V SA/Wa 715/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Irena Jakubiec-Kudiura (spr.), Sędzia WSA - Sławomir Fularski, Sędzia WSA - Justyna Mazur, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 14 września 2016 r. sprawy ze skargi G. P. R. O. B. Sp. z o.o. na postanowienie Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia ... stycznia 2016 r. nr ... w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania (od decyzji odmawiającej przyznania środków z tytułu pomocy finansowej) oddala skargę. Przedmiotem skargi wniesionej przez [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] jest postanowienie Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Zaskarżone rozstrzygnięcie zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: Decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR odmówił Skarżącej przyznania środków z tytułu pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych". Decyzja ta została doręczona stronie w dniu [...] grudnia 2015 r. Następnie w dniu [...] stycznia 2016 r. strona wniosła odwołanie od ww. decyzji. Zaskarżonym postanowieniem Prezes ARiMR stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu tego postanowienia wskazał, że zgodnie ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru decyzja z dnia [...] grudnia 2015 r. została odebrana przez [...] w siedzibie skarżącej Spółki. W ocenie organu decyzja ta została doręczona skutecznie. Strona została też pouczona o terminie wniesienia odwołania. W związku z tym termin na wniesienie odwołania upłynął w dniu [...] stycznia 2016 r. Tymczasem strona wniosła odwołanie w dniu [...] stycznia 2016 r., a więc po upływie terminu. W skardze na postanowienie z dnia [...] stycznia 2016 r. Skarżąca podniosła zarzuty naruszenia art. 45 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r., poz. 23) dalej jako k.p.a., poprzez uznanie, że decyzja Dyrektora [...] OR ARiMR z dnia [...] grudnia 2015 r. została skutecznie doręczona, podczas gdy doręczenia dokonano osobie nieupoważnionej do odbioru korespondencji w przedsiębiorstwie skarżącej. W uzasadnieniu skargi podkreślono, że Skarżąca jest osobą prawną, zatem przy doręczaniu pism adresowanych do niej, zastosowanie ma art. 45 k.p.a. Tak więc doręczenie powinno nastąpić w lokalu siedziby Skarżącej do rąk uprawnionej osoby. W przypadku niemożności doręczenia pisma osobie uprawnionej, właściwym sposobem postępowania jest awizowanie pisma i pozostawienie informacji o tym w siedzibie strony, stosownie do art. 44 k.p.a. Z powołanych przepisów wynika niedopuszczalność zarówno doręczenia pisma pracownikowi innemu niż pracownik upoważniony do odbioru pism, jak i doręczenia pisma innym osobom, jak chociażby osobom, które podjęły się grzecznościowego doręczenia pisma adresatowi. Skarżąca powołując się na postanowienie SN z dnia 5 października 1994 r. sygn. akt [...] dodała, że w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, jako jednostce organizacyjnej w rozumieniu art. 45 k.p.a., do odbioru pism upoważniony jest członek organu spółki uprawniony do jej reprezentowania lub pełnomocnik albo pracownik uprawniony do odbioru pism. Dalej Skarżąca podniosła, że organ uznał, iż decyzja z dnia [...] grudnia 2015 r. została prawidłowo doręczona o czym świadczy znajdujący się w aktach sprawy dowód w postaci zwrotnego potwierdzenia odbioru podpisany przez [...] Tymczasem z potwierdzenia tego wynika, że przesyłka (decyzja) została doręczona "adresatowi", chociaż niewątpliwie [...] nie była adresatem tej przesyłki. W związku z tym organ uchybił przepisom k.p.a. poprzez doręczenie ww. decyzji do rąk osoby nie posiadającej stosownego umocowania do odbioru pism w imieniu Skarżącej. Odbiór przesyłki przez [...]. miał charakter grzecznościowy z zamiarem przekazania jej adresatowi, co nastąpiło w dniu [...] grudnia 2015 r. Do skargi dołączono oświadczenie [...] z dnia [...] marca 2016 r., w którym oświadcza ona, iż nie jest pracownikiem Skarżącej, ani nie jest w żaden inny sposób upoważniona do odbioru przesyłek skierowanych do Skarżącej. Ponadto [...] oświadczyła, że odbiór przez nią decyzji z dnia [...] grudnia 2015 r. miał wyłącznie charakter grzecznościowy. Analogiczne informacje znalazły się w oświadczeniu [...]., tj. osoby upoważnionej do odbioru korespondencji kierowanej do Skarżącej. Ponadto dołączono do skargi deklaracje rozliczeniowe ZUS P RCA świadczące o tym, że [...]. nie jest pracownikiem Skarżącej Spółki. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Bezsporną w niniejszej sprawie okolicznością jest fakt doręczenia przesyłki zawierającej decyzję Dyrektora [...] OR ARiMR [...] w siedzibie Skarżącej Spółki, co jednoznacznie wynika z druku zwrotnego potwierdzenia odbioru tej przesyłki, na którym osoba ta potwierdziła odbiór korespondencji swoim imieniem i nazwiskiem. Bezsporna jest również data ([...] grudnia 2015 r.) odbioru tej przesyłki przez ww. osobę. Sporne pomiędzy stronami niniejszego postępowania jest natomiast to, czy doręczenie było skuteczne. W ocenie Sądu w zaistniałym w sprawie stanie faktycznym nie można podzielić argumentacji Skarżącej, sprowadzającej się w istocie do nałożenia na doręczającego przesyłkę obowiązku sprawdzania, czy osoba kwitująca odbiór tej przesyłki, jest do tego upoważniona. W orzecznictwie słusznie podkreśla się, że zapewnienie prawidłowego funkcjonowania jednostek, o których mowa w przepisie art. 45 k.p.a., nakłada na kierujących nimi obowiązek podjęcia takich działań organizacyjnych, ażeby wykluczyć możliwość odbioru przesyłek przez osoby nieuprawnione (por. postanowienie NSA z dnia 7 lipca 2011 r., sygn. akt I OZ 474/11, dostępne na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). Z kolei doręczający nie musi znać zakresu obowiązków i uprawnień osób znajdujących się w firmie, do której przesyłka jest adresowana, skoro zobowiązują się one do jej odbioru, składając własnoręczny podpis (por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 12 kwietnia 2011 r., sygn. akt II SA/Lu 51/11). Zdaniem Sądu, organ oceniający skuteczność doręczenia korespondencji może oprzeć się na domniemaniu, że osoba odbierająca pismo skierowane do Spółki jest uprawniona do wykonania tej czynności, a nieuwzględnienie takiego domniemania pozostawałoby w sprzeczności z realiami obrotu gospodarczego i funkcjonowania osób prawnych. Wobec tego nie można zasadnie oczekiwać od organu, aby prowadził czynności wyjaśniające w celu ustalenia, czy osoba odbierająca pismo jest do tego uprawniona (por. wyrok NSA z dnia 6 lipca 1999 r., sygn. akt I SA/Po 1829/98 LEX nr 37900). Zaniedbania w tym zakresie obciążają podmioty wymienione w art. 45 k.p.a. (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 12 lipca 2010 r., sygn. akt II SA/Gl 117/10, LEX nr 674093). W tym miejscu jeszcze raz należy podkreślić, że obowiązkiem osób prawnych jest taka organizacja pracy, by doręczenia pism w godzinach pracy i w lokalu ich siedziby było zawsze możliwe (por. wyrok NSA z dnia 24 maja 2004 r., sygn. akt FSK 40/04, LEX nr 137872). Zdaniem Sądu, na gruncie badanej sprawy, uznanie zarzutu doręczenia pisma osobie nieuprawnionej tylko na podstawie złożonego oświadczenia o braku upoważnienia do odbioru pisma prowadziłoby w praktyce do możliwości podważenia, z uwagi na realia obrotu gospodarczego i funkcjonowania osób prawnych, skuteczności doręczenia większości pism przekazanych w trybie art. 45 k.p.a. Przy takim założeniu Skarżąca mogłaby bowiem w dowolnym czasie wnieść odwołanie twierdząc, że wiadomość o wydaniu decyzji przez organ I instancji uzyskała w innym dniu niż wynika to z potwierdzenia odbioru, gdyż przesyłka zawierająca tą decyzję została odebrana przez nieuprawnioną osobę. Taka wykładnia obwiązujących przepisów podważałaby pewność, co do skuteczności czynności podejmowanych w toku postępowania administracyjnego i nie realizowałaby założenia racjonalności ustawodawcy. Należy ponadto zaznaczyć, że art. 45 k.p.a. posługuje się pojęciem osoby uprawnionej do odbioru pism. Tymczasem Skarżąca, negując skuteczność doręczenia jej przedmiotowej korespondencji, zaznacza, że [...] nie była osobą upoważnioną do odbioru pism w jej imieniu. W judykaturze trafnie zwrócono uwagę, że ww. pojęcia, na pozór tożsame, różnią się swym zakresem. O ile bowiem to drugie może być wiązane z formalnym umocowaniem do odbioru korespondencji (np. członek zarządu, prokurent), o tyle pierwsze jest niewątpliwie pojęciem szerszym. Uzasadnione jest zatem przekonanie, iż przez osobę uprawnioną, o której mowa w art. 45 k.p.a. należy rozumieć każdą osobę, która została regulaminowo, czy tylko zwyczajowo uprawniona przez spółkę do odbierania korespondencji przychodzącej do jej siedziby. Jeśli osoba taka przebywała w lokalu siedziby spółki i nie oświadczyła doręczającemu, iż przyjmowanie przesyłek nie mieści się w zakresie jej obowiązków, nie można twierdzić, że doręczyciel doręczył przesyłkę do rąk osoby nieuprawnionej. Jak już bowiem wcześniej wskazano, doręczający nie musi znać zakresu obowiązków i uprawnień osób znajdujących się w firmie, do której przesyłka jest adresowana, skoro zobowiązują się one do jej odbioru, składając własnoręczny podpis. Sąd nie neguje treści dokumentów dołączonych przez Skarżącą do skargi. Niemniej jednak dokumenty te nie zmieniają oceny, że [...] dokonała odbioru decyzji z dnia [...] grudnia 2015 r., ponieważ czuła się do tego uprawniona. Wskazać należy, że Skarżąca nie wyjaśniła w żaden sposób, w jaki sposób i w jakim charakterze ww. osoba znajdowała się w jej siedzibie oraz na jakiej podstawie sądziła, że może odebrać kierowaną do Skarżącej przesyłkę. Dodać też trzeba, że z akt administracyjnych wynika, iż osoba o nazwisku [...]. już wcześniej odbierała kierowaną do Skarżącej korespondencję. Chodzi tu o odbiór w dniu [...] grudnia 2015 r. wezwania nr [...] do złożenia wyjaśnień. W aktach administracyjnych brak informacji o tym, aby Skarżąca kwestionowała prawidłowość tego doręczenia, chociaż z dołączonych do skargi deklaracji rozliczeniowych ZUS P RCA nie wynika, że osoba o ww. nazwisku była zatrudniona w Skarżącej Spółce. Podsumowując wskazać należy, że zaskarżone postanowienie Prezesa ARiMR nie narusza prawa. Decyzja organu I instancji została bowiem doręczona Skarżącej w dniu [...] grudnia 2015 r. wobec czego odwołanie z dnia [...] stycznia 2016 r. zostało wniesione z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 129 § 2 k.p.a. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - na podstawie art. 151 p.p.s.a. – orzekł jak w sentencji wyroku.