V SAB/Wa 97/15

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Joanna Kruszewska-Grońska po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. A. Sp. z o.o. z siedzibą w W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi D. A. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa W. Z. w W. w przedmiocie wniosku transferowego dotyczącego płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego z tytułu następstwa prawnego p o s t a n a w i a: odmówić skarżącej – D. A. Sp. z o.o. z siedzibą w W. przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. We wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca D. A. Sp. z o.o. z siedzibą w W. zażądała zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podała, że spółka prowadzi działność rolniczą, ekologiczną i rolnośrodowiskową, jednak brak dopłat unijnych wyrównawczych za kilka lat z rzędu skutkował bardzo złą sytuacją finansową skarżącej. Spółka poniosła bowiem bardzo dużą stratę za poprzedni rok, więc wszystkie środki własne i dopłaty wspólników misiała przeznaczyć na koszty bieżącej produkcji w 2015 r. W oświadczeniu o majątku i dochodach wskazała, iż kapitał zakładowy spółki wynosi 7.500 zł, spółka nie posiada środków trwałych, a za ostatni rok obrotowy według bilansu odnotowała stratę w wysokości 13.943,86 zł. Natomiast stan środków na jej rachunku bankowym wynosi 0 zł. Jednocześnie wskazała, że konto bankowe zostało zajęte przez komornika. W odpowiedzi na wezwanie starszego referendarza sądowego do udokumentowania sytuacji finansowej skarżąca w piśmie z 1 kwietnia 2016 r. wyjaśniła, iż nie posiada środków trwałych - zatem nie ma ruchomości (w tym sprzętu do produkcji rolniczej) ani nieruchomości, gdyż nie dotychczas nie było jej stać na ich zakup. Wskazała też, że prezes zarządu jest zatrudniony na umowę o dzieło i nie pobiera stałego wynagrodzenia. Dodała, iż "zajęcie komornicze, jakie widniało na koncie spółki, zostało zdjęte ze względu na umorzenie egzekucji". Do przedmiotowego pisma skarżąca załączyła: • zeznanie podatkowe CIT-8 za 2015 r., z którego wynika, że zarówno przychody, jak i dochód/strata skarżącej za rok 2015 wyniosły 0 zł, • zeznanie podatkowe CIT-8 za 2014 r., z którego wynika, że zarówno przychody, jak i dochód/strata skarżącej za rok 2014 wyniosły 0 zł, • blians wykazujący po stronie aktywów, jak i po stronie pasywów na dzień 31 grudnia 2014 r. kwotę 16.490,76 zł, a na dzień 31 grudnia 2015 r. kwotę 116,71 zł, • jednostrostronny rachunek zysków i strat wykazujący na koniec 2015 r. stratę z działalności gospodarczej w wysokości 125.281,12 zł, • jednostrostronny rachunek zysków i strat wykazujący na koniec 2014 r. stratę z działalności gospodarczej w wysokości 13.943,86 zł, • wyciągi z rachunku bankowego za następujące okresy: od 2 do 8 września 2015 r. (wyciąg nr 018/2015), 9 września 2015 r. (wyciąg nr 019/2015), od 2 do 15 października 2015 r. (wyciąg nr 021/2015), 31 grudnia 2015 r. (wyciąg nr 022/2015), 2 lutego 2016 r. (wyciąg nr 001/2016), od 24 lutego 2016 r. do 1 marca 2016 r. (wyciąg nr 003/2016) i od 2 marca 2016 r. do 1 kwietnia 2016 r. (wyciąg nr 0054/2016). Ponadto w wykonaniu zarządzenia referendarza sądowego skarżąca została wezwana do uzupełnienia w terminie 3 dni wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez udokumentowanie umorzenia egzekucji, o którym mowa w ww. piśmie z 1 kwietnia 2016 r. (np. przedstawienie postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego). Powyższe wezwanie doręczono skarżącej 22 kwietnia 2016 r. i dotychczas nie wykonała go. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 (dalej p.p.s.a.), prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane osobie prawnej, gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Z treści powyższego przepisu wynika, iż ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. W związku z tym musi on przedstawić Sądowi argumentację, która potwierdzałaby jego niezdolność do wygospodarowania środków na pokrycie tych kosztów. Jeżeli zatem strona nie dopełniła w całości lub w części obowiązku przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego i dochodów, to fakt ten uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy (patrz: J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Wyd. II, Warszawa 2006 s. 527). W ocenie referendarza sądowego rozpoznającego niniejszy wniosek, skarżąca spółka nie przedstawiła w sposób zupełny i klarowny swojej sytuacji majątkowej. Przede wszystkim spółka nie przedłożyła pełnych rocznych sprawozdań finansowych za lata 2014 - 2015. Zgodnie z art. 45 ust. 2 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 330 ze zm.), sprawozdanie finansowe składa się z: 1) bilansu; 2) rachunku zysków i strat; 3) informacji dodatkowej, obejmującej wprowadzenie do sprawozdania finansowego oraz dodatkowe informacje i objaśnienia. W niniejszej sprawie skarżąca nie nadesłała informacji dodatkowych, które wyjaśniłaby rozbieżność pomiędzy wartością 0 zł podaną w rubrykach Przychody i Dochód/strata w deklaracjach CIT-8 za lata 2014 - 2015, a stratami w wysokości odpowiednio 13.943,86 zł i 125.281,12 zł wykazanymi w rachunkach zysków i strat na koniec 2014 r. i 2015 r. W dalszej kolejności należy wskazać, że skarżąca została m.in. zobowiązana do nadesłania pełnych wyciągów z posiadanych przez nią rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych za okres od września 2015 r. do lutego 2016 r., ewentualnie dokumentu bankowego, z którego wynika zamknięcie, zajęcie bądź blokada rachunku (vide pismo Sądu z dnia 15 marca 2016 r.). Tymczasem przedłożone do akt sprawy wyciągi bankowe dotyczą wyłącznie wybranych okresów - obejmujących kilka lub kilkanaście dni, a nawet 1 dzień (vide wyciąg nr 019/2015 dotyczący transakcji dokonywanych wyłącznie w dniu 9 września 2015 r., wyciąg nr 022/2015 dotyczący transakcji dokonywanych wyłącznie w dniu 31 grudnia 2015 r. czy wyciąg nr 001/2016 dotyczący transakcji dokonywanych wyłącznie w dniu 2 lutego 2016 r.). Ponadto spółka w żaden sposób nie udokumentowała (pomimo wezwania Sądu) podnoszonej przez nią okoliczności umorzenia postępowania egzekucyjnego, co więcej nie wykazała nawet, że jest prowadzone wobec niej postępowanie egzekucyjne. W załączonej do skargi Informacji Krajowego Rejestru Sądowego, odpowiadającej odpisowi aktualnemu na dzień 22 czerwca 2015 r. z rejestru przedsiębiorców, pobranej na podstawie art. 4 ust. 4aa ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 168, poz. 1186 ze zm.), brak jest wpisów o zaległościach spółki, jej likwidacji, postępowaniu upadłościowym, układowym czy naprawczym bądź o zawieszeniu działalności gospodarczej. Nie ma także wpisu o umorzeniu postępowania egzekucyjnego z uwagi na fakt, że z egzekucji nie uzyska się sumy wyższej od kosztów egzekucyjnych. W tym miejscu podkreślić należy, że podnoszona przez skarżącą w uzasadnieniu wniosku strata z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej nie oznacza automatycznie konieczności zwolnienia jej z kosztów sądowych. Wykazanie w danym roku podatkowym straty nie musi oznaczać utraty płynności finansowej przez przedsiębiorcę (vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego /NSA/ z 9 września 2013 r., sygn. akt II GZ 489/13, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Strata powstaje bowiem wskutek nadwyżki kosztów uzyskania nad przychodem, a to skutkuje jedynie brakiem dochodu do opodatkowania (brakiem obowiązku zapłaty podatku dochodowego) i nie stanowi automatycznie o braku środków finansowych. W orzecznictwie podnosi się, iż przedsiębiorstwo, które nie wykazało, że utraciło płynność finansową i nadal funkcjonuje w obrocie gospodarczym, nawet pomimo trudności finansowych, powinno partycypować w kosztach postępowania sądowego (vide postanowienie NSA z 1 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OZ 208/08, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Dlatego osoba prawna oraz inna organizacja nieposiadająca osobowości prawnej nie może powoływać się tylko na to, że aktualnie nie dysponuje środkami na poniesienie kosztów sądowych, lecz musi także wykazać, że nie ma ich, mimo iż podjęła wszelkie niezbędne działania, by zdobyć fundusze na pokrycie wydatków (vide postanowienie NSA z 29 marca 2011 r., sygn. akt I OZ 191/11, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Gdyby bowiem brać pod uwagę jedynie straty skarżącej, należałoby stwierdzić, że jej działanie w obrocie profesjonalnym jest nielogiczne i nieopłacalne, skoro prowadzi nierentowną działalność. Mając powyższe na uwadze, należy stwierdzić, iż spółka nie wykazała braku dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Dlatego na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji postanowienia.