V SA/Wa 795/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia WSA Barbara Mleczko-Jabłońska po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi [...] Ośrodka dla Osób Nietrzeźwych w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2011 r. Nr [...] w przedmiocie uznania zarzutu zgłoszonego w postępowaniu egzekucyjnym za uzasadniony postanawia: odrzucić skargę. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył [...] Ośrodek dla Osób Nietrzeźwych w W. Przedmiotem skargi jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2011 r., którym uchylono postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela z dnia [...] marca 2010 r., wydane przez [...] Ośrodek dla Osób Nietrzeźwych w W. i orzeczono co do istoty sprawy poprzez uznanie, że zgłoszone przez A. S. zarzuty dotyczące zasadności egzekucji prowadzonej na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez Izbę Wytrzeźwień [...], są uzasadnione. W uzasadnieniu skargi wskazano, iż stanowisko prezentowane przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze dotyczące przedawnienia należności z tytułu opłaty za pobyt w izbie wytrzeźwień w oparciu o art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej jest nieprawidłowe. W ocenie strony skarżącej w celu określenia terminu przedawnienia należało zastosować art. 118 kodeksu cywilnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zwarzył, co następuje: Skarga złożona w niniejszej sprawie jest niedopuszczalna, bowiem pochodzi od podmiotu, który nie posiadający legitymacji do jej wniesienia. Na wstępie przypomnieć należy, iż postanowienie wydane przez [...] Ośrodek dla Osób Nietrzeźwych w W. – jest stanowiskiem wierzyciela co do zarzutów zgłoszonych w toczącym się postępowaniu egzekucyjnym. Podstawą prawną do jego wydania jest przepis art. 34 § 2 w zw. z art. 34 § 1 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 229 z 2005 r. ze zm.), dalej: u.p.e.a. Wskazać jednocześnie należy, iż jest to postępowanie odrębne od prowadzonego przez organ egzekucyjny postępowania w sprawie zarzutów zobowiązanego. W niniejszej sprawie organem egzekucyjnym do którego zgłoszono zarzuty jest Naczelnik Urzędu Skarbowego Warszawa-Ursynów, który zwrócił się do wierzyciela – w trybie art. 34 § 1 u.p.e.a. – o zajęcie stanowiska. Wobec powyższego ustalić należało, czy [...] Ośrodek dla Osób Nietrzeźwych w W. może w niniejszej sprawie wystąpić ze skargą do sądu administracyjnego, biorąc pod uwagę etap postępowania egzekucyjnego oraz charakter w jakim występował w tym postępowaniu. Zgodnie z unormowaniem art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Zatem skarżący, o którym mowa w pierwszym zdaniu art. 50 § 1 p.p.s.a., musi mieć w złożeniu skargi interes prawny rozumiany jako istnienie związku między sferą jego indywidualnych praw i obowiązków a zaskarżonym aktem lub czynnością. Skarga może bowiem dotyczyć tylko jego "własnej sprawy administracyjnej," rozumianej jako przewidziana w przepisach prawa administracyjnego możliwość konkretyzacji uprawnień i obowiązków stron stosunku administracyjnego, którymi są organ administracji publicznej i indywidualny podmiot, niepodporządkowany organizacyjnie temu organowi. W związku z powyższym legitymacja skargowa podmiotu wnoszącego skargę we własnym interesie prawnym musi zawierać w sobie dwa elementy. Po pierwsze, skarżący musi mieć interes prawny w przeprowadzeniu sądowej kontroli zgodności z prawem aktu lub czynności, oparty na normach administracyjnego prawa materialnego lub procesowego (np. w odniesieniu do postanowień), kształtujących istotę sprawy administracyjnej, w której skarga jest wnoszona i które pozwolą sądowi ocenić, czy skarga została wniesiona we własnej sprawie. Po drugie, skarżący musi mieć interes prawny w doprowadzeniu zaskarżonego aktu lub czynności do stanu zgodnego z prawem (por. T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Warszawa 2005r., s. 212 i nast.). W piśmiennictwie prawniczym i orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że organ powołany do wydania decyzji (postanowienia) w postępowaniu administracyjnym nie może być jednocześnie stroną tego postępowania, reprezentującą w nim własne interesy i, co za tym idzie – nie ma prawa do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na ostateczne rozstrzygnięcie podjęte w tym postępowaniu. (por. wyrok II GSK 263/09 z dnia 6 stycznia 2010r., z dnia 2 marca 2006r. sygn. akt II GSK 387/05, z dnia 13 maja 2010r. sygn. akt II FSK 773/10). Mając na uwadze to, iż [...] Ośrodek dla Osób Nietrzeźwych w W. działał w postępowaniu administracyjnym w charakterze jednostki samorządu terytorialnego, a więc organu działającego władczo, przywołać należy stanowisko jakie Naczelny Sąd Administracyjny zajął w uchwale 7 sędziów z dnia 19 maja 2003 r. (Nr 4, poz. 115), zgodnie z którym, rola jednostki samorządu terytorialnego w postępowaniu administracyjnym jest wyznaczona przepisami prawa materialnego. Może być ona - jako osoba prawna - stroną tego postępowania i wówczas organy ją reprezentujące będą broniły jej interesu prawnego, korzystając z gwarancji procesowych, jakie przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego przyznają stronom postępowania administracyjnego. Ustawa jednak może organowi jednostki samorządu terytorialnego wyznaczyć rolę organu administracji publicznej w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 3 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego. Wtedy będzie on reprezentował interes jednostki samorządu terytorialnego w formach właściwych dla organu prowadzącego postępowanie. Powierzenie organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji administracyjnej, niezależnie od tego, czy nastąpiło to na mocy ustawy, czy też w drodze porozumienia, wyłącza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego bądź sądowoadministracyjnego. Warto w tym miejscu przywołać także pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 18 lipca 2007 r. o sygn. akt. l OSK 1211/06, w myśl którego, w zakresie, w jakim organ jednostki samorządu terytorialnego wykonuje funkcję organu administracji publicznej, nie jest on (ani żaden z pozostałych organów danej jednostki) uprawniony do reprezentowania jej interesu prawnego, rozumianego jako interes osoby prawnej. Nie do przyjęcia jest bowiem stanowisko, że jednostka może zajmować różną pozycję (raz organu wydającego decyzję, innym razem strony postępowania) w zależności od etapu załatwiania sprawy z zakresu administracji publicznej. Ponadto o słuszności przedstawionych wyżej poglądów świadczy także wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 29 października 2009 r. sygn. akt K 32/08, w którym Trybunał stwierdził, że pozbawienie jednostki samorządu terytorialnego udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w kontekście art. 50 § 1 oraz art. 33 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 póz. 1270 ze zm.), jest zgodne z art. 165 Konstytucji. Trybunał wskazał, że przepisy Konstytucji nie nakładają obowiązku przyznania jednostkom samorządu terytorialnego prawa do wniesienia skargi do sądu administracyjnego w sytuacji, w której organ danej jednostki rozpatrywał sprawę administracyjną i wydał decyzję administracyjną w pierwszej instancji. Sąd rozpatrujący niniejszą sprawę również podziela zaprezentowane powyżej poglądy, iż stroną postępowania sądowoadministracyjnego, nie może być organ, który w rozpatrywanej przez sąd sprawie był powołany do wydania decyzji administracyjnej. Nie można bowiem w tej sprawie występować najpierw jako organ, a potem jako strona w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Reasumując stwierdzić należy, że [...] Ośrodek dla Osób Nietrzeźwych w W. występował w postępowaniu administracyjnym w charakterze organu wyposażonego w kompetencje do władczego rozstrzygnięcia sprawy indywidualnej w I instancji. Działał zatem w granicach i na mocy przyznanych mu kompetencji, nie zaś jako podmiot, którego interesu prawnego dotyczy postępowanie. Podmiotem uprawnionym do wniesienia skargi do sądu administracyjnego nie może być organ, który orzekał w sprawie w I instancji. Dopuszczenie możliwości wniesienia skargi przez organ administracji publicznej, który wydał rozstrzygnięcie w sprawie nadawałoby temu organowi uprawnienia z jednej strony władcze, a z drugiej strony uprawnienia strony, która rozstrzygnięcie kwestionuje. Na marginesie już tylko wskazać należy na stanowisko wyrażone w postanowieniu z 28 grudnia 2010 r. o sygn. akt II FSK 2404/10, w którym Naczelny Sąd Administracyjny – ustosunkowując się do zarzutu skargi kasacyjnej, iż ustalenie co do braku legitymacji skarżącego do wniesienia skargi jest rezultatem badania jego interesu prawnego w rozumieniu art. 50 § 1 p.p.s.a, w związku z czym sąd administracyjny powinien wydać wyrok oddalający skargę, a nie postanowienie o odrzuceniu skargi – wskazał, że postanowienie odrzucające skargę jest dopuszczalne, gdy brak legitymacji skargowej jest ewidentny, co ma miejsce w sytuacji, gdy skarga została złożona przez organ, który wydał rozstrzygnięcie w pierwszej instancji. W świetle powyższego stwierdzić należy, że skarga w niniejszej sprawie wniesiona została przez podmiot niemający legitymacji do jej złożenia, wobec czego jest ona niedopuszczalna i podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., wobec czego orzeczono jak w sentencji postanowienia.