V SA/Wa 614/09
WyrokWSA w Warszawie2009-11-12
Skład orzekający: Joanna Zabłocka, Dorota Mydłowska, Małgorzata Rysz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarzuty zobowiązanego dotyczące niedopuszczalności egzekucji administracyjnej, oparte na wyroku Trybunału Konstytucyjnego, mogą być skuteczne po nowelizacji przepisów ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zarzuty zobowiązanego dotyczące niedopuszczalności egzekucji administracyjnej, oparte na wyroku Trybunału Konstytucyjnego, nie są zasadne. Konsekwencją wyroku TK była nowelizacja art. 37 ustawy o z.s.z., która umożliwiła prowadzenie egzekucji administracyjnej. Ponadto, organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania merytorycznej zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, a kwestionowanie istnienia i wysokości należności powinno być dochodzone na drodze cywilnej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła egzekucji administracyjnej zaległości z tytułu opłat za używanie lokalu mieszkalnego, prowadzonej przez Wojskową Agencję Mieszkaniową (WAM) wobec K.W. K.W. wniosła zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym, podnosząc m.in. niedopuszczalność egzekucji administracyjnej w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego oraz kwestionując wysokość zadłużenia. Organy administracyjne wielokrotnie rozpatrywały te zarzuty, początkowo odrzucając je z powodu uchybienia terminu, następnie po przywróceniu terminu, uznając je za nieuzasadnione. Po kolejnych postępowaniach i postanowieniach organów obu instancji, K.W. wniosła skargę do WSA w Warszawie.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Joanna Zabłocka, Sędzia WSA - Dorota Mydłowska (spr.), Sędzia WSA - Małgorzata Rysz, Protokolant - Daniel Zdzieszyński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 listopada 2009 r. sprawy ze skargi K.W. na postanowienie Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] w przedmiocie uznania zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym za niezasadne; 1. Oddala skargę 2. Zasądza ze Skarbu Państwa –Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adw. R.P.– Kancelaria Adwokacka w W. ul. [...] tytułem nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 292.80 ( dwieście dziewięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy) w tym i tytułem wynagrodzenia kwotę 240 ( dwieście czterdzieści ) złotych, tytułem 22% podatku od towarów i usług kwotę 52, 80 ( pięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy)
Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w G. wysłał do K.W. upomnienie nr [...] z dnia 10 stycznia 2006 r., wskazując na istniejące zaległości z tytułu opłat za używanie lokalu mieszkalnego i opłat pośrednich z tytułu używania lokalu mieszkalnego przy ul. [...] w łącznej kwocie 20.985,96 zł, w tym: należność główna – 20.977,16 zł, i koszty upomnienia 8,80 zł, według stanu na grudzień 2005 r., jednocześnie pouczając o obowiązku zapłaty należności w terminie 7 dni od daty doręczenia upomnienia, pod rygorem wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Adresat osobiście podjął korespondencję w dniu 13 stycznia 2006 r.
Wobec braku wpłaty całości powyższej należności, Dyrektor Oddziału Regionalnego - Wojskowej Agencji Mieszkaniowej (WAM) - w G., w dniu 6 kwietnia 2006 r. wystawił przeciwko ww. zobowiązanej tytuł wykonawczy nr [...] na kwoty: 16.855 zł z tytułu opłat i opłat pośrednich za używanie lokalu, 4.884,70 zł z tytułu odsetek naliczonych od dnia 7 kwietnia 2006 r. do dnia wystawienia tytułu wykonawczego, oraz koszty upomnienia - 8,80 zł.
Pismem nr [...] z dnia 6 kwietnia 2006 r. na podstawie ww. tytułu wykonawczego Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w G. dokonał zajęcia świadczenia emerytalnego K.W. w Wojskowym Biurze Emerytalnym w G. O powyższym poinformował również zobowiązaną.
Pismem z dnia 26 kwietnia 2006 r. Wojskowe Biuro Emerytalne w G. przesłało do Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w G. oraz do zobowiązanej informację o: przyjęciu ww. zajęcia świadczenia emerytalnego do realizacji zadłużenia w wysokości 22.835,50 zł, wysokości dokonywanych miesięcznie potrąceń, oraz terminach wypłaty.
W dniu 18 maja 2006 r. (data nadania pisma) do Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w G. wpłynęło pismo K.W. zatytułowane "wniosek – sprzeciw" stanowiące w istocie zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym. W treści swego pisma zobowiązana wniosła o zaprzestanie potrąceń z jej wojskowej stałej renty rodzinnej. Podniosła, iż dochodzone roszczenia WAM są bezprawne, bowiem za zajmowaną kwaterę stałą zawsze opłacała i nadal opłaca czynsz mieszkaniowy w terminie. Ponadto zainteresowana podniosła, iż w sprawie dochodzonych należności WAM zapadały już korzystne dla zobowiązanej wyroki Sądu, a w przedmiotowej sprawie nie umożliwiono K.W. obrony swych praw przed Sądem.
Organ egzekucyjny uznał powyższe pismo za zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 6 kwietnia 2006 r. i rozstrzygnięciem z dnia [...] maja 2006 r. postanowił nie rozpoznawać zarzutów z uwagi na uchybienie terminu do ich wniesienia.
Postanowieniem z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...] Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej rozpoznając zażalenie K.W. utrzymał w mocy ww. postanowienie z dnia [...] maja 2006 r.
Na skutek skargi K.W. na postanowienie z dnia [...] lipca 2006 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 9 lutego 2007 r. (sygn. akt II SA/Wa 1737/06), uchylił zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie organu I instancji, wskazując na okoliczności skutkujące przywróceniem terminu do złożenia zarzutów.
Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2007 r. znak [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w G. przywrócił termin do wniesienia zarzutów na postępowanie egzekucyjne w administracji wszczęte na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] kwietnia 2006 r.
Postanowieniem z dnia [...] września 2007 r. znak: [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w G. zarzuty wniesione przez zobowiązaną dotyczące braku podstawy prawnej egzekucji administracyjnej uznał za nieuzasadnione i w związku z tym zarzutów nie uwzględnił.
Rozpoznając zażalenie na ww. postanowienie z dnia [...] września 2007 r. postanowieniem z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...], Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej uchylił zaskarżone przez K.W. postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu postanowienia organ II instancji wskazał, iż zarzuty K.W., dotyczące niedopuszczalności egzekucji administracyjnej, oparte na art. 33 pkt 6 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.) – dalej: "u.p.e.a.", nie zostały w sposób prawidłowy rozpoznane przez organ I instancji, a zapadłe rozstrzygnięcie było oparte na błędnie ustalonym stanie faktycznym.
Od powyższego postanowienia Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] grudnia 2007 r. K.W. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
W dniu 2 kwietnia 2008 r. K.W. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, na bezczynność Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w G., wskazując, iż organ I instancji nie wywiązuje się z ww. postanowienia Prezesa WAM z dnia [...] grudnia 2007 r.
Wyrokiem z dnia 18 września 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku (sygn. akt III SAB/Gd 8/08) zobowiązał Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w G. do wydania rozstrzygnięcia w sprawie zarzutów skarżącej z dnia 18 maja 2006 r. w terminie 30 dni od uprawomocnienia się wyroku.
Wyrokiem z dnia 25 listopada 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę K.W. na postanowienie Prezesa WAM z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...] (sygn. akt II SA/Wa 538/08).
Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w G. zarzuty wniesione przez zobowiązaną, a dotyczące braku podstawy prawnej egzekucji administracyjnej, uznał za nieuzasadnione i w związku z tym zarzutów nie uwzględnił. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał m.in., iż K.W. będąca osobą uprawnioną do zajmowania kwatery na podstawie decyzji przydziału C.W. osobnej kwatery stałej nr [...] z dnia [...] lutego 1988 r., jest osobą solidarnie odpowiedzialną za powstałe zadłużenie na podstawie art. 37 ust. 2 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2005 r. Nr 41 poz. 398).
Rozpoznając zażalenie na ww. postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w G. z dnia [...] grudnia 2008 r., Prezes WAM postanowieniem z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) – dalej: "k.p.a.", w zw. z art. 144 k.p.a., art. 18 u.p.e.a. oraz art. 13 ust. 7 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczpospolitej Polskiej (Dz. U. z 2005 r. Nr 41, poz. 398 ze zm.) – dalej: "z.s.z.", utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy przytoczył ustalony w sprawie stan faktyczny oraz przedstawił kolejność czynności podejmowanych w sprawie. Odnosząc się do powoływanych w zarzutach i pismach strony okoliczności dotyczących niedopuszczalności egzekucji administracyjnej z uwagi na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 14 lipca 2003 r. w sprawie o sygn. akt K 35/01, organ II instancji wskazał, iż konsekwencją tego wyroku była nowelizacji przepisu art. 37 ustawy o z.s.z. Organ II instancji przytoczył treść przepisu art. 37 ustawy o z.s.z. w brzmieniu aktualnym na dzień wystawienia tytułu wykonawczego, oraz wskazał, iż przepis ten dopuścił egzekucję administracyjną jedynie w stosunku do osób, które zajmują lokal mieszkalny na podstawie decyzji administracyjnej oraz solidarnie z nimi do osób które zamieszkują w tym lokalu.
Ponadto w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia organ administracyjny wskazał, iż umorzenie postępowania administracyjnego wskutek przejściowej niedopuszczalności egzekucji administracyjnej (na skutek ww. wyroku Trybunału Konstytucyjnego) nie może skutkować brakiem możliwości ponownego wszczęcia postępowania egzekucyjnego w sytuacji, gdy wskutek nowelizacji przepisów ustawy kolejną i jedyną dopuszczalną drogą egzekucji z tytułu opłat za używanie lokalu i opłat pośrednich z tytułu zajmowanego lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnych, jest droga egzekucji administracyjnej a nie jak powołuje skarżąca droga cywilnoprawna. Organ administracyjny wyjaśnił także pojęcie odpowiedzialności solidarnej, a także wskazał dlaczego odmówił zasadności twierdzeniom zainteresowanej dotyczącym znaczenia ugody sądowej z dnia [...] czerwca 2002 r. o podziale opłat z tytułu zajmowania lokalu mieszkalnego.
Odnosząc się natomiast do kwestii prawidłowości dokonanych rozliczeń Prezes WAM wskazał, iż organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym.
Na powyższe postanowienie K.W. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżąca w uzasadnieniu skargi podniosła, iż nie zgadza się z zaskarżonym rozstrzygnięciem. Wskazała, iż niezrozumiałe są w jej ocenie działania organów administracyjnych w jej sprawie oraz powołała się na swoją trudną sytuację finansową i zdrowotną. W skardze nie zostały sprecyzowane żadne konkretne zarzuty dotyczące zaskarżonego postanowienia Prezesa WAM z dnia [...] marca 2009 r.
W odpowiedzi na skargę, Prezes WAM wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Pismem z dnia 4 czerwca 2009 r. Skarżąca K.W. wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia, uchylenie wydanego tytułu wykonawczego oraz zwrot wyegzekwowanych od niej w drodze zaskarżonej egzekucji świadczeń pieniężnych. W uzasadnieniu pisma Skarżąca przytoczyła przebieg podejmowanych w sprawie czynności oraz orzeczenia Sądowe odnoszące się do postępowania administracyjnego zaskarżonego rozstrzygnięcia.
W piśmie z dnia 2 listopada 2009 r. Skarżąca złożyła oświadczenie, w którym wyraziła swój sprzeciw wobec ciągłego prowadzenia potrąceń z jej renty. Przedstawiła przy tym wyliczenia dotyczące wyegzekwowanych kwot, zarzucając, iż organ pomimo wielu wyroków i postanowień wydanych w sprawie nadal wbrew prawu dokonuje kwestionowanych potrąceń.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżony akt prawny odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Badając sprawę niniejszą w ramach powyższych przepisów, Sąd nie stwierdził takich naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia.
Na wstępie Sąd wyjaśnia, iż zgodnie z art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczpospolitej Polskiej (Dz. U. z 2005 r. Nr 41, poz. 398 ze zm.) - w brzmieniu obowiązującym w przedmiotowej sprawie - opłaty za używanie lokalu i opłaty pośrednie z tytułu zajmowania lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnych stanowiących podstawę prawną do zajmowania lokalu mieszkalnego, nieuiszczone w ustalonym terminie płatności, podlegają, wraz z odsetkami w wysokości ustawowej za zwłokę, przymusowemu ściągnięciu na podstawie tytułu wykonawczego, w trybie przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968, ze zm.).
Przepis ten oprócz tego, że wskazuje w jakim trybie ma być prowadzona egzekucja, stanowi także podstawę do wystawiania tytułów wykonawczych przez Wojskową Agencję Mieszkaniową. Zgodnie z powyższym przepisem wystawienie tytułu wykonawczego jest możliwe przy łącznym wypełnieniu trzech przesłanek. Pierwsza to istnienie decyzji dającej prawo do zajmowania przedmiotowego lokalu, druga to przesłanka faktyczna - zajmowanie tego lokalu przez adresata decyzji, trzecia zaś dotyczy faktu nieuiszczenia stosownych opłat z tym lokalem związanych.
Zdaniem Sądu w przedmiotowej sprawie niewątpliwie zostały spełnione wszystkie trzy przesłanki. Jak wynika bowiem z akt administracyjnych sprawy podstawą prawną do zamieszkiwania przez Skarżącą w lokalu mieszkalnym w [...] (na dzień wystawienia tytułu wykonawczego) była decyzja z [...] lutego 1988 r. nr [...] przyznająca mężowi Skarżącej panu C.W. osobną kwaterę stałą, w której Skarżąca ujęta została jako osoba uprawniona do kwatery. Skarżąca zameldowana jest w lokalu mieszkalnym w [...] od dnia 5 kwietnia 1988 r. i co najmniej na dzień wydania zaskarżonego postanowienia stale tam zamieszkiwała. Poza tym na dzień wystawienia tytułu wykonawczego istniało zadłużenie z powodu nieuiszczenia stosownych opłat z tym lokalem związanych, a więc niewątpliwie istniała podstawa do wystawienia tytułu egzekucyjnego przez Dyrektora WAM w G.
Zgodnie z art. 33 - 34 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w trakcie postępowania egzekucyjnego zobowiązanemu służy szczególny środek zaskarżenia w postaci zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, który rozpatruje organ egzekucyjny. W przedmiotowej sprawie organem egzekucyjnym jest Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w G. Na postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów służy zobowiązanemu zażalenie, rozpatrywane przez organ odwoławczy, którym w przedmiotowej sprawie jest Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W.
Skarżąca w piśmie z dnia 18 maja 2006 r. zatytułowanym "wniosek – sprzeciw" jako zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym wskazuje, iż postępowanie egzekucyjne prowadzone jest niezgodnie z prawem, bowiem jak wynika z orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 14 lipca 2003 r. sygn. akt K 35/01 dochodzenie zaległych świadczeń winno być prowadzone na drodze postępowania cywilnego. Nadto w dalszych pismach Skarżąca kwestionowała wysokość ustalonych zaległości z tytułu opłat za przedmiotowe mieszkanie oraz podnosiła zarzuty w zakresie innych postępowań sądowych dotyczących jej relacji z WAM.
W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie istotne dla przedmiotowego rozstrzygnięcia są przede wszystkim podniesione przez zobowiązaną wątpliwości co do podstawy prawnej wystawionego tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] kwietnia 2006 r., jak również twierdzenia Skarżącej co do uregulowania zobowiązań wobec WAM. Jedynie te zastrzeżenia mogą być bowiem uznane za zarzut z art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Wyjaśnić tutaj należy, iż jak sygnalizowano powyżej, podstawy zarzutu w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego są określone w art. 33. u.p.e.a. Przepis ten przyjmuje ogólną zasadę, że zarzuty można wnieść tylko z przyczyn taksatywnie wymienionych w tym artykule. Zgodnie z treścią tego przepisu podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być:
1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;
2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;
3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4;
4) błąd co do osoby zobowiązanego;
5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;
6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;
7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1;
8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;
9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;
10) niespełnienie wymogów określonych w art. 27.
Zarzuty Skarżącej oparte zatem zostały przede wszystkim na treści przepisu art. 33 pkt 6 u.p.e.a., przy czym w ocenie Skarżącej niedopuszczalność egzekucji administracyjnej wynika z powoływanego przez nią orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 14 lipca 2003 r. Ponadto uznać należy, iż Skarżąca powołując się na brak zaległości wobec WAM jak również na skuteczną egzekucję znacznej części wyliczonych przez WAM zaległości, oraz uprzednie rozpoznawanie jej sprawy (umorzenie postępowania), powoływała się także na art. 33 ust. 1 u.p.e.a.
Dokonując oceny zaskarżonego postanowienia w kontekście ww. naruszeń oraz w oparciu o obowiązujące przepisy prawa wskazać należy, iż zdaniem Sądu prezentowane w toku postępowania administracyjnego stanowisko Skarżącej jest błędne.
Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutu opartego na art. 33 pkt 6 u.p.e.a. wskazać należy, iż słusznie organy administracyjne podniosły, iż konsekwencją powoływanego przez Skarżącą orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego była nowelizacji przepisu art. 37 ustawy o z.s.z., która umożliwiła egzekucję administracyjną także w stosunku do Skarżącej. Wyjaśnić przy tym należy, iż wobec uznania przez Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 14 lipca 2003 r., iż art. 37 ust. 1 ustawy o z.s.z. jest niezgodny z konstytucją i traci moc z dniem 31 grudnia 2003 r., ustawodawca podjął działania zmierzające do prawidłowego (tj. zgodnego z konstytucją) uregulowania kwestii określonej uchylonym przez Trybunał Konstytucyjny przepisem. Rezultatem działań ustawodawcy była ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2004 r. Nr 116 poz. 1203). W pierwszym artykule tej ustawy w pkt 25) określono nową treść art. 37 ustawy o z.s.z., którego brzmienie przytoczono powyżej.
Podkreślić tutaj należy, iż w myśl art. 37 ust. 2 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej za zapłatę czynszu i opłat z tytułu zajmowanej kwatery odpowiadają solidarnie pełnoletnie osoby stale w niej zamieszkałe. Oznacza to, że jeżeli kilku dłużników zobowiązanych jest do spełnienia świadczenia, to wierzyciel (WAM) w postępowaniu egzekucyjnym może żądać całości lub części świadczenia albo od wszystkich dłużników, albo od każdego z osobna. Solidarność bowiem stanowi wyjątek od podzielności zobowiązania. Przy solidarności świadczenia choć przedmiot tego świadczenia (w tym wypadku należność z tytułu czynszu i innych świadczeń) jest podzielny, ale przez to że ustawodawca zastrzegł odpowiedzialność solidarną, to uprawnieniem wierzyciela jest ściągnięcie należności nawet od jednego z dłużników.
W świetle powyższego nie ulega zatem żadnej wątpliwości, iż wobec Skarżącej jako osobie solidarnie odpowiedzialnej za powstałe wobec WAM zadłużenie, możliwe było wszczęcie egzekucji na drodze administracyjnej. Podkreślić tutaj należy, iż Skarżąca uprawniona była do zajmowania przedmiotowego lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji nr [...] z dnia [...] lutego 1988 r., dlatego też słusznie organy administracyjne uznały, iż z tego tytułu jest ona osobą solidarnie odpowiedzialną za powstałe wobec WAM zadłużenie.
Odnosząc się natomiast do drugiej istotnej dla sprawy okoliczności dotyczącej zarzutu określonego art. 33 ust. 1 u.p.e.a. wskazać należy, iż zgodnie z treścią tego przepisu podstawą zarzutu może być między innymi wykonanie, umorzenie, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku. Jednakże organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Organ egzekucyjny nie może bowiem badać sprawy od strony merytorycznej, rozpatruje tylko kwestie wyłaniające się w toku samego postępowania egzekucyjnego.
Jak to podkreślały wielokrotnie w swych orzeczeniach sądy administracyjne [por. wyroki: WSA w Warszawie z 20 lutego 2007 r. sygn. akt II SA/Wa 1931/06 (Lex nr 311967), WSA w Warszawie z 19 grudnia 2007 r. sygn. akt V SA/Wa 1848/07 (nie pub.), a także WSA w Krakowie z 15 lipca 2008 r. sygn. akt I SA/Kr 997/07 (nie pub.)] - kwestionowanie istnienia i wysokości należności z tytułu opłat za używanie lokalu mieszkalnego lub opłat pośrednich może być skuteczne jedynie na podstawie art. 35a u.p.e.a. W myśl tego przepisu - jeżeli ze względu na rodzaj egzekwowanej należności dopuszczalne jest kwestionowanie istnienia lub wysokości tej należności w drodze powództwa, a zobowiązany wniesie takie powództwo do sądu, wierzyciel po otrzymaniu powództwa zawiadamia o tym organ egzekucyjny, żądając wstrzymania postępowania egzekucyjnego do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy przez sąd.
Mając na uwadze powyższe wszelkie zarzuty skargi dotyczące istnienia zadłużenia wobec WAM oraz jego wysokości należało uznać za chybione. Zważywszy na podnoszone przez Skarżącą w toku postępowania administracyjnego okoliczności zawarcia ugody sądowej określającej wysokość zobowiązania Skarżącej z tytułu czynszu, podkreślić tutaj należy, iż w pełni słuszne jest prezentowane przez organy administracyjne stanowisko w zakresie znaczenia tejże ugody zawartej pomiędzy Skarżącą a jej mężem C.W.
Zawarta przed Sądem powszechnym w dniu [...] czerwca 2002 r. ugoda sądowa odnosiła skutek jedynie wobec stron tejże ugody, co oznacza, iż dla WAM zatwierdzone przed Sądem ustalenia pozostawały bez znaczenia. WAM domagać się bowiem mogła całości czynszu od osób zobowiązanych (tj. także od Skarżącej), natomiast ustalony ugodą sądową sposób partycypowania małżonków w kosztach czynszu określał jedynie, który małżonek w jakiej części odpowiadał będzie przed drugim małżonkiem. W przypadku zapłaty całości zaległego czynszu Skarżąca hipotetycznie miałaby zatem prawo domagać się od C.W. części, którą na mocy ugody winien zapłacić C.
Uzasadnionym jest także stanowisko organu administracyjnego w zakresie powoływanej przez Skarżącą okoliczności uprzedniego rozstrzygania przedmiotowej sprawy. Słusznie organ administracyjny podniósł, iż powoływany przez Skarżącą wyrok NSA w Gdańsku z dnia 17 marca 2004 r. sygn. akt II SA/Gd 1002/03, dotyczył innego tytułu wykonawczego tj. tytułu z dnia 6 maja 2003 r. nr [...]. Zdaniem Sądu uzasadnionym jest także twierdzenie organu, iż umorzenie postępowania egzekucyjnego w innej sprawie, prowadzonego na podstawie innego tytułu wykonawczego jeszcze z przyczyn formalnych (powoływane orzeczenie TK) nie może powodować niemożności ponownego wszczęcia egzekucji administracyjnej.
W konkluzji stwierdzić należy, że zarówno postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w G. z dnia [...] grudnia 2008 r. jak i postanowienie Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] marca 2009 r. zostały wydane zgodnie z obowiązującym prawem, po wyczerpującym zebraniu i ocenie materiału dowodowego przez organ egzekucyjny. Prawidłowe jest również stanowisko organów orzekających, które - odnosząc się do pozostałych twierdzeń Skarżącej uznały, że wykraczają one poza ramy prowadzonego postępowania, bowiem nie stanowią podstawy zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej zgodnie z art. 33 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem i na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach przyznanej pomocy prawnej z urzędu orzeczono na podstawie art. 250 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło