V SA/Wa 679/19

WyrokWSA w Warszawie2020-02-05

Skład orzekający: Marek Krawczak, Beata Blankiewicz-Wóltańska, Aleksandra Młyńska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pracodawca znajdujący się w trudnej sytuacji ekonomicznej, zgodnie z kryteriami określonymi w rozporządzeniu Komisji (UE) 651/2014, może otrzymać dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych ze środków PFRON?
Ratio decidendi
Pracodawca znajdujący się w trudnej sytuacji ekonomicznej, zdefiniowanej w art. 2 pkt 18 lit. a rozporządzenia Komisji (UE) 651/2014 (utrata ponad połowy subskrybowanego kapitału zakładowego w wyniku zakumulowanych strat), nie może otrzymać dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych ze środków PFRON. W przypadku stwierdzenia takiej sytuacji, przyznane dofinansowanie podlega zwrotowi.
Stan faktyczny
Spółka A. sp. z o.o. złożyła wniosek o dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za okres od stycznia do listopada 2017 r. Prezes Zarządu PFRON decyzją nakazał zwrot otrzymanego dofinansowania, uznając spółkę za przedsiębiorstwo znajdujące się w trudnej sytuacji ekonomicznej na podstawie sprawozdania finansowego za 2017 r., z którego wynikało, że zakumulowane straty stanowiły 255,09% subskrybowanego kapitału zakładowego. Spółka wniosła skargę, zarzucając błędną wykładnię przepisów UE i ustawy o rehabilitacji oraz naruszenie przepisów postępowania.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Marek Krawczak, Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska (spr.), Asesor WSA - Aleksandra Młyńska, Protokolant - sekr. sądowy Justyna Gadzialska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lutego 2020 r. sprawy ze skargi [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] marca 2019 r., nr [...] w przedmiocie nakazu zwrotu dofinansowania do pracowników niepełnosprawnych oddala skargę. c.v.s. Przedmiotem skargi wniesionej przez A. sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: Wnioskodawca, Pracodawca, Skarżąca, Strona, Spółka) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest decyzja Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON, dalej: organ) z dnia [...] marca 2019 r. znak: [...] L.dz. [...], nr [...], nakazująca A. sp. z o.o. z siedzibą w W. zwrot środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych przekazanych tytułem refundacji składek na ubezpieczenia społeczne za okres od stycznia do listopada 2017 r. Rozstrzygnięcie to zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: Skarżąca, za pośrednictwem Systemu Obsługi Dofinansowań i Refundacji, przekazała do PFRON wniosek Wn-D o wypłatę miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za miesiące: styczeń - listopad 2017 r. W formularzu informacji przedstawionych przy ubieganiu się o pomoc inną niż pomoc w rolnictwie i rybołówstwie, pomoc de minimis lub pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie Inf-oPP dołączonym do wniosku Wn-D za te miesiące Wnioskodawca, w części dotyczącej informacji wymaganych na podstawie rozporządzenia Komisji (UE) 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (Dz. Urz. UE L 187 z 2014 r. poz. 1, dalej: "rozporządzenie Komisji (UE) 651/2014"), nie złożył oświadczeń wskazujących na znajdowanie się w trudnej sytuacji. Z uwagi jednak na treść dokumentów będących w posiadaniu Funduszu, tj. sprawozdania finansowego za 2017 r., z którego wynika, że wysokość zakumulowanych strat stanowi 255,09% wysokości subskrybowanego kapitału zakładowego, pismem z dnia [...] września 2018 r., znak: [...], Pracodawca został wezwany na podstawie art. 49e ustawy o rehabilitacji do zwrotu kwoty 655.964,40 zł wraz z odsetkami w wysokości jak dla zaległości podatkowych naliczonymi od tej kwoty, od dnia otrzymania do dnia wpłaty tytułem zwrotu nienależnie pobranego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za okres sprawozdawczy: styczeń - listopad 2017 r. Wobec braku zwrotu nienależnie pobranego dofinansowania zostało wszczęte postępowanie administracyjne i w dniu [...] marca 2019 r. Prezes Zarządu PFRON wydał decyzję nr [...] nakazującą stronie zwrot środków PFRON otrzymanych tytułem miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za miesiące styczeń - listopad grudzień 2017 r. w kwocie 655.964,40 zł. wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że zgodnie z art. 48a ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 511 ze zm., dalej: "ustawa o rehabilitacji"), pomoc ze środków Funduszu nie może zostać udzielona lub wypłacona pracodawcy wykonującemu działalność gospodarczą znajdującemu się w trudnej sytuacji ekonomicznej według kryteriów określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej dotyczących udzielania pomocy publicznej. Podniesiono, że art. 2 pkt 18 lit. a) rozporządzenia Komisji (UE) 651/2014 wskazuje, że za "przedsiębiorstwo znajdujące się w trudnej sytuacji" należy uznać spółkę w przypadku, gdy ponad połowa jej subskrybowanego kapitału zakładowego została utracona w efekcie zakumulowanych strat. Taka sytuacja ma miejsce, gdy w wyniku odliczenia od rezerw (i wszystkich innych elementów uznanych za część środków własnych przedsiębiorstwa) zakumulowanych strat powstaje ujemna skumulowana kwota, która przekracza połowę subskrybowanego kapitału zakładowego. Organ podkreślił, że wobec danych finansowych Skarżącej spółki na dzień 31 grudnia 2017 r. (sprawozdanie finansowe, z którego wynika, że wysokość zakumulowanych strat stanowi 255,09% wysokości subskrybowanego kapitału zakładowego), należało stwierdzić, że Wnioskodawca w chwili wystąpienia z wnioskiem Wn-D za miesiące od stycznia do listopada 2017 r. spełnił przesłankę przedsiębiorstwa znajdującego się w trudnej sytuacji i tym samym nie spełniał warunków do otrzymania pomocy publicznej w postaci dofinansowania do wynagrodzenia za te miesiące. Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem Strona skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. Zarzuciła naruszenie: 1. art. 26a ust. 9a w zw. z art. 48a ust. 3 pkt 1 ustawy o rehabilitacji w zw. z art. 2 pkt 18 lit. a) Rozporządzenia Komisji (UE) Nr 651/2014 poprzez błędną wykładnię powołanych przepisów i uznanie, że Skarżąca znajdowała się na dzień złożenia wniosku o wypłatę dofinasowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za miesiące styczeń - listopad 2017 r. w trudnej sytuacji ekonomicznej według kryteriów określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej dotyczących udzielania pomocy publicznej z powodu utraty kapitału, o jakim mowa w ww. art. 2 pkt 18 lit a) Rozporządzenia Komisji (UE); 2. art. 49e ust. 1 ustawy o rehabilitacji poprzez jego wadliwą wykładnię polegającą na uznaniu, że pobrane dofinansowanie za miesiące styczeń - listopad 2017 r. podlega zwrotowi w sytuacji, gdy nie została spełniona żadna z przesłanek do zastosowania tego przepisu, gdyż nie nastąpiło wykorzystanie środków niezgodnie z przeznaczeniem, nie zostały one pobrane w nadmiernej wysokości ani nie przeprowadzono żadnej kontroli w Skarżącej spółce, w wyniku której stwierdzono by ewentualne nieprawidłowości i ustalono ewentualną kwotę do zwrotu, 3. naruszenie przepisów art. 26a ust. 9b, 9d, ust. 10 i ust. 11 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych poprzez ich pominięcie, polegające na nieprzeprowadzeniu w spółce A. postępowania sprawdzającego w celu ustalenia jej sytuacji ekonomicznej pracodawcy jako pracodawcy, a także na nieprzeprowadzeniu ewentualnej kontroli w zakresie miesięcznego dofinansowania za okres styczeń - listopad 2017r., która byłaby obowiązkowa w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w wyniku postępowania sprawdzającego i wydanie decyzji na podstawie art. 26a ust. 11 ww. ustawy jako przedwczesnej, z pominięciem procedury sprawdzająco-kontrolnej; 4. art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 80 k.p.a przez nie zebranie przez organ w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego w sprawie i w konsekwencji rozpatrzenie sprawy na podstawie niekompletnego materiału dowodowego, gdyż organ nie przeprowadził w spółce A. postępowania sprawdzającego w celu ustalenia jej sytuacji ekonomicznej na poszczególne dni złożenia wniosków o dofinasowanie w okresie od stycznia 2017 r. do listopada – 2017 r. ani nie przeprowadził ewentualnej kontroli w zakresie miesięcznego dofinansowania za okres styczeń - listopad 2017r.; nadto organ oparł się jedynie na będącym w jego posiadaniu sprawozdaniu finansowym Spółki za rok 2017 zawierającym bilans na dzień 31.12.207 r. oraz rachunek zysków i strat za okres 1.01.2017 r. - 31.12.2017 r. który nie mógł stanowić podstawy do uznania, że w poszczególnych miesiącach od stycznia do listopada 2017 r. A. Sp. z o.o. znajdowała się w trudnej sytuacji finansowej; 5. naruszenie przepisów Rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 22 czerwca 2016r. w sprawie miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych (Dz.U. z 2016r., poz. 951), przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 marca 2010 r. w sprawie zakresu informacji przedstawianych przez podmiot ubiegający się o pomoc de minimis (Dz. U. z 2010 r. Nr 53, poz. 311 ze zm.) oraz ustawy dnia 29 września 1994r. o rachunkowości (t.j. Dz.U. poz. 351) poprzez żądanie złożenia cząstkowych bilansów oraz rachunków zysków i strat dotyczących poszczególnych miesięcy od stycznia 2017 r. do listopada 2017 r., gdy przepisy prawa nie nakładają na spółki z o.o. obowiązku sporządzania takich dokumentów, a wymóg dotyczy jedynie sprawozdania rocznego; 6. naruszenie art. 7a k.p.a. przez nie rozstrzygnięcie na korzyść strony wątpliwości co do norm prawnych definiujących "przedsiębiorstwo znajdujące się w trudnej sytuacji ekonomicznej" według kryteriów określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej, 7. art. 8 k.p.a. poprzez spowodowanie utraty zaufania strony do organu władzy publicznej wynikające z faktu, iż po złożeniu wniosku o dofinansowanie organ nie żądał o strony złożenia żadnych dodatkowych 1 dokumentów i przyznał środki pomocowe, by prawie po dwóch latach zakwestionować własne rozstrzygnięcia. W odpowiedzi na skargę Prezes Zarządu PFRON wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując w całości swoje stanowisko i argumentację w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 z p. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z p. zm. – dalej: p.p.s.a.), sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego pod kątem zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Jednocześnie, zgodnie z przepisem art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to między innymi, że sąd administracyjny nie musi w ocenie legalności zaskarżonego postanowienia ograniczać się tylko do zarzutów sformułowanych w skardze, ale może wadliwości kontrolowanego aktu podnosić z urzędu (patrz: T. Woś - Postępowanie sądowo-administracyjne, Warszawa 1996 r., str. 224). W tym celu Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszeń prawa w stosunku do aktów i czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). W powyższym kontekście - stosownie do treści art. 145 § 1 p.p.s.a. - należy zwrócić uwagę, iż nie każdy akt administracyjny, który dotknięty jest wadliwością automatycznie zostanie przez Sąd usunięty z obrotu prawnego. Reasumując należy stwierdzić, iż uchylenie aktu administracyjnego z racji naruszenia prawa materialnego uzasadnione będzie wtedy, gdy - w wypadku prawidłowego zastosowania tych norm - rozstrzygnięcie byłoby inne. Zaznaczyć trzeba, że naruszenie prawa nie powoduje uchylenia aktu administracyjnego, gdy wystąpi w postaci rażącej, albowiem wówczas stwierdza się nieważność decyzji lub postanowienia. Wreszcie "inne naruszenie przepisów postępowania" skutkuje uchyleniem aktu administracyjnego, o ile uchylenie to mogło mieć (a więc wcale nie musiało mieć) wpływu na wynik sprawy. Realizując powyższe uprawnienia Sąd stwierdził, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem w sprawie nie doszło do naruszenia zastosowanych przepisów prawa materialnego, zaś w działaniach organów nie sposób dopatrzyć się uchybień proceduralnych, które mogłyby skutkować uchyleniem decyzji. Na wstępie Sąd stwierdza, że podziela ustalenia faktyczne i prawne dokonane przez organ, w tym w zakresie dotyczącym stosowania w przedmiotowej sprawie przepisów prawa materialnego obowiązujących na datę złożenia wniosku o wypłatę przedmiotowego dofinansowania. Wynika to z faktu, że organ ocenia zasadność przyznania pomocy na podstawie danych wynikających z wniosku oraz informacji do niego załączonych, a więc według danych (w tym danych o sytuacji ekonomicznej) z dnia złożenia wniosku. Skoro pomoc publiczna w formie dofinansowania do wynagrodzeń osób niepełnosprawnych wiąże się z zatrudnieniem pracownika w określonym miesiącu, to prawo do tej pomocy jest nabywane z ostatnim dniem okresu sprawozdawczego, a pomoc jest udzielana, jeżeli od tej daty jest możliwe ustalenie, czy zostały spełnione warunki do wystąpienia o wypłatę pomocy. Potwierdza to treść art. 33 rozporządzenia nr 651/2014 stanowiąca: "art. 33: 1. Pomoc na zatrudnianie pracowników niepełnosprawnych jest zgodna z rynkiem wewnętrznym w rozumieniu art. 107 ust. 3 Traktatu i wyłączona z obowiązku zgłoszenia, o którym mowa w art. 108 ust. 3 Traktatu, jeżeli spełnione są warunki ustanowione w niniejszym artykule i w rozdziale I. 2. Za koszty kwalifikowalne uznaje się koszty płacy w danym okresie zatrudnienia pracownika niepełnosprawnego. (...) 5. Intensywność pomocy nie przekracza 75% kosztów kwalifikowalnych". Zatem pomoc dotyczy pokrycia wskazanej części kosztów kwalifikowanych, jako kosztów płacy, poniesionych w konkretnym okresie zatrudnienia pracownika niepełnosprawnego przy spełnieniu w tym okresie warunków prawem przewidzianych. Tak też stanowi przepis art. 2 pkt 28 rozporządzenia 651/2014 wskazując w definicjach, że "data przyznania pomocy" oznacza dzień, w którym beneficjent nabył prawo otrzymania pomocy zgodnie z obowiązującym krajowym systemem prawnym. Powyższe stanowisko jest podzielane przez aktualne orzecznictwo, np. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 września 2013r. sygn. akt II GSK 765/12, z 25 lutego 2015r. sygn. akt II GSK 464/14 (wszystkie powołane orzeczenia dostępne na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych: www.orzeczenia.gov.pl). W wyroku z 4 marca 2014 r. sygn. akt II GSK 2078/12, NSA uznał, że sytuacja ekonomiczna pracodawcy jest badana na datę złożenia poprawnie wypełnionego i kompletnego wniosku, a poprawa sytuacji po tej dacie nie ma znaczenia dla oceny spełniania warunków uprawniających do otrzymania dofinansowania. Przypomnieć należy, że przy stosowaniu przepisu art. 26a ustawy o rehabilitacji (stanowiącym przesłanki nabycia uprawnienia przez pracodawcę) oraz przy jego wykładni należy mieć na uwadze treść przepisów unijnych zezwalających na udzielanie tego rodzaju pomocy przepisami krajowymi. Wykładnia przepisów krajowych powinna być zgodna z wykładnią przepisów unijnych. W ramach art. 26a ust. 9a pkt 1 ustawy o rehabilitacji przewidziano odmowę dopłaty dofinansowania w przypadku zaistnienia okoliczności wskazanych w art. 48a ust. 3 ustawy o rehabilitacji. Przepis art. 48a ust. 3 pkt 1 stanowi, że pomoc ze środków Funduszu nie może zostać udzielona lub wypłacona pracodawcy wykonującemu działalność gospodarczą znajdującemu się w trudnej sytuacji ekonomicznej według kryteriów określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej dotyczących udzielania pomocy publicznej. Wymieniony przepis odsyła wprost do stosowania rozporządzenia nr 651/2014. Rozporządzenie nr 651/2014 w art. 1 ust. 4 pkt c dotyczącym zakresu stosowania wprost stanowi, że "niniejsze rozporządzenie nie ma zastosowania do (...) c) pomocy dla przedsiębiorstw znajdujących się w trudnej sytuacji, z wyjątkiem programów pomocy mających na celu naprawienie szkód spowodowanych niektórymi klęskami żywiołowymi". Dalej rozporządzenie to w art. 2 pkt 18 określa kryteria trudnej sytuacji ekonomicznej przedsiębiorcy. Są nimi: "Art. 2 Definicje. Do celów niniejszego rozporządzenia przyjmuje się następujące definicje: (...) 18) "przedsiębiorstwo znajdujące się w trudnej sytuacji" oznacza przedsiębiorstwo, wobec którego zachodzi co najmniej jedna z poniższych okoliczności: a) w przypadku spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (innej niż MŚP, które istnieje od mniej niż trzech lat lub, do celów kwalifikowalności pomocy na finansowanie ryzyka, MŚP w okresie siedmiu lat od daty pierwszej sprzedaży komercyjnej, które kwalifikuje się do inwestycji w zakresie finansowania ryzyka w następstwie przeprowadzenia procedury due diligence przez wybranego pośrednika finansowego), w przypadku gdy ponad połowa jej subskrybowanego kapitału zakładowego została utracona w efekcie zakumulowanych strat. Taka sytuacja ma miejsce, gdy w wyniku odliczenia od rezerw (i wszystkich innych elementów uznawanych za część środków własnych przedsiębiorstwa) zakumulowanych strat powstaje ujemna skumulowana kwota, która przekracza połowę subskrybowanego kapitału zakładowego. Do celów niniejszego przepisu "spółka z ograniczoną odpowiedzialnością" odnosi się w szczególności do rodzajów jednostek podanych w załączniku I do dyrektywy 2013/34/UE, a "kapitał zakładowy" obejmuje, w stosownych przypadkach, wszelkie premie emisyjne; b) w przypadku spółki, w której co najmniej niektórzy członkowie ponoszą nieograniczoną odpowiedzialność za jej zadłużenie (innej niż MŚP, które istnieje od mniej niż trzech lat lub, do celów kwalifikowalności pomocy na finansowanie ryzyka, MŚP w okresie siedmiu lat od daty pierwszej sprzedaży komercyjnej, które kwalifikuje się do inwestycji w zakresie finansowania ryzyka w następstwie przeprowadzenia procedury due diligence przez wybranego pośrednika finansowego), w przypadku gdy ponad połowa jej kapitału wykazanego w sprawozdaniach finansowych tej spółki została utracona w efekcie zakumulowanych strat. Do celów niniejszego przepisu "spółka, w której co najmniej niektórzy członkowie ponoszą nieograniczoną odpowiedzialność za jej zadłużenie" odnosi się w szczególności do rodzajów jednostek wymienionych w załączniku II do dyrektywy 2013/34/UE; c) niezależnie od rodzaju spółki, jeżeli spełnia ona kryteria w prawie krajowym w zakresie podlegania zbiorowej procedurze upadłościowej; d) w sytuacji gdy przedsiębiorstwo otrzymało pomoc na ratowanie i nie spłaciło do tej pory pożyczki ani nie zakończyło umowy o gwarancję lub otrzymało pomoc na restrukturyzację i nadal podlega planowi restrukturyzacyjnemu; e) W przypadku przedsiębiorstwa, które nie jest MŚP, jeśli w ciągu ostatnich dwóch lat: 1) stosunek księgowej wartości kapitału obcego do kapitału własnego tego przedsiębiorstwa przekracza 7,5 oraz 2) wskaźnik pokrycia odsetek zyskiem EBITDA tego przedsiębiorstwa wynosi poniżej 1,0". Z zacytowanych przepisów wyraźnie wynika, że zostały w nich określone wszystkie kryteria dotyczące trudnej sytuacji przedsiębiorstwa uniemożliwiającej przyznania dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych. Kryteria są samoistne i nie zachodzi potrzeba ich łącznego spełnienia. W tym miejscu Sąd najpierw przedstawi sytuację finansową spółki, znaną sądowi z akt administracyjnych niniejszej sprawy oraz znaną sądowi urzędu z racji rozpoznawania sprawy dot. odmowy wypłaty dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za miesiąc sierpień 2018 r. (sygn. akt V SA/Wa 596/19) oraz odmowy wypłaty dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za miesiąc wrzesień 2018 r. (sygn. akt V SA/Wa 597/19), jak również z akt sprawy V SA/Wa 277/19, dotyczącej zobowiązania do zwrotu środków z PFRON za grudzień 2017 r. (zakończonej wyrokiem z dnia 25 września 2019 r. oddalającym skargę), a stronom postępowania z istoty rzeczy. Mianowicie zgodnie z materiałem dowodowym znajdującym się w przedmiotowych aktach administracyjnych dotyczących miesiąca grudnia 2017 r., a w szczególności z dokumentacji finansowej spółki, wynika, że strona znajduje się w trudnej sytuacji ekonomicznej. Na dzień 31 grudnia 2017 r. kapitał podstawowy spółki wynosił 50.000 zł, zaś straty spółki wynosiły 277.902,91 zł, w wyniku zakumulowanych start pomniejszonych o kapitał rezerwowy w wysokości 150.359,66 zł powstała ujemna skumulowana kwota 127.543,25 zł. Tym samym w wyniku zakumulowanych strat spółka utraciła 255,09% wysokości subskrybowanego kapitału zakładowego. Zdaniem Sądu Skarżąca strona jest zatem (a na pewno w okresie objętym zaskarżoną decyzją) przedsiębiorstwem znajdującym się w trudnej sytuacji ekonomicznej zgodnie z art. 2 pkt 18 lit. a rozporządzenia nr 651/2014. Ponadto Sąd ustalił na podstawie wspomnianych akt, m. in. sprawy V SA/Wa 596/19, że dokumentacja finansowa spółki sporządzona na dzień 31 sierpnia 2018 r. także wprost wskazuje na trudną sytuację spółki w rozumieniu przesłanki opisanej w art. 2 pkt 18 lit. a) rozporządzenia nr 651/2014. Z bilansu sporządzonego na dzień 31 sierpnia 2018 r złożonego przez stronę w ww. sprawie wynika, że kapitał zakładowy spółki stanowił 50.000 zł. Na ten sam dzień strona ponadto posiadała kapitał rezerwowy w kwocie 150.359,66 zł oraz straty z lat ubiegłych w kwocie 277.902,91 zł i zysk za okres styczeń-sierpień 2018 r. w kwocie 52.586,40 zł. Tym samym ujemna skumulowana kwota na dzień 31 sierpnia 2018 r. wyniosła 74.966,85 zł (straty z lat ubiegłych pomniejszone o wartość kapitału rezerwowego na dzień 31 sierpnia 2018 r. i zysk za okres styczeń-sierpień 2018 r.) i stanowiła 149,93 % wartości subskrybowanego kapitału zakładowego spółki. Oznacza to, że na dzień 31 sierpnia 2019 r. ponad połowa subskrybowanego kapitału zakładowego spółki została utracona w efekcie zakumulowanych strat. Tym samym zdaniem sądu strona jest przedsiębiorstwem znajdującym się w trudnej sytuacji ekonomicznej zgodnie z art. 2 pkt 18 lit. a rozporządzenia nr 651/2014. Podobnie przedstawia się obraz kondycji finansowej Skarżącej za miesiąc wrzesień 2018 r., przedstawiony w sprawie sygn. akt V SA/Wa 597/19. Oceny, że przedsiębiorstwo znajduje się w trudnej sytuacji nie zmienia tym samym podnoszony w skardze zarzut dot. braku pełnej wiedzy co do bilansu za cały 2017 r. i braku podjęcia uchwały przez zgromadzenie wspólników spółki zatwierdzenia bilansu. Sąd podkreśla, że zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 marca 2010 r. w sprawie zakresu informacji przedstawianych przez podmiot ubiegający się o pomoc inną niż pomoc de minimis lub pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie (Dz. U. Nr 53 poz. 312 ze zm.) wnioskodawca zobowiązany jest do przedstawienia podmiotowi udzielającemu pomocy, informacji dotyczących swojej sytuacji ekonomicznej, w tym sprawozdania finansowe za okres 3 ostatnich lat obrotowych, sporządzone zgodnie z przepisami o rachunkowości. Sprawozdanie finansowe składa się z bilansu, rachunku zysków i strat, informacji dodatkowej, obejmującej wprowadzenie do sprawozdania finansowego oraz dodatkowe informacje i objaśnienia (art. 45 ust. 2 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości; Dz. U. z 2018 poz. 395 ze zm.). Na podstawie tych dokumentów organ ocenia, czy wnioskodawca nie jest "przedsiębiorstwem zagrożonym" w rozumieniu rozporządzenia nr 651/2014. Tym samym oparcie się przez organ na danych z bilansu spółki na dzień 31 grudnia 2017 r. (dokumenty znajdują się w aktach administracyjnych) było prawidłowe, a zarzut braku przeprowadzenia przez Prezesa PFRON analizy innych okoliczności dotyczących sytuacji ekonomicznej skarżącej na podstawie innych dowodów, wykraczających poza zakres dowodów wskazanych w § 2 ust. 1 przywołanego rozporządzenia, nie zasługiwał na uwzględnienie. Należy też zgodzić się z organem, że Skarżąca strona została prawidłowo poinformowana o prawie czynnego udziału w postępowaniu, nie zgłosiła jednak żadnych dowodów, które mogłyby wpłynąć na ustalenie innego niż w niniejszym postępowaniu stanu faktycznego, a więc także na treść orzeczenia organu. Należy przy tym podkreślić, że art. 26a ust. 11 ustawy o rehabilitacji stanowi, iż w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w wyniku analizy dokumentów zgromadzonych przez Fundusz Prezes Zarządu Funduszu wydaje decyzję nakazującą zwrot wypłaconego dofinansowania w zakresie stwierdzonych nieprawidłowości. Jednocześnie w myśl art. 49e ust. 1 i 2 tej ustawy środki Funduszu podlegają zwrotowi w kwocie wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem, pobranej w nadmiernej wysokości lub ustalonej w wyniku kontroli w zakresie stwierdzonych nieprawidłowości, określonej w drodze decyzji nakazującej zwrot wypłaconych środków wraz z odsetkami naliczonymi od tej kwoty, od dnia jej otrzymania, w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych. Zwrotu środków dokonuje się w terminie 3 miesięcy od dnia otrzymania wezwania do zapłaty lub ujawnienia okoliczności powodujących obowiązek zwrotu. Wobec powyższego Skarżąca strona prawidłowo została zobowiązana do dokonania stosownej korekty wniosku Wn-D wraz z załącznikami INF-D-P za sporne miesiące 2017 r. złożonej za pośrednictwem Systemu Obsługi Dofinansowań i Refundacji oraz do zwrotu środków na rachunek bankowy PFRON zgodnie z treścią zaskarżonej decyzji. W ocenie Sądu nie można zatem zgodzić się z podnoszonym zarzutem błędnej wykładni art. art. 49 e ust. 1 ustawy o rehabilitacji. Środki publiczne, będące przedmiotem niniejszego postępowania Strona otrzymała nienależnie, gdyż nie spełniła wymogów ustawowych dla otrzymania pomocy publicznej w postaci dofinansowań do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych. Dlatego środki te zostały przez Stronę pobrane na skutek zatajenia przez nią faktu niespełniania warunków do uzyskania pomocy, a więc zostały wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem. Środki te służą bowiem dofinansowaniu wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych u pracodawcy, który jest w dobrej sytuacji ekonomicznej w rozumieniu obowiązujących przepisów. W tym stanie rzeczy niezasadnym jest też zarzut naruszenia przepisów art. 26a ust. 9b, 9d, ust. 10 i ust. 11 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych poprzez ich pominięcie. W ocenie Sądu nie można też podzielić zarzutu naruszenia przez organ art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 80 k.p.a przez niezebranie przez organ w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego w sprawie i w konsekwencji rozpatrzenie sprawy na podstawie niekompletnego materiału dowodowego. Organ uwzględnił całokształt okoliczności sprawy, a to, że wyprowadził z nich wnioski odmienne, aniżeli domagała się tego Skarżąca, nie świadczy o pominięciu i wybiórczej ich ocenie, a zatem nie stanowi naruszenia zasady prawdy obiektywnej, ani zasady swobodnej oceny dowodów oraz zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów. Organ działał na podstawie prawa i w jego granicach, a odmienna ocena zgromadzonego materiału dowodowego nie może stanowić o naruszeniu przepisów postępowania. Bezzasadne we wskazanym powyżej kontekście są tym samym zarzuty naruszenia przepisów procesowych. Organ nie negował wskazanych dokumentów, lecz je ocenił. Ocena zebranego materiału dowodowego i wyczerpujące wyjaśnienie przesłanek dokonanego rozstrzygnięcia znalazło wyraz w uzasadnieniu decyzji zawierającym wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów którym dał wiarę oraz przyczyny, dla których innych dowodów nie uznał jako znaczących przy rozstrzyganiu sprawy, a także podstawę prawną z przytoczeniem przepisów prawa. Sąd ponadto wskazuje, że organy dokonały ustaleń w oparciu o wyczerpująco zebrany i właściwie rozpatrzony materiał dowodowy, zapewniając Skarżącej czynny udział w każdym stadium postępowania. Także zarzut dotyczący naruszenia art. 7a k.p.a. poprzez nierozstrzygnięcie wątpliwości co do treści normy prawnej na korzyść Skarżącej jest zupełnie niezasadny. Zgodnie z art. 7a § 1 k.p.a. jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w sprawie pozostają wątpliwości co do treści normy prawnej, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony, chyba że sprzeciwiają się temu sporne interesy stron albo interesy osób trzecich, na które wynik postępowania ma bezpośredni wpływ. W ocenie sądu w sprawie, w tej konkretnej sprawie trudno mówić o wątpliwościach, skoro nie ma żadnych wątpliwości co do treści normy prawnej wywiedzionej m.in. z art. 2 pkt 18 lit. a rozporządzenia nr 651/2014. Po pierwsze pomoc publiczna jaką jest dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych może być udzielona tylko w wypadku, gdy wszystkie przesłanki do jej udzielenia zostały spełnione. Organ w tym wypadku nie podejmuje decyzji w sposób uznaniowy. Po wtóre skarżąca wskazuje na określone wątpliwości organów, które je miały bądź w toku procesu legislacyjnego, bądź na początku stosowania regulacji unijnej i strona nie sięga już po wypracowaną i utrwaloną w doktrynie i orzecznictwie interpretacje przepisów. Gdyby to uczyniła, to nie powinna mieć już żadnych wątpliwości jak należy rozumieć przepisy prawe regulujące sporne zagadnienie. W ocenie sądu prawidłowo organ utożsamia pojęcie "przedsiębiorstwa znajdującego się w trudnej sytuacji ekonomicznej" o jakim mowa w art. 2 pkt 18 lit. a) rozporządzenia nr 651/2014. Tym samym w sprawie nie doszło również do zarzucanego naruszenia art. 8 k.p.a. W ocenie Sądu - wbrew zarzutom skargi - organy prawidłowo oceniły zebrany w sprawie materiał dowodowy, zbierając go wcześniej zgodnie z wymogami przepisów postępowania, w szczególności uwzględniając treść cyt. przepisów ustawy o rehabilitacji. Obowiązkiem organu jest rozpatrzenie całego materiału dowodowego, co w ocenie Sądu miało miejsce w sprawie. Organy orzekające odniosły się do wszystkich dokumentów i dowodów zgromadzonych w sprawie i dokonały oceny ich znaczenia dla podjętego rozstrzygnięcia. Sąd nie dopatrzył się tym samym naruszenia przez organ przepisów prawa materialnego, w stopniu wpływającym na wynik sprawy, ani naruszenia innych przepisów postępowania w stopniu mogącym istotnie wpłynąć na wynik sprawy. Należy bowiem podkreślić, że stosownie do treści powołanego wyżej przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. podstawą do uwzględnienia skargi może być naruszenie przepisów postępowania tylko wtedy, gdy uchybienie to wywarło istotny wpływ na wynik sprawy. Podsumowując wskazać należy, że w realiach sprawy pomoc publiczna w postaci dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za miesiące od stycznia do listopada 2017 r. nie mogła być udzielona, a zatem zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Mając powyższe na względzie i uznając, że nie doszło do naruszenia przepisów prawa wskazanych w skardze jak również naruszenia innych przepisów, które to naruszenie uzasadniałoby uwzględnienie skargi, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło