VI SA/Wa 1168/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. sp. z o.o. z siedzibą w W. o wstrzymanie wykonania decyzji Prezydenta W. z [...] maja 2016 r. nr [...] w sprawie ze skargi A. sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia odwołania oraz stwierdzenia uchybienia terminu do złożenia odwołania postanawia odmówić wstrzymania wykonania decyzji Prezydenta W. Skarżąca – A. sp. z o.o. z siedzibą w W., w prawidłowym trybie i terminie wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] (dalej SKO), którym - w pkt 1, odmówiono przywrócenia terminu do złożenia odwołania od decyzji nakładającej na skarżącą karę w kwocie 171.974,70 złotych, a w pkt 2 stwierdzono uchybienie terminu do złożenia tegoż odwołania, tj. od decyzji nakładającej na skarżącą karę w kwocie 171.974,70 złotych. W skardze, którą należycie opłacono, zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania ww. decyzji organu pierwszej instancji. W jego uzasadnieniu pod wątpliwość poddano prawidłowość nałożenia samej kary pieniężnej oraz powołując się na stratę w kwocie 239.191,22 złotych za rok obrotowy 2015 stwierdzono, że konieczność zapłaty kary w kwocie 171.974,70 złotych doprowadzi do "powstania w majątku Spółki znacznej szkody, przekraczającej jej możliwości finansowe, a tym samym może prowadzić do wszczęcia postępowania likwidacyjnego Spółki". Do wniosku zostało załączone sprawozdanie finansowe skarżącej za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2015 r., sporządzone dnia 31 marca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Zgodnie z treścią art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), dalej p.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże art. 61 § 3 p.p.s.a. stanowi, że po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1 p.p.s.a., jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Warunkiem wydania zatem postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę o to wnioskującą okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia jej znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nadto, uzasadnienie wniosku winno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione. To na stronie wnioskującej ciąży bowiem obowiązek wykazania, że w razie wykonania zaskarżonej decyzji, mogłoby to ją narazić na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zatem Sąd, wydając orzeczenie w omawianym przedmiocie, musi oprzeć je zarówno na ocenie wniosku strony, jak i na materiale dowodowym zgromadzonym w aktach sprawy, w aspekcie wystąpienia, bądź też nie, przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, tj. niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wspomniana konieczność uwzględnienia w postępowaniu sądowoadministracyjnym całości akt sprawy nie oznacza jednakże, że Sąd w odniesieniu do wniosku miałby się domyślać, jakie dowody wnioskodawca chciałby przedstawić, celem wykazania, że spełniły się przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a. (tak m.in. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 18 marca 2010 r. sygn. akt II FSK 502/09). Uprawdopodobnienie bowiem okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonego aktu lub czynności spoczywa wyłącznie na składającym wniosek (v. postanowienie NSA z 31 marca 2011 r. sygn. akt II FSK 632/11), poprzez odniesienie się do konkretnych zdarzeń świadczących o tym, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 18 maja 2004 r., sygn. akt FZ 65/04 stwierdził, że brak takiego uzasadnienia wniosku uniemożliwia jego merytoryczną ocenę. Strona zobowiązana jest zatem do uzasadnienia wniosku poprzez poparcie go stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania aktu/czynności. Na wstępie należy wyjaśnić także, że instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności może znaleźć zastosowanie jedynie w stosunku do takich aktów lub czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Przykładowo w postanowieniu z 28 września 2011 r., sygn. akt II OZ 852/11, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że przez wykonanie aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie przymusu państwowego (egzekucji) do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie. Natomiast w postanowieniu z 10 maja 2012 r., sygn. akt II FZ 358/12 Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że problem wykonania aktu administracyjnego dotyczy aktów zobowiązujących, ustalających dla ich adresatów nakazy powinnego zachowania lub zakazy określonego zachowania, aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i mocą którego zostają na niego nałożone określone obowiązki, oraz aktów, na postawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony. W niniejszej sprawie dodatkowo trzeba również podnieść – z uwagi na przedmiot wniosku o wstrzymanie, że możliwe jest udzielenie ochrony tymczasowej zarówno w stosunku do zaskarżonego aktu, jak i aktu wydanego w granicach sprawy. Zgodnie bowiem z art. 61 § 3 p.p.s.a. wstrzymanie wykonania dotyczy aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Oznacza to, że treścią art. 61 § 3 p.p.s.a. objęta jest decyzja organu I instancji, którą na skarżącą nałożono karę pieniężną, a którą to decyzję uczyniła przedmiotem wniosku o wstrzymanie wykonania. Reasumując, Sąd rozpoznając przedmiotowy wniosek obowiązany jest zbadać trzy kwestie: po pierwsze czy wskazany we wniosku akt administracyjny – decyzja, jest aktem podlegającym wykonaniu – czy nadaje się do wykonania. Po drugie, jeżeli decyzja nadaje się do wykonania, Sąd musi ocenić czy skarżąca w sposób przekonywujący i pełny wykazała przesłanki – okoliczności, przemawiające za koniecznością wstrzymania wykonania decyzji. Po trzecie czy przesłanki te istnieją i czy dają one podstawę do zastosowania tymczasowej ochrony w postępowaniu sądowoadministracyjnym, o której mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Żądaniem wstrzymania wykonania w tej sprawie została objęta decyzja, którą nałożono na skarżącą obowiązek zapłaty kary w kwocie 171.974,70 złotych. Zdaniem Sądu nie ulega wątpliwości, że ów akt jest rozstrzygnięciem posiadającym przymiot wykonalności, gdyż zobowiązuje skarżącą do uiszczenia wskazanej w nim kwoty pieniężnej. Przechodząc do wniosku Sąd przypomina, że skarżąca żądając wstrzymania wykonania decyzji po pierwsze wskazała, że kara została na nią nałożona niezasadnie, a poza tym podała, że w 2015 r. poniosła stratę w kwocie 239.191,22 złotych i konieczność uiszczenia ww. kary przekracza jej możliwości finansowe oraz może spowodować wszczęcie postępowania likwidacyjnego. Zdaniem Sądu skarżąca stwierdzając jedynie, że zapłacenie ww. kwoty pogorszy dodatkowo jej sytuację finansową, bez jednoczesnego przedstawienia, jak ta sytuacja jest obecnie - na dzień zgłoszenia wniosku, pozbawiła Sąd możliwości zbadania, czy w rozpoznawanym przypadku ziściła się któraś z przesłanek warunkujących zastosowanie tymczasowej ochrony, o jaką skarżąca wnioskuje. Niniejsze postępowanie wpadkowe – z wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, jak już wcześniej podnoszono, jest postępowaniem, w którym wyłącznie od skarżącej zależały losy wniosku, gdyż to na niej ciążył obowiązek wykazania, że w razie wykonania zaskarżonej decyzji, mogłoby to ją narazić na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub/i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (tak m.in. w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 stycznia 2017 r. sygn. akt II GZ 1357/16). Sąd rozpoznając wniosek związany był zatem tym, co w nim zostało wykazane, podniesione oraz jakimi dokumentami zostało to potwierdzone. Przepisy ustawy Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi w tym przedmiocie nie przewidują po stronie Sądu obowiązku wzywania o jakiekolwiek dokumenty potwierdzające zasadność zadośćuczynienia żądaniu wstrzymania wykonania aktu. W oparciu o uzasadnienie rozpoznawanego wniosku oraz przedstawione sprawozdanie finansowe, sporządzone w marcu 2016 r. za rok obrotowy 2015, bez przedstawienia obecnej sytuacji finansowej skarżącej i odniesienia się do konkretnych okoliczności i dowodów, nie jest wystarczające do zbadania czy w sprawie zaistniały, ziściły się przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a. Mając na uwadze wyjątkowość sytuacji, w których instytucja wstrzymania może zostać zastosowana, Sąd stwierdza, że nie był w stanie ustalić czy i w jaki sposób wykonanie decyzji – zapłata ww. kwoty, wpłynie na kondycję ekonomiczno-gospodarczą skarżącej, a zatem, czy sytuacja ta, w związku z koniecznością uiszczenia 171.974,70 złotych, uprawdopodabnia powstanie niebezpieczeństwa wyrządzenia jej znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Warto w tym miejscu podnieść także, że każda decyzja administracyjna, zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych, pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym, gdyż w razie uwzględnienia przez sąd skargi i uchylenia decyzji skarżąca może otrzymać zwrot uiszczonej kwoty. Bezpodstawne jest zaś twierdzenie skarżącej, jakoby za wstrzymaniem wykonania decyzji przemawiały jej wątpliwości, co do prawidłowości nałożenia samej kary. Oceniając bowiem sprawę wpadkową, tj. udzielenie ochrony tymczasowej, Sąd w żadnym przypadku nie jest uprawniony do badania legalności zaskarżonego aktu. Ustawodawca nie wiąże – choćby w najmniejszym stopniu – wystąpienia podstaw udzielenia ochrony tymczasowej z prawdopodobieństwem uwzględnienia skargi na decyzję (por. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z 16 kwietnia 2007 r., sygn. akt I GPS 1/07). Sąd rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji nie może zatem badać, choćby wstępnie, czy zaskarżona decyzja dotknięta jest wadą uzasadniającą jej uchylenie lub stwierdzenie nieważności. W związku z tym zarzuty dotyczące samej decyzji, w żadnym razie nie mogą mieć wpływu na ocenę zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania owej decyzji. Warto przy tym także podnieść, że decyzja stanowiąca przedmiot rozpoznawanego wniosku nie jest przedmiotem skargi. Rekapitulując Sąd stwierdza, że wniosek skarżącej o przyznanie jej ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania decyzji organu pierwszej instancji nie poddawał się ocenie, gdyż skarżąca pozostała bierna w wykazaniu, że z zapłatą wskazanej powyżej kwoty może wiązać się niebezpieczeństwo wyrządzenia jej znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.