V SAB/Wa 2/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Joanna Kruszewska-Grońska po rozpoznaniu w dniu 7 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. A. Sp. z o.o. z siedzibą w W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi D. A. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na bezczynnoścć Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa W. Z. w W. w przedmiocie bezczynności organu w sprawie wniosku o wstąpienie na miejsce poprzednika prawnego p o s t a n a w i a: odmówić skarżącej – D. A. Sp. z o.o. z siedzibą w W. przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. We wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca D. A. Sp. z o.o. z siedzibą w W.zażądała zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podała, że spółka prowadzi działność rolniczą, ekologiczną i rolnośrodowiskową, jednak brak dopłat unijnych wyrównawczych za kilka lat z rzędu skutkował bardzo złą sytuacją finansową skarżącej. Spółka poniosła bowiem bardzo dużą stratę za poprzedni rok i w 2015 r. nie prowadziła już swojego gospodarstwa. W oświadczeniu o majątku i dochodach wskazała, iż kapitał zakładowy spółki wynosi 5.000 zł, spółka nie posiada środków trwałych, a za ostatni rok obrotowy według bilansu odnotowała stratę w wysokości 29.596,36 zł. Natomiast stan środków na jej rachunku bankowym wynosi 0,89 zł. Wobec tego, że informacje zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające dla oceny sytuacji finansowej skarżącej spółki, (w wykonaniu zarządzenia referendarza sądowego) skarżąca została wezwana do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez przedstawienie w terminie 14 dni: a/ pełnego rocznego sprawozdania finansowego spółki za 2014 rok, b/ dokumentu wskazującego na wysokość osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w 2015 roku – w zależności od formy opodatkowania, c/ wyciągów ze wszystkich posiadanych przez skarżącą spółkę rachunków bankowych za okres ostatnich 3 miesięcy, obejmujących informację o wszystkich transakcjach dokonanych na rachunkach w objętym wezwaniem terminie. W odpowiedzi na powyższe wezwanie Sądu spółka (przy piśmie z 21 marca 2016 r.) nadesłała: • zeznanie podatkowe CIT-8 za 2014 r., z którego wynika, że zarówno przychody, jak i dochód/strata skarżącej za rok 2014 wyniosły 0 zł, • blians wykazujący po stronie aktywów, jak i po stronie pasywów kwotę 10.365,90 zł (na dzień 31 grudnia 2014 r.), • jednostrostronny rachunek zysków i strat wykazujący na koniec 2014 r. stratę z działalności gospodarczej w wysokości 29.596,36 zł, • jednostrostronny rachunek zysków i strat wykazujący na koniec 2015 r. stratę z działalności gospodarczej w wysokości 5.720,15 zł, • wyciągi z rachunku bankowego za następujące okresy: 31 grudnia 2015 r. (wyciąg nr (...) ), od 1 stycznia 2016 r. do 4 stycznia 2016 r. (wyciąg nr (...) ), od 5 stycznia 2016 r. do 11 stycznia 2016 r. (wyciąg nr (...) ), od 12 stycznia 2016 r. do 5 lutego 2016 r. (wyciąg nr (...) ), od 6 lutego 2016 r. do 1 marca 2016 r. (wyciąg nr (...) ) i od 2 marca 2016 r. do 7 marca 2016 r. (wyciąg nr (...) ). Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. (dalej p.p.s.a.), prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane osobie prawnej, gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Z treści powyższego przepisu wynika, iż ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. W związku z tym musi on przedstawić Sądowi argumentację, która potwierdzałaby jego niezdolność do wygospodarowania środków na pokrycie tych kosztów. Jeżeli zatem strona nie dopełniła w całości lub w części obowiązku przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego i dochodów, to fakt ten uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy (patrz: J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Wyd. II, Warszawa 2006 s. 527). W ocenie referendarza sądowego rozpoznającego niniejszy wniosek, skarżąca spółka nie przedstawiła w sposób zupełny i klarowny swojej sytuacji majątkowej. Przede wszystkim spółka nie przedłożyła pełnego rocznego sprawozdania finansowego za rok 2014. Zgodnie z art. 45 ust. 2 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 330 ze zm.), sprawozdanie finansowe składa się z: 1) bilansu; 2) rachunku zysków i strat; 3) informacji dodatkowej, obejmującej wprowadzenie do sprawozdania finansowego oraz dodatkowe informacje i objaśnienia. W niniejszej sprawie skarżąca nie nadesłała informacji dodatkowej, która wyjaśniłaby rozbieżność pomiędzy wartością 0 zł podaną w rubrykach Przychody i Dochód/strata w deklaracji CIT-8 za 2014 rok, a stratą w wysokości 29.596,36 zł wykazaną w rachunku zysków i strat na koniec 2014 r. W dalszej kolejności należy wskazać, że skarżąca została m.in. zobowiązana do nadesłania (w terminie 14 dni) wyciągów ze wszystkich posiadanych przez nią rachunków bankowych za okres ostatnich 3 miesięcy, obejmujących informację o wszystkich transakcjach dokonanych na rachunkach w objętym wezwaniem terminie (vide pismo Sądu z dnia 9 marca 2016 r.). Powyższe wezwanie zostało doręczone 11 marca 2016 r., a zatem skarżąca powinna nadesłać wyciągi ze swoich rachunków bankowych za okres od 12 grudnia 2015 r. do 12 marca 2016 r. Tymczasem przedłożone do akt sprawy wyciągi bankowe dotyczą wyłącznie wybranych okresów - obejmujących kilka lub kilkanaście dni, a nawet 1 dzień (vide wyciąg nr (...) dotyczący transakcji dokonywanych wyłącznie w dniu 31 grudnia 2015 r.). Ponadto analiza nadesłanych (wybiórczych) wyciągów z rachunku bankowego wskazuje, że spółka dysponuje również innym rachunkiem bankowym prowadzonym w Banku [...] w B. (o numerze (...)). Nie wiadomo natomiast jaki jest stan środków na nieujawnionym rachunku bankowym. W świetle powyższego należy stwierdzić, iż skarżąca nie wyjaśniła faktycznego stanu jej środków pieniężnych. Dodatkowo podkreślić należy, że podnoszona przez skarżącą w uzasadnieniu wniosku strata z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej nie oznacza automatycznie konieczności zwolnienia jej z kosztów sądowych. Wykazanie w danym roku podatkowym straty nie musi oznaczać utraty płynności finansowej przez przedsiębiorcę (vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego /NSA/ z 9 września 2013 r., sygn. akt II GZ 489/13, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Strata powstaje bowiem wskutek nadwyżki kosztów uzyskania nad przychodem, a to skutkuje jedynie brakiem dochodu do opodatkowania (brakiem obowiązku zapłaty podatku dochodowego) i nie stanowi automatycznie o braku środków finansowych. Zauważyć przy tym wypada, że strata skarżącej spółki w roku 2015 – jak wynika z nadesłanych przez nią rachunków zysków i strat – uległa ponad pięciokrotnemu zmniejszeniu w porównaniu z rokiem 2014. W orzecznictwie podnosi się, iż przedsiębiorstwo, które nie wykazało, że utraciło płynność finansową i nadal funkcjonuje w obrocie gospodarczym, nawet pomimo trudności finansowych, powinno partycypować w kosztach postępowania sądowego (vide postanowienie NSA z 1 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OZ 208/08, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Dlatego osoba prawna oraz inna organizacja nieposiadająca osobowości prawnej nie może powoływać się tylko na to, że aktualnie nie dysponuje środkami na poniesienie kosztów sądowych, lecz musi także wykazać, że nie ma ich, mimo iż podjęła wszelkie niezbędne działania, by zdobyć fundusze na pokrycie wydatków (vide postanowienie NSA z 29 marca 2011 r., sygn. akt I OZ 191/11, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Gdyby bowiem brać pod uwagę jedynie straty skarżącej, należałoby stwierdzić, że jej działanie w obrocie profesjonalnym jest nielogiczne i nieopłacalne, skoro prowadzi nierentowną działalność. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji postanowienia.