V SA/Wa 619/20

WyrokWSA w Warszawie2021-02-03

Skład orzekający: Marek Krawczak, Krystyna Madalińska-Urbaniak, Arkadiusz Tomczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy transakcje sprzedaży jałówek hodowlanych pomiędzy członkami najbliższej rodziny, którzy utrzymują zwierzęta w tym samym budynku i składają wnioski o pomoc finansową w tym samym okresie, mogą być uznane za sztuczne stworzenie warunków wymaganych do uzyskania korzyści z sektorowego prawodawstwa rolnego, w sprzeczności z celami tego prawodawstwa?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że transakcje sprzedaży jałówek hodowlanych pomiędzy członkami najbliższej rodziny, którzy utrzymują zwierzęta w tym samym budynku i składają wnioski o pomoc finansową w tym samym okresie, mogą być uznane za sztuczne stworzenie warunków wymaganych do uzyskania korzyści z sektorowego prawodawstwa rolnego. W analizowanej sprawie stwierdzono istnienie zarówno elementu obiektywnego (brak faktycznego przeniesienia zwierząt, brak poprawy jakości hodowlanej, brak wzrostu konkurencyjności) jak i subiektywnego (zamierzona koordynacja działań, więzi rodzinne, wspólny adres stad) wskazujących na obejście prawa i nadużycie prawa unijnego w celu uzyskania korzyści finansowej, co uzasadniało ustalenie kwoty nienależnie pobranych środków.
Stan faktyczny
Skarżący otrzymał pomoc finansową na zakup jałówek hodowlanych. W trakcie kontroli ustalono, że skarżący nabył jałówki od swojego ojca i brata, a następnie sprzedał część jałówek ojcu. Transakcje te miały miejsce w krótkim okresie czasu, a zwierzęta były utrzymywane w tym samym budynku. Organy administracji uznały, że doszło do sztucznego stworzenia warunków wymaganych do uzyskania pomocy, co skutkowało ustaleniem kwoty nienależnie pobranych środków finansowych. Skarżący kwestionował tę decyzję, podnosząc m.in. zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Marek Krawczak, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak (spr.), Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 3 lutego 2021 r. sprawy ze skargi M. C. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia ... stycznia 2020 r., nr ... w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych środków finansowych oddala skargę. Przedmiotem skargi M. C. jest decyzja Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa [...] z dnia [...] stycznia 2020 r. o utrzymaniu w mocy decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR nr [...] z dnia [...]-09-2019 r. w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych środków finansowych w ramach mechanizmu o przyznaniu pomocy w formie refundacji kosztów zakupu jałówek hodowlanych ras mlecznych w związku z ustanowieniem nadzwyczajnej pomocy dostosowawczej dla producentów mleka i rolników w innych sektorach hodowlanych". Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym: W dniu [...] lipca 2017 r. Skarżący złożył w Agencji Rynku Rolnego Oddział Terenowy w O. wniosek o udzielenie pomocy w formie refundacji kosztów zakupu jałówek hodowlanych ras mlecznych. Po rozpatrzeniu przedmiotowego wniosku Dyrektor OT ARR w O., wydał decyzję nr [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r. o przyznaniu wnioskowanej pomocy w łącznej kwocie [...] PLN, tj. [...] EUR. Środki te zostały przekazane na numer rachunku bankowego wskazany we wniosku o przyznanie pomocy, w dniu 28 sierpnia 2017 r. W dniach [...]-[...].04.2019 r. w gospodarstwie strony została przeprowadzona kontrola na miejscu, z której sporządzono raport z czynności kontrolnych o numerze [...]. Dyrektora [...] OR ARiMR na podstawie zgromadzonych w sprawie dokumentów ustalił, że beneficjent kupił 30 sztuk jałówek hodowlanych ras mlecznych, które zostały uwzględnione do płatności udzielonej w ramach mechanizmu WPR "Pomoc w formie refundacji kosztów zakupu jałówek hodowlanych ras mlecznych". Zgodnie z ww. raportem z czynności kontrolnych dowodem dokonania transakcji są faktury: nr [...] z dnia [...].07.2017 r. dotycząca zakupu 27 sztuk jałówek hodowlanych od Gospodarstwo Rolne P. C. Z. [...], [...] L., (płatność gotówką) oraz Umowa kupna sprzedaży z dnia [...].07.2017 r. dotycząca zakupu 3 sztuk jałówek hodowlanych od A. C. Z. [...], [...] L., (płatność gotówką). Jałówki objęte przedmiotowymi transakcjami pochodziły ze stad należących do A. C. i P. C. (ojciec i brat strony), których siedziby zlokalizowane są pod tym samym adresem tj. Z. [...], [...] L., pod którym zarejestrowana jest siedziba stada M. C. (P. C. nr siedziby stada [...], A. C. nr siedziby stada [...]). Organ I instancji ustalił, że A. C. oraz P. C. również są beneficjentami mechanizmu WPR pomocy w formie refundacji kosztów zakupu jałówek hodowlanych ras mlecznych. Ponadto organ ten ustalił, że: - M. C. dokonał sprzedaży 15 sztuk jałówek hodowlanych A. C. na podstawie faktury nr [...] z dnia [...].07.2017 r., - P. C. dokonał sprzedaży 15 sztuk jałówek hodowlanych A. C. na podstawie faktury nr [...] z dnia [...].07.2017 r., - A. C. dokonał sprzedaży 3 sztuk jałówek hodowlanych M. C. na podstawie umowy kupna-sprzedaży z dnia [...].07.2017 r., - P. C. dokonał sprzedaży 27 sztuk jałówek hodowlanych M. C. na podstawie faktury nr [...] z dnia [...].07.2017 r., - A. C. dokonał sprzedaży 30 sztuk jałówek hodowlanych P. C. na podstawie umowy kupna-sprzedaży z dnia [...].07.2017 r. Zgodnie z powyższym, A. C., M. C. i P. C. w wyniku dokonanych pomiędzy sobą sprzedaży krzyżowych zakupili po 30 sztuk jałówek hodowlanych, które zostały uwzględnione do przyznanych im płatności w ramach przedmiotowego mechanizmu wsparcia. W związku z powyższym, zawiadomieniem nr [...] z dnia [...] lipca 2019 r., Dyrektor [...] OR ARiMR wszczął postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych środków publicznych, przyznanych na mocy decyzji z dnia [...] sierpnia 2017 r. Następnie po przeprowadzeniu postępowania dowodowego w dniu [...] września 2019 r. Dyrektor [...] OR ARiMR wydał decyzję o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych środków finansowych w ramach mechanizmu o przyznaniu pomocy w formie refundacji kosztów zakupu jałówek hodowlanych ras mlecznych w związku z ustanowieniem nadzwyczajnej pomocy dostosowawczej dla producentów mleka i rolników w innych sektorach hodowlanych", w wysokości [...] PLN. W ocenie organu I instancji w rozpoznawanej sprawie wystąpiły sztuczne warunki, gdyż zaistniały przesłanki zastosowania przepisu art. 60 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2019, str. 549, ze zm.), zwane dalej "rozporządzeniem 1306/2013". W złożonym odwołaniu strona podniosła, że prowadzi oddzielne gospodarstwo rolne, a jedynie ma wspólny adres z ojcem i bratem. Co więcej, jeden adres rejestracji gospodarstw jest normą w Polsce. Strona podkreśliła, że jej gospodarstwo od początku działalności rolniczej znajduje się pod adresem domu rodzinnego oraz że pomaga sobie nawzajem z bratem i ojcem przy hodowli bydła mlecznego. Cel jej gospodarstwa został osiągnięty, na co przedstawiła w załączeniu przykładowe wyniki z próbnych udojów. Decyzją z dnia [...] stycznia 2020 r. Prezes ARiMR utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu tej decyzji organ odwoławczy przypomniał, że celem mechanizmu "Pomoc na zakup jałówek w celu zwiększenia wartości hodowlanej stada", zwanego również "podśrodkiem", określonego w oparciu o art. 1 lit. f rozporządzenia delegowanego KE (UE) 2016/1613 było: wsparcie producentów mleka poprzez dofinansowanie zakupu jałówek hodowlanych pochodzących ze stad objętych oceną wartości użytkowej umożliwiające rolnikom wprowadzenie do ich stad wartościowego materiału hodowlanego o znanym pochodzeniu i wartości hodowlanej, przyczyniając się tym samym do wyeliminowania zagrożenia epizootycznego dla stada producenta. Jednocześnie pomoc miała na celu zwiększenie konkurencyjności gospodarstw mleczarskich, przyczyniając się tym samym do wzmocnienia ich sytuacji ekonomicznej wobec prognozowanych wysokich wahań cen na rynku mleka i przetworów mlecznych. Prezes ARiMR wskazał następnie, iż Komisja Europejska przeprowadziła w dniach [...]-[...].07.2018 r. postępowanie wyjaśniające nr [...] w zakresie mechanizmu "Pomoc w formie refundacji kosztów zakupu jałówek hodowlanych ras mlecznych", realizowanego przez Agencję Rynku Rolnego (do [...] sierpnia 2017 r.) oraz ARiMR (od [...] do [...] września 2017 r.). W ramach powyższego postępowania wyjaśniającego KE stwierdziła przypadki braku realizacji celu podśrodka, o którym mowa w art. 1 lit f rozporządzenia delegowanego KE (UE) 2016/1613 ("wdrażanie systemów jakości lub projektów mających na celu propagowanie jakości i wartości dodanej") oraz sztuczne tworzenie warunków wymaganych do otrzymania pomocy finansowej. KE zobligowała Agencję Płatniczą do przeprowadzenia postępowań administracyjnych w celu odzyskania kwot niekwalifikowalnych płatności ze środków funduszu EFRG. Dalej organ II instancji przypomniał, że stosownie do przepisu art. 60 rozporządzenia 1306/2013 bez uszczerbku dla przepisów szczególnych, osobom fizycznym ani prawnym nie przyznaje się jakichkolwiek korzyści wynikających z sektorowego prawodawstwa rolnego, jeżeli stwierdzono, że warunki wymagane do uzyskania takich korzyści zostały sztucznie stworzone, w sprzeczności z celami tego prawodawstwa. Ponadto, zgodnie z art. 4 rozporządzenia Rady (WE, Euratom) nr 2988/95 działania skierowane na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego mającymi zastosowanie w danym przypadku poprzez sztuczne stworzenie warunków w celu uzyskania tej korzyści, prowadzą do nieprzyznania lub wycofania korzyści Mając na uwadze powyższe organ odwoławczy uznał, że w odniesieniu do trzech beneficjentów (A., P. i M. C.) wspomniane cele środka nie mogły zostać osiągnięte. W ocenie organu wniosek ten uzasadniają następujące spostrzeżenia: - W ramach każdej sprzedaży krzyżowej dokonuje się wymiany jałówek (kupna i sprzedaży), w związku z czym nie następuje zastąpienie zwierząt zwierzętami hodowlanymi, a zatem ogólna jakość hodowlana zwierząt w gospodarstwie nie poprawia się. - W ramach każdej sprzedaży krzyżowej zwierzęta nie zostały fizycznie przeniesione z miejsca na miejsce, ponieważ zwierzęta utrzymywane są z wykorzystaniem wspólnego budynku gospodarczego. - Konkurencyjność gospodarstw rolnych nie wzrasta, ponieważ ich ogólna sytuacja nie ulega zmianie po otrzymaniu pomocy, tj. ogólna wartość hodowlana stad pozostaje niezmieniona. Ponadto w przypadku sprzedaży krzyżowej tej samej liczby jałówek liczba jałówek w każdym stadzie przed otrzymaniem nadzwyczajnego środka wsparcia jest taka sama jak po jego otrzymaniu. - Jakość zakupionych i sprzedanych jałówek (odzwierciedlona w różnicy wieku i ceny zwierząt) była różna, w związku z tym w wyniku zamiany zwierząt, w przypadku jednego z producentów uczestniczącego w transakcji, doszło do zmniejszenia wartości hodowlanej zwierząt. Celem beneficjentów mechanizmu powinien być zakup zwierząt o wyższej wartości hodowlanej, a ramach wzajemnej wymiany zwierząt, co najmniej jeden z beneficjentów dokonał zakupu zwierząt niższej jakości hodowlanej niż zwierzęta, które sprzedał. Prezes ARiMR wskazał przy tym, że w toku postępowania M. C. nie złożył żadnych wyjaśnień do postępowania w sprawie ustalenia nienależnie pobranych płatności. Strona nie złożyła żadnych dowodów na potwierdzenie, że stada bydła mlecznego zarejestrowane pod tym samym adresem są prowadzone rozdzielnie. Zdaniem organu sam fakt prowadzenia odrębnej dokumentacji nie przesądza o samodzielnym prowadzeniu gospodarstwa. Kluczowe znaczenie ma rzeczywisty sposób hodowli zwierząt, który został ustalony w oparciu o ustalenia kontroli na miejscu przeprowadzonych przez ARiMR pod adresem siedziby stad należących do strony, P. C. i A. C. Z ustaleń tych wynika m.in., że każdy z nich jest współposiadaczem jednej trzeciej części całej infrastruktury znajdującej się pod adresem siedziby stad co jednoznacznie wskazuje na wspólne prowadzenie działalności w zakresie hodowli zwierząt. Z zebranego materiału dowodowego wynika, że strona nabyła w sumie 30 sztuk jałówek hodowlanych od swojego ojca A. C. i brata P. C., oraz dokonała sprzedaży 15 sztuk jałówek swojemu ojcu. Co więcej, P. C. również sprzedał ojcu 15 sztuk jałówek, a A. C. sprzedał 30 sztuk jałówek P. C. Ostatecznie w wyniku dokonanych sprzedaży krzyżowych pomiędzy ojcem i jego synami każdy z nich zakupił 30 sztuk jałówek, do których otrzymał pomoc. Mając na względzie ustalenia oparte na materiale dowodowym, w ww. przypadku zwierzęta zmieniły jedynie formalnie właściciela. Nie zostały fizycznie przemieszczone w związku ze sprzedażą i pozostały w tym samym budynku. Zdaniem organu odwoławczego ww. transakcje będące w istocie wymianą jałówek z innym beneficjentem mechanizmu nie stanowiły żadnej wartości dodanej, nie przyczyniły się do poprawy stanu stada i jego konkurencyjności. Transakcje wymiany jałówek o podobnej wartości hodowlanej pomiędzy M. C., a jego bratem i ojcem nie przyczyniły się do zwiększenia wartości hodowlanej bydła mlecznego. W gospodarstwie strony nie ma więc mowy o osiągnięciu celu mechanizmu, jakim było wprowadzenie do stada wartościowego materiału hodowlanego. Sam fakt dokonania formalnej zmiany właścicieli zwierząt można było osiągnąć bez występowania o dofinansowanie w ramach mechanizmu. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności ustalono, że czynność wzajemnego przekazania zwierząt była sztuczna i pozorna, ukierunkowana jedynie na uzyskanie korzyści finansowej, w sprzeczności z celami, dla których został uruchomiony mechanizm wsparcia. Tym samym organ II instancji uznał, że strona ubiegając się o przyznanie pomocy w formie refundacji kosztów zakupu jałówek hodowlanych ras mlecznych, zamierzała wyłącznie uzyskać korzyść sprzeczną z celami mechanizmu "Pomoc na zakup jałówek w celu zwiększenia wartości hodowlanej stada". Mając powyższe na uwadze zasadne było stwierdzenie Dyrektora [...] OR ARiMR, że działanie polegające na wymianie zwierząt pomiędzy beneficjentami programu nosi przesłanki transakcji pozornej ukierunkowanej wyłącznie na uzyskanie dofinansowania, w sprzeczności z celem określonym w art. 1 lit f rozporządzenia delegowanego KE (UE) 2016/1613 jakim było umożliwienie rolnikom wprowadzenie do ich stad wartościowego materiału hodowlanego o znanym pochodzeniu i wartości hodowlanej. Ciąg zdarzeń poprzedzających złożenie wniosków o przyznanie płatności przez beneficjentów mechanizmu (A. C., P. C. i M. C.) świadczy o zamierzonym działaniu mającym na celu jedynie uzyskanie dofinansowania. Beneficjenci (ojciec i dwóch synów), którzy utrzymują swoje zwierzęta bez fizycznego rozdzielenia dokonali wymiany zwierząt pomiędzy sobą w ramach sprzedaży krzyżowych w dniach [...].07.2017 r., [...].07.2017 r. oraz [...].07.2017 r. w wyniku każdy z nich zakupił 30 sztuk jałówek hodowlanych. Następnie A. C., M. C. i P. C. złożyli w dniu [...].07.2017 r. do OT ARR w O. wnioski o udzielenie pomocy i każdy z nich otrzymał pomoc do 30 sztuk jałówek hodowlanych. W świetle powyższych ustaleń organ odwoławczy uznał, że przeprowadzone transakcje kupna-sprzedaży jałówek w dniu [...].07.2017 r. pomiędzy M. C. a P. C. stanowiły obejście przepisów prawa oraz pozorną czynność prawną, a także udowodniony został brak realizacji celu zamierzonego przez mechanizm "Pomoc na zakup jałówek w celu zwiększenia wartości hodowlanej stada", tym samym płatność udzielona decyzją z dnia [...].08.2017 r, w kwocie [...] PEN w odniesieniu do 30 sztuk jałówek hodowlanych stanowiła nienależnie pobraną pomoc W skardze na powyższą decyzję M. C. podniósł zarzuty naruszenia: - przepisów prawa materialnego, a mianowicie: art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013 polegające na błędnym zastosowaniu tych przepisów w okolicznościach przedmiotowej sprawy, w szczególności poprzez przyjęcie, iż w działaniu Beneficjenta widoczny jest tzw. element subiektywny w postaci woli uzyskania korzyści wynikających z uregulowań Unii poprzez sztuczne tworzenie wymaganych dla jej uzyskania przesłanek; - przepisów prawa procesowego w postaci art 7, 8 oraz 77 § 1 k.p.a. poprzez dowolne, oparte na niepełnym materialne dowodowym przyjęcie, iż Beneficjent działał w celu uzyskania wnioskowanych korzyści w sposób nieuprawniony, kreując wspólnie z innymi jedynie warunki wymagane dla uzyskania wnioskowanego wsparcia podczas, gdy wszystkie działania Beneficjenta były nacechowane dobrą wiarą, w szczególności organ, który wydał decyzję o przyznaniu pomocy - Dyrektor Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego Oddział w O. znał uwarunkowania działalności prowadzonej przez wnioskodawcę, w tym fakt, iż pod tym samym adresem funkcjonują jeszcze dwie inne siedziby stada, zaś okoliczności te nie stanowiły przeszkody do odmowy przyznania pomocy finansowej, w konsekwencji dopuszczając się naruszenia zasady pogłębiania zaufania organów administracji publicznej do obywateli i zasady praworządności. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym rozstrzygnięciu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Z uwagi na objęcie Warszawy strefą czerwoną z tytułu panującej pandemii i wydanie zarządzeń przez Prezesa NSA nr 39 z dnia 16 października 2020 r. i Prezesa WSA z dnia 16 października 2020 r. nr 21 o odwołaniu rozpraw i kontynuowaniu działalności orzeczniczej w trybie posiedzeń niejawnych, sprawę przekazano do rozpoznania w trybie niejawnym na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. 2020 r., poz. 374). Przepis ten stanowi, że przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: ppsa), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż zadaniem wojewódzkiego sądu administracyjnego jest zbadanie legalności zaskarżonego aktu pod względem jego zgodności z prawem, to znaczy ustalenie czy organ orzekający w sprawie prawidłowo zinterpretował i zastosował przepisy prawa w odniesieniu do właściwie ustalonego stanu faktycznego. Jednocześnie, zgodnie z art. 134 § 1 ppsa, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną z zastrzeżeniem art. 57a. Oznacza to między innymi, że sąd administracyjny nie musi w ocenie legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia ograniczać się tylko do zarzutów sformułowanych w skardze, ale może wadliwości kontrolowanego aktu podnosić z urzędu W tym celu sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszeń prawa w stosunku do aktów i czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia (art. 135 ppsa). Oceniając zaskarżoną decyzję według powyższych kryteriów sąd uznał, że odpowiada ona prawu. Istotę sporu w rozpoznawanej sprawie stanowi kwestia, czy Skarżący wspólnie z innymi podmiotami w sposób sztuczny wykreował warunki wymagane do uzyskania pomocy jako korzyści wynikających z sektorowego prawodawstwa rolnego i w sprzeczności z celami tego prawodawstwa. Podkreślenia wymaga, że decyzją Dyrektora Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego w z [...] sierpnia 2017 r. przyznano skarżącemu pomoc finansową w wysokości [...] zł. Organy przyjęły, że pomoc finansowa nie powinna być Skarżącemu udzielona, bowiem stworzył on sztuczne warunki do uzyskania takich korzyści. Podstawą materialnoprawną ustalenia skarżącemu przez organy ARiMR nienależnie pobranych środków publicznych w ww. wysokości, pochodzących z funduszy Unii Europejskiej, był art. 60 rozporządzenia 1306/2013 oraz art. 4 rozporządzenia. Art. 60 rozporządzenia 1306/2013 stanowi, że bez uszczerbku dla przepisów szczególnych, osobom fizycznym ani prawnym nie przyznaje się jakichkolwiek korzyści wynikających z sektorowego prawodawstwa rolnego, jeżeli stwierdzono, że warunki wymagane do uzyskania takich korzyści zostały sztucznie stworzone, w sprzeczności z celami tego prawodawstwa. W preambule powołanego rozporządzenia (motyw 39) wskazano, że w celu ochrony interesów finansowych budżetu Unii, państwa członkowskie powinny podejmować środki w celu upewnienia się, czy transakcje finansowane przez fundusze rzeczywiście mają miejsce i są poprawnie wykonywane. Państwa członkowskie powinny ponadto zapobiegać wszelkim nieprawidłowościom lub niewywiązywaniu się z obowiązków przez beneficjentów, wykrywać je i skutecznie zwalczać. W tym celu zastosowanie ma rozporządzenie 2988/95. W przypadkach naruszenia sektorowego prawodawstwa rolnego, gdy na mocy unijnych aktów prawnych nie zostały ustanowione szczegółowe przepisy dotyczące kar administracyjnych, państwa członkowskie powinny nakładać kary krajowe, które powinny być skuteczne, odstraszające i proporcjonalne. Zgodnie z art. 4 ust. 3 rozporządzenia 2988/95, działania skierowane na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego mającymi zastosowanie w danym przypadku poprzez sztuczne stworzenie warunków w celu uzyskania tej korzyści, prowadzą do nieprzyznania lub wycofania korzyści. Z kolei art. 8 ust. 1 powołanego rozporządzenia przewiduje, że zgodnie z krajowymi przepisami ustawowymi, wykonawczymi i administracyjnymi Państwa Członkowskie podejmują środki niezbędne dla zapewnienia prawidłowości i rzeczywistej realizacji transakcji związanych z interesami finansowymi Wspólnot. Przez sztuczne stworzenie warunków wymaganych do otrzymania płatności, o których mowa w art. 60 rozporządzenia 1306/2013, należy rozumieć celowe stworzenie takiego stanu faktycznego, który formalnie spełnia przesłanki określone w przepisach prawnych statuujących warunki przyznania korzyści, ale w rzeczywistości działanie to nie zmierza do realizacji celów prawodawstwa wspólnotowego, dla których te przepisy zostały ustanowione, a jego jedyną intencją jest uzyskanie korzyści. Problematyka takiego obchodzenia prawa była już przedmiotem analizy Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE). Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem TSUE podmioty nie mogą powoływać się na normy prawa unijnego w celach nieuczciwych lub stanowiących nadużycie (vide: wyrok z 12 maja 1998 r., w sprawie C-367/96 Kefalas i in.). Istotne znaczenie ma też wyrok TSUE z 12 września 2013 r. w sprawie C-434/12 , odnoszący się do uprzednio obowiązującego art. 4 ust. 8 rozporządzenia 65/2011, regulacji zbliżonej do art. 60 rozporządzenia 1306/2013. Zgodnie z art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011, nie naruszając przepisów szczegółowych, nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów, w odniesieniu do których ustalono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia. TSUE stwierdził w wyroku w sprawie C-434/12 (vide: pkt 29 wyroku), że art. 4 ust. 8 rozporządzenia 65/2011 należy interpretować w ten sposób, iż przesłanki stosowania tego przepisu wymagają istnienia elementu obiektywnego i elementu subiektywnego. Wymaga to zatem zaistnienia ogółu obiektywnych okoliczności, z których wynika, że pomimo formalnego poszanowania przesłanek przewidzianych w stosownych uregulowaniach cel realizowany przez te uregulowania nie został osiągnięty (element obiektywny). Element subiektywny dotyczy zaś woli uzyskania korzyści wynikających z uregulowań Unii poprzez sztuczne stworzenie wymaganych dla jej uzyskania przesłanek. Jak wskazano w powołanym wyroku TSUE, do dokonania oceny, czy sztuczne stworzenie warunków nastąpiło w celu uzyskania korzyści sprzecznych z celami systemu wsparcia konieczne jest zbadanie m.in. takich elementów jak więź prawna, ekonomiczna czy personalna pomiędzy osobami zaangażowanymi w podobne projekty inwestycyjne oraz ocena okoliczności świadczących o istnieniu zamierzonej koordynacji pomiędzy tymi osobami. Dokonując ustaleń w zakresie sztucznego stworzenia warunków do uzyskania (zmaksymalizowania) płatności nie można zatem ograniczać się tylko do oceny działań samego beneficjenta, lecz również do działań osób, czy podmiotów zaangażowanych w podobne projekty inwestycyjne (takie stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 14 listopada 2014 r. w sprawie II GSK 2576/14 - dostępnym na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl). Konieczna jest przy tym ocena działań podejmowanych zarówno na etapie tworzenia podmiotów powiązanych jak i na etapie występowania przez nie z wnioskami o płatności. Podmioty można uznać za powiązane, jeżeli te same osoby prawne lub fizyczne równocześnie bezpośrednio lub pośrednio biorą udział w zarządzaniu nimi albo posiadają udział w kapitale tych podmiotów, jak również osoby (zarówno fizyczne jak prawne), które łączą więzi o charakterze rodzinnym lub wynikające ze stosunku pracy, a także powiązania majątkowe pomiędzy tymi podmiotami lub osobami pełniącymi w tych podmiotach funkcje zarządzające, kontrolne albo nadzorcze. Takie rozumienie kwestii uznania podmiotów za powiązane znajduje odzwierciedlenie w przepisach podatkowych (vide: np. art. 25 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - Dz. U. z 2018 r. poz. 1509). Nie ma przeszkód, by w drodze szerokiej analogii kwestia ta na gruncie art. 60 rozporządzenia 1306/2013 nie była rozumiana podobnie. Podobne stanowisko wyrażone zostało też przez TSUE w wyroku z 21 lipca 2005 r., w sprawie C-515/03 Eichsfelder Schlachtbetrieb (vide: pkt 39 wyroku). Z orzeczenia tego wynika, że zaistnienie tego subiektywnego elementu może zostać również wzmocnione przez dowód zmowy mogącej przyjąć postać zamierzonej koordynacji pomiędzy różnymi inwestorami ubiegającymi się o pomoc w ramach systemu wsparcia, w szczególności, gdy projekty inwestycyjne są identyczne lub gdy istnieje więź geograficzna, ekonomiczna, funkcjonalna, prawna lub personalna pomiędzy tymi projektami (pkt 41 wyroku). Trybunał stwierdził, że to do sądu należy rozważenie obiektywnych dowodów pozwalających na stwierdzenie, że poprzez sztuczne stworzenie warunków wymaganych do otrzymania płatności z systemu wsparcia ubiegający się o taką płatność zamierzał wyłącznie uzyskać korzyść sprzeczną z celami tego systemu. W tym względzie sąd może oprzeć się nie tylko na elementach takich jak więź prawna, ekonomiczna lub personalna pomiędzy osobami zaangażowanymi w podobne projekty inwestycyjne, lecz także na wskazówkach świadczących o istnieniu zamierzonej koordynacji pomiędzy tymi osobami. Zgodnie z powyższym do oceny czy w konkretnej sprawie doszło do stworzenia sztucznych warunków w celu uzyskania konkretnej pomocy finansowej koniecznym jest ustalenie okoliczności o charakterze obiektywnym jak i subiektywnym. Przedmiotem pomocy w niniejszej sprawie była nadzwyczajna pomoc finansowa ze środków unijnych przyznawana na podstawie przepisów krajowych opartych na dwóch rozporządzeniach unijnych, tj. rozporządzeniu 1306/2013 (w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej ...) i rozporządzeniu 2016/1613. Rozporządzenie 2016/1613, jak sama nazwa wskazuje, dotyczyło udostępnienia państwom członkowskim pomocy Unii w określonej kwocie na nadzwyczajną pomoc dostosowawczą skierowaną do producentów mleka i rolników w innych sektorach hodowlanych. W myśl motywu 1 preambuły Komisja Europejska przyjęła to rozporządzenie z uwagi, że sektor mleczarski boryka się z zakłóceniami na rynku z powodu światowej nierównowagi między podażą a popytem, w której znaczącą rolę odgrywa przedłużenie do końca 2017 r. rosyjskiego zakazu przywozu produktów rolnych i spożywczych pochodzących z Unii. W motywie 7 wskazano, że inne sektory hodowlane, w szczególności sektor wieprzowiny, wołowiny i cielęciny oraz mięsa baraniego i koziego, również doświadczają trudności rynkowych. W przypadku wieprzowiny trudności związane są głównie z rosyjskim zakazem przywozu głównie w związku z ogniskami afrykańskiego pomoru świń w niektórych państwach członkowskich, natomiast w sektorze wołowiny i cielęciny są efektem ubocznym zakłóceń na rynku mleka. W preambule rozporządzenia 2016/1613 wskazano również na cele jakie należy osiągnąć poprzez zastosowanie tego nadzwyczajnego środka pomocy, tj. m.in. (10) Aby podnieść odporność rolnictwa....", "(11) W celu złagodzenia obecnego kryzysu należy przyznać państwom członkowskim jednorazową dotację finansową na wsparcie producentów mleka i rolników w innych sektorach hodowlanych angażujących się w działania wspierające zrównoważony rozwój gospodarczy i stabilizację rynku", "(13) Państwa członkowskie powinny opracować środki służące wzmocnieniu stabilności gospodarczej oraz stabilizacji rynku, oparte na przynajmniej jednym z następujących działań: zamrożenie lub ograniczenie produkcji, produkcja na małą skalę, produkcja ekstensywna, produkcja przyjazna dla środowiska i klimatu, współpraca między rolnikami, poprawa jakości i wartości dodanej oraz szkolenia w zakresie metod prawidłowego zarządzania". Natomiast w art. 1 rozporządzenia 2016/1613 wskazano m.in., że środki przyjmowane przez państwa członkowskie służą wsparciu producentów mleka lub rolników w innych sektorach hodowlanych, którzy podejmują co najmniej jedno z następujących działań mających na celu wzmocnienie stabilności gospodarczej ich gospodarstw oraz przyczynienie się do stabilizacji rynku: (....), f) wdrażanie systemów jakości lub projektów mających na celu propagowanie jakości i wartości dodanej. Krajowym wykonaniem rozporządzenia 2016/1613 są przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z 23 lutego 2017 r. w sprawie realizacji przez Agencję Rynku Rolnego zadań związanych z ustanowieniem nadzwyczajnej pomocy dostosowawczej dla producentów mleka i rolników w innych sektorach hodowlanych, wydane w oparciu o delegację zawartą w art. 12a ust.1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o Agencji Rynku Rolnego i organizacji niektórych rynków rolnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 401 ze zm.). Wymienione rozporządzenie RM już w swej nazwie odwołuje się do nadzwyczajnej pomocy i zarówno w § 1 jak i § 2 wprost odwołuje się do rozporządzenia 2016/1613 stwierdzając, że jest to ustanawiana nadzwyczajna pomoc, o której mowa w rozporządzeniu delegowanym komisji 2016/1613. Rozporządzenie RM weszło w życie 17 marca 2017 r. Początkowo przewidywało w § 2 pkt.1 lit. a) udzielenie pomocy, o której mowa w art. 1 rozporządzenia 2016/1613: "1) producentowi mleka, któremu został nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwanemu dalej "producentem mleka" - w formie refundacji kosztów zakupu: a) jałówek hodowlanych ras mięsnych lub ras dwukierunkowych, utrzymywanych wyłącznie w celu produkcji mięsa, zwanych dalej "jałówkami", mających powyżej 6 miesięcy i nie więcej niż 36 miesięcy". Natomiast § 2a ust. 1 pkt 2 rozporządzenia RM, statuujący mechanizm pomocy w formie refundacji kosztów zakupu jałówek hodowlanych ras mlecznych, został wprowadzony do powołanego rozporządzenia dopiero przez § 1 pkt 2 rozporządzenia z dnia 29 czerwca 2017 r. (Dz.U. 2017, poz. 1328), zmieniającego rozporządzenie RM z 23 lutego 2017 r. z dniem 6 lipca 2017 r. Podkreślić należy, że wymieniony art. 2a ust.1 stanowił, że Agencja udziela pomocy, o której mowa w art. 1 rozporządzenia 2016/1613. Zatem przepis ten ponownie odwoływał się do przyznania pomocy, która ma na celu wzmocnienie stabilności gospodarczej producenta oraz przyczynienie się do stabilizacji rynku poprzez realizację jednego ze wskazanych poddziałań. Przy czym jedynym odpowiadającym przedmiotowej pomocy poddziałaniem tam przewidzianym było wdrażanie systemów jakości lub projektów mających na celu propagowanie jakości i wartości dodanej. Przywołanie w rozporządzeniu RM pomocy, o której mowa w rozporządzeniu 2016/1613 sprowadzało cele i podziałania określone w przepisach unijnych dla państw członkowskich do celów i poddziałań przypisanych beneficjentom tej pomocy. Tym samym zasadnym jest twierdzenie organu, że przyznawana pomoc, w tym dla skarżącego, była nadzwyczajną pomocą celową, czyli ukierunkowaną na osiągniecie określonego celu wyżej wymienionego. Dalsze warunki przyznania pomocy przewidziane w rozporządzeniu RM w § 21d stanowiły, że jest ona udzielana producentowi, który "dokonał od dnia 1 stycznia 2017 r. do dnia 31 lipca 2017 r. zakupu co najmniej jednej jałówki hodowlanej rasy mlecznej mającej w dniu zakupu powyżej 3 miesięcy i nie więcej niż 24 miesiące, która została zgłoszona do rejestru zwierząt gospodarskich i dla której wystawiono świadectwo potwierdzające jej pochodzenie, o którym mowa w art. 26 ustawy o organizacji hodowli, urodzonej w stadzie objętym oceną wartości użytkowej bydła. Przywołany natomiast przepis 26 ust. 1 ustawy o organizacji hodowli stanowił, że zwierzęta hodowlane z gatunków bydło, owce, kozy i świnie oraz ich materiał biologiczny, a także materiał biologiczny koniowatych, mogą być przedmiotem handlu, jeżeli są zaopatrzone w świadectwo potwierdzające ich pochodzenie, o którym mowa w przepisach Unii Europejskiej dotyczących świadectw obowiązujących w handlu. Tym samym świadectwo pochodzenia, które jest wydawane przez związek hodowców lub inny podmiot prowadzący daną księgę lub rejestr, powinno być wydane najpóźniej w dacie sprzedaży zwierzęcia hodowlanego. Dodatkowo wskazać należy, że wniosek o udzielenie pomocy był sformalizowany i zawierał oświadczenie wnioskodawcy, że zapoznał się z warunkami udzielania pomocy w formie refundacji kosztów zakupu jałówek hodowlanych ras mlecznych i zobowiązał się do ich przestrzegania. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy organy ARiMR uznały, że sztuczne stworzenie warunków polegało na tym, że transakcje sprzedaży zwierząt nastąpiły pomiędzy producentami, którzy wzięli udział w mechanizmie. Następowała tzw. wzajemna sprzedaż. Z materiału dowodowego zebranego w sprawie wynika, że dokonali wzajemnych sprzedaży krzyżowych, w ramach których wymienili się zwierzętami, tj.: - M. C. dokonał sprzedaży 15 sztuk jałówek hodowlanych A. C. na podstawie faktury nr [...] z dnia [...].07.2017 r., - P. C. dokonał sprzedaży 15 sztuk jałówek hodowlanych A. C. na podstawie faktury nr [...] z dnia [...].07.2017 r., - A.j C. dokonał sprzedaży 3 sztuk jałówek hodowlanych M. C. na podstawie umowy kupna-sprzedaży z dnia [...].07.2017 r.. - P. C. dokonał sprzedaży 27 sztuk jałówek hodowlanych M. C. na podstawie faktury nr [...] z dnia [...].07.2017 r., - A. C. dokonał sprzedaży 30 sztuk jałówek hodowlanych P. C. na podstawie umowy kupna-sprzedaży z dnia [...].07.2017 r. Z dat powyższych transakcji wynika, że następowały one w zbliżonych do siebie terminach. Powyższe świadczy, w ocenie Sądu, że w sprawie zaistniał element subiektywny polegający na zamierzonym skoordynowaniu działań pomiędzy Skarżącym a A. C. i P. C. na etapie wnioskowania o pomoc finansową. Wniosek powyższy wzmacnia dodatkowo fakt, że osoby te są dla siebie najbliższą rodziną, a siedziby trzech stad znajdują się pod tym samym adresem. Odnosząc się do kwestii ogółu obiektywnych okoliczności, z których wynika, że pomimo formalnego spełnienia przesłanek przewidzianych w stosownych uregulowaniach, to nie został osiągnięty cel dla którego te uregulowania wprowadzono (element obiektywny). Przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 1 lit. f rozporządzenia 2016/1613 środki przyjmowane przez państwa członkowskie służą wsparciu producentów mleka lub rolników w innych sektorach hodowlanych, którzy podejmują co najmniej jedno z następujących działań mających na celu wznowienie stabilności gospodarczej ich gospodarstw oraz przyczynienie się do stabilizacji: wdrażanie systemów jakości lub projektów mających na celu propagowanie jakości i wartości dodanej. Słusznie organ wyjaśnił, że celem podśrodka "Pomoc na zakup jałówek w celu zwiększenia wartości hodowlanej stada", określonego w oparciu o art. 1 lit. f rozporządzenia 2016/1613 było wsparcie producentów mleka poprzez dofinansowanie zakupu jałówek hodowlanych pochodzących ze stad objętych oceną wartości użytkowej umożliwiające rolnikom wprowadzenie do ich stad wartościowego materiału hodowlanego o znanym pochodzeniu i wartości hodowlanej, przyczyniając się tym samym do wyeliminowania zagrożenia epizootycznego dla stada producenta. Jednocześnie pomoc miała na celu zwiększenie konkurencyjności gospodarstw mleczarskich, przyczyniając się tym samym do wzmocnienia ich sytuacji ekonomicznej wobec prognozowanych wysokich wahań cen na rynku mleka i przetworów mlecznych. Dlatego też nie można zgodzić się ze stroną, że celem przedmiotowego programu pomocowego jest wyłącznie wsparcie finansowe rolników i stabilizacja rynku. Powyższy cel wynika również z uzasadnienia zmiany rozporządzenia RM, która to zmiana umożliwiła otrzymanie przez stronę pomocy i która to zmiana weszła w życie w dniu 6 lipca 2017 r. W uzasadnieniu projektu zmiany rozporządzenia RM (patrz https://legislacja.gov.pl/docs//3/12299105/12437713/12437714/dokument291870.pdf) wyjaśniono, że "w przypadku wsparcia skierowanego do producentów mleka w formie refundacji części kosztów zakupu jałówek hodowlanych ras mlecznych proponuje się przyznanie w ten sposób wsparcia do zakupu zwierząt, dla których wystawiono świadectwo potwierdzające ich pochodzenie, o którym mowa w art. 26 ustawy o organizacji hodowli i rozrodzie zwierząt gospodarskich, urodzonych w stadzie objętym oceną wartości użytkowej bydła, wpisując się tym samym w podejmowanie przez producentów mleka działania dotyczącego wdrażania systemów jakości. Zakup jałówek hodowlanych pochodzących ze stad objętych oceną wartości użytkowej umożliwi rolnikom wprowadzenie do ich stad wartościowego materiału hodowlanego o znanym pochodzeniu i wartości hodowlanej. Towarzyszące tym zwierzętom świadectwa potwierdzające ich pochodzenie pozwolą kupującym rolnikom na świadomy wybór zwierząt, które będą najbardziej odpowiednie dla ich stad. Kupujący będą mogli podjąć decyzję o zakupie zwierząt dysponując wiarygodnymi informacjami o rodzicach i przodkach zwierzęcia, ich wartości hodowlanej i produkcyjności. Istotne jest, że zwierzęta te będą pochodziły ze stad o znanym statusie zdrowotnym, a tym samym ich wprowadzenie do stada nie będzie stanowiło zagrożenia epizootycznego dla tego stada". Mając na uwadze tak rozumiany cel podśrodka organ prawidłowo dokonał oceny tzw. elementu obiektywnego w ramach stworzenia sztucznych warunków. Sąd podziela bowiem spostrzeżenia organu, że: - beneficjent oraz jego brat P. C. i ojciec A. C. utrzymują swoje stada bez ich fizycznego rozdzielenia, co uzasadnia stwierdzenie, że chociaż beneficjent, P. C. i A. C. stanowią odrębne podmioty prawne, to utrzymują bydło w jednej oborze, które w praktyce funkcjonuje jako jedno stado; - zwierzęta nie zostały fizycznie przeniesione w związku z ich sprzedażą i deklarowaną przez stronę zmianą stada , a łączna liczba zwierząt w posiadaniu beneficjenta, P. C. i A. C. nie uległa zmianie. - nie nastąpiła wymiana zwierząt na zwierzęta hodowlane o znanym pochodzeniu i wartości hodowlanej, nie wzrosła też jakość hodowlana bydła w stadzie, ani nie zmieniło się zagrożenie epizootyczne, ponieważ wszystkie zwierzęta objęte transakcjami zostały zakupione ze stad utrzymywanych z wykorzystaniem jednego budynku inwentarskiego, co w rzeczywistości świadczy o tym, że było i jest to jedno i to samo stado, w zakresie którego jałówki zmieniły jedynie formalnie właścicieli. W takiej sytuacji nie można mówić o jakości i wartości dodanej, na którą powołuje się art. 1 lit. f rozporządzenia delegowanego KE (UE) 2016/1613; - transakcje wymiany jałówek o podobnej wartości hodowlanej nie przyczyniły się do zwiększenia wartości hodowlanej bydła mlecznego, ponieważ w przypadku dokonanych sprzedaży krzyżowych nie ma możliwości rozróżnienia jałówek na jałówki wyższej i niższej jakości. Celem beneficjentów mechanizmu powinien być zakup zwierząt o wyższej wartości hodowlanej, a w ramach wzajemnej wymiany zwierząt, co najmniej jeden z beneficjentów dokonał zakupu zwierząt niższej jakości hodowlanej niż zwierzęta, które sprzedał; - konkurencyjność gospodarstwa strony nie wzrosła, ponieważ ogólna sytuacja gospodarstw prowadzonych przez M. C., P. C. i A. C. - utrzymujących w praktyce wspólne stado zwierząt w gospodarstwie - nie zmieniła się po otrzymaniu pomocy. Mając powyższe na uwadze Sąd nie podziela zarzutów Strony w zakresie wadliwego gromadzenia i oceny materiału dowodowego. Powyżej wskazano, że zarówno okoliczności transakcji pomiędzy skarżącym, a A. C. i P. C. wskazują na spełnienie subiektywnego elementu w ramach oceny stworzenia sztucznych warunków uzyskania korzyści. Ocenę tego elementu organ przeprowadził na dzień składania wniosku o przyznanie płatności. Z drugiej strony wykazano w zebranym materiale tzw. element obiektywny w świetle celu danego podśrodka. Podkreślenia także wymaga koincydencja czasowa. Mianowicie wszelkie transakcje sprzedaży pomiędzy ww. osobami miały miejsce ( [...],[...],[...] lipca 2017 r.) już po wejściu w życie zmian rozporządzenia RM (6 lipca 2017 r.), które to zmiany pozwoliły na uzyskanie nadzwyczajnej pomocy. Skarżący wraz z pozostałymi kontrahentami dopiero po wejściu w życie zmian rozporządzenia próbowali wbrew celom wpisać się w przesłanki warunkujące uzyskanie pomocy. W tym miejscu warto również odwołać się do wyrażonego w orzecznictwie TSUE jak i TK zakazu powoływania się przez stronę na wprost wynikające z uregulowań krajowych i unijnych, czy też wyinterpretowanie z nich uprawnień, w sytuacji gdy polegać miałoby to wyłącznie na tworzeniu stanów faktycznych (stanów rzeczy) pozornie tylko odpowiadających tym uprawnieniom w celu skorzystania z nich i powoływania się na nie, przy jednoczesnym braku istnienia ku temu usprawiedliwionych oczekiwań i podstaw. To jest takich, które znajdowałyby uzasadnienie w prawnie chronionych wartościach. Do stanowiska tego, podzielając je w pełni, przychylił się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 18 maja 2016 r., II GSK 344/15. NSA odwołał się w tym zakresie do wyroku z 18 grudnia 2014 r., w połączonych sprawach C-131/13, C-163/13 i C-164/13, gdzie TSUE przytoczył wcześniej już prezentowane przez siebie stanowisko, z którego wynika, że nikt nie może powoływać się na normy prawa unijnego w celach nieuczciwych lub stanowiących nadużycie (por. również wyroki C-32/03, C-18/13). W ocenie sądu również i powyższa uwaga TSUE powinna mieć znaczenie przy interpretacji przepisów mających zastosowanie w sprawie, gdyż możliwość uzyskania pomocy kierowanej do ściśle określonej grupy, wobec literalnej treści § 2a ust. 1 pkt 2 rozporządzenia RM mogła prowadzić do tworzenia sytuacji faktycznych teoretycznie odpowiadających treści normy prawnej, jednakże skutkujących nadużyciem prawa wbrew prawnie chronionym wartościom. Odnosząc się do zarzutów naruszenia prawa procesowego należy wskazać, że zarzuty te są zupełnie niezasadne. Organy orzekające zebrały cały materiał dowodowy i na jego podstawie wydały prawidłową decyzje. W zaskarżonej decyzji zrekonstruowały, na podstawie zebranych dowodów schemat działania strony i słusznie uznały, że Skarżący wraz z pozostałymi kontrahentami stworzyli sztuczne warunki w celu uzyskania płatności. Wbrew twierdzeniom strony organy nie naruszyły zarówno zasady przekonywania jak i zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów władzy publicznej. To że decyzja nie zadowala Skarżącego nie może być poczytywane jako naruszenie powyższych zasad. Brak naruszeń przepisów postępowania, mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy przekłada się na brak niewłaściwego zastosowanie przepisów prawa materialnego wskazanych w treści skargi. W świetle przywołanych okoliczności Sąd nie stwierdził żadnego innego naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności. Zaskarżona decyzja została również, w ocenie Sądu, prawidłowo uzasadniona w świetle obowiązujących przepisów prawa. Z tych względów skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło