VI SA/Wa 107/11
PostanowienieWSA w Warszawie2012-03-06
Skład orzekający: Jolanta Królikowska – Przewłoka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że znajduje się w sytuacji materialnej uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych, pomimo posiadania innych rachunków bankowych, z których nie przedstawił wyciągów?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, ponieważ skarżący nie wykazał swojej trudnej sytuacji materialnej. Pomimo wezwania, nie przedstawił wyciągów z wszystkich posiadanych rachunków bankowych, co uniemożliwiło ustalenie jego rzeczywistego stanu majątkowego i dochodów. Ciężar dowodu spoczywa na stronie ubiegającej się o pomoc, a niepełne udokumentowanie sytuacji finansowej skutkuje oddaleniem wniosku.Stan faktyczny
Skarżący złożyli wniosek o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. Po wcześniejszym odmówieniu i oddaleniu zażalenia, złożyli ponowny wniosek. Sąd wezwał ich do uzupełnienia wniosku poprzez przedstawienie wyciągów z posiadanych rachunków bankowych i wyjaśnienie wątpliwości dotyczących własności niektórych rachunków oraz powiązań z innymi podmiotami gospodarczymi. Skarżący nie przedstawili wymaganych dokumentów, twierdząc, że nie dysponują częścią rachunków i że adres wskazany w dokumentach nie jest adresem ich działalności. Sąd referendarza sądowego odmówił przyznania prawa pomocy, a skarżący wnieśli sprzeciw.Rozstrzygnięcie
Sąd rozpoznał sprzeciw skarżących od postanowienia referendarza sądowego i orzekł jak w sentencji, co oznaczało utrzymanie w mocy postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Królikowska – Przewłoka po rozpoznaniu w dniu 6 marca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. Z. i Z. Z. wspólników E. spółki cywilnej z siedzibą w D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. Z. i Z. Z. na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wprowadzenia do obrotu partii produktu p o s t a n a w i a: odmówić M. Z. i Z. Z. przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
W dniu 7 marca 2011 r., skarżący M. Z. i Z. Z. wspólnicy E. s. c., złożyli na urzędowych formularzach wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych z dnia z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wprowadzenia do obrotu partii produktu.
Postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 lipca 2011 r. odmówiono skarżącym przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżący złożyli zażalenie na powyższe postanowienie. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 14 września 2011 r. sygn. akt II GZ 410/11 oddalił przedmiotowe zażalenie.
W dniu 24 października 2011 r., skarżący złożyli na urzędowych formularzach ponowny wniosek o częściowe zwolnienie od wpisu sądowego w kwocie 190 zł w sprawie z przedmiotowej skargi
W uzasadnieniu wniosku skarżący podali, że nie posiadają środków na uiszczenie wpisu sądowego. Do wniosku załączyli oświadczenie ojca skarżących K. Z., który oświadczył, że synowie zamieszkują w jego domu. Podkreślił, że posesja przy ul. G. w D. należy do niego i że na tej posesji prowadzi działalność kilka podmiotów gospodarczych. Oświadczył, że jest wierzycielem podmiotu o nazwie P., które nie posiada zdolności do wywiązywania się z zobowiązań finansowych. W związku z tym działalności prowadzone przez synów przechodzą na jego własność i są w stanie zmiany właściciela.
Zarządzeniem z dnia 31 października 2011 r. skarżący zostali wezwani do uzupełnienia wniosku w terminie 14 dni poprzez wskazanie w jaki sposób ich sytuacja materialna zmieniła się w stosunku do stanu jaki istniał w momencie rozpoznania poprzedniego wniosku o przyznanie prawa pomocy (lipiec 2011 r.) oraz do nadesłania dokumentów potwierdzających zmianę stanu majątkowego i dochodów skarżących, w tym wyciągu z posiadanych przez skarżących rachunków bankowych z okresu ostatnich 3 miesięcy oraz dokumentów potwierdzających koszty ich utrzymania. Ponadto wobec treści oświadczenia K. Z., załączonego do wniosku, wezwano skarżących do o udzielenie informacji, czy K. Z. pozostaje z nimi we wspólnym gospodarstwie domowym, a jeśli tak, do przedłożenia dokumentów potwierdzających jego stan majątkowy.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący w pismach z dnia 8 listopada 2011 r. wskazali, iż udzielili już odpowiedzi odnośnie prowadzenia z ojcem wspólnie gospodarstwa domowego, zmiany sytuacji majątkowej, kosztów utrzymania.
W związku z zaistniałymi sprzecznościami pomiędzy udzielonymi przez M. Z. i Z. Z. informacjami, a dokumentami znajdującymi się w aktach sprawy niniejszej oraz innych spraw gdzie skarżący są stroną, na podstawie zarządzenia referendarza sądowego z dnia 18 stycznia 2012 r. wezwano skarżących do uzupełnienia w terminie 7 dni wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez:
a) przedłożenie wyciągów za okres ostatnich trzech miesięcy obejmujących transakcje dokonane na rachunku bankowym o nr [...]. Jak wynika bowiem z zapisów przedłożonych przez skarżących wyciągów z rachunku bankowego o nr [...] w sprawie niniejszej oraz w sprawach o sygn. akt VI SA/Wa 691/11, VI SA/Wa 692/11, VI SA/Wa 539/11, VI SA/Wa 540/11, VI SA/Wa 541/11, VI SA/Wa 542/11, VI SA/Wa 543/11 na ten rachunek dokonywane były z rachunku o nr [...] wpłaty w następujących kwotach: 500 zł (w dniu [...] stycznia 2011 r.), 100 zł (w dniu [...] stycznia 2011 r.), 2000 zł (w dniu [...] grudnia 2010 r.), 1600 zł (w dniu [...] lutego 20011 r.), 1600 zł (w dniu [...] lutego 2011 r.), 100 zł (w dniu [...] lutego 2011 r.), 540 zł (w dniu [...] lutego 2011 r.), 2000 zł (w dniu [...] lutego 2011 r.), 4000 zł (w dniu [...] marca 2011 r.), 2200 zł. (w dniu [...] kwietnia 2011 r.), 300 zł. (w dniu [...] maja 2011 r.), 3 400 zł (w dniu [...] maja 2011 r.), 200 zł. (w dniu [...] maja 2011 r.), 700 zł. (w dniu [...] maja 2011 r.), 2 500 zł. (w dniu [...] maja 2011 r.), 1 200 zł. (w dniu [...] maja 2011 r.). Jednocześnie z zapisów powyższego wyciągu wynika, iż właścicielem rachunku o nr [...], z którego dokonywano powyższych przelewów jest p. Z. Z. (dokładna nazwa właściciela rachunku wskazana w wyciągu brzmi P. G. [...],[...] D.),
b) przedłożenie wyciągów za okres ostatnich trzech miesięcy obejmujących transakcje dokonane na rachunku bankowym o nr [...]. Jak wynika bowiem z zapisów przedłożonych przez skarżących w sprawach o sygn. akt VI SA/Wa 691/11, VI SA/Wa 692/11, VI SA/Wa 539/11, VI SA/Wa 540/11, VI SA/Wa 541/11, VI SA/Wa 542/11, VI SA/Wa 543/11 wyciągów z rachunku bankowego o nr [...] na ten rachunek dokonana została w dniu [...] kwietnia 2011 r. z rachunku o nr [...] wpłata w kwocie 1 100 zł. Jednocześnie z zapisów powyższego wyciągu wynika, iż właścicielem rachunku o nr[...], z którego dokonano powyższego przelewu jest p. Z. Z. (dokładna nazwa właściciela rachunku wskazana w wyciągu brzmi P.),
c) udzielenie informacji, czy rachunek bankowy o nr [...] należy do skarżących (wspólnie lub do osobno do jednego ze skarżących). Jak wynika bowiem z zapisów przedłożonych przez skarżących w sprawach o sygn. akt VI SA/Wa 691/11, VI SA/Wa 692/11, VI SA/Wa 539/11, VI SA/Wa 540/11, VI SA/Wa 541/11, VI SA/Wa 542/11, VI SA/Wa 543/11 wyciągów z rachunku bankowego o nr [...] na ten rachunek dokonywane były z rachunku o nr [...] wpłaty w następujących kwotach: 700 zł. (w dniu [...] marca 2011 r.), 2 000 zł. (w dniu [...] marca 2011 r.), 19000 zł. (w dniu [...] kwietnia 2011 r.), 15 000 zł. (w dniu [...] maja 2011 r.), 1200 zł. (w dniu [...] maja 2011 r.). Jednocześnie w ww. wyciągu jako właściciel rachunku o nr [...], z którego dokonywano powyższych przelewów widnieje: P. G. [...], [...] D., a więc podmiot, którego siedziba odpowiada wskazanemu w skardze adresowi skarżących. Konieczne więc jest wyjaśnienie, czy skarżący są właścicielami rachunku o nr [...], oraz, w takim przypadku przedłożenie wyciągów za okres ostatnich trzech miesięcy obejmujących transakcje dokonane na rachunku bankowym o nr [...].
W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący w piśmie z dnia 31 stycznia 2012 r. wskazał że, nie dysponują rachunkiem nr [...] oraz rachunkiem nr [...] ani wyciągami z tych rachunków. Podnieśli że rachunek nr [...] nie należy do skarżących wspólnie ani do jednego z nich. P. nie należy do skarżących. Adres ul. G. [...], [...] D. jest adresem krewnych skarżących, a nie adresem prowadzonej przez nich działalności. Skarżący nadal dysponują rachunkiem[...]. Do pisma skarżący załączyli cztery pierwsze strony odpisu zwykłego księgi wieczystej dotyczącej nieruchomości zabudowanej przy ul. G. [...] w D., z której wynikało iż właścicielami nieruchomości jest K. Z. i A. Z..
Postanowieniem referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 lutego 2012 r. odmówiono skarżącym przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Pismem z dnia 20 lutego 2012 r. skarżący wnieśli sprzeciw od ww. postanowienia. W uzasadnieniu sprzeciwu skarżący wskazali, że P. nie należy do skarżących oraz że prowadzą H. s.c. Skarżący do sprzeciwu nie dołączyli żadnych dokumentów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 259 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270) - zwanej dalej p.p.s.a. od postanowień wydanych na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 cyt. ustawy strona może wnieść do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw. W związku z tym należy uznać, iż właściwy do rozpatrzenia sprzeciwu jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.
Zgodnie z art. 260 p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.
Rozpatrując przedmiotowy sprzeciw Sąd miał na względzie przepis art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którym przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w
zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jak podnosi w swoim orzecznictwie Sąd Najwyższy (II CZ 104/84, Lex nr 8623) ubiegający się o pomoc w postępowaniu przed sądem winien w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa.
Zawarte w wyżej cytowanym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno - "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi -Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004 s. 319).
Analiza stanu majątkowego skarżących wymaga posiadania między innymi danych dotyczących transakcji dokonywanych na wszystkich rachunkach bankowych należących do skarżących. Skarżący tymczasem przedłożyli wyłącznie wyciąg z rachunku bankowego, który obejmuje transakcje dokonywane w ramach prowadzonej przez nich wspólnie działalności gospodarczej w formie spółki cywilnej. Nie przedłożyli natomiast pozostałych rachunków, które posiadają. Skarżący co prawda wskazali, że nie dysponują tymi rachunkami, jednakże w żaden sposób nie wyjaśnili wątpliwości rozstrzygającego wniosek czy właścicielem rachunku o nr [...] (dokładna nazwa właściciela rachunku wskazana w wyciągu brzmi P. G. [...], [...] D.) oraz rachunku [...] (dokładna nazwa właściciela rachunku wskazana w wyciągu brzmi P.) jest lub był Z. Z.. Nie można dać wiary, iż w domu rodzinnym skarżących przy ul. G. [...] w D., należącym do ich zmarłego ojca K. Z., zarejestrowało swoją działalność kilka podmiotów gospodarczych prowadzonych przez osoby postronne, w tym P., używających nazwy E. a skarżący nie mają o tym żadnej wiedzy. Podkreślić należy, iż w oświadczeniu K. Z. z dnia [...] października 2011 r. wskazano, że P. należy do Z. Z.. Także w innych sprawach toczących się przez Sądem skarżący dotychczas nie negowali tego faktu. Skarżący wskazywali, iż wierzycielem omawianego przedsiębiorstwa jest K. Z., jednakże w żaden sposób tego nie udokumentowali.
W świetle powyższych okoliczności uznać należy, iż odpowiedź skarżących na wystosowane do nich wezwanie na podstawie art. 255 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, była niepełna. Skarżący dysponują bowiem, jak wynika z tytułów dokonywanych przez nich przelewów, jeszcze innymi rachunkami bankowymi. Skarżący nie przedstawili przy tym wyciągów z tych rachunków bankowych. Nie jest więc wiadome, jakie operacje były wykonywane na tych rachunkach oraz jaka była wysokość salda w okresie trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Tym samym, skoro skarżący nie przesłali na wezwanie żądanych dokumentów w zakresie dotyczącym kwestii wszystkich posiadanych rachunków bankowych i dokonywanych na nich operacji, brak było możliwości ustalenia, czy wypełniają przesłanki art. 246 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Fakt niedopełnienia obowiązku złożenia dodatkowego oświadczenia oraz dokumentów uzasadnia natomiast oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (tak też wynika z postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 września 2009 r. sygn. akt I OZ 895/09). Jeszcze raz podkreślić należy, iż zawarte w art. 246 § 1 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy.
W tym stanie rzeczy dodatkowo należy podnieść, iż w internecie na stronie [...] znaleźć można następujące informacje "[...]" Ponadto na stronie internetowej prezentowane są liczne nagrody i certyfikaty, które przeczą braku związku firmy z osobami skarżących, np. Certyfikat Zgodności nr [...] udzielony skarżącym czy też Świadectwo kwalifikacji produktu do stosowania w rolnictwie ekologicznym nr [...] z dnia [...] września 2011 r. wydane dla P. mgr inż. Z. Z..
Powyższe informacje nie wskazują na to, by ich sytuacja materialna uzasadniała przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, skoro skarżący prowadzą dynamicznie rozwijającą się firmę i ciągle poszerzają rynek zbytu swoich produktów.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 260 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło