VI SA/Wa 1457/15

PostanowienieWSA w Warszawie2015-11-20

Skład orzekający: Joanna Kruszewska-Grońska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka prawa handlowego, wykazując stratę w działalności gospodarczej i zadłużenie, może zostać zwolniona z kosztów postępowania sądowego, jeśli nie przedstawi w sposób zupełny i klarowny swojej sytuacji majątkowej, w tym stanu środków na wszystkich posiadanych rachunkach bankowych?
Ratio decidendi
Spółka prawa handlowego nie może zostać zwolniona z kosztów postępowania sądowego, jeśli nie wykaże w sposób zupełny i klarowny swojej sytuacji majątkowej, w tym stanu środków na wszystkich posiadanych rachunkach bankowych. Samo wykazanie straty w działalności gospodarczej nie jest wystarczające do przyznania prawa pomocy, gdyż nie oznacza automatycznie utraty płynności finansowej. Strona musi wykazać, że podjęła wszelkie niezbędne działania, by zdobyć fundusze na pokrycie wydatków.
Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał wniosek spółki W. Sp. z o.o. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Ministra Administracji i Cyfryzacji dotyczącą opłaty za niezarejestrowane odbiorniki telewizyjne. Spółka powołała się na straty w działalności gospodarczej, zadłużenie wobec ZUS i Urzędu Miasta oraz ujemne saldo na rachunku bankowym. Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że spółka nie wykazała w sposób zupełny swojej sytuacji majątkowej.
Rozstrzygnięcie
Odmówić skarżącej W. Sp. z o.o. z siedzibą w W. przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Joanna Kruszewska-Grońska po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. Sp. z o.o. z siedzibą w W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi W. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty za używanie czternastu niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych p o s t a n a w i a: odmówić skarżącej W. Sp. z o.o. z siedzibą w W. przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie We wniosku o przyznanie prawa pomocy strona skarżąca – W. Sp. z o.o. z siedzibą w W. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku powołała się na ciągłe straty w ostatnich latach z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie hotelarstwa i gastronomii, spowodowane spadkiem liczby imprez i konferencji, zmniejszeniem obłożenia hotelowego oraz rozpoczęciem koniecznych inwestycji. W oświadczeniu o majątku i dochodach skarżąca podała, iż wysokość kapitału zakładowego spółki wynosi 1.749.821,88 zł, wartość środków trwałych (według bilansu za ostatni rok) to 1.548.466,42 zł, a strata za ostatni rok obrotowy według bilansu zamknęła się w kwocie 96.015,48 zł. Ponadto skarżąca wskazała, że jest zadłużona wobec ZUS oraz Urzędu Miasta P. Podała również, iż dysponuje jednym rachunkiem bankowym prowadzonym w Banku [...], na którym saldo jest ujemne (-11.801,72 zł). Z dokumentów nadesłanych przez skarżącą wynika, iż w roku 2014 spółka, przy przychodzie w wysokości 563.785,26 zł, poniosła stratę w wysokości 64.491,80 zł. Natomiast w pierwszym półroczu bieżącego roku spółka odnotowała stratę w kwocie 53.138,29 zł przy przychodzie w wysokości 216.242,67 zł (załączono zeznanie podatkowe [...] za 2014 r. oraz raport wspomagający wyliczenie zaliczki miesięcznej podatku dochodowego od osób prawnych za okres od 1 stycznia 2015 r. do 30 czerwca 2015 r.). Skarżąca przedłożyła też zaświadczenie Burmistrza P. z [...] września 2015 r. stwierdzające zaległości podatkowe w łącznej kwocie 306.156,10 zł według stanu na [...] września 2015 r., a także decyzję ZUS Inspektorat w P. z [...] września 2015 r. o odmowie wydania zaświadczenia o niezaleganiu w opłacaniu składek wobec stwierdzenia, iż płatnik, tj. skarżąca zalega z opłatą składek z tyłu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Ponadto skarżąca przedstawiła wyciągi z rachunku bankowego prowadzonego w Banku [...] za okres od [...] stycznia 2015 r. do [...] czerwca 2015 r., na którym saldo końcowe było ujemne (-5.992,41 zł). Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. (dalej p.p.s.a.), prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane osobie prawnej, gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Z treści powyższego przepisu wynika, iż ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. W związku z tym musi on przedstawić Sądowi argumentację, która potwierdzałaby jego niezdolność do wygospodarowania środków na pokrycie tych kosztów. Jeżeli zatem strona nie dopełniła w całości lub w części obowiązku przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego i dochodów, to fakt ten uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy (patrz: J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Wyd. II, Warszawa 2006 s. 527). W ocenie referendarza sądowego rozpoznającego niniejszy wniosek, skarżąca spółka nie przedstawiła w sposób zupełny i klarowny swojej sytuacji majątkowej. Analiza przedstawionych wyciągów z rachunku bankowego wskazuje bowiem, że spółka dysponuje również rachunkiem bankowym prowadzonym w [...] Banku [...] (o numerze [...]), z którego bardzo często przelewa środki na ujawniony rachunek bankowy w Banku [...]. Nie wiadomo natomiast jaki jest stan środków na nieujawnionym rachunku bankowym. W świetle powyższego należy stwierdzić, iż skarżąca nie wyjaśniła faktycznego stanu jej środków pieniężnych. Dodatkowo podkreślić należy, że wskazywana przez skarżącą strata z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej nie oznacza automatycznie konieczności zwolnienia strony z kosztów sądowych. Wykazanie w danym roku podatkowym straty nie musi oznaczać utraty płynności finansowej przez przedsiębiorcę (vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego /NSA/ z 9 września 2013 r., sygn. akt II GZ 489/13, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Strata powstaje bowiem wskutek nadwyżki kosztów uzyskania nad przychodem, a to skutkuje jedynie brakiem dochodu do opodatkowania (brakiem obowiązku zapłaty podatku dochodowego) i nie stanowi automatycznie o braku środków finansowych. Zatem powstanie straty nie oznacza jeszcze utraty płynności finansowej. W orzecznictwie podnosi się, że przedsiębiorstwo, które nie wykazało, że utraciło płynność finansową i nadal funkcjonuje w obrocie gospodarczym, nawet pomimo trudności finansowych, powinno partycypować w kosztach postępowania sądowego (vide postanowienie NSA z 1 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OZ 208/08, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Dlatego osoba prawna oraz inna organizacja nieposiadająca osobowości prawnej nie może powoływać się tylko na to, że aktualnie nie dysponuje środkami na poniesienie kosztów sądowych, lecz musi także wykazać, że nie ma ich, mimo iż podjęła wszelkie niezbędne działania, by zdobyć fundusze na pokrycie wydatków (vide postanowienie NSA z 29 marca 2011 r., sygn. akt I OZ 191/11, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło