V SA/Wa 987/15

PostanowienieWSA w Warszawie2016-09-29

Skład orzekający: Andrzej Kania

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy istnieją nowe okoliczności uzasadniające zmianę prawomocnego postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy, jeśli skarżący nie przedłożył nowych dokumentów potwierdzających zmianę jego sytuacji majątkowej?
Ratio decidendi
Sąd odmówił zmiany postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy, ponieważ skarżący nie wykazał istotnej zmiany okoliczności dotyczących jego sytuacji majątkowej od czasu wydania pierwotnego postanowienia. Skarżący ograniczył się do składania pism o identycznej argumentacji i nie przedłożył nowych dokumentów potwierdzających zmianę jego sytuacji materialnej, co jest warunkiem koniecznym do uwzględnienia wniosku o zmianę postanowienia niekończącego postępowania.
Stan faktyczny
Skarżący W. Z. złożył wniosek o zmianę postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 maja 2015 r., którym odmówiono mu przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Pierwotna decyzja została utrzymana w mocy przez Naczelny Sąd Administracyjny. Skarżący wielokrotnie składał kolejne wnioski o przyznanie prawa pomocy, powołując się na pogorszenie stanu zdrowia i zajęcie świadczenia emerytalnego, jednak nie przedłożył nowych dokumentów potwierdzających zmianę jego sytuacji majątkowej. Sąd odrzucił skargę z powodu nieuiszczenia wpisu sądowego.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono zmiany postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 maja 2015 r., sygn. akt V SA/Wa 987/15.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący - Sędzia WSA Andrzej Kania po rozpoznaniu w dniu 29 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. Z. z dnia ... marca 2016 r. uzupełnionego pismem z dnia ... czerwca 2016 r. o zmianę postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 maja 2015 r., sygn. akt V SA/Wa 987/15, odmawiającego przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi W. Z. na postanowienie Ministra Finansów z dnia ... grudnia 2014 r. nr ... w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania w sprawie wstrzymania postępowania egzekucyjnego oraz odmowy wstrzymania postępowania egzekucyjnego postanawia: odmówić zmiany postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 maja 2015 r., sygn. akt V SA/Wa 987/15 Postanowieniem z dnia 26 maja 2015 r., sygn. akt V SA/Wa 987/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił skarżącemu W. Z. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego. Skarżący zaskarżył powyższe orzeczenie zażaleniem, które Naczelny Sąd Administracyjny oddalił postanowieniem z 7 lipca 2015 r., sygn. akt II GZ 344/15. Wobec powyższego, zarządzeniem z dnia 28 sierpnia 2015 r. Przewodnicząca Wydziału V Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wezwała skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł – w terminie 7 dni od doręczenia odpisu niniejszego zarządzenia pod rygorem odrzucenia skargi. W terminie do opłacenia skargi skarżący złożył kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy, który zarządzeniem sędziego referenta z 13 października 2015 r. został potraktowany jako wniosek o zmianę postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 26 maja 2015 r. o odmowie przyznania skarżącemu prawa pomocy. Postanowieniem z 3 listopada 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił zmiany swojego orzeczenia z 26 maja 2015 r. w przedmiocie prawa pomocy. Skarżący wniósł zażalenie na ww. postanowienie Sądu z 3 listopada 2015 r., które Naczelny Sąd Administracyjny oddalił postanowieniem z 13 stycznia 2016 r., sygn. akt II GZ 912/15. W dniu 22 marca 2016 r. do akt niniejszej sprawy wpłynął złożony na formularzu PPF kolejny wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. W dniu 5 maja 2016 r. sędzia referent zarządził sprawdzenie, czy skarżący uiścił wpis od skargi, a w razie braku wpisu – skierowanie sprawy na posiedzenie niejawne, zaś w dalszej kolejności – przedstawienie wniosku o przyznanie prawa pomocy z 22 marca 2016 r. Na podstawie zarządzenia Przewodniczącej Wydziału z 31 maja 2016 r., pismem Sądu z 6 czerwca 2016 r., wezwano skarżącego do wykonania prawomocnego zarządzenia Przewodniczącej Wydziału z 28 sierpnia 2015 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł - w terminie 7 dni od doręczenia odpisu tego zarządzenia pod rygorem odrzucenia skargi. Skarżący nie uiścił wpisu od skargi. Natomiast w dniu 17 czerwca 2016 r. nadał do Sądu pismo zawierające kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy, które to pismo zostało potraktowane (zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału z 23 czerwca 2016 r.) jako uzupełnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy z 22 marca 2016 r. Wobec nieopłacenia skargi, postanowieniem z dnia 28 lipca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje : Zgodnie z art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.), postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Powyższy przepis uzależnia możliwość uchylenia bądź zmiany postanowień niekończących postępowania w sprawie od zmiany okoliczności sprawy, przez co należy rozumieć zarówno zmianę okoliczności faktycznych, jakie Sąd przyjął za przesłankę rozstrzygnięcia, jak i zmianę okoliczności prawych, które uzasadniałyby wydanie postanowienia odmiennej treści niż to, które zostało wcześniej wydane. Sąd po wszechstronnej ocenie tych okoliczności może wydać stosowne postanowienie (zob. B. Dauter w: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 382-383). Prawomocne orzeczenie w przedmiocie prawa pomocy może być zmienione pod warunkiem zmiany okoliczności sprawy, która to zmiana powinna zaistnieć po tym, gdy Sąd rozstrzygnął pierwszy wniosek strony w tej materii. Zmiana okoliczności faktycznych sprawy odnosić się może nie tylko do wysokości uzyskiwanych przez stronę skarżącą dochodów, ale także wysokości obciążających ją wydatków (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 grudnia 2013 r., sygn. akt II OZ 1163/13, orzeczenie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl). W uzasadnieniu pierwotnego wniosku wyjaśniono, że skarżący prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe i jest współwłaścicielem mieszkania o powierzchni 60 m kw. Jego źródłem utrzymania jest świadczenie emerytalne w wysokości 2000 zł. Do wydatków skarżący zaliczył opłatę za mieszkanie – 430,76 zł, opłatę za telefon – 59,10 zł, opłatę za energię elektryczną – 146,81 zł (za dwa miesiące), opłatę za telewizję kablową – 55 zł (przedstawił rachunek wystawiony na żonę), jak również alimenty na rzecz małżonki w kwocie 600 zł. W ocenie Sądu rozpoznającego pierwotny wniosek o przyznanie prawa pomocy, skarżący nie wykazał swojej sytuacji materialnej w sposób rzetelny i wyczerpujący, w szczególności nie nadesłał wszystkich dokumentów, które odzwierciedliłyby jego sytuację majątkową (m.in. wyciągów z posiadanych rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych, zeznań podatkowych za lata 2013 - 2014, trzech ostatnich odcinków emerytury lub odpisów decyzji przyznających to świadczenie). Ponadto Sąd zwrócił uwagę na rozbieżność co do oświadczenia skarżącego, iż gospodarstwo domowe prowadzi samodzielnie. Skarżący wskazał bowiem, iż pomimo separacji mieszka razem z małżonką, jednakże nie wyjaśnił, czy jego żona partycypuje w kosztach utrzymania mieszkania. W piśmie z dnia 14 września 2015 r. skarżący poinformował, że pogorszył się jego stan zdrowia, co uniemożliwia wykonywanie mu jakichkolwiek dodatkowych prac zarobkowych. Ponadto organ egzekucyjny zajął jego świadczenie emerytalne. Skarżący wskazał też, iż pozostaje z małżonką w stanie separacji faktycznej, dlatego został na niego nałożony obowiązek alimentacyjny. Skarżący i jego małżonka prowadzą oddzielne gospodarstwa domowe, pomimo tego, że zamieszkują razem. Natomiast w formularzu PPF z 22 marca 2016 r. (data wpływu do Sądu) zawarł w zasadzie te same dane, które podał we wcześniejszych wnioskach o przyznanie prawa pomocy, z tą różnicą, że jego dochody wzrosły o kwotę 800 zł z tytułu umowy zlecenia. Z kolei pismo skarżącego z 17 czerwca 2016 r. jest tożsame w treści z jego pismem z 14 września 2015 r. Mając na uwadze powyższe, Sąd nie dopatrzył się w kolejnym wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy nowych okoliczności, które przemawiałyby za zmianą postanowienia z 26 maja 2015 r. Od wydania ww. orzeczenia skarżący nie przedłożył żadnych dokumentów potwierdzających zmianę jego sytuacji majątkowej, ograniczając się do składania pism o identycznej argumentacji. Tym samym skarżący nie wykazał, iż nastąpiła istotna zmiana okoliczności dotyczących jego sytuacji majątkowej, co uzasadniałoby wydanie postanowienia o treści innej, niż treść postanowienia z 26 maja 2015 r. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 165 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło