VI SA/Wa 1474/17
WyrokWSA w Warszawie2017-08-29
Skład orzekający: Ewa Frąckiewicz, Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Joanna Kruszewska-Grońska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy okoliczności związane z kradzieżą dokumentacji księgowej i prowadzeniem postępowań karnych, które miały miejsce przed wydaniem ostatecznej decyzji administracyjnej, mogą stanowić podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. jako nowe dowody?Ratio decidendi
Sąd uznał, że okoliczności związane z kradzieżą dokumentacji księgowej i prowadzeniem postępowań karnych, które miały miejsce przed wydaniem ostatecznej decyzji, nie stanowią nowych dowodów w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., jeśli były znane stronie w momencie wydawania decyzji. Argumentacja oparta na orzeczeniach sądów dotyczących innych spraw lub na nowej wykładni prawa nie jest podstawą do wznowienia postępowania. W związku z tym, postanowienie odmawiające wznowienia postępowania zostało uznane za zgodne z prawem.Stan faktyczny
Skarżący M. P. kwestionował postanowienie Prezesa NFZ odmawiające wznowienia postępowania w sprawie objęcia go obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym. Postępowanie to dotyczyło okresu prowadzenia przez skarżącego działalności gospodarczej. Skarżący powoływał się na nowe dowody, w tym dokumenty dotyczące kradzieży jego dokumentacji księgowej i prowadzenia postępowań karnych, które miały być znane organowi w momencie wydawania decyzji. Wcześniejsze postępowania administracyjne i sądowe dotyczyły ustalenia obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego, wznowienia postępowania, a także stwierdzenia nieważności postanowień.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska Asesor WSA Joanna Kruszewska-Grońska (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 sierpnia 2017 r. sprawy ze skargi M. P. na postanowienie Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie objęcia obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym oddala skargę
Pismem z 11 czerwca 2012 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] Inspektorat w [...] (dalej: "ZUS") wystąpił do [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej: "[...]OW NFZ") z wnioskiem o wydanie decyzji dotyczącej objęcia M. P. (dalej: "skarżący", "ubezpieczony") obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym. Natomiast pismem z 15 czerwca 2012 r. Dyrektor [...]OW NFZ poinformował ubezpieczonego o wszczętym (na wniosek ZUS) postępowaniu w sprawie ustalenia obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej oraz pouczył, że ma prawo do wniesienia ewentualnych uwag oraz złożenia dokumentów potwierdzających okres prowadzenia pozarolniczej działalności. W odpowiedzi na ww. pismo Dyrektora [...]OW NFZ skarżący nadesłał szczegółowe wyjaśnienia, oświadczając m.in., iż od 10 lat nie prowadzi żadnej działalności gospodarczej z uwagi na liczne włamania, zabór mienia z placu budowy, co miało bezpośredni wpływ na brak możliwości prowadzenia dalszej działalności o profilu budowlanym. Na potwierdzenie powyższego dołączył kserokopię korespondencji prowadzonej z Prokuraturą Rejonową oraz Sądem Rejonowym w [...].
Decyzją z [...] sierpnia 2012 r. nr [...] Dyrektor [...]OW NFZ stwierdził, że skarżący jest objęty obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej od 1 stycznia 1999 r. do 18 maja 2011 r. Po rozpoznaniu odwołania skarżącego, Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej: "Prezes NFZ", "organ") decyzją z [...] października 2012 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Dyrektora [...]OW NFZ.
W dniu 2 grudnia 2012 r. skarżący wystąpił do [...]OW NFZ z wnioskiem o wznowienie postępowania. Do wniosku dołączył kopie pism ZUS z 29 i 30 listopada 2012 r. potwierdzających wysokość otrzymywanego świadczenia emerytalnego, okres dokonanego zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzonej działalności (tj. od 16 listopada 1999 r. do 14 marca 2003 r.). We wniosku wskazał m.in. okresy zawieszenia działalności w Urzędzie Skarbowym w [...] oraz w ZUS.
Natomiast w dniu 5 grudnia 2012 r. skarżący nadał do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej: "WSA w Warszawie"), za pośrednictwem Prezesa NFZ skargę (opatrzoną datą 2 grudnia 2012 r.) na decyzję tego organu z [...] października 2012 r. nr [...] (sprawa została zarejestrowana pod sygn. akt VI SA/Wa 2644/12).
Po rozpoznaniu wniosku ubezpieczonego z 2 grudnia 2012 r. o wznowienie postępowania, Dyrektor [...]OW NFZ postanowieniem z [...] grudnia 2012 r. nr [...] odmówił wznowienia postępowania. Postanowienie to skarżący zaskarżył zażaleniem. Po rozpatrzeniu ww. zażalenia, Prezes NFZ postanowieniem z [...] lutego 2013 r. nr [...] zawiesił postępowanie odwoławcze, wskazując, że zgodnie z art. 97 § 1 ust. 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej "k.p.a."; obecnie tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257), organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.
Przy piśmie z 7 marca 2013 r. skarżący nadesłał kserokopie zaświadczeń Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] wskazujące wysokość przychodów skarżącego z tytułu prowadzenia przez niego działalności gospodarczej za lata 2003 – 2011 r.
Z kolei postanowieniem z 12 marca 2013 r., sygn. akt VI SAWa 2644/12, WSA w Warszawie zawiesił postępowanie sądowoadministracyjne, podnosząc, iż w myśl art. 124 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: "p.p.s.a."; obecnie tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), sąd zawiesi postępowanie z urzędu w przypadku, o którym mowa w art. 56 p.p.s.a. Natomiast zgodnie z art. 56 p.p.s.a., w razie wniesienia skargi do sądu po wszczęciu postępowania administracyjnego w celu zmiany, uchylenia, stwierdzenia nieważności aktu lub wznowienia postępowania, postępowanie sądowe podlega zawieszeniu. W tym kontekście Sąd zaakcentował, że postępowanie administracyjne wznowieniowe wszczęte zostało w dniu 6 grudnia 2012 r. (wpływ wniosku do organu), natomiast skarga wniesiona została w dniu 7 grudnia 2012 r. (wpływ skargi do organu potwierdzony prezentatą biura podawczego organu).
Po otrzymaniu ww. orzeczenia WSA w Warszawie, Prezes NFZ postanowieniem z [...] kwietnia 2013 r. nr [...] podjął postępowanie administracyjne zawieszone postanowieniem z [...] lutego 2013 r. nr [...].
Skarżący wniósł wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej wydaniem postanowienia z [...] kwietnia 2013 r.
W dniu [...] czerwca 2013 r. postanowieniem nr [...] Prezes NFZ wznowił postępowanie administracyjne zawieszone jego postanowieniem z [...] lutego 2013 r. nr [...], uznając, iż skarżący złożył w ustawowym terminie podanie o wznowienie postępowania.
Pismem z dnia 17 lipca 2013 r. Prezes NFZ zwrócił się do ubezpieczonego o przesłanie oryginałów zaświadczeń Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] potwierdzających przychody ubezpieczonego. Skarżący przy piśmie z 6 sierpnia 2013 r. nadesłał żądane dokumenty, tj. oryginały zaświadczeń potwierdzających jego przychody z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej za lata 2003-2011 r., których kopie załączył do pisma z 7 marca 2013 r.
Postanowieniem z [...] października 2013 r. nr [...] Prezes NFZ wszczął postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności jego postanowienia z [...] czerwca 2013 r. nr [...], a postanowieniem z [...] listopada 2013 r. nr [...] Prezes NFZ stwierdził nieważność swojego postanowienia z [...] czerwca 2013 r. nr [...]. U podstaw tych rozstrzygnięć legło ustalenie organu, iż w sprawie doszło do wydania dwóch postanowień (z [...] kwietnia 2013 r. nr [...] oraz z [...] czerwca 2013 r. nr [...]) w oparciu o art. 97 § 2 k.p.a., zgodnie z którym, gdy ustąpiły przyczyny uzasadniające zawieszenie postępowania, organ administracji publicznej podejmuje postępowanie z urzędu lub na żądanie strony.
Po rozpoznaniu zażalenia skarżącego na postanowienie Dyrektora [...]OW NFZ z 1[...] grudnia 2012 r. nr [...] odmawiające wznowienia postępowania, Prezes NFZ postanowieniem z [...] czerwca 2014 r. nr [...] uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie, stwierdzając iż Dyrektor [...]OW NFZ nie był organem właściwym w przedmiocie wznowienia postępowania, ponieważ organem, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji (tj. decyzję z [...] października 2012 r. nr [...]) był Prezes NFZ. Zatem został naruszony art. 150 k.p.a. stanowiący, że organem administracji publicznej właściwym w sprawach wymienionych w art. 149 k.p.a., jest organ, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji. Jednocześnie postanowieniem z [...] czerwca 2014 r. nr [...] Prezes NFZ wznowił postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia obowiązku objęcia skarżącego ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej, zakończone ostateczną decyzją tego organu z [...] października 2012 r. nr [...]. W uzasadnieniu ww. postanowienia z [...] czerwca 2014 r. nr [...] organ podniósł, iż dokumenty nadesłane przez skarżącego przy pismach z 7 marca 2013 r. i 6 sierpnia 2013 r. stanowią nowe dowody w sprawie, które nie były znane organowi w dniu wydania decyzji z [...] października 2012 r. nr [...], a które mogły mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy.
Po przeprowadzeniu postępowania wznowieniowego, Prezes NFZ decyzją z [...] września 2014 r. nr [...] uchylił w całości swoją decyzję z [...] października 2012 r. nr [...] oraz stwierdził, że ubezpieczony podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w okresie od 1 stycznia 1999 r. do 31 grudnia 2002 r. oraz od 1 grudnia 2004 r. do 3 grudnia 2004 r. Ubezpieczony nie zaskarżył ww. rozstrzygnięcia.
Postanowieniem z dnia 30 marca 2015 r., sygn. akt. VI SA/Wa 158/15 WSA w Warszawie umorzył postępowanie w przedmiocie podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu skarżącego. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd wskazał, że wobec uchylenia zaskarżonej decyzji z [...] października 2012 r. nr [...] oraz stwierdzenia obowiązku podlegania przez skarżącego ubezpieczeniu zdrowotnemu w okresie 1 stycznia 1999 r. do 31 grudnia 2002 r. oraz od 1 grudnia 2004 r. do 3 grudnia 2004 r. (decyzją Prezesa NFZ z [...] września 2014 r. nr [...]) przestał istnieć przedmiot zaskarżenia, skoro zaskarżona decyzja została wyeliminowana z obrotu prawnego.
W dniu 7 lutego 2015 r. (data stempla pocztowego) skarżący wniósł o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną Prezesa NFZ z [...] września 2014 r. "w związku z ujawnieniem nowych dowodów, w tym dokumentów wydanych przez Prokuraturę Rejonową w [...] oraz Komendę Powiatową Policji w [...] – nieuwzględnionych w dotychczasowych rozstrzygnięciach". Do ww. wniosku załączył kserokopie następujących dokumentów:
- postanowienia Prokuratury Rejonowej w [...] z [...] maja 2003 r. w przedmiocie dowodów rzeczowych w sprawie prowadzonej przeciwko skarżącemu podejrzanemu o przestępstwo z art. 284 § 2 Kodeksu karnego w zw. z art. 12 Kodeksu karnego,
- postanowienia Komendy Powiatowej Policji w [...] z [...] października 2003 r. w przedmiocie dowodów rzeczowych w sprawie prowadzonej przeciwko skarżącemu podejrzanemu o przestępstwo z art. 284 § 2 Kodeksu karnego,
- pokwitowania z 6 listopada 2003 r. odbioru przez skarżącego z Komendy Powiatowej Policji w [...] zatrzymanej dokumentacji księgowej za lata 1999-2001 dotyczącej firmy "[...]’,
- pisma Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] z 2 czerwca 1995 r. informującego o wyłączeniu skarżącego z ubezpieczenia społecznego od 1 grudnia 1994 r. na czas nieokreślony,
- pisma ZUS z 2 lutego 2015 r. dotyczącego okresów prowadzenia działalności gospodarczej zaliczonych do emerytury oraz dokonywanych potrąceń ze świadczenia skarżącego,
- wpłat na rzecz ZUS należności z tytułu składek za okres od listopada 1999 r. do marca 2000 r.
Rozpoznając przedmiotowy wniosek organ postanowieniem z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] odmówił wznowienia postępowania, wskazując, iż dokumenty dołączone do wniosku odnoszą się do okoliczności znanych skarżącemu przed wydaniem decyzji z [...] września 2014 r. nr [...]. Skarżący bowiem już we wcześniejszych pismach informował o zaprzestaniu prowadzenia działalności od 10 lat z powodu włamań i zaboru mienia z placu budowy, przedkładając korespondencję prowadzoną z Prokuraturą Rejonową i Sądem Rejonowym w [...].
Skarżący wystąpił do organu o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ww. postanowieniem z [...] grudnia 2015 r., załączając kopie następujących protokołów z 11 kwietnia 2013 r.: przeszukania pomieszczeń mieszkalnych i garażowych oraz tymczasowego zajęcia mienia ruchomego.
Prezes NFZ postanowieniem z [...] maja 2016 r. nr [...] utrzymał w mocy swoje postanowienie z [...] grudnia 2015 r., podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego.
Postanowienie organu z [...] maja 2016 r. skarżący uczynił przedmiotem skargi do WSA w warszawie.
WSA w Warszawie wyrokiem z dnia 18 października 2016 r., sygn. akt VI SA/Wa 1419/16 uchylił zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu ww. orzeczenia Sąd wskazał na naruszenie art. 24 § 1 pkt 5 w zw. z art. 127 § 3 k.p.a., albowiem zarówno postanowienie z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną z dnia [...] września 2014 r. nr [...], jak również postanowienie wydane na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] zostały podpisane przez K. F. - osobę upoważnioną do działania w imieniu Prezesa NFZ. Sąd podkreślił, iż tylko Prezes NFZ, jako piastun funkcji organu, nie podlega wyłączeniu przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Nie dotyczy to jednak pracownika organu, upoważnionego do działania w imieniu Prezesa NFZ, gdyż nie może być uznany za osobę piastującą funkcję, która przy ponownym rozpatrzeniu sprawy w trybie art. 127 § 3 k.p.a. nie podlegałaby wyłączeniu na podstawie art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. Dlatego rozpoznając raz jeszcze wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, Prezes NFZ winien uwzględnić poczynione przez Sąd wskazania, biorąc pod uwagę, że K. F. na tym etapie postępowania podlega wyłączeniu od udziału w sprawie.
Po ponownym rozpoznaniu wniosku ubezpieczonego o ponowne rozpatrzenie sprawy, Prezes NFZ postanowieniem z [...] kwietnia 2017 r. nr [...] utrzymał w mocy postanowienie z [...] grudnia 2015 r nr [...] odmawiające wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją organu z [...] września 2014 r. nr [...]. Postanowienie z [...] kwietnia 2017 r. zostało podpisane przez Naczelnika Wydziału Uprawnień Świadczeniobiorców Departamentu Spraw Świadczeniobiorców NFZ A. M. - osobę upoważnioną do działania w imieniu Prezesa NFZ.
Na powyższe postanowienie ubezpieczony wniósł skargę do WSA w Warszawie, zarzucając organowi:
- nieuwzględnienie trzech orzeczeń: Naczelnego Sadu Administracyjnego (dalej: "NSA") z 23 marca 2010 r., sygn. akt II GSK 519/09, Sądu Najwyższego z dnia 23 marca 2006 r., sygn. akt I UK 220/05 oraz NSA z 25 października 2006 r., sygn. akt II GSK 179/06,
- danych zawartych w dokumentach wydanych przez ZUS i Urząd Skarbowy w [...], dotyczących prowadzenia działalności gospodarczej;
- faktu zabrania mu przez Policję dokumentacji, w tym dowodów dotyczących tej sprawy (pomimo wielu próśb kierowanych do Sądów i Prokuratury dokumentów tych skarżącemu nie zwrócono, a nawet nie udostępniono do wglądu - z wyjątkiem dokumentacji księgowej dotyczącej Urzędu Skarbowego za lata: 1999, 2000, 2001).
Skarżący podkreślił też, że kluczowy dla sprawy jest wyrok NSA o sygn. akt II GSK 179/06, z którego wynika, że strona która z rozstrzygnięcia odnosi korzyści (NFZ - obciążenie emerytury skarżącego) jest zobowiązana do przedstawienia dowodów na prowadzenie przez ubezpieczonego działalności gospodarczej w spornym okresie. W konkluzji skarżący wniósł o wydanie wyroku uwzględniającego jego skargę.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
WSA w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną z zastrzeżeniem art. 57a (art. 134 § p.p.s.a.).
Stosownie do art. 145 § 1 p.p.s.a. Sąd uwzględnia skargę tylko wówczas, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (pkt 1a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (pkt 1b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1c), a także wówczas, gdy stwierdza nieważność decyzji (postanowienia) z przyczyn określonych w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach bądź z tych przyczyn stwierdza wydanie decyzji (postanowienia) z naruszeniem prawa (pkt 2 – 3).
Podkreślenia wymaga również, że stosownie do powołanych wyżej przepisów Sąd nie bada zaskarżonego postanowienia pod względem jego celowości czy słuszności.
Rozpoznając skargę w świetle powyższych kryteriów Sąd uznał, iż nie zasługuje ona na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie i postanowienie utrzymane nim w mocy nie naruszają prawa w sposób uzasadniający ich uchylenie.
Zaskarżone postanowienie wydane zostało w związku z żądaniem skarżącego wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Prezesa NFZ z [...] września 2014 r. nr [...] uchylającą w całości decyzję tego organu z [...] października 2012 r. nr [...] oraz ustalającą, że ubezpieczony podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w okresie od 1 stycznia 1999 r. do 31 grudnia 2002 r. oraz od 1 grudnia 2004 r. do 3 grudnia 2004 r. Żądanie wznowienia postępowania zostało oparte na przesłance ujawnienia nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi, który wydał decyzję (art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.).
W przypadku złożenia podania o wznowienie przez stronę organ wszczyna postępowanie wstępne, w którym bada wyłącznie, czy we wniosku o wznowienie powołano ustawowe przesłanki wznowienia, enumeratywnie wymienione w art. 145 § 1, art. 145a i art. 145b k.p.a. oraz czy podanie o wznowienie zostało wniesione z zachowaniem terminów przewidzianych w art. 148 k.p.a. Brak pozytywnych ustaleń w powyższym zakresie obliguje organ do wydania postanowienia o odmowie wznowienia postępowania w trybie art. 149 § 3 k.p.a.
Zgodnie z art. 148 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania (§ 1). Termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji (§ 2).
Podkreślić należy, iż nowe okoliczność lub dowody, wskazane w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., mają przedstawiać stan faktyczny, który istniał w chwili wydania decyzji ostatecznej, lecz nie był znany organowi z niezależnych od organu przyczyn, a który ma wpływ na status prawny strony, tj. zakres jej praw i obowiązków, a w konsekwencji na treść merytorycznego rozstrzygnięcia.
W przedmiotowej sprawie dokumenty załączone do podania o wznowienie postępowania obejmują okoliczności, które były skarżącemu dobrze znane od początku wszczęcia postępowania w sprawie objęcia go obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego (tj. od czerwca 2011 r.). Ubezpieczony we wcześniejszych pismach informował organ już, że od 10 lat nie prowadzi żadnej działalności gospodarczej z powodu licznych włamań i zaboru mienia z placu budowy, jak również przedkładał kserokopię korespondencji prowadzonej z Prokuraturą Rejonową oraz Sądem Rejonowym w [...] w tej sprawie. Także załączone do podania o wznowienie postępowania kserokopie pism ZUS i dowodów wpłat składek na rzecz ZUS nie dotyczą okoliczności nieznanych skarżącemu w chwili wydania decyzji z [...] września 2014 r. nr [...].
Z dokumentacji zgromadzonej w aktach administracyjnych sprawy, w oparciu o którą została wydana decyzja z [...] września 2014 r. nr [...], wynika, iż ubezpieczony figurował w ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez Prezydenta Miasta [...] pod numerem [...], w okresie od 26 marca 1993 r. do 9 sierpnia 2011 r., ze wskazaniem daty rozpoczęcia wykonywania pozarolniczej działalności na dzień 10 kwietnia 1993 r. Decyzją organu ewidencyjnego z dnia [...] maja 2011 r., ww. wpis o numerze [...] został wykreślony z urzędu, na podstawie art. 8 ustawy z dnia 14 listopada 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo działalności gospodarczej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2003 r. Nr 217, poz. 2125), który nałożył na przedsiębiorców obowiązek uzupełnienia do dnia 31 grudnia 2004 r. wpisów do ewidencji działalności gospodarczej o numer ewidencyjny PESEL oraz określenie przedmiotu wykonywanej działalności zgodnie z Polską Klasyfikacją Działalności. Z uzasadnienia ww. decyzji Prezydenta Miasta [...] wynika, że przyczyną wykreślenia wpisu z ewidencji było niewywiązanie się skarżącego z powyższych obowiązków, jak również brak złożenia jakichkolwiek wyjaśnień w związku z wszczęciem postępowania administracyjnego w tejże sprawie.
Ubezpieczony nie dokonywał zawieszenia powyższej działalności gospodarczej na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej. Zaakcentować w tym miejscu należy, że zawieszenie prowadzenia działalności gospodarczej do dnia 20 września 2008 r., tj. do dnia wejścia w życie ustawy z dnia 10 lipca 2008 r. o zmianie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 141, poz. 888) było stanem faktycznym, a nie prawnym, bowiem takiego stanu nie przewidywały ani przepisy ustawy Prawo działalności gospodarczej ani przepisy ustawy o swobodzie działalności gospodarczej ani też przepisy ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2010 r. Nr 51, poz. 307 ze zm.).
Jednocześnie zaświadczeniami wydanymi przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] (załączonymi w oryginałach do pisma z 6 sierpnia 2017 r.) skarżący wykazał, iż w latach: 2003, 2005 – 2011 nie osiągał przychodów z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Natomiast wykazał przychód z tego tytułu w roku 2004. W świetle tych dokumentów organ (decyzją z [...] września 2014 r. nr [...]) ustalił podleganie skarżącego obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego w okresie od 1 stycznia 1999 r. do 31 grudnia 2002 r. oraz od 1 grudnia 2004 r. do 3 grudnia 2004 r.
Argumentacja skargi dotycząca pominięcia przez organ faktu zaboru skarżącemu dokumentacji przez Policję, danych zawartych w pismach ZUS i Urzędu Skarbowego w [...], a także orzeczeń NSA i Sądu Najwyższego, nie zasługuje na uwzględnienie. W szczególności orzeczenia dotyczące innych osób, zapadłe przed wydaniem decyzji z [...] września 2014 r. nr [...] nie mogą stanowić podstawy wznowienia postępowania. W wyroku z 23 marca 2010 r., sygn. akt II GSK 519/09 (orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są na stronie internetowej NSA: orzeczenia.nsa.gov.pl) NSA oddalił skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie z 10 marca 2009 r., sygn. akt VII SA/Wa 2015/08, który wskazał, że określenie przez samego przedsiębiorcę we wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej daty podjęcia tej działalności oznacza istnienie domniemania faktycznego, że z tą datą działalność gospodarcza została podjęta i była prowadzona aż do czasu jej wykreślenia z ewidencji. Domniemanie faktyczne ma znaczenie dowodowe i może być obalone. W takiej sytuacji ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która wywodzi z niego skutki prawne. Zatem to na ubezpieczonym spoczywa ciężar obalenia tego domniemania poprzez wykazanie, iż w spornym okresie nie prowadził działalności gospodarczej, a na organie administracji - obowiązek przeprowadzenia dowodu z twierdzeń i pism składanych przez ubezpieczonego oraz całościowa ocena wiarygodności i mocy dowodowej materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie. Podobny pogląd został wyrażony w wyroku NSA z 25 października 2006 r., sygn. akt II GSK 179/06. Z ww. orzeczenia nie sposób wywieść – jak to uczynił skarżący - iż to strona, która z rozstrzygnięcia odnosi korzyści (według skarżącego – jest nią NFZ) ma obowiązek przedstawienia dowodów na prowadzenie przez ubezpieczonego działalności gospodarczej w spornym okresie. Natomiast w wyroku z 23 marca 2006 r., sygn. akt I UK 220/05, Sąd Najwyższy stwierdził, że z określeniem przez samego przedsiębiorcę we wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej daty podjęcia tej działalności wiąże się co najmniej domniemanie faktyczne (art. 231 Kodeksu postępowania cywilnego), iż działalność gospodarcza została podjęta w tej właśnie dacie.
Co więcej, w orzecznictwie sądów administracyjnych istnieje utrwalony pogląd, że nawet nowa wykładnia prawa, dokonana w orzecznictwie Sądu Najwyższego lub sądów administracyjnych albo w praktyce organów administracji publicznej, nie stanowi przesłanki do wznowienia postępowania (vide wyrok NSA z 7 maja 1997 r., SA/Sz 275/96, LEX nr 30780)
Biorąc powyższe pod uwagę, organ prawidłowo uznał, iż w przedmiotowej sprawie nie została wypełniona dyspozycja art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Zatem zaskarżone postanowienie i utrzymane nim w mocy postanowienie z [...] grudnia 2015 r nr [...] odpowiadają prawu.
Z tych względów WSA w Warszawie, na podstawie art. 152 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym w oparciu o przepis art. 119 pkt 3 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło