VI SA/Wa 1457/15

PostanowienieWSA w Warszawie2016-09-19

Skład orzekający: Andrzej Siwek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka prawa handlowego może uzyskać prawo pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata), jeśli wykaże straty w poprzednich latach obrotowych, ale nie udowodni całkowitego braku środków na pokrycie kosztów postępowania sądowego?
Ratio decidendi
Odmówiono przyznania prawa pomocy spółce, ponieważ nie wykazała ona całkowitego braku środków na pokrycie kosztów postępowania. Sama strata bilansowa nie jest wystarczającym dowodem utraty płynności finansowej, a spółka nie udowodniła, że podjęła wszelkie niezbędne działania w celu zdobycia funduszy na pokrycie wydatków sądowych, w szczególności nie ujawniła wszystkich posiadanych rachunków bankowych.
Stan faktyczny
Spółka z o.o. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) w sprawie ze skargi na decyzję Ministra Administracji i Cyfryzacji dotyczącą opłaty za niezarejestrowane odbiorniki telewizyjne. W uzasadnieniu wskazała na straty w ostatnich latach działalności hotelarsko-gastronomicznej. Spółka przedstawiła dane bilansowe wskazujące na straty w latach 2014-2015, ujemne saldo na jednym z rachunków bankowych, ale nie ujawniła wszystkich posiadanych rachunków.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono skarżącej spółce przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Andrzej Siwek po rozpoznaniu w dniu 19 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "W." Sp. z o.o. z siedzibą w W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi "W." Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty za używanie czternastu niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych p o s t a n a w i a: odmówić skarżącej W. Sp. z o.o. z siedzibą w W. przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie Wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 kwietnia 2016 r. sygn.. akt VI SA/Wa 1457/15 oddalono w całości skargę skargi "W." Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty za używanie czternastu niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych. Strona skarżąca – W. Sp. z o.o. z siedzibą w W.. w dniu 4 lipca 2016 r. wniosła na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie z przedmiotowej skargi. W uzasadnieniu wniosku powołała się na ciągłe straty w ostatnich latach z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie hotelarstwa i gastronomii, spowodowane dużą konkurencją oraz zmniejszającą się liczba konsumentów. W oświadczeniu o majątku i dochodach skarżąca podała, iż wysokość kapitału zakładowego spółki wynosi 1.777.776,78 zł, wartość środków trwałych (według bilansu za ostatni rok) to 1.734.461,62 zł, a strata za ostatni rok obrotowy według bilansu zamknęła się w kwocie 38.015,48 zł. Ponadto strona skarżąca podała również, iż dysponuje jednym rachunkiem bankowym prowadzonym w [...] S.A., na którym saldo jest ujemne (-12.000 zł). Z dokumentów nadesłanych przez skarżącą oraz znajdujących się w aktach sprawy wynika, iż w roku 2014 spółka, przy przychodzie w wysokości 563.785,26 zł, poniosła stratę w wysokości 64.491,80 zł. W 2015 r. przy przychodzie w wysokości 589.189,31 zł poniosła stratę w wysokości 38.369,94 zł Natomiast w pierwszym półroczu bieżącego roku spółka odnotowała zysk w kwocie 3.266,18 zł przy przychodzie w wysokości 326.542,23 zł (załączono bilanse i rachunki zysków i strat potwierdzające powyższe). Ponadto strona skarżąca przedstawiła wyciągi z rachunku bankowego prowadzonego w [...] S.A. za okres od 1 stycznia 2016 r. do 30 czerwca 2016 r., na którym saldo końcowe było ujemne (-13.543,42 zł). Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718), dalej cyt. jako p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie prawnej w zakresie całkowitym może nastąpić, gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Z treści powyższego przepisu wynika, iż ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. W związku z tym musi on przedstawić Sądowi argumentację, która potwierdzałaby jego niezdolność do wygospodarowania środków na pokrycie tych kosztów. Jeżeli zatem strona nie dopełniła w całości lub w części obowiązku przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego i dochodów, to fakt ten uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy (patrz: J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Wyd. II, Warszawa 2006 s. 527). W ocenie referendarza sądowego rozpoznającego niniejszy wniosek, skarżąca spółka nie przedstawiła w sposób zupełny i klarowny swojej sytuacji majątkowej. Analiza przedstawionych wyciągów z rachunku bankowego wskazuje bowiem, że spółka dysponuje również rachunkiem bankowym prowadzonym w [...] S.A. (o numerze [...]), z którego bardzo często przelewa środki na ujawniony rachunek bankowy w [...] S.A. Nie wiadomo natomiast jaki jest stan środków na nieujawnionym rachunku bankowym. W świetle powyższego należy stwierdzić, iż skarżąca nie wyjaśniła faktycznego stanu jej środków pieniężnych. Dodatkowo podkreślić należy, że wskazywana przez skarżącą strata z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej nie oznacza automatycznie konieczności zwolnienia strony z kosztów sądowych. Wykazanie w danym roku podatkowym straty nie musi oznaczać utraty płynności finansowej przez przedsiębiorcę (vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego /NSA/ z 9 września 2013 r., sygn. akt II GZ 489/13, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Strata powstaje bowiem wskutek nadwyżki kosztów uzyskania nad przychodem, a to skutkuje jedynie brakiem dochodu do opodatkowania (brakiem obowiązku zapłaty podatku dochodowego) i nie stanowi automatycznie o braku środków finansowych. Zatem powstanie straty nie oznacza jeszcze utraty płynności finansowej. W orzecznictwie podnosi się, że przedsiębiorstwo, które nie wykazało, że utraciło płynność finansową i nadal funkcjonuje w obrocie gospodarczym, nawet pomimo trudności finansowych, powinno partycypować w kosztach postępowania sądowego (vide postanowienie NSA z 1 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OZ 208/08, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Dlatego osoba prawna oraz inna organizacja nieposiadająca osobowości prawnej nie może powoływać się tylko na to, że aktualnie nie dysponuje środkami na poniesienie kosztów sądowych, lecz musi także wykazać, że nie ma ich, mimo iż podjęła wszelkie niezbędne działania, by zdobyć fundusze na pokrycie wydatków (vide postanowienie NSA z 29 marca 2011 r., sygn. akt I OZ 191/11, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Dodatkowo podkreślić należy, że skarżąca w pierwszym półroczu 2016 r. uzyskała z prowadzonej działalności zysk w wysokości 3.266,18 zł Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 2 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło