VI SA/Wa 1442/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Sałek (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska Asesor WSA Agnieszka Dauter-Kozłowska Protokolant spec. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 marca 2026 r. sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] marca 2025 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia patentu na wynalazek 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz skarżącej A. Sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 2200 (dwa tysiące dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. [...] Sp. z o. o. z siedzibą w W. (dalej też jako "Skarżąca", "Strona" lub "Spółka") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej (dalej też w skrócie jako "Urząd Patentowy RP", "UP RP" lub "Organ") z dnia 12 marca 2025 r. nr [...]. Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 24, art. 25, art. 49 ust. 1 pkt. 1 w związku z art. 315 ust. 3 oraz na podstawie art. 245 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000r. Prawo własności przemysłowej (tekst jednolity Dz. U. z 2023 r. poz. 1170, dalej też w skrócie jako "p.w.p."). Zaskarżoną decyzją Urząd Patentowy RP utrzymał w mocy swoją uprzednią decyzję z dnia 11 października 2021 r. nr [...] odmawiającą Skarżącej udzielenia patentu na wynalazek pt. "System zabezpieczenia autentyczności komunikacji w formie elektronicznej". Organ podkreśli, że w toku ponownego rozpatrzenia sprawy trzykrotnie informował Skarżącą pismami z dnia 25 lipca 2022 r., 15 września 2023 r. i 29 lipca 2024 r., że należy utrzymać decyzję o odmowie udzielenia patentu z dnia 11 października 2021 roku, ponieważ wyjaśnienia Strony zawarte w uzasadnieniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, odpowiedzi na stanowisko Urzędu Patentowego RP oraz kolejne wersje zastrzeżeń patentowych nie usunęły przeszkód do udzielenia patentu. UP RP odnosząc się przy tym do wersji zgłoszenia Spółki z 2 listopada 2023 roku, podkreślił, że już w piśmie z dnia 29 lipca 2024 r. wyjaśnił Skarżącej, iż do czasu wydania przez Urząd Patentowy decyzji ostatecznej w sprawie udzielenia patentu zgłaszający może wprowadzać uzupełnienia i poprawki do zgłoszenia wynalazku, które nie mogą wykraczać poza to, co zostało ujawnione w dniu dokonania zgłoszenia jako przedmiot rozwiązania w opisie zgłoszeniowym wynalazku obejmującym opis wynalazku, zastrzeżenia patentowe i rysunki. Organ wskazał, że w powyższym piśmie wyjaśnił, iż zgodnie z dokumentacją z daty zgłoszenia przedmiotem rozwiązania był system a więc rozwiązanie dotyczące wytworu materialnego określonego cechami budowy. Tymczasem Spółka nie zgłosiła do opatentowania sposobu postępowania ani zespołu urządzeń. Zatem, w ocenie UP RP, dodanie tych rozwiązań na obecnym etapie postępowania jest niedopuszczalne. W ocenie organu interpretacja, jakoby w określeniu "komunikacja drogą elektroniczną" zawierała w sobie ujawnienie sposobu postępowania i zespołu urządzeń jest nieuprawniona, gdyż ogólnikowe ujęcie rozwiązania, zastrzeganie cech postaci hasłowej, bez ujawnienia w dacie zgłoszenia wszystkich niezbędnych cech do jego realizacji (zarówno znanych/część nieznamienna jak i nowych/część znamienna zastrzeżenia) świadczy o niedostatecznym ujawnieniu przedmiotu zgłoszenia w dacie zgłoszenia. Dlatego też organ wyjaśnił, że odrzucił wersję zgłoszenia z dnia 2 listopada 2023 r. jako niedopuszczalną, a do wcześniejszych wersji podtrzymał wcześniej stawiane zarzuty. Organ zaznaczył w skarżonej decyzji, że Spółka nadesłała kolejną wersję zgłoszenia (z dnia 6 września 2024 r.) wraz z opinią G. K. Urząd Patentowy wskazał, że nowa wersja zastrzeżeń polega na dodaniu oczywistych informacji wyjaśniających lub przeredagowaniu informacji przy użyciu innych słów. W części nieznamiennej dodano że komunikacja przebiega między użytkownikiem a dostawcą, system identyfikuje użytkownika, zbiór jest tworzony w systemach informatycznych - żadna z tych informacji nie wpływa na dotychczasową ocenę merytoryczną gdyż nie dotyczy cech technicznych budowy systemu tym bardziej że jest to element znanego stanu techniki. W części znamiennej dodano analogiczne uzupełnienia, informując, że dodatkowo każdy użytkownik jest identyfikowany przez indywidualny znacznik, podczas gdy w pierwotnej wersji system posiadał indywidualny znacznik. Tymczasem, zdaniem Urzędu Patentowego, rola indywidualnego znacznika jest powszechnie znana i dodanie tej informacji do zastrzeżeń nie zmienia oceny braku nowości, tym bardziej, że jest to wyjaśnienie przeznaczenia, a nie cecha techniczna przedmiotu zgłoszenia. W ocenie organu analogicznie informacja o zarejestrowaniu znacznika w zbiorze, przypisaniu go do użytkownika i dołączeniu do wiadomości kierowanej do użytkownika to również powszechnie znane czynności towarzyszące zabezpieczaniu autentyczności korespondencji elektronicznej, przy czym nie są to cechy techniczne rozwiązania dotyczącego wytworu materialnego jakim jest system tylko informacje o sposobie jego działania. Organ uznał zatem, że do nowej wersji zastrzeżeń nadal są aktualne wcześniej stawiane zarzuty, a wprowadzone zmiany nie przyczyniają się do zmiany stanowiska Urzędu Patentowego. Zdaniem Urzędu Patentowego, na bazie dokumentacji z daty zgłoszenia nie ma możliwości takiego zredagowania zastrzeżeń patentowych aby zastrzegały konkretne nowe i nieoczywiste rozwiązanie techniczne przedstawiające budowę systemu zabezpieczania autentyczności komunikacji w formie elektronicznej. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 12 marca 2025 r. Skarżąca wniosła o jej uchylenie w całości, jak też uchylenie w całości wcześniejszej decyzji organu z dnia 11 października 2021 r., przekazanie sprawy Urzędowi Patentowemu RP do ponownego rozpatrzenia oraz o przeprowadzenie rozprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie z udziałem pełnomocnika Skarżącej i zasądzenie kosztów procesu łącznie z kosztami zastępstwa procesowego. Swoje stanowisko Skarżąca podtrzymała w piśnie procesowym z dnia 16 lutego 2026 roku. W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2024, poz. 1267 ze zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2026 r., poz. 143, dalej zwana "p.p.s.a."), sprawowana jest na zasadzie kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) – c) p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Sądu, Urząd Patentowy RP dopuścił się bowiem, mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 7 k.p.a., art. 15 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2025 r. poz. 1691, zwanej dalej "k.p.a.") w związku z art. 256 p.w.p., polegającego na niewyjaśnieniu wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy. Na wstępie należy podkreślić, że w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.). Organ jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.) i dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenia, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.), co powinno znaleźć swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu skonstruowanym stosownie do wymagań określonych w art. 107 § 3 k.p.a. Ponadto, zgodnie z wyrażoną w art. 11 k.p.a. zasadą przekonywania, organy administracji publicznej są obowiązane wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierowały się przy załatwieniu sprawy, w celu doprowadzenia, w miarę możliwości, do wykonania przez strony postępowania wydanej decyzji, bez potrzeby stosowania środków przymusu. Jedną z konsekwencji powyższej zasady jest ciążący na organie rozpoznającym sprawę na skutek wniesionego przez stronę odwołania, lub, jak w niniejszym przypadku, wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, obowiązek wyczerpującego odniesienia się w uzasadnieniu decyzji do całości zebranego materiału dowodowego oraz do wszystkich zarzutów podnoszonych przez stronę w toku postępowania. Jak wynika bowiem z art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Zadaniem uzasadnienia decyzji jest wyjaśnienie podjętego przez organ rozstrzygnięcia i przekonanie strony, że jej stanowisko zostało należycie rozważone, a jeżeli zapadło odmienne rozstrzygniecie, to nastąpiło to z innych przyczyn. Inaczej mówiąc treść uzasadnienia rozstrzygnięcia organu administracji winna wskazywać i wyjaśniać przesłanki faktyczne, jakimi kierował się organ podejmując konkretne rozstrzygnięcie, jak również zawierać szczegółowe ustosunkowanie się do zarzutów strony podniesionych w odwołaniu. Prawidłowo sporządzone uzasadnienie z jednej strony umożliwia bowiem stronie zapoznanie się z motywami, którymi kierował się organ podejmując wydaną decyzję, z drugiej zaś jest elementem umożliwiającym sądową kontrolę w zakresie oceny prawidłowości przeprowadzenia postępowania administracyjnego z poszanowaniem reguł wynikających z art. 7, art. 8, art. 9 i art. 11 k.p.a. Zaniechanie obowiązkowi uzasadnienia decyzji w sposób przekonujący, a więc odnoszący się do wszystkich zarzutów, zgodny z zasadami wyrażonymi w wyżej wskazanych przepisach, skutkuje wadliwością, z uwagi na naruszenie dyspozycji art. 77, art. 80, art. 81 i art. 107 § 3 k.p.a. (por. wyroki: Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z 28 sierpnia 2014 r., II SA/Go 441/14; WSA w Olsztynie z 6 maja 2014 r., II SA/Ol 257/14; WSA w Warszawie z 13 marca 2013 r., II SA/Wa 1757/12; WSA w Kielcach z 28 lutego 2013 r., II SA/Ke 56/13; WSA w Poznaniu z 13 lutego 2013 r., IV SA/Po 1039/12; WSA we Wrocławiu z 15 marca 2012 r., III SA/Wr 693/11; www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Z przywołaną wyżej zasadą przekonywania ściśle wiąże się również wyrażona w art. 15 k.p.a. zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, która polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu sprawy wyznaczonej treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia, poprzedzonego ustaleniem stanu faktycznego sprawy i dokonaniem wszechstronnej jego oceny na każdym etapie postępowania. Niezrealizowanie obowiązku w tym zakresie powoduje uchybienie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia z 17 maja 2011 r., II OSK 672/10, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd stwierdza, iż kwestionowana skargą decyzja Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 12 marca 2025 r. nie odpowiada wyżej określonym kryteriom, co czyni przedmiotową skargę zasadną. W ocenie Sądu treść uzasadnienia skarżonej decyzji sprowadza się de facto jedynie do dokonanego w sposób chronologiczny zreferowania przebiegu dotychczasowego postępowania w sprawie, w tym przywołania z jednej strony obszernych cytatów z kolejno kierowanych przez UP RP do Strony pism a następnie zreferowania treści udzielonych przez Spółkę wyjaśnień z pominięciem kluczowego i zarazem konstytutywnego elementu decyzji, w postaci uzasadnienia prawnego, które stanowiłoby oparcie dla finalnego twierdzenia Organu o niemożności udzielenia patentu na zgłoszony przez Spółkę wynalazek "System zabezpieczenia autentyczności komunikacji w formie elektronicznej". Powoduje to, że Sąd w istocie nie ma możliwości skontrolowania zasadności i prawidłowości wydanego rozstrzygnięcia. Podkreślenia wymaga, że celem uzasadnienia decyzji jest przedstawienie procesów myślowych, które doprowadziły organ do wydania danego rozstrzygnięcia oraz wskazanie argumentów wyjaśniających, dlaczego takie, a nie inne stanowisko było prawidłowe w określonym stanie faktycznym. Argumentacja zawarta w uzasadnieniu powinna pozwolić, zarówno podmiotowi, którego rozstrzygnięcie bezpośrednio dotyczy, jak i sądowi administracyjnemu, kontrolującemu następnie decyzję, odczytać kierunek rozważań oraz tok rozumowania organu. Tymczasem w realiach niniejszej sprawy, o ile Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej zreferował w ramach zaskarżonej decyzji przebieg postępowania, w tym wielokrotnie przywołując in extenso wybrane fragmenty swoich kolejnych pism z 25 lipca 2022 r., 15 września 2023 r. i 29 lipca 2024 r., konfrontując je zarazem z odpowiedziami Spółki na wspomniane stanowiska Urzędu Patentowego RP, to finalnie ograniczył się do konstatacji, iż kolejne wersje zastrzeżeń patentowych nie usunęły uprzednio wyartykułowanych w omówionych stanowiskach UP RP przeszkód do udzielenia patentu i aktualny jest konsekwentnie stawiany zarzut Urzędu Patentowego RP, że przedmiot zgłoszenia nie spełnia wymogów artykułu 25 ustawy - Prawo Własności Przemysłowej. W istocie przyjęcie takiej konstrukcji zaskarżonej decyzji powoduje, że stanowisko Organu uchyla się kontroli sądowej, gdyż Sąd nie dysponuje jednoznacznie sformułowaną oceną prawną wyrażoną wobec ustalonego również jednoznacznie stanu faktycznego. Braku powyższego nie zastąpi przy tym przywoływanie cytatów z kierowanych do Spółki pism. Organ winien był bowiem, zamiast przytaczać obszerne fragmenty swoich pism, w których wyjaśniał Skarżącej, dlaczego, jego zdaniem zgłaszane przez nią rozwiązanie obejmuje swoim zakresem wiele rozwiązań znanych już ze stanu techniki, przedstawić ustalony przez siebie stan faktyczny, w tym także w kontekście ustalonego stanu techniki ze wskazaniem odpowiednich źródeł i w tym świetle uzasadnić swoje stanowisko, przez pryzmat przesłanek statuowanych w art. 25 p.w.p. Dlatego też, rozpatrując ponownie wniosek Spółki o ponowne rozpatrzenie sprawy, UP RP zobowiązany będzie do uwzględnia oceny prawnej wyrażonej w niniejszym wyroku a wynik dokonanych ustaleń wraz z oceną prawną przedstawi w uzasadnieniu decyzji odpowiadającemu wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a. Jednocześnie, z uwagi na powyższe, w ocenie Sądu na obecnym etapie postępowania przedwczesną byłaby ocena pozostałych sformułowanych w skardze zarzutów. Należy mieć bowiem na uwadze, że sąd administracyjny nie czyni własnych ustaleń w sprawie, a jedynie ocenia zaskarżony akt pod względem jego zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, a taka kontrola jest jednak możliwa tylko w warunkach wyczerpujących istotę zagadnień ustaleń faktycznych i prawnych dokonanych przez organ administracyjny. Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) uchylił zaskarżoną decyzję (punkt 1 sentencji wyroku). O kosztach postępowania sądowego, na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a., rozstrzygnięto z kolei w punkcie 2 sentencji wyroku.