V SA/Wa 949/09

Referendarz sądowy Konrad Łukaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 7 stycznia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi K. G. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 maja 2009 r. o sygn. akt V SA/Wa 2790/08 w sprawie ze skargi K. G. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] sierpnia 2008 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych p o s t a n a w i a : oddalić wniosek. Postanowieniem z 12 sierpnia 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę K. G. o wznowienie postępowania sądowego. Na wniosek skarżącego przyznane zostało – postanowieniem z 30 września 2009 r. – prawo pomocy w zakresie całkowitym, w tym poprzez ustanowienie pełnomocnika z urzędu celem wniesienia skargi kasacyjnej. Wyznaczony pełnomocnik – adwokat D. B. – pismem procesowym z 18 listopada 2009 r. poinformowała, iż sporządziła opinię o niezasadności wnoszenia skargi kasacyjnej oraz wniosła o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej z tytułu sporządzenia opinii. Do pisma załączyła dowód nadania przesyłki listowej do strony skarżącej. Rozpoznając wniosek należało zauważyć, co następuje: Stosownie do treści przepisu § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej powinien zawierać oświadczenie, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części. Wniosek wyznaczonego w niniejszej sprawie adwokata – zawarty w piśmie z 27 listopada 2009 r. – takiego oświadczenia nie zawiera. W tym miejscu podnieść należy, iż oświadczenie o którym mowa winno być wyraźne. Za takim stanowiskiem przemawia nie tylko literalna wykładnia przywołanego przepisu ale również umieszczenie go w ramach aktu prawnego, w którego tytule wskazano, że normuje kwestie dotyczące kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Przyjąć zatem należy, iż ustawodawca wprowadzając omawiany zapis nałożył obowiązek nie tyle oświadczenia, czy koszty pomocy prawnej udzielonej z urzędu są "nieopłacone" (bo takie są ze swej natury, tj. nieopłacone w sądzie przed którym sprawa się toczy) lecz czy nie zostały one "zapłacone" – a co więcej – w całości lub w części. Nie stanowi takiego oświadczenia to sformułowanie pełnomocnika, w którym wnosi o "przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej", bowiem sformułowanie to stanowi w istocie powtórzenie ustawowej nazwy wniosku o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej i trudno jest uznać go za odrębne oświadczenie o jakim mowa w cyt. przepisie rozporządzenia. W tym stanie sprawy, wniosku ustanowionego pełnomocnika nie można było uwzględnić. Powyższe stanowisko znajduje również oparcie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. W postanowieniu z 8 grudnia 2009 r. o sygn. akt II GZ 273/09 (dostępne na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl) NSA przypomniał, iż wniosek, o którym mowa w § 20 rozporządzenia, składany w postępowaniu przed sądem administracyjnym powinien spełniać wymogi określone w art. 64 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., a zatem czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, zawierać określenie żądania, jego podstawy i uzasadnienie oraz oznaczenie stron i organów, a także spełniać inne wymagania określone w przepisach szczególnych. Przepisem szczególnym jest właśnie cytowany wyżej § 20 rozporządzenia. (por. M. Kazek "Nieznajomość prawa a wynagrodzenie pełnomocnika z urzędu" ZNSA nr 6(9)/2006, s. 65 i nast. oraz powołane tam orzecznictwo). Z kolei w wyroku z 21 czerwca 2006 r. o sygn. akt II FSK 862/05, NSA podniósł, iż brak oświadczenia o jakim mowa § 20 ww. rozporządzenia wywołuje skutki materialnoprawne, polegające na utracie prawa do wynagrodzenia i nie stosuje się do niego trybu uzupełniania jego braków, opisanego w art. 49 p.p.s.a.; (vide:, Lex nr 242945). Pogląd ten został zaakceptowany również w postanowieniu NSA z 30 czerwca 2009 r. o sygn. akt II GZ 133/09 (vide: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Warto również przywołać stanowisko zaprezentowane w przywołanym wyżej postanowieniu NSA o sygn. akt II GZ 273/09, zgodnie z którym, negatywne skutki złożenia wadliwego wniosku wynikają z niedołożenia należytej staranności przez pełnomocnika, który jako profesjonalista – adwokat powinien wykazywać się wiedzą z zakresu procedury sądowej i być świadom ciążących na nim obowiązków. W takiej sytuacji nie można mówić o nadmiernym rygoryzmie regulacji prawnej ani naruszeniu konstytucyjnego prawa pełnomocnika do wynagrodzenia za świadczoną pracę. (por. M. Kazek, op.cit., s.69). Z wyłożonych względów, na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.