VI SA/Wa 106/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Pamela Kuraś – Dębecka Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Królikowska – Przewłoka (spr.) Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Protokolant Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi K. Z. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] września 2006 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2006 r. Komendant Główny Policji utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] września 2006 r. cofającą K. Z., skarżącemu w niniejszej sprawie, pozwolenie na broń palną myśliwską. Do wydania decyzji doszło w poniższym stanie faktycznym i prawnym. W wyniku uzyskania informacji o wyroku Sądu Rejonowego w [...] VI Wydział Grodzki z dnia [...] grudnia 2005 r. sygn. akt [...], na mocy którego skarżący został uznany winnym popełnienia przestępstwa z art. 178a § 1 k.k., Komendant Wojewódzki Policji w [...] wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń. W piśmie z dnia [...] sierpnia 2006 r. skierowanym do organu pełnomocnik skarżącego wskazał na brak podstaw do przyjęcia, że istnieje w stosunku do skarżącego uzasadniona obawa użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. Uznał, że szczegółowo przeprowadzone postępowanie dowodowe w niniejszej sprawie powinno doprowadzić do ustalenia, iż brak jest przesłanek do wydania decyzji o cofnięciu skarżącemu pozwolenia na posiadanie przedmiotowej broni z przyczyn określonych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji - dalej ubia (Dz. U. z 2004 r., Nr 52, poz. 525 ze zm.). Do akt sprawy załączył pozytywną opinię z Koła Łowieckiego Nr [...] "G." w U., którego skarżący jest członkiem. Decyzją z dnia [...] września 2006 r. [...] Komendant Wojewódzki Policji w [...] cofnął skarżącemu posiadane przez niego pozwolenie na broń w oparciu o art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ubia powołując się na ww. skazujący wyrok karny wydany przez Sąd Rejonowy w [...]. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że osoba, która dopuściła się czynu zabronionego w stanie nietrzeźwości, nie daje gwarancji bezpiecznego używania broni, a więc zachodzi obawa, że broń może być przez nią użyta w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Według organu I instancji stanowiska tego nie zmienia fakt, iż skarżący cieszy się pozytywną opinią w macierzystym kole łowieckim. W odwołaniu od powyższej decyzji wniesionym do Komendanta Głównego Policji skarżacy zarzucił organowi l instancji naruszenie przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania i wniósł o jej uchylenie. Decyzją z dnia [...] listopada 2006 r. Komendant Główny Policji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu stwierdził, że skazanie za czyn z art. 178a § 1 k.k. daje uzasadnioną obawę, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ubia. Zdaniem organu lekceważenie przepisów dotyczących zakazu prowadzenia pojazdów w stanie nietrzeźwości świadczy o tym, że zachowanie skarżącego może być nieodpowiedzialne i niebezpieczne dla otoczenia. Natomiast okoliczność, że skarżący prowadził dotychczas nienaganny tryb życia i cieszy się dobrą opinią, nie może mieć wpływu na zmianę rozstrzygnięcia i podważyć uzasadnioną obawę, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ubia. Za niezasadny uznał też zarzut naruszenia przez organ l instancji przepisów postępowania, tj. art. 10 § 1, art. 77 § 1 k.p.a. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżacy zarzucił organowi naruszenie przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. Stwierdził, że organ dokonał błędnej interpretacji art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ubia. Skarżący został bowiem skazany za przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, a nie za jedno z przestępstw, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ubia. Przed wydaniem decyzji cofającej pozwolenie na broń organ powinien wszechstronnie rozważyć cały zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, a wcześniej umożliwić stronie wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów i dopiero wtedy przyjąć, czy w stosunku do skarżącego zachodzi, czy też nie zachodzi uzasadniona obawa użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. Sam fakt skazania skarżącego za przestępstwo z art. 178a § 1 k.k. nie oznacza, że stwarza on zagrożenie dla społeczeństwa poprzez fakt posiadania broni. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wyrokiem z dnia 25 kwietnia 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – dalej p.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalił skargę i uznał, że nie zasługuje ona na uwzględnienie, gdyż Sąd nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja Komendanta Głównego Policji z dnia [...] listopada 2006 r. oraz utrzymana nią w mocy decyzja [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] września 2006 r. zostały wydane z naruszeniem prawa. W ocenie Sądu zebrany w sprawie materiał dowodowy dawał podstawy do dokonania przez organ administracji oceny stanu faktycznego jako wyczerpującego przesłanki określone w przepisie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art.15 ust. 1 pkt 6 ubia. Sąd wskazał na przepis art. 18 ust. 1 pkt 2 ubia, który stanowi, iż właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2 - 6 tej ustawy. Stosownie natomiast do treści art. 15 ust. 1 pkt 6 ubia, pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. W ocenie Sądu I instancji przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 ubia wymienia tylko przykładowo jako okoliczność budzącą uzasadnioną obawę użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego - prawomocne skazanie orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu oraz toczące się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Wskazuje na to użycie w tym przepisie sformułowania "w szczególności skazanym (...)". Zatem katalog sytuacji objętych dyspozycją tego przepisu jest otwarty (niewyczerpujący). Nie sposób, zdaniem Sądu, podzielić więc argumentacji pełnomocnika skarżącego, że skoro zachowanie skarżącego w dniu [...] listopada 2005 r., wyczerpujące znamiona czynu zabronionego z art. 178a § 1 k.k. nie jest stricte przestępstwem przeciwko życiu, zdrowiu czy mieniu (według systematyki przepisów kodeksu karnego) oraz nie zostało popełnione w związku z użyciem broni, to przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 ubia nie znajduje do niego zastosowania. Zauważono, iż przestępstwo objęte przepisem art. 178 a § 1 k.k., usytuowane jest wprawdzie w rozdziale XXI k.k. zatytułowanym "Przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji", jednak przedmiotem ochrony tego przepisu jest życie i zdrowie człowieka. Tego rodzaju zachowanie (tj. prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości) często wywołuje tragiczne skutki w postaci wypadków powodujących śmierć i kalectwo ludzi. Właśnie takie konsekwencje wskazanego wyżej zachowania, jego waga społeczna oraz nagminność legły u podstaw ratio legis zakwalifikowania prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości jako przestępstwa. Sąd uznał, iż wypełnienie przesłanki zaliczenia skarżącego do osób wskazanych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ubia, musiało skutkować, zgodnie z dyspozycją art. 18 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, cofnięciem pozwolenia na broń przez właściwy organ. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wyrok jaki zapadł w sprawie karnej w stosunku do skarżącego pozwalał bowiem organowi na uznanie, że jest on osobą, co do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Prawomocny wyrok skazujący za przestępstwo z art. 178 a § 1 k.k. był bowiem przesłanką do oceny osoby skarżącego w kontekście okoliczności składających się na bezpieczne posiadanie i korzystanie z broni. Konkludując Sąd l instancji wyjaśnił, że twierdzenie skarżącego, iż "incydent" prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości niezwiązany z użyciem broni nie może dyskwalifikować go jako osoby uprawnionej do dysponowania bronią, jest w świetle całokształtu powyższych wywodów nieuzasadnione, a zaskarżona decyzja nie nosi cech dowolności. W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku skarżący wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Sądowi I instancji zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego w związku z błędną wykładnią oraz niewłaściwym zastosowaniem przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 ubia oraz naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Wyrokiem z dnia 29 października 2008 r. sygn. akt II OSK 1281/07 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 kwietnia 2007 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania temu Sądowi. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd wyższej instancji przyjął, iż w niniejszej sprawie samo prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości nie może być wystarczającą przesłanką do uznania, że sprawca tego czynu stwarza uzasadnioną obawę użycia broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego (art. 15 ust. 1 pkt 6 ubia). Sąd dodał, iż na "uzasadnioną obawę" może wskazywać dotychczasowe postępowanie danej osoby, np. nadużywanie alkoholu, dopuszczanie się czynów nagannych, czy ujemne cechy charakteru, choćby takie jak nieopanowanie, porywczość, niezrównoważenie psychiczne i inne (v. wyrok NSA dnia z 25 października 2005 r. sygn. akt II OSK 125/05). Popełnienie po raz pierwszy przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji (rozdział XXI Kodeksu Karnego), zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie wystarcza do uznania, iż obawa, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ubia jest uzasadniona. Sąd podkreślił, iż przy cofnięciu pozwolenia na broń nie można powoływać się jedynie na fakt skazania wyrokiem karnym. Zwrócił także uwagę, że przy takim podejściu cofnięcie pozwolenia na broń stanowiłoby kolejną karę dodatkową za przestępstwo popełnione w stanie nietrzeźwości, której jednak przepisy nie przewidywały. Zdaniem Sądu przy interpretacji przepisów dotyczących pozwoleń na broń nie można nie dostrzegać odmiennej sytuacji osoby ubiegającej się o jego wydanie i osoby, która to pozwolenie już uzyskała. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - p.p.s.a. (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270) Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę ponownie związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez NSA. Oceniając przedmiotową sprawę w świetle wyżej przedstawionych kryteriów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, iż skarga K. Z. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej zasługuje na uwzględnienie. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowi art. 18 ust.1 pkt 2 ubia, zgodnie z którym właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ubia, a więc osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanych prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Z treści zaskarżonej decyzji wynika, iż przesłanką cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń palną myśliwską był fakt skazania go prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w [...] w VI Wydziale Grodzkim z dnia [...] grudnia 2005 r. sygn. akt [...] na karę grzywny w wysokości 80 stawek dziennych wynoszących po 10 zł wraz z orzeczeniem zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych kat. B na okres jednego roku za to, że w dniu [...] listopada 2005 r. w D. na ulicy [...] prowadził w ruchu lądowym pojazd mechaniczny, będąc w stanie nietrzeźwości, stwierdzono u niego 1,51 mg/dm 3 alkoholu w wydychanym powietrzu, tj. występek z art. 178 a § 1 k.k. W ww. wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, którym stosownie do art. 190 p.p.s.a. Sąd I instancji jest związany, wskazano jednak, iż popełnienie po raz pierwszy, jak w tym przypadku, przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji nie wystarcza do przyjęcia, iż zachodzi obawa, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ubia. Tym samym domniemanie faktyczne, iż ten kto prowadził pojazd w stanie nietrzeźwości nie tylko może użyć broni z narażeniem życia i zdrowia innych osób jest nieuzasadnione. W tym stanie rzeczy organ nie może opierać się wyłącznie na fakcie skazania za takie przestępstwo, a ma obowiązek przeprowadzić pełne postępowanie dowodowe umożliwiające dokonanie oceny istnienia bądź nieistnienia "uzasadnionej obawy", o której traktuje art. 15 ust. 1 pkt 6 ubia. Co do uzasadnionej obawy, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt. 6 ubia dotyczy ona przewidywanych zachowań posiadacza broni. Może je uzasadniać dotychczasowe postępowanie tej osoby (nadużywanie alkoholu, popełnianie czynów nagannych), czy ujemne cechy charakteru (nieopanowanie, porywczość, niezrównoważenie i inne). Należy przy tym pamiętać, co podkreślił NSA w ww. wyroku, że i sytuacja osoby ubiegającej się o wydanie broni jest odmienna od sytuacji, która pozwolenie uzyskała, a zatem przeszła już ubiegając się o pozwolenie "weryfikację" w kontekście negatywnych przesłanek określonych w art. 15 ust. 1 powołanej ustawy. Pozwolenie na broń wydawane jest przez Policję po wszechstronnym i starannym badaniu czy nie zachodzą przeciwwskazania, o których mowa w art. 15 ust. 1 uobia. Cofnięcie takiego pozwolenia powinna poprzedzać również wnikliwa procedura. Przemawia za tym również ochrona nabytego uprawnienia (porównaj wyrok NSA z dnia 25 października 2005 r. sygn. akt II OSK 128/05 niepublikowany). Dlatego też wyroki skazujące za czyny inne niż w ww. przepisie można traktować jako jeden z dowodów koniecznych dla wydania wspomnianej oceny, ale nie jako dowód jedyny i wyłączny. Jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego jest określona w art. 7 k.p.a. zasada dochodzenia prawdy obiektywnej, nakładająca na organy prowadzące postępowanie obowiązek wszechstronnego zbadania sprawy pod względem faktycznym i prawnym. Zasadę tę realizuje szereg przepisów szczegółowych, a zwłaszcza przepisy o postępowaniu dowodowym. Nakładają one na organ obowiązek wyczerpującego zebrania, rozpatrzenia i oceny całego materiału dowodowego. Jedynie na podstawie całokształtu materiału dowodowego organ może ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 77 § 1 i 80 k.p.a.). Powyższe nie miało miejsca w niniejszej sprawie. W uzasadnieniach zaskarżonych decyzji brak jest m. in. odniesienia do dotychczasowego nienagannego trybu życia skarżącego oraz pozytywnej opinii wydanej przez Koło Łowieckie "[...]", którego członkiem jest skarżący. Ponadto z niezrozumiałych względów zrezygnowano z przeprowadzenia wywiadu środowiskowego o skarżącym, który uwidoczniłby jak postrzegany jest skarżący w najbliższym otoczeniu zarówno rodziny, jak też sąsiadów, czy też w środowisku zawodowym oraz jaki wpływ na jego życie miał fakt skazania. Organy orzekające w sprawie winny mieć zatem na uwadze powyższe wytyczne Sądu i w tym zakresie uzupełnić materiał dowodowy oraz dokonać kompleksowej oceny postawy skarżącego jako osoby korzystającej z pozwolenia na broń. Swoją opinię w kwestii ewentualnego istnienia obawy, użycia broni przez skarżącego w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub z porządkiem publicznym organy winny uzasadnić w sposób odpowiadający rygorom przepisów ustawy o broni i amunicji i przepisów procesowych w szczególności art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a. W tym stanie rzeczy Sąd uznał, iż zaskarżone decyzja została wydana z naruszeniem przepisów stanowiących podstawę materialnoprawną decyzji i skutkującym w świetle art. 145 § 1 ust. 1 lit. a, c p.p.s.a. uwzględnieniem skargi. Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie w/powołanych przepisów orzekł, jak w pkt 1 sentencji, a w pkt 2 po myśli art. 152 p.p.s.a.