V SA/Wa 4559/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia WSA Tomasz Zawiślak po rozpoznaniu w dniu 3 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi R. T. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą F. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry postanawia: odmówić wstrzymania zaskarżonej decyzji R. T. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą F., zastępowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na opisaną w komparycji decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. W skardze zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Strona wniosek o wydanie postanowienia o wstrzymaniu wykonania decyzji uzasadniła niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej i nieodwracalnej szkody. Skarżący wskazał, że ze względu na dokonane przez Urzędy Celne zatrzymania urządzeń oraz wydawanie decyzji (bez względu na ciągle zmieniające się orzecznictwo sądów administracyjnych oraz skierowane do TK w dniu 21 maja 2012 roku przez WSA w Gliwicach pytanie prawne), kondycja finansowa osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą została mocno naruszona powodując stratę. Taka sytuacja może doprowadzić do szybkiego zakończenia prowadzenia działalności, a więc niewątpliwie do sytuacji, w której ani wygranie sporu, ani późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, nie przywróci pierwotnego stanu rzeczy i nie naprawi szkody. Skarżący podkreślił, iż podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż wykonanie zaskarżonej decyzji skutkujące zakończeniem prowadzonej działalności gospodarczej, a w konsekwencji utratą przez Stronę skarżącą jedynego źródła utrzymania dla niej i jej rodziny, stanowi spełnienie obu przesłanek określonych w art. 61 § 3 (postanowienie z dnia 18 czerwca 2004 r., FZ 136/04, niepubl.). Skarżący podkreślił, iż już na chwilę obecną ponosi duże straty nie tylko nie osiągając planowanych zysków z zatrzymanych urządzeń, ale ponosząc straty finansowe. Uiszczanie kar pieniężnych na obecnym etapie postępowania dodatkowo pogorszy jego sytuację finansową i będzie niewspółmierne do zaistniałych okoliczności. Wobec powyższego, Skarżący stwierdził, że zasługuje na tymczasową ochronę w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji do czasu rozstrzygnięcia przez Trybunał Konstytucyjny o losie przepisów będących podstawą do wymierzenia mu kary pieniężnej, skoro postępowanie w tym przedmiocie zostało już przez WSA w Gliwicach zainicjowane. Skarżący wyjaśnił ponadto, iż szkoda grozi nie tylko jemu lecz także Skarbowi Państwa, który nałożył na Skarżącego kary na podstawie niekonstytucyjnego przepisu, tj. art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych. W przypadku potwierdzenia niekonstytucyjności ww. przepisu przez Trybunał Konstytucyjny Skarb Państwa będzie zmuszony oddać 160 mln zł co będzie równoznaczne z niepowetowaną szkodą dla budżetu państwa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 61 § 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a.") wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże sąd może na wniosek Strony wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zaistnieją szczególne ku temu okoliczności uzasadniające takie orzeczenie, tj. gdy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z brzmienia cytowanego przepisu wynika jednoznacznie, że postanowienie Sądu wstrzymujące wykonanie zaskarżonej decyzji ma charakter wyjątkowy, tzn. jest odstępstwem od ogólnej reguły, w myśl której wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, przy czym obowiązek wykazania okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji spoczywa na Stronie, która domaga się wydania takiego orzeczenia. Zastosowanie instytucji wstrzymania wykonania może nastąpić jedynie wtedy, gdy ujawnione zostaną okoliczności uzasadniające jej zastosowanie, albowiem zasadą jest wykonywanie zaskarżonych aktów, zwłaszcza decyzji administracyjnych. Skoro Sąd orzeka o wstrzymaniu aktu lub czynności na wniosek Skarżącego, to na Wnioskodawcy spoczywa ciężar uprawdopodobnienia, że wykonanie zaskarżonej decyzji przed rozpoznaniem skargi może spowodować dla niego skutki, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Nie wystarcza jedynie złożenie wniosku, a nawet przytoczenie w jego uzasadnieniu okoliczności, które teoretycznie mogą pojawić się na etapie wykonania decyzji. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do Wnioskodawcy wstrzymanie zaskarżonego orzeczenia jest uzasadnione. Twierdzenia Strony o niebezpieczeństwie wyrządzenia znacznej szkody i niebezpieczeństwie spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w wypadku wykonania decyzji, powinny zostać poparte dokumentami, które uwiarygodniłyby sytuację Skarżącego (por. postanowienie NSA z dnia 18 października 2011 r., II GSK 1799/11, LEX nr 965117). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że przez pojęcie "znacznej szkody" należy rozumieć taką szkodę – majątkową, a także niemajątkową – która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (por. postanowienie NSA z dnia 31 stycznia 2014 r., II OSK 106/14). Tak jak sama szkoda ma wystąpić po stronie Wnioskodawcy, tak jej wielkość określana jako "znaczna" musi być oceniana na tle kondycji finansowej Wnioskodawcy, czyli całościowej sytuacji majątkowej i zdolności płatniczych. Natomiast za "trudne do odwrócenia skutki" należy uznać skutki faktyczne lub prawne które raz zaistniałe, spowodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, a powrót do stanu poprzedniego może nastąpić po długim czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie NSA z dnia 27 sierpnia 2013 r., I GZ 211/13 i postanowienie NSA z dnia 26 listopada 2013 r., II GZ 671/13). W ocenie Sądu zdawkowe twierdzenie Skarżącego, że zachodzi niebezpieczeństwo narażenia go na znaczną szkodę majątkową nie prowadzi do stwierdzenia zaistnienia konsekwencji, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Rodzaj obowiązku nałożony na Skarżącego, tj. uiszczenie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry nie wywołuje stanu, który byłby nieodwracalny, skoro chodzi o świadczenie pieniężne, których spełnienie z natury rzeczy jest odwracalne (por. post. NSA z dnia 28 kwietnia 2009 r., sygn. akt II GZ 80/09 dostępne na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). W sytuacji ewentualnego uwzględnienia skargi istnieje oczywista możliwość zwrotu Stronie skarżącej kwoty pieniężnej orzeczonej w skarżonej decyzji. Nie ma przy tym znaczenia kwestia skomplikowanego odzyskania uiszczonych kwot i czasu ich odzyskania, gdyż w wypadku pozytywnego dla Skarżącego rozstrzygnięcia będą mu przysługiwały określone środki prawne, które doprowadzą do zwrotu przez organ zapłaconych należności, w tym również z odsetkami. Oceniając natomiast wniosek w zakresie badania przesłanki dotyczącej niebezpieczeństwa wystąpienia znacznej szkody należy w pierwszej kolejności wyjaśnić, że aby uznać za prawdopodobne spełnienie omawianej przesłanki konieczne jest zestawienie wysokości kary z sytuacją majątkową i możliwościami płatniczymi Skarżącego. W tym celu Skarżący winien jasno i przejrzyście zobrazować swoją sytuację finansową, a także poprzeć twierdzenia odpowiednimi dokumentami. Skarżący do skargi nie załączył żadnych dokumentów obrazujących stan pozostających do jego dyspozycji zasobów pieniężnych. Nie ma zatem możliwości stwierdzenia, czy w istocie zachodzi niebezpieczeństwo trudnych do odwrócenia skutków w związku z wydaniem zaskarżonej decyzji. Niezbędne jest bowiem wskazanie na konkretne okoliczności pozwalające dopiero żądać oceny, czy wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne. (vide: postanowienie NSA z 31 marca 2011 r., sygn. akt II FSK 632/11). Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że skarżący uniemożliwił Sądowi dokonanie rzetelnej i prawidłowej oceny, czy uiszczenie kwoty 24.000 zł rzeczywiście skutkować będzie zaistnieniem niebezpieczeństwa wyrządzenia mu znacznej szkody. Sąd zaznacza również, że przedstawione w uzasadnieniu przedmiotowego wniosku twierdzenia dotyczące prawidłowości zaskarżonej decyzji nie mogły być rozważane przez Sąd na tym etapie postępowania sądowoadministracyjnego. Rozważanie takie stanowiłoby swoisty "przedsąd" i wkraczanie w kompetencje zastrzeżone dla składu rozpoznającego sprawę co do istoty. Natomiast powołana we wniosku argumentacja, że za wstrzymaniem zaskarżonej decyzji przemawia możliwość wystąpienia szkody po stronie Skarbu Państwa w żadnym stopniu nie uzasadnia wstrzymania zaskarżonej decyzji. W tym miejscu wyjaśnić należy, że uzasadnienie wniosku winno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do Wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest uzasadnione. Podsumowując, Skarżący nie uprawdopodobnił zaistnienia przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., tj. że wykonanie zaskarżonej decyzji rodziłoby dla niego skutek w postaci groźby wyrządzenia mu znacznej szkody lub że powstałe skutki byłyby trudne do odwrócenia. Ponadto z analizy akt administracyjnych oraz akt sądowych nie wynika, aby istniały takie przesłanki do uwzględnienia wniosku. Sąd nie ma zatem do czynienia z sytuacją, która uzasadniałaby zastosowanie wobec Skarżącego wyjątkowego rozwiązania prawnego jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.