 zł, należności z tytułu podatku VAT: 12.991 zł, a należności z tytułu PIT-4: 12.141 zł. Do wniosku załączyła wyciągi z rachunków bankowych potwierdzające stany sald końcowych oraz trzy upomnienia wystawione przez Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego Łódź - Bałuty wzywające do uregulowania należności z tytułu podatku VAT (VAT-7) - wraz z kosztami upomnienia - za następujące okresy: wrzesień 2015 r. w kwocie 5.461,60 zł, październik 2015 r. w wysokości 7.589,60 zł i listopad 2015 r. w kwocie 191,60 zł. Z dokumentów nadesłanych przez skarżącą (w odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego) wynika, iż w roku 2014 spółka, przy przychodzie netto ze sprzedaży w wysokości 1.980 zł, poniosła stratę w wysokości 300.182,16 zł (załączono sprawozdanie finansowe za rok 2014 wraz z zawartym w nim rachunkiem zysków i strat). Bilans spółki za rok obrotowy 2014 zamknął się po stronie aktywów i pasywów kwotą 11.256.454,81 zł. Według dodatkowych informacji i objaśnień do sprawozdania finansowego za rok 2014, rozliczenia międzyokresowe przychodów skarżącej w wysokości 11.122.486,94 zł dotyczą dotacji celowych przyznanych jej z funduszy UE na sfinansowanie wydatków poniesionych na realizację projektu "Opracowanie i wdrożenie technologii produkcji regranulatu" realizowanego w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka 2007-2013. Jako propozycję pokrycia straty bilansowej wskazano zyski osiągane w latach następnych - po zakończeniu etapu inwestycyjnego, kiedy spółka będzie prowadzić działalność gospodarczą o profilu produkcyjno-handlowym. Podano również, iż w roku 2014 nie wystąpiło zaniechanie działalności i nie przewiduje się go w latach następnych. W zestawieniu do zeznania podatkowego za rok 2014 r. CIT-8 w rubryce "Przychody" widnieje kwota 3.167.550,38 zł, z której 3.113,727,50 zł stanowią dotacje unijne otrzymane w 2014 r. na środki trwale w budowie. Natomiast rachunek zysków i strat sporządzony na 31 grudnia 2015 r. wskazuje, iż spółka w roku ubiegłym odnotowała stratę w kwocie 225.276,03 przy przychodach netto ze sprzedaży w wysokości 39.024,39 zł. We wstępie do sprawozdania finansowego za rok 2015 podano, iż nie istnieją okoliczności wskazujące na zagrożenie kontynuowania działalności gospodarczej przez spółkę. Natomiast według informacji dodatkowych i wyjaśnień do sprawozdania finansowego za 2015 rok, strata za poniesiona w roku 2015 zostanie pokryta z zysków przyszłych okresów. Skarżąca nadesłała tylko pierwszą stronę bilansu sporządzonego na dzień 31 grudnia 2015 r. Nie przedstawiła też deklaracji CIT-8 za rok ubiegły. Skarżąca przedłożyła wyciągi z trzech rachunków bankowych: - prowadzonego w Banku Millenium SA za okres od 1 stycznia 2016 r. do 31 marca 2016 r., na którym nie były dokonywane żadne transakcje, a saldo końcowe (na dzień 31 marca 2016 r.) wynosiło 8,14 zł, - prowadzonego w Genin Noble Bank SA za okres od 1 stycznia 2016 r. do 31 marca 2016 r., na którym transakcje sprowadzały się do przelewu opłaty za obsługę karty w wysokości 5 zł raz w miesiącu, a saldo końcowe (na dzień 31 marca 2016 r.) zamknęło się w kwocie 68,77 zł, - prowadzonego w Banku Ochrony Środowiska SA, przy czym wyciągi z tego rachunku obejmowały wyłącznie pojedyncze dni: 5 stycznia 2016 r., 11 stycznia 2016 r., 31 stycznia 2016 r., 5 lutego 2016 r. 29 lutego 2016 r., 5 marca 2016 r., 7 marca 2016 r., 11 marca 2016 r. i 30 marca 2016 r., a saldo końcowe (na dzień 30 marca 2016 r.) wynosiło 0 zł. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 (dalej p.p.s.a.), prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane osobie prawnej, gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Z treści powyższego przepisu wynika, iż ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. W związku z tym musi on przedstawić Sądowi argumentację, która potwierdzałaby jego niezdolność do wygospodarowania środków na pokrycie tych kosztów. Jeżeli zatem strona nie dopełniła w całości lub w części obowiązku przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego i dochodów, to fakt ten uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy (patrz: J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Wyd. II, Warszawa 2006 s. 527). Zdaniem referendarza sądowego rozpoznającego przedmiotowy wniosek, skarżąca spółka nie wykazała, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, co skutkuje odmową przyznania jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Po pierwsze, oceniając stan majątkowy skarżącej należy mieć na uwadze, że spółka na podstawie umów zawartych Polską Agencją Rozwoju Przedsiębiorczości (w dniach: 25 października 2010 r. i 11 lipca 2013 r.) otrzymała dofinansowanie na realizację projektu pn. "Opracowanie i wdrożenie technologii produkcji regranulatu" w wysokości ponad 11 milionów zł. Skarżąca we wniosku o przyznanie prawa pomocy podała, że wartość jej aktywów trwałych wynosi 9.938.913,16 zł, w tym środki trwałe w budowie obejmują kwotę 1.990.244,41 zł, a zaliczki na środki trwałe to kwota 7.382.113,82 zł. W orzecznictwie dotyczącym porównywania wysokości ciążących na stronie kosztów sądowych z posiadanym majątkiem podnosi się, iż osoba prawna nie zasługuje na zwolnienie z kosztów sądowych, jeżeli dysponuje majątkiem, którego wartość wielokrotnie przewyższa wysokość wymaganego wpisu, a w niniejszej sprawie wynosi on 70.074 zł (por. postanowienie NSA z 15 marca 2012 r., sygn. akt II GZ 89/12). Po wtóre, ze sprawozdań finansowych spółki za lata 2014 - 2015 jednoznacznie wynika, iż brak jest okoliczności zagrażających prowadzonej przez nią działalności gospodarczej. W załączonej do skargi informacji odpowiadającej odpisowi aktualnemu na dzień 2 lutego 2016 r. z rejestru przedsiębiorców, pobranej na podstawie art. 4 ust. 4aa ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (t.j. Dz. U. z 2007 r. Nr 168, poz. 1186 ze zm.) nie ma wpisów w rubrykach dotyczących zaległości, likwidacji, postępowania naprawczego, układowego czy upadłościowego czy też informacji o zawieszeniu działalności gospodarczej. Po trzecie należy wskazać, że skarżąca została m.in. zobowiązana do nadesłania (w terminie 14 dni) wyciągów ze wszystkich posiadanych przez nią rachunków bankowych za okres ostatnich 3 miesięcy, obejmujących informację o wszystkich transakcjach dokonanych na rachunkach w objętym wezwaniem terminie (vide pismo Sądu z dnia 25 marca 2016 r.). Tymczasem przedłożone do akt sprawy pełne wyciągi bankowe dotyczyły tylko dwóch rachunków bankowych skarżącej, na których nie dokonywano żadnych operacji bankowych (poza regulowaniem opłat za obsługę karty do rachunku). Natomiast odnośnie trzeciego rachunku bankowego skarżącej przedstawione wyciągi miały charakter wybiórczy - spółka nadesłała bowiem 9 wyciągów, z których każdy obejmował okres jednego - wybranego - dnia. Nadto wyciągi za te wybrane dni nie obrazowały transakcji związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, lecz obejmowały głównie przelewy opłat za prowadzenie rachunku. Zatem przedłożone przez spółkę wyciągi z rachunków bankowych nie dokumentują żadnych przelewów z tytułu prowadzonej działalności, co czyni niewyjaśnionym faktyczny stan środków pieniężnych spółki. W orzecznictwie podnosi się, iż przedsiębiorstwo, które nie wykazało, że utraciło płynność finansową i nadal funkcjonuje w obrocie gospodarczym, nawet pomimo trudności finansowych, powinno partycypować w kosztach postępowania sądowego (vide postanowienie NSA z 1 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OZ 208/08, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Dlatego osoba prawna oraz inna organizacja nieposiadająca osobowości prawnej nie może powoływać się tylko na to, że aktualnie nie dysponuje środkami na poniesienie kosztów sądowych, lecz musi także wykazać, że nie ma ich, mimo iż podjęła wszelkie niezbędne działania, by zdobyć fundusze na pokrycie wydatków (vide postanowienie NSA z 29 marca 2011 r., sygn. akt I OZ 191/11, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Gdyby bowiem brać pod uwagę jedynie straty skarżącej, należałoby stwierdzić, że jej działanie w obrocie profesjonalnym jest nielogiczne i nieopłacalne, skoro prowadzi nierentowną działalność. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji postanowienia.