V SA/Wa 598/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Sędzia WSA - Dorota Mydłowska (spr.), Sędzia WSA - Michał Sowiński, Protokolant specjalista - Marcin Wacławek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi A. "A." S.A. w N. na informację zawartą w piśmie Ministra Gospodarki z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie dofinansowania realizacji projektu z budżetu Unii Europejskiej; 1. stwierdza, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Ministra Gospodarki; 2. zasądza od Ministra Gospodarki na rzecz A. "A." S.A. w N. kwotę 2 230,93 zł (słownie: dwa tysiące dwieście trzydzieści złotych dziewięćdziesiąt trzy grosze) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. A. "A." S.A. w N., złożyła wniosek o dofinansowanie w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka lata 2007 – 2013 Priorytet 3: Kapitał dla innowacji, działanie 3.1: "Inicjowanie działalności Innowacyjnej". Pismem z [...] czerwca 2013r. Instytucja Wdrażająca – Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości poinformowała wnioskodawcę o niezakwalifikowaniu projektu do dalszej oceny, z uwagi na uchybienia w zakresie kryterium formalnego niepodlegającego możliwości poprawy "kwalifikowalność wnioskodawcy w ramach działania". W ocenie Instytucji Wdrażającej wnioskodawca nie spełnił wymogów z § 9 ust.2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego z 2 kwietnia 2012 r. w sprawie udzielania przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości pomocy finansowej w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka 2007-2013. (dalej: rozporządzenie MRR z 2 kwietnia 2012 r.) tj. prowadzi działalność w celu osiągnięcia zysku oraz nie przeznacza zysku na cele zgodne z zadaniami, na które udzielono wsparcia na inicjowanie działalności innowacyjnej. Stwierdzono ponadto kilka uchybień w ramach kryteriów formalnych. Skarżący pismem z [...] lipca 2013 r. złożył protest, w jego ocenie osoba weryfikująca wniosek nie uwzględniła treści pozostałej części Statutu, zgodnie z którą strategicznym celem Spółki jest prowadzenie działalności “nie dla zysku" (§ 7 Statutu); z kwoty zysku, po potrąceniu zobowiązań, tworzony jest kapitał zapasowy i rezerwowy, a pozostałą część zysku, do 2020 r. przeznacza się na cele statutowe i rozwojowe Spółki (§ 37 ust. 1 i 2 Statutu). Pismem z [...] września 2013r. Minister Gospodarki uznał protest za bezzasadny. W treści uzasadnienia powołał się na przepis § 9 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia MRR z 2 kwietnia 2012r. zdanie drugie, zgodnie z którym wnioskodawca musi spełnić warunek "przeznacza zysk na cele zgodne z zadaniami, na które udzielono wsparcia na inicjowanie działalności innowacyjnej". W ocenie Ministra Gospodarki zapis § 26 ust. 3 Statutu Spółki, zgodnie z którym akcjonariusze mają prawo do udziału w zysku rocznym wyklucza uznanie, że spełniony został warunek z § 9 ust.2 pkt 1 powołanego rozporządzenia. W piśmie podniesiono, ze w § 7 Statutu określono cel strategiczny, co nie oznacza, że jest to cel jedyny. Ponadto wątpliwości budzi określenie, iż działalność spółki ma charakter "nie dla zysku", skoro w § 8 wymieniono 43 różnego rodzaju działalności, m.in. budownictwo, hotelarstwo, gastronomię, reklamę. Tym samym statut Spółki nie gwarantuje, że Wnioskodawca przeznaczy zysk na cele zgodnie z zadaniami, na które udzielono wsparcia. W podsumowaniu Minister podniósł, iż z uwagi na brak możliwości poprawy ww. uchybienia krytycznego, niespełnione pozostają kryteria: kompletności dokumentacji wymaganej na etapie aplikowania, a także wymagania aby wniosek wraz z załącznikami został przygotowany zgodnie z właściwą instrukcją oraz kryterium kwalifikowalności wnioskodawcy w ramach działania. Skarżący na informację Ministra Gospodarki z [...] września 2013r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o stwierdzenie, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Instytucję Wdrażającą oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Autor skargi podniósł, że nie zmienia się jego stanowisko co do wykładni § 9 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia MRR z 2 kwietnia 2012 r. Skarżąca zgadza się z oceną dokonaną przez Ministra Gospodarki, że zgodnie z zapisami Statutu może prowadzić działalność gospodarczą, realnie może więc działać dla zysku. Uważa jednak, że zysk przeznacza na cele zgodne z zadaniami, na które udzielono wsparcia na inicjowanie działalności innowacyjnej. Wynika to właśnie z zapisów Statutu, który w § 37 ust. 1 i 2 stanowi wyraźnie, co Spółka musi zrobić z zyskiem: najpierw tworzy kapitał zapasowy i rezerwowy, a pozostałą część zysku do 2020 r. przeznacza na cele statutowe i rozwojowe spółki. Zapis jest jasny - najpierw należy z zysku zasilić obowiązkowe kapitały Spółki, bez których działalność Spółki nie może być prowadzona, a pozostałą część przeznaczać do 2020 r. na cele statutowe i rozwojowe. Oznacza to, że wszystkie strategiczne cele wymienione w § 7 Statutu, w tym obsługa programów pomocowych, z czym mamy do czynienia w niniejszej sprawie, muszą być i są finansowane z zysku. Nie jest jasnym, dlaczego Instytucja Pośrednicząca (Minister Gospodarki) uznaje, że cele statutowe strony skarżącej nie mogą być uznane za zgodne z zadaniami działalności innowacyjnej. W odpowiedzi na skargę Minister Gospodarki podtrzymał swoje stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 29 października 2013r. sygn. akt V SA/Wa 2220/13, podzielając w pełni ustalenia organów, oddalił skargę jako niezasadną. Od powyższego wyroku skarżący wniósł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, którym wyrokiem z 14 stycznia 2014r. sygn. akt II GSK 2390/13 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Sąd II instancji w uzasadnieniu wyroku wskazał, że istotą sporu jest okoliczność, czy skarżący występując o dofinansowanie spełniał kryterium formalne pn. "Kwalifikowalność wnioskodawcy w ramach działania". Jest to tzw. uchybienie krytyczne tj. niepodlegające poprawie na etapie uzupełnień przy ocenie formalnej, co powoduje niespełnienie wymagań określonych w § 9 ust. 2 rozporządzenia MRR z 2 kwietnia 2012r. Przedstawiona przez Sąd I instancji interpretacja tego przepisu jest wadliwa, co podkreślił NSA, gdyż zgodnie z nią określony tym przepisem wymóg przeznaczania zysku na cele zgodne z zadaniami, na które udzielono wsparcia na inicjowanie działalności innowacyjnej oznacza konieczność przeznaczania na ten cel całego osiągniętego zysku. Taka wykładnia prowadziłaby bowiem do wniosku, że statut spółki akcyjnej, aby wnioskodawca mógł spełnić wymóg określony w § 9 ust. 2 pkt 1 ww. rozporządzenia - w rozumieniu zaaprobowanym przez Sąd I instancji - musiałby uchybiać ustawowym regulacjom k.s.h., co do przeznaczania zysku na tworzenie kapitału zapasowego na zasadach określonych w art. 396 § 1 tej ustawy. Konsekwencją dokonania przez WSA wadliwej wykładni § 9 ust. 2 pkt 1 ww. rozporządzenia było stwierdzenie, że skarżąca nie spełnia omawianego kryterium. Przyjęto bowiem ustalenie, że wynikająca ze Statutu wnioskodawcy możliwość tworzenia z zysku różnych kapitałów celowych powoduje, że nie cały zysk jest przeznaczany na cele zgodne z zadaniami, na który udzielono wsparcia na inicjowanie działalności innowacyjnej. Z tak przyjętym założeniem NSA nie mogło się zgodzić, gdyż przeznaczanie zysku, o którym mowa w § 9 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia, odnosi się do zysku już osiągniętego i niekoniecznie wypracowanego wyłącznie z działalności innowacyjnej. Powyższe potwierdza fakt, że omawiana ocena spełnienia warunków formalnych wnioskodawcy dotyczy przecież warunków wstępnych (na dzień składania wniosku). Badanie faktycznego przeznaczania zysku osiągniętego po uzyskaniu dofinansowania niewątpliwie jest kwestia odrębną, dotyczącą wywiązania się z podjętych zobowiązań. Brak przy tym podstaw by przyjąć, że podmiot działający na rzecz innowacyjności nie mógł i nie może prowadzić także innego (niż innowacyjnego) rodzaju działalności. Kwestię "przeznaczania zysku" odnieść należy więc do zysku osiągniętego z całokształtu działalności. NSA zalecił by przy ponownym rozpoznaniu sprawy przez Sąd I instancji, uwzględniając powyższe uwagi, WSA przeanalizował całokształt dokumentacji wymaganej i załączonej do wniosku. Zwrócił przy tym uwagę Sądu I instancji na fakt, że sam fakt zawarcia w akcie założycielskim podmiotu ubiegającego się o dofinansowanie postanowień zgodnych z regulacjami stosownymi dla statusu wnioskodawcy (w tym przypadku regulacjami k.s.h. w części dotyczącej spółek akcyjnych) nie powinien automatycznie dyskwalifikować kwalifikowalności wnioskodawcy. NSA podkreślił, że Sąd I instancji przywołał wprawdzie stanowisko spółki, że zgodnie z § 37 ust. 1 i 2 Statutu z zysku tworzy się kapitał zapasowy i rezerwowy, a pozostałą cześć zysku - do 2020 r. przeznacza się na cele statutowe i rozwojowe, jak i że wszystkie strategiczne cele wymienione w § 67 Statutu, w tym obsługa programów pomocowych muszą być i są finansowane z zysku, a wszystkie cele statutowe są zgodne z zadaniami działalności innowacyjnej – jednakże do kwestii tych nie odniósł się. Rozpoznając sprawę ponownie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Stosownie do treści art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 202r. – Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: ,,p.p.s.a.’’, sad, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Rozpoznając niniejszą sprawę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie związany jest zatem wykładnią prawa oraz wytycznymi zawartymi w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 stycznia 2014r. sygn.. akt: II GSK 2390/13, wydanym w następstwie rozpoznania skargi kasacyjnej A. A. S.A. w N. Badając zaskarżone rozstrzygniecie we wskazanym zakresie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie Sąd wskazuje, iż materialnoprawną podstawę rozpoznania skargi stanowią w niniejszej sprawie przepisy ustawy z dnia 6 grudnia 206r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju ( tekst. jednolity: Dz. U. z 2009r. Nr 84, poz. 212), dalej: u.z.p.p.r. Zgodnie z przepisem art. 30c ust. 3 pkt 1 tej ustawy, sąd może uwzględnić skargę, stwierdzając, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo, przekazując jednocześnie sprawę do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję zarządzającą lub pośredniczącą. Jednocześnie, w myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., w związku z art. 30e u.z.p.p.r., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W tym miejscu należy zaznaczyć, że wprowadzając w art. 30c ust. 1 pkt 1 ustawy kryterium ,,naruszenia prawa’’, prawodawca, w art. 37 przesądził, że do postępowania w zakresie ubiegania się o dofinansowanie na podstawie tejże ustawy – ze środków pochodzących z budżetu państwa lub ze środków zagranicznych – nie stosuje się przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. W tej sytuacji sąd podziela to stanowisko orzecznictwa, które dopuszcza możliwość posługiwania się w ramach sadowej kontroli ocen projektów ubiegających się o dofinansowanie – postanowieniami systemu realizacji programu, łącznie z odpowiednimi przepisami prawa powszechnie obowiązującego. Przedmiotem skargi jest rozstrzygnięcie Ministra Gospodarki (Instytucji Pośredniczącej I Stopnia) z dnia [...] września 2013r. uznające złożony protest za niezasadny. Zaskarżone pismo zostało wydane w następującym stanie faktycznym. A. S.A. złożyła wniosek o dofinansowanie w ramach PO IG lata 2007- 2013 Priorytet 3: Kapitał dla innowacji, działanie 3.1. ,,Inicjowanie działalności innowacyjnej’’. Pismem z dnia [...].06. 2013r. PARP (Instytucja Wdrażająca) poinformowała Wnioskodawczynię o niezakwalifikowaniu projektu do dalszej oceny z uwagi na uchybienia w zakresie kryterium formalnego niepodlegającego możliwości poprawy ,,kwalifikowalność wnioskodawcy w ramach działania’’. W wyniku rozpoznania protestu złożonego przez Wnioskodawczynię, Minister Gospodarki pismem z dnia [...].09. 2013r. uznał protest za niezasadny, podtrzymując ocenę i argumenty zawarte w piśmie z PARP. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do interpretacji przepisu § 9 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 2 kwietnia 2012r. w sprawie udzielania przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości pomocy finansowej w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka, 2007-2013 (Dz. U. Nr 438 z 2012r.). Przepis ten stanowi :,,Wsparcie na inicjowanie działalności innowacyjnej może być udzielone podmiotowi działającemu na rzecz innowacyjności, który spełnia łącznie następujące warunki: 1) nie działa w celu osiągnięcia zysku lub przeznacza zysk na cele zgodne z zadaniami, na które udzielono wsparcia na inicjowanie działalności innowacyjnej. Zdaniem WSA, nie można powyższego przepisu interpretować w ten sposób, jak uczyniły to PARP i Minister Gospodarki, to znaczy, ze należy przeznaczać cały osiągnięty zysk na cele zgodne z zadaniami, na które udzielono wsparcia na inicjowanie działalności innowacyjnej (tak wyrok NSA z dnia 25.11. 2010r. II GSK 1304/10). Skarżąca jest Spółką Akcyjną i musi działać zgodnie z przepisami zawartymi w Kodeksie spółek handlowych (k.s.h.). Art. 396 § 1 k.s.h. stanowi, że na pokrycie straty należy utworzyć kapitał zapasowy, do którego przelewa się co najmniej 8 % zysku za dany rok obrotowy, dopóki kapitał ten nie osiągnie co najmniej jednej trzeciej kapitału zakładowego. Przeciwna interpretacja prowadziłaby do przyjęcia stanowiska uchybiającego bezwzględnie obowiązującym przepisom k.s.h. co do przeznaczania zysku na tworzenie kapitału zapasowego. Przewidziana w Statucie Spółki możliwość tworzenia z zysku różnych kapitałów celowych jest prawidłowa i prowadzi do wniosku, ze nie cały zysk jest przeznaczany na cele zgodne z zadaniami, na które udzielono wsparcia na inicjowanie działalności innowacyjnej. Przeznaczanie zysku, o którym mowa w § 9 ust.2 pkt 1 rozporządzenia odnosi się do zysku już osiągniętego. Nie musi on być wypracowany wyłącznie z działalności innowacyjnej. Ocena spełnienia przez Spółkę warunków formalnych powinna być dokonywana na dzień składania wniosku. Badanie przeznaczania zysku osiągniętego po uzyskaniu dofinansowania- to sprawdzanie, czy podmiot wywiązał się z podjętych zobowiązań. Nie można także przyjąć, że podmiot działający na rzecz innowacyjności ma zakaz prowadzenia innego, niż innowacyjność, rodzaju działalności. W § 8 Statutu niniejszej S.A. przewidziane są 43 rodzaje działalności. Co do treści § 26 ust. 3 Statutu (. Akcjonariusze mają prawo do udziału w zysku rocznym, przeznaczonym przez Walne Zgromadzenie do podziału. Zysk rozdziela się równomiernie, z tym, ze akcje założycielskie są uprzywilejowane w taki sposób, że przewyższają o połowę dywidendę przeznaczoną do wypłaty akcjonariuszom uprawnionym z akcji nieuprzywilejowanych) i § 37 (1. Z kwoty zysku, po potrąceniu zobowiązań, tworzony jest: a) Kapitał zapasowy – o użyciu którego rozstrzyga Walne Zgromadzenie b. Kapitał rezerwowy, o tworzeniu i przeznaczeniu którego decyduje Walne Zgromadzenie. 2. Pozostałą część zysku, do 2020r., przeznacza się na cele statutowe i rozwojowe Spółki.) nie można wyprowadzać wniosku o niespełnieniu przez Spółkę przedmiotowego kryterium. Zapisy te bowiem są zgodne z k.s.h., a w dniu składania wniosku o dofinansowanie i oceny warunków wstępnych, trudno jest zakładać, iż podmiot , który dofinansowanie otrzyma i podpisze odpowiednią umowę, nie będzie się stosował do przyjętych w niej zobowiązań. Dopiero po uzyskaniu dofinansowania może nastąpić badanie faktycznego przeznaczenia zysku osiągniętego po tej dacie, tym bardziej że akcjonariusze mogą podjąć w tej materii stosowną uchwałę. Z tych wszystkich względów, Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie, na podstawie przepisu art. 30c ust.3 pkt.1) u.z.p.p.r. orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach rozstrzygnięto na zasadzie przepisu art. 200 i 205 § 2 i 3 p.p.s.a.