V SA/Wa 923/17

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Joanna Kruszewska-Grońska po rozpoznaniu w dniu 28 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku [...] Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w [...] o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi [...] Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w [...] na decyzję Ministra Rozwoju i Finansów z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu kwoty dofinansowania p o s t a n a w i a: odmówić skarżącej przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie We wniosku o przyznanie prawa pomocy (złożonym na urzędowym formularzu PPPr) E. B. Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w R. (dalej: "skarżąca" lub "spółka"), reprezentowana przez radcę prawnego G. F. i adwokata A. B., zażądała zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podniosła, że w związku z niemożnością realizowania projektu, do którego została powołana (wynikającą z obowiązku zwrotu otrzymanych na inwestycję środków), spółka od ponad dwóch lat nie prowadzi działalności gospodarczej. W oświadczeniu o majątku i dochodach skarżąca podała, iż wysokość kapitału zakładowego spółki wynosi 2.291.000 zł, wartość środków trwałych (według bilansu za ostatni rok) to 589.854 zł, a strata za ostatni rok obrotowy według bilansu wyniosła 12.752,93 zł. Ponadto skarżąca wskazała, iż dysponuje jednym rachunkiem bankowym, na którym zgromadzone są środki w kwocie 3.492,25 zł. Skarżąca przedłożyła również sprawozdanie finansowe za 2016 r., sprawozdanie komplementariusza z działalności za 2016 r., deklaracje VAT-7 składane za miesiące: styczeń – maj 2017 r., wyciąg z rachunku bankowego za okres od 1 marca 2017 r. do 1 czerwca 2017 r. (na którym saldo końcowe wynosiło 3.431,25 zł) oraz wyciąg z rachunku bankowego prowadzonego w euro za okres od 1 stycznia 2017 r. do 21 czerwca 2017 r. (na którym saldo końcowe wynosiło 171,96 euro). Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje. W postępowaniu sądowoadministracyjnym zasadą jest, że strona wnosząca do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki obowiązana jest do uiszczenia kosztów sądowych. Zgodnie bowiem z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; zwanej dalej "p.p.s.a."), strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. W myśl art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Z treści powyższego przepisu wynika, iż ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. W związku z tym musi on przedstawić Sądowi argumentację, która potwierdzałaby jego niezdolność do wygospodarowania środków na pokrycie tych kosztów. W orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że przedsiębiorca, który nie wykazał, iż utracił płynność finansową i nadal funkcjonuje w obrocie gospodarczym, nawet pomimo trudności finansowych, powinien partycypować w kosztach postępowania sądowego (vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego /dalej: NSA/ z 1 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OZ 208/08, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Dlatego osoba prawna oraz inna organizacja nieposiadająca osobowości prawnej nie może powoływać się tylko na to, że aktualnie nie dysponuje środkami na poniesienie kosztów sądowych, lecz musi także wykazać, że nie ma ich, mimo iż podjęła wszelkie niezbędne działania, by zdobyć fundusze na pokrycie wydatków (vide postanowienie NSA z 29 marca 2011 r., sygn. akt I OZ 191/11). Taka sytuacja nie zaistniała w przedmiotowej sprawie. Skarżąca posiada majątek znacznej wartości – wartość rzeczowych aktywów trwałych według bilansu na dzień 31 grudnia 2016 r. wynosi 2.032.563,70 zł, w tym środki trwałe sięgają kwoty 589.854 zł, a więc wielokrotnie przewyższa wpis sądowy od skargi wynoszący w niniejszej sprawie 4.578 zł. W orzecznictwie dotyczącym porównywania wysokości ciążących na stronie kosztów sądowych z posiadanym majątkiem podnosi się, iż osoba prawna nie zasługuje na zwolnienie z kosztów sądowych jeżeli dysponuje majątkiem, którego wartość wielokrotnie przewyższa wysokość wymaganego wpisu (por. postanowienie NSA z 15 marca 2012 r., sygn. akt II GZ 89/12). Podkreślić też należy, iż spółka nadal funkcjonuje w obrocie gospodarczym. Ze znajdującego się w aktach sądowych odpisu pełnego z rejestru przedsiębiorców (według stanu na dzień 20 października 2016 r.) nie wynika, aby skarżąca spółka znajdowała się w fazie upadłości czy likwidacji bądź posiadała zaległości. Według sprawozdania komplementariusza z działalności za 2016 r., wskutek rozwiązania umowy o dofinansowanie projektu ze skutkiem natychmiastowym przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, skarżąca rozpoczęła konsultacje prawne z dwiema kancelariami prawnymi w celu wynegocjowania korzystnych warunków rozwiązania z funduszem umowy o dofinansowanie. Podkreślenia także wymaga, że koszty sądowe są wydatkami związanymi z bieżącą działalnością spółki. Prowadzenie działalności gospodarczej wiąże się bowiem z możliwością powstania konieczności prowadzenia postępowań sądowych. Inne zobowiązania związane z bieżącą działalnością spółki nie mogą być traktowane priorytetowo w stosunku do obowiązku ponoszenia kosztów sądowych (vide postanowienie NSA z 18 lipca 2012 r., sygn. akt I GZ 155/12). Tymczasem analiza transakcji na rachunku bankowym spółki (prowadzonym w walucie polskiej) wskazuje, że spółka pokrywa koszty obsługi prawnej (vide przelew z 12 kwietnia 2017 r. obejmujący kwotę 1.230 zł). W świetle powyższego stwierdzić należy, iż wniosek skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych nie zasługuje na uwzględnienie. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.