VI SA/Wa 1009/22

WyrokWSA w Warszawie2022-07-26

Skład orzekający: Grzegorz Nowecki, Grażyna Śliwińska, Robert Żukowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy funkcjonariusz Policji, który przeszedł szkolenia i zdał egzaminy w trakcie służby, jest zwolniony z obowiązku zdawania egzaminu ze znajomości przepisów dotyczących posiadania i używania broni palnej, jeśli ubiega się o dopuszczenie do posiadania broni innej kategorii niż ta, do której posiadał dopuszczenie w trakcie służby?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ administracji publicznej dokonał niepełnych ustaleń faktycznych i błędnie zinterpretował art. 16 ust. 2 ustawy o broni i amunicji, zawężając jego zastosowanie wyłącznie do funkcjonariuszy będących w aktywnej służbie. Taka wykładnia narusza zasadę budzenia zaufania do władzy publicznej i wymaga uzupełnienia postępowania dowodowego.
Stan faktyczny
Skarżący, były funkcjonariusz Policji, ubiegał się o dopuszczenie do posiadania broni typu "C" (przedmioty przeznaczone do obezwładniania osób za pomocą energii elektrycznej). W przeszłości posiadał dopuszczenie do posiadania broni palnej bojowej, do czego był zwolniony z egzaminu. Organ I instancji odmówił dopuszczenia, uznając, że skarżący nie przystąpił do wymaganego egzaminu. Organ II instancji utrzymał decyzję w mocy, argumentując, że art. 16 ust. 2 ustawy o broni i amunicji zwalnia z egzaminu tylko funkcjonariuszy w aktywnej służbie. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając błędną wykładnię przepisów.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Nowecki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Asesor WSA Robert Żukowski Protokolant spec. Katarzyna Zielińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lipca 2022 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lutego 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy dopuszczenia do posiadania broni uchyla zaskarżoną decyzję Zaskarżoną decyzją z [...] lutego 2022 r., [...] Komendant Główny Policji (dalej "KGP", "organ"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 735; dalej k.p.a.) oraz art. 30 ust.1 i 2 w zw. z art. 16 ust.1 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz.U. z 2020 r., poz. 955; dalej: "ustawa o broni i amunicji" oraz "u.b.a."), po rozpatrzeniu odwołania M. P. (dalej "skarżący", "strona", "wnioskodawca") wniesionego od decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji z siedzibą w R. (dalej "KWP", "organ I instancji") z [...] grudnia 2021 r., nr [...] odmawiającej dopuszczenia do posiadania broni przedmiotów przeznaczonych do obezwładniania osób za pomocą energii elektrycznej o średniej wartości prądu w obwodzie przekraczającej 10 mA utrzymał w mocy ww. decyzję. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie sprawy. Wnioskiem z dnia 11 sierpnia 2021 r., M. P. zwrócił się do Komendanta Wojewódzkiego Policji z siedzibą w R., o dopuszczenie do posiadania przedmiotów przeznaczonych do obezwładniania osób za pomocą energii elektrycznej o średniej wartości prądu w obwodzie przekraczającej 10 mA. Do wniosku dołączył zaświadczenie potwierdzające zatrudnienie w O. Sp. z o.o. w P. Skarżący ponadto udokumentował, iż posiada wpis na listę kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej i zabezpieczenia technicznego oraz dopuszczenie do posiadania broni palnej bojowej w postaci pistoletów lub rewolwerów centralnego zapłonu o kal. do 12 mm, pistoletów maszynowych o kal. od 6 mm do 12 mm, strzelb powtarzalnych o kalibrze wagomiarowym 12 oraz strzelb gładkolufowych, na podstawie decyzji z dnia [...] lutego 20202 r. Komendanta Wojewódzkiego Policji z siedzibą w R. W toku postępowania organ Policji uzyskał, datowaną na dzień 17 października 2021 r., pozytywną opinię o stronie z Komisariatu Policji w P., jak również, datowaną na dzień 22 września 2021 r., informację z Krajowego Rejestru Karnego, iż strona w nim nie figuruje. Ponadto skarżący przedstawił zaświadczenie potwierdzające zatrudnienie przez przedsiębiorcę, który uzyskał koncesję na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie usług ochrony osób i mienia, co w myśl art. 15 ust. 4a ustawy o broni i amunicji zwalnia go z przedkładania orzeczeń lekarskiego i psychologicznego. Pismem z dnia 19 października 2021 r. organ poinformowano skarżącego o wyznaczeniu terminu przeprowadzenia egzaminu, o którym mowa w art. 16 ust. 1 ustawy o broni i amunicji, na dzień 16 listopada 2021 r. oraz pouczył, że nieprzystąpienie do egzaminu jest traktowane jednoznacznie z jego niezdaniem, co skutkuje odmową dopuszczenia do posiadania broni, o którą skarżący wnioskował. Skarżący nie stawił się na egzamin w wyznaczonym terminie, jak również nie usprawiedliwił swojej nieobecności. Realizując uprawnienia wynikające z art. 79a k.p.a. zobowiązujące organ do wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane co skutkować może wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony, pismem z dnia 17 listopada 2021 r. poinformowano skarżącego, iż zebrane dowody nie pozwalają na wydanie decyzji zgodnej z jego żądaniem, gdyż w myśl art. 16 ust. 1 ustawy o broni i amunicji skarżący nie przystąpił on do egzaminu ze znajomości przepisów dotyczących posiadania danej broni oraz umiejętności posługiwania się tą bronią. Poinformowano jednocześnie stronę, iż w przypadku przystąpienia do egzaminu w sprawie dopuszczenia do posiadania broni istnieje możliwość usprawiedliwienia swojej nieobecności na egzaminie w dniu 16 listopada 2021 r., a po otrzymaniu przedmiotowej informacji, Komendant Wojewódzki Policji z siedzibą w R. wyznaczy nowy termin egzaminu ze znajomości przepisów dotyczących posiadania i używania danej broni. W wyznaczonym terminie skarżący nie skorzystał z przysługujących mu uprawnień w prowadzonym postępowaniu. Biorąc pod uwagę powyższe, decyzją z [...] grudnia 2021 r., organ I instancji odmówił skarżącemu dopuszczenia do posiadania broni przedmiotów przeznaczonych do obezwładniania osób za pomocą energii elektrycznej o średniej wartości prądu w obwodzie przekraczającej 10 mA. Od tej decyzji strona wniosła odwołanie do Komendanta Głównego Policji. W uzasadnieniu skarżący wskazał, iż w latach 1994-2020 pełniąc służbę w Policji, w trakcie studiów oraz wieloletniej pracy jako policjant, ukończył szereg szkoleń specjalistycznych zakończonych zdaniem stosownych egzaminów przed komisjami powoływanymi przed Komendantem WSPol w S. i CSPol w L. Skarżący podkreślił, że potwierdzeniem nabytych umiejętności w posługiwaniu się bronią jest decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji z siedzibą w R. z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...], dopuszczająca do posiadania broni. Skarżący wnioskując o wydanie dopuszczenia do posiadania broni na żądane wówczas rodzaje broni określone symbolami literowymi; A, F, H, zwolniony był z egzaminu określonego w art. 16 ust. 1 ustawy o broni i amunicji. Następnie skarżący wystąpił ze stosownym wnioskiem o dopuszczenia do posiadania broni: przedmiotów przeznaczonych do obezwładniania osób za pomocą energii elektrycznej o średniej wartości prądu w obwodzie przekraczającej 10 mA. Wskazał, że egzamin teoretyczny jest taki sam dla każdego rodzaju broni i typ "C" nie stanowi wyjątku. Ustawodawca nie przewidział tego rodzaju egzaminu dla osób ubiegających się o dopuszczenie do posiadania broni: przedmiotów przeznaczonych do obezwładniania osób za pomocą energii elektrycznej o średniej wartości prądu w obwodzie przekraczającej 10 mA. Brak było zatem podstaw do wzywania strony na ww. egzamin, co zresztą wynika z treści § 5 pkt 7 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 marca 2000 r. w sprawie egzaminu ze znajomości przepisów dotyczących posiadania broni oraz umiejętności posługiwania się bronią. W konsekwencji strona ponownie wniosła dopisanie w legitymacji osoby dopuszczonej do posiadania broni uprawnień na rodzaj broni typu "C". Decyzją z [...] lutego 2022 r. organ odwoławczy utrzymał ww. decyzję w mocy. Wskazał, iż z akt postępowania w tej sprawie wynika, że skarżący nie przystąpił do egzaminu, wyznaczonego na dzień 16 listopada 2021 r., gdyż w jego ocenie, skoro pełnił służbę w Policji i posiadał wpis na listę pracowników ochrony fizycznej i zabezpieczenia technicznego wraz z dopuszczeniem do posiadania broni palnej bojowej w postaci pistoletów lub rewolwerów centralnego zapłonu o kal. do 12 mm, pistoletów maszynowych o kal. od 6 mm do 12 mm, strzelb powtarzalnych o kalibrze wagomiarowym 12, strzelb gładkolufowych, której uzyskanie wymagało przejścia stosownych egzaminów, powinien być zwolniony z obowiązku przystąpienia do egzaminu ze znajomości przepisów dotyczących posiadania i używania danej broni oraz z umiejętności posługiwania się tą bronią. Organ nadmienił przy tym, że uzyskując dopuszczenie do posiadania broni, decyzją z dnia [...] lutego 2020 r. skarżący będąc funkcjonariuszem Policji posiadał przydzieloną mu broń służbową, co w myśl art. 16 ust. 2 ustawy o broni i amunicji – zwalniało z obowiązku zdawania egzaminu ze znajomości przepisów dotyczących posiadania i używania wnioskowanego wówczas rodzaju broni oraz umiejętności posługiwania się tą bronią. Organ podniósł, że aktualnie strona nie należy do żadnej z kategorii osób zwolnionych z egzaminu (znajduje się na zaopatrzeniu emerytalnym) i aby otrzymać dopuszczenie do broni: przedmiotów przeznaczonych do obezwładniania osób za pomocą energii elektrycznej o średniej wartości prądu w obwodzie przekraczającej 10 mA winna, co prawidłowo wyjaśnił organ I instancji, przystąpić do egzaminu, o którym mowa w art. 16 ust. 1 ustawy o broni i amunicji. Zdaniem organu, przepisy prawa materialnego nie przewidują możliwości zwolnienia z egzaminu zarówno byłych funkcjonariuszy innych państwowych formacji uzbrojonych, jak też osób, które w przeszłości posiadały dopuszczenie do posiadania broni. Taka możliwość nie wynika również z rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 marca 2000 r. w sprawie egzaminu ze znajomości przepisów dotyczących posiadania broni oraz umiejętności posługiwania się bronią (Dz. U. z 2017 r. poz. 1756). Okoliczność doświadczenia strony w zakresie posługiwania się bronią palną nie może być powodem do zwolnienia jej z egzaminu, o którym mowa w art. 16 ust. 1 ustawy o broni i amunicji. Zgodnie bowiem z wolą ustawodawcy, od dnia 1 stycznia 2014 r. wydanie dopuszczenia do posiadania broni wymaga przeprowadzenia odrębnego postępowania administracyjnego i w jego toku strona jest obowiązana spełnić warunki wskazane w tej ustawie. Komendant Główny Policji podkreślił, że wbrew stanowisku, które strona prezentuje, ustawodawca nie przewidział możliwości wydania dopuszczenia do broni osobie, która nie zdała egzaminu przed komisją powołaną przez właściwy organ Policji ze znajomości przepisów dotyczących posiadania i używania danej broni oraz z umiejętności posługiwania się tą bronią, lub nie jest z niego zwolniona. Nie zmienia tego fakt, na który strona wskazuje, iż egzamin ten został przez nią zdany podczas szkolenia w jednostkach Policji i do chwili obecnej, pomimo odejścia ze służby, uprawnień tych strona nie utraciła. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w sprawie przepisów ustawy: z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2020 r. póz. 955 oraz rozporządzenia MSWiA z dnia 20 marca 2000 r. w sprawie egzaminu ze znajomości przepisów dotyczących posiadania broni oraz umiejętności posługiwania się bronią (Dz. U. z 2017 r. poz. 1756). W oparciu o tak sformułowane zarzuty Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu podtrzymał argumentację przedstawioną w odwołaniu od decyzji wydanej przez organ I instancji oraz podkreślił nieprawidłowość interpretacji przez organ odwoławczy art. 16 ust. 2 ustawy o broni i amunicji, iż przepis ten dotyczy tylko funkcjonariuszy (Policji) pozostających w aktywnej służbie. W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoją dotychczasową argumentację w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności lub celowości rozstrzygnięcia. Z kolei zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 poz. 329 dalej ,,Ppsa") Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 Kpa lub innych przepisach. Nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi (art. 134 Ppsa). Dokonując kontroli w wyżej zakreślonych granicach Sąd stwierdził, że skarga jest zasadna. Zdaniem Sądu, Komendant Główny Policji dokonał niepełnych ustaleń faktycznych w oparciu o zebrany materiał dowodowy sprawy i w wyrażonych na tej podstawie ocenach naruszył przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy oraz przepisy prawa materialnego. W szczególności dotyczy to prawidłowości ustaleń, w zakresie w jakim organ uznał, iż zdane przez Skarżącego egzaminy w trakcie jego pracy w Policji nie uprawniają do posiadania broni kategorii C, przy czym organ nie kwestionuje uprawnień Skarżącego do posiadania zezwolenia na kilka egzemplarzy broni palnej bojowej, kategorii A, co zdaniem Skarżącego tym bardziej uprawnia go do posiadania broni niższej kategorii, dla posługiwania się którą nie przeprowadza się ponadto egzaminów praktycznych. Organ nie przeprowadził na tę okoliczność żadnych dowodów, w celu zweryfikowania czy zdawane przez Skarżącego, w trakcie szkolenia jako funkcjonariusza Policji egzaminy, faktycznie upoważniały go (lub nie) do udzielenia zezwolenia na posiadanie broni kategorii C, o co aktualnie się ubiega. Organ stanął jedynie na stanowisku, że nie ma to znaczenia w przypadku byłych funkcjonariuszy Policji, gdyż art. 16 ust. 2 ustawy o broni i amunicji dotyczy tylko funkcjonariuszy (Policji) pozostających w aktywnej służbie. Sąd podziela w tym zakresie stanowisko Skarżącego, iż Komendant Główny Policji nieprawidłowo dokonał interpretacji tego przepisu, gdyż możliwość dokonania takiego zróżnicowania o charakterze podmiotowym, trudno wywieźć z jego treści (wykładnia gramatyczna przepisu), ani też brak jest ku temu wystarczających przesłanek o charakterze celowościowym bądź systemowym, a organ nie uzasadnia przy tym w przekonujący sposób swojego stanowiska. Tak zawężająca wykładnia ww. przepisu narusza ponadto zasadę wyrażoną w art. 8 § 1 kpa, zgodnie z którą organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. W orzecznictwie podkreśla się, że doniosłą rolę w kontekście realizacji omawianej zasady ogólnej pełni także uzasadnienie decyzji administracyjnej, które nie może być sformułowane ogólnikowo. Funkcją uzasadnienia jest przekonanie strony, że jej stanowisko zostało poważnie wzięte pod uwagę, a jeżeli zapadło inne rozstrzygnięcie, stwierdzenie, że przyczyną tego są istotne powody (por. np. wyrok WSA w Poznaniu z 2.02.2012 r., II SA/Po 721/11, LEX nr 1109030; wyrok WSA w Warszawie z 6.10.2009 r., VI SA/Wa 1379/09, LEX nr 574299). Nie może zatem spełnić wymagań wynikających z art. 8 kpa organ administracji publicznej, który nie ustosunkowuje się do twierdzeń strony uważanych przez nią za istotne dla sposobu załatwienia sprawy. Szczególnie istotne w kontekście zasady budzenia zaufania jest prawidłowe sporządzenie uzasadnienia decyzji uznaniowej (por. wyroki WSA w Warszawie z 26.07.2007 r., V SA/Wa 667/07, LEX nr 454405, oraz z 25.05.2007 r., V SA/Wa 418/07, LEX nr 470110). Mając na uwadze, że sąd administracyjny nie czyni własnych ustaleń w sprawie, a jedynie ocenia zaskarżony akt pod względem jego zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, a taka kontrola jest jednak możliwa tylko w warunkach wyczerpujących istotę zagadnień ustaleń faktycznych i prawnych dokonanych przez organ administracyjny rozstrzygający sprawę, za niezbędne Sąd uznał uchylenie zaskarżonej decyzji. W ponownie przeprowadzonym postępowaniu organ uwzględni wyrażone powyżej stanowisko Sądu, przede wszystkim w zakresie uwzględnienia okoliczności uzyskanych przez Skarżącego uprawnień do posiadania broni i poprzedzających je szkoleń oraz zdawanych na tę okoliczność przez Skarżącego egzaminów, poprzez stosowne uzupełnienie materiału dowodowego, a następnie dokonanie ponownej kompletnej oceny sprawy nie budzącej uzasadnionych wątpliwości odnośnie zastosowanej argumentacji. Organ uwzględni przy tym dokonaną przez Sąd wykładnię przepisu art. 16 ust. 2 ustawy o broni i amunicji. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) Ppsa orzekł, jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło