VI SA/Wa 149/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek Sędziowie: Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Asesor WSA Maciej Borychowski (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 lipca 2025 r. sprawy ze skargi H. S. na postanowienie Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] grudnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania oddala skargę Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2024 r. nr [...] (dalej: "zaskarżone postanowienie") Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej: "Organ odwoławczy", "Prezes NFZ"), utrzymał w mocy postanowienie Prezesa NFZ z dnia [...] sierpnia 2024 r. nr [...]odmawiające wznowienia na żądanie H. S. (dalej: "Skarżący", "Zainteresowany") postępowania w sprawie zakończonej decyzją Prezesa NFZ z dnia [...] kwietnia 2022 r. nr [...]w przedmiocie ustalenia okresu podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego. Zaskarżone postanowienie zostało wydane na podstawie art. 102 ust. 5 pkt 24 w związku z art. 109 ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 146, z poźn. zm., dalej "ustawa o świadczeniach") oraz art. 138 § 1 pkt 1 i art. 127 § 3 w zw. z art. 144 i art. 149 § 3 i 4 oraz art. 148 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej: "k.p.a."). Zaskarżone postanowienie zostało wydane w ustalonym stanie faktycznym i prawnym. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2022 r. nr [...] Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia (z upoważnienia którego działał Zastępca Dyrektora ds. Świadczeniobiorców i Służb Mundurowych [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ) ustalił obowiązek podlegania przez Zainteresowanego obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w formie indywidualnej w okresie: od dnia [...] stycznia 1999 r. do dnia [...] czerwca 2013 r., od dnia [...] lutego 2014 r. do dnia [...] czerwca 2014 r., od dnia [...] marca 2017 r. do dnia [...] grudnia 2018 r. oraz od dnia [...] stycznia 2020 r. do dnia [...] stycznia 2022 r., a także w charakterze wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością "[...]" Sp. z o.o. w likwidacji (poprzednio "[...]" Sp. z o.o.) w okresie od dnia [...] lutego 2013 r. do dnia [...] grudnia 2016 r. oraz od dnia [...] stycznia 2019 r. do nadal. Na ww. rozstrzygniecie Zainteresowany wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (dalej również: "WSA") w Warszawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 20 stycznia 2023 r., sygn. akt VI SA/Wa 1312/22 oddalił skargę złożoną przez Zainteresowanego na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia nr [...] z dnia [...] kwietnia 2022 r. Następnie WSA w Warszawie postanowieniem z dnia [...] października 2023 r., sygn. akt VI SA/Wa 1312/22 odrzucił skargę kasacyjną, złożoną przez Zainteresowanego od ww. wyroku. W dniu [...] sierpnia 2024 r. do [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej: "Organ I instancji"), zgodnie z właściwością został przekazany wniosek Zainteresowanego o wznowienie postępowania. Jako podstawa żądania wskazane zostały następujące podstawy: dowody na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe; strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu na żadnym jego etapie; wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję; decyzja została wydana bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska w sprawie od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (tj. art. 145 § 1 pkt 1, 4, 5 i 6 k.p.a.). Zainteresowany podniósł, że Organ I instancji pominął postanowienie sądu o postawieniu spółki w stan likwidacji i rozwiązaniu spółki w listopadzie 2018 r., wskazując, że spółka została ujęta w rejestrze spółek pod pozycją likwidacji w KRS oraz, że spółka nie wznawiała działalności w latach 2017-2022. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2024 r. nr [...]Prezes NFZ odmówił wznowienia na żądanie Skarżącego postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Prezesa NFZ nr [...]z dnia [...] kwietnia 2022 r. w przedmiocie ustalenia okresu podlegania przez Skarżącego obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego. Skarżący od ww. postanowienia wniósł w dniu [...] września 2024 r. wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Pismem z dnia [...] września 2024 r. Skarżący przekazał informacje uzupełniające do złożonego w dniu [...] września 2024 r. wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Następnie, pismem z dnia [...] września 2024 r. Skarżący ponownie przekazał uzupełnienie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, przedkładając przygotowany przez siebie "schemat faktycznych zdarzeń prawnych dotyczących jednoosobowej spółki z o.o. realizowanych w latach 2017-2019". W dniu [...] grudnia 2024 r. Prezes NFZ wydał zaskarżone postanowienie i utrzymał w mocy postanowienie nr [...]Prezesa NFZ z dnia [...] sierpnia 2024 r., odmawiające wznowienia na żądanie Skarżącego postępowania w sprawie zakończonej decyzją Prezesa NFZ nr [...]z dnia [...] kwietnia 2022 r. w przedmiocie ustalenia okresu podlegania Skarżącego obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Prezes NFZ wskazał, że w myśl art. 148 § 2 k.p.a. termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. (strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, czyli przyczyna na którą m.in. wskazuje w niniejszym postępowaniu Skarżący), biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Zdaniem Prezesa NFZ podkreślenia wymaga fakt, iż zasadą jest, że strona wnosi podanie w terminie 1 miesiąca od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania. Organ odwoławczy stwierdził, że organ administracji obowiązany jest z urzędu badać zachowanie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, bowiem wszczęcie postępowania wznowieniowego na wniosek Skarżącego, mimo uchybienia terminu, stanowi rażące naruszenie prawa, godzi bowiem w zasadę trwałości decyzji administracyjnych. Prezes NFZ wskazał, że decyzja, której dotyczy wniosek o wznowienie postępowania została przez Skarżącego odebrana w dniu [...] kwietnia 2022 r. Następnie w dniu 20 stycznia 2023 r. zapadł w sprawie wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1312/22, w którym sąd w całości podzielił stanowisko Prezesa NFZ, a skarga kasacyjna złożona od ww. wyroku została odrzucona postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 października 2023 r. Organ odwoławczy zauważył przy tym, że wniosek o wznowienie postępowania został przez Skarżącego złożony w dniu 5 sierpnia 2024 r. Prezes NFZ analizując przedstawione przez Skarżącego okoliczności stanowiące jego zdaniem podstawy do wznowienia postępowania zauważył, iż są one polemiką z treścią decyzji Prezesa NFZ w zakresie prowadzenia przez Skarżącego pozarolniczej działalności gospodarczej jako wspólnik jednoosobowej spółki z o.o. Organ odwoławczy nie mógł zatem uznać, iż Skarżący składając po ponad dwóch latach od daty odebrania decyzji (czy też niemalże rok po uprawomocnieniu się wyroku sądu) wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną zachował kodeksowy wymóg określony w art. 148 § 1 i 2 k.p.a. (dochowanie terminu na złożenie wniosku), co według Organu odwoławczego uzasadnia wyrażone przez Prezesa NFZ stanowisko w postanowieniu nr [...]z dnia [...] sierpnia 2024 r. w zakresie odmowy wznowienia postępowania. Ponadto Prezes NFZ stwierdził, że w zakresie podnoszonych przez Skarżącego argumentów dotyczących braku udziału w prowadzonym postępowaniu, przepisy k.p.a. stanowią jasno, iż wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 następuje tylko na żądanie strony, a termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z ww. przyczyny biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Organ odwoławczy nadmienił, że Skarżący o decyzji dowiedział się w dniu jej odbioru tj. dnia [...] kwietnia 2022 r., zatem Prezes NFZ przyjął, że termin na złożenie wniosku o wznowienie postępowania opartego o art. 145 § 1 pkt 4 upłynął dla Skarżącego z dniem 14 maja 2022 r. Organ odwoławczy biorąc pod uwagę wszystkie powyższe okoliczności wskazał, iż Skarżący nie zachował kodeksowego wymogu określonego w art. 148 § 1 i 2 k.p.a. (dochowanie terminu do złożenia wniosku), co zdaniem Prezesa NFZ uzasadnia odmowę wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 1, 4, 5 i 6 k.p.a. Ponadto Organ odwoławczy uznał, że w niniejszej sprawie ciężar dowodu dochowania terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a. spoczywa na stronie, która domaga się wznowienia postępowania w sprawie, tj. na Skarżącym. Biorąc powyższe pod uwagę, w ocenie Prezesa NFZ brak jest podstaw prawnych do uchylenia postanowienia Prezesa NFZ nr [...]z dnia [...] sierpnia 2024 r. odmawiającego wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją Prezesa NFZ nr [...]z dnia [...] kwietnia 2022 r. Pismem z dnia [...] stycznia 2025 r. Skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na zaskarżone postanowienie. Niezależnie jednak od przedmiotu zaskarżenia, tj. postanowienia Prezesa NFZ z dnia [...] grudnia 2024 r., w treści złożonej skargi Skarżący odniósł wszystkie zarzuty w niej zawarte do treści decyzji z dnia [...] kwietnia 2022 r. nr [...]wydanej przez Prezesa NFZ z upoważnienia którego działał Zastępca Dyrektora ds. Świadczeniobiorców i Służb Mundurowych Organu I instancji, nie zaś do postępowania w sprawie o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną, w treści skargi Skarżący zaznaczył bowiem: "zaskarżam rozstrzygniecie Prezesa [...] Oddziału Narodowego Funduszu Zdrowia w wydanej decyzji nr [...]z dnia [...] kwietnia 2022 r. w przedmiocie błędnego bo niezgodnego z prawem ustalenia okresu obowiązkowego podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu dla skarżącego. Ustalając ten okres kilkakrotnie naruszono prawo" – pkt I. oraz "Decyzja została wydana w wyniku przestępstwa. Tam gdzie powinny być podane okoliczności faktyczne jest fałsz, gdzie norma prawna tam jej brak" – pkt II. Skarżący zakwestionował w skardze okres podlegania przez niego obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu jako wspólnik jednoosobowej spółki z o.o. "[...]" sp. z o.o. w likwidacji (aktualnie: "[...]" sp. z o.o.), nie zgadzając się w szczególności z twierdzeniem Prezesa NFZ, iż okres zawieszenia prowadzenia ww. spółki rozpoczęty w dniu 1 stycznia 2017 r. zakończył się 1 stycznia 2019 r. Wobec czego, według Skarżącego, winien on podlegać obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia działalności w charakterze wspólnika ww. spółki od dnia następnego po okresie zawieszenia działalności tj. od dnia 2 stycznia 2019 r. We wniesionej skardze Skarżący podniósł, iż ww. data jest fałszywa, a posłużenie się nią przez Prezesa NFZ jest zdaniem Skarżącego przestępstwem. We wniesionej skardze Skarżący przedstawił również szereg zastrzeżeń w zakresie przyjęcia przez Prezesa NFZ daty 2 stycznia 2019 r. jako daty wznowienia prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w formie jednoosobowej spółki z o.o. Ponadto Skarżący podniósł, że w przedmiotowej sprawie zaistniały okoliczności będące ustawowymi przesłankami do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 k.p.a. Skarżący podkreślił przy tym, że w niniejszej sprawie dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne okazały się fałszywe, decyzja została wydana w wyniku przestępstwa oraz że Skarżący bez własnej winy nie brał udziału w toczącym się postępowaniu. W petitum skargi Skarżący na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, pkt 2 i 3 oraz § 3 p.p.s.a. wniósł o uwzględnienie skargi i uchylenie decyzji. W odpowiedzi na skargę Prezes NFZ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Pismami z dnia: [...] lutego 2025 r., [...] lutego 2025 r., [...] lutego 2025 r., [...] lutego 2025 r., [...] lutego 2025 r., [...] lutego 2025 r., [...] lutego 2025 r., [...] marca 2025 r., [...] marca 2024 r., [...] marca 2025 r., [...] marca 2025 r., [...] kwietnia 2025 r., [...] maja 2025 r., [...] maja 2025 r., [...] czerwca 2025 r. i [...] czerwca 2025 r. Skarżący uzupełnił swoje stanowisko w sprawie, skupiając się zasadniczo na nieprawidłowościach przy wydaniu przez Prezesa NFZ decyzji z dnia [...] kwietnia 2022 r., w szczególności wydania przedmiotowej decyzji w oparciu o fałszywe dowody oraz w wyniku przestępstwa. Nadto Skarżący podniósł, że zaskarżone postanowienie zostało wydane bez podstawy prawnej i uzasadnienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na mocy art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm., dalej: "P.p.s.a."), uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). Stosownie natomiast do art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując kontroli zaskarżonego aktu w oparciu o wskazane kryteria Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu. Przedmiotem kontroli Sądu w tej sprawie było postanowienie Prezesa NFZ z dnia [...] grudnia 2024 r., utrzymujące w mocy postanowienie Organu I instancji z dnia [...] sierpnia 2024 r. odmawiającego wznowienia na żądanie Skarżącego postępowania w sprawie zakończonej decyzją Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia nr [...]z dnia [...] kwietnia 2022 r. w przedmiocie ustalenia okresu podlegania H. S. obowiązkowi ubezpieczenie zdrowotnego. Na wstępie Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 171 P.p.s.a., wyrok prawomocny ma powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku ze skargą stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 18 października 2018 r., sygn. akt IV CSK 305/17, OSNC-ZD 2019, nr 4, poz. 57, wskazał, że "wyrok sądu administracyjnego oddalający skargę korzysta z powagi rzeczy osądzonej w zakresie ustalenia, że decyzja administracyjna podlegająca kontroli sądowoadministracyjnej jest zgodna z prawem (art. 171 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o po-stępowaniu przed sądami administracyjnymi, tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm.)". Z kolei Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 maja 2011 r., sygn. akt I FSK 440/11 wskazał, że "przepis art. 171 p.p.s.a. statuuje zasadę powagi rzeczy osądzonej, którą należy rozumieć jako moc prawną orzeczenia co do istoty sprawy, wydanego w postępowaniu jurysdykcyjnym, wykluczającą ponowne rozstrzyganie tej samej sprawy". Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy Sąd wskazuje, że Skarżący nie może nie jako przy okazji wniesienia skargi na postanowienie Prezesa NFZ, którego treść sprowadza się do odmowy wznowienia postępowania administracyjnego, kwestionować prawidłowości decyzji Prezesa NFZ z dnia [...] kwietnia 2022 r. nr [...]. Jak bowiem wynika z ustalonego stanu faktycznego, który w tym zakresie nie jest sporny, ww. decyzja ma walor prawomocności i korzysta z powagi rzeczy osądzonej. Przedmiotowa decyzja poddana została sądowej kontroli, w wyniku której tut. Sąd wyrokiem z dnia 20 stycznia 2023 r., sygn. akt VI SA/Wa 1312/22 oddalił skargę złożoną przez Zainteresowanego na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia nr [...]z dnia [...] kwietnia 2022 r. Następnie WSA w Warszawie postanowieniem z dnia 26 października 2023 r., sygn. akt VI SA/Wa 1312/22 odrzucił skargę kasacyjną, złożoną przez Zainteresowanego od ww. wyroku. W pierwszej kolejności podkreślić należy, że wznowienie postępowania jest nadzwyczajnym środkiem weryfikacji decyzji administracyjnych. Ta instytucja procesowa stwarza prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, w sytuacji gdy postępowanie, w którym zapadło weryfikowane rozstrzygnięcie, było dotknięte jedną z kwalifikowanych wad procesowych wymienionych w art. 145 § 1 k.p.a., art. 145a § 1 k.p.a. i art. 145b § 1 k.p.a. Tryb ten stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji ostatecznych wyrażonej w art. 16 k.p.a. i z tego powodu, może być stosowany tylko w przypadkach ściśle określonych w ustawie i po spełnieniu opisanych tam warunków (por. wyrok WSA w Warszawie z 8 sierpnia 2012 r., VII SA/Wa 198/12). Zaznaczyć również trzeba, że we wstępnej fazie regulującej stwierdzenie dopuszczalności wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną organ bada wyłącznie, czy wniosek o wznowienie opiera się na którejś z ustawowych przesłanek z art. 145 lub art. 145a k.p.a., czy w świetle twierdzeń w nim zawartych został on złożony przez podmiot uznający się za stronę postępowania i czy został zachowany termin z art. 148 k.p.a. Dopiero spełnienie tego wymogu skutkuje wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania, które w kolejnej - drugiej fazie - stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 1 i 2 k.p.a.). Wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania oznacza więc, że organ zmierza do merytorycznego rozpoznania sprawy, która może zakończyć się wyłącznie jednym z rozstrzygnięć przewidzianych w art. 151 § 1 i 2 k.p.a. (zob. wyrok WSA w Gdańsku z 16 maja 2018 r., sygn. II SA/Gd 51/18), to jest uchyleniem lub odmową uchylenia decyzji dotychczasowej. Jeżeli natomiast z podania wynika, że żądający wznowienia nie powołał żadnej z podstaw określonych w art. 145 § 1 k.p.a., 145 a k.p.a. lub art. 145b k.p.a., czy uchybił terminowi do złożenia żądania (art. 148 § 1 i 2 k.p.a.), organ postanowieniem odmawia wznowienia postępowania (art. 149 § 3 k.p.a.). Z akt sprawy wynika, że pismem z dnia [...] sierpnia 2024 r. Skarżący w Centrali NFZ złożył wniosek o wznowienie postępowania. Jako podstawy wznowieniowe wskazał, że: dowody na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe; strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu na żadnym jego etapie; wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję; decyzja została wydana bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska w sprawie od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (tj. art. 145 § 1 pkt 1, 4, 5 i 6 k.p.a.). Ponadto, po wniesieniu skargi do tut. Sądu Skarżący konsekwentnie podnosił, iż decyzja została wydana w wyniku popełnianego przestępstwa. Wyjaśnić zatem należy, że co do wymienionej przesłanki fałszywych dowodów oraz wydania decyzji w wyniku przestępstwa jednolicie przyjmuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, że - co do zasady - wznowienie postępowania możliwe jest dopiero po stwierdzeniu orzeczeniem sądu sfałszowania dowodu lub popełnienia przestępstwa. Strona, która domaga się wznowienia postępowania na tych podstawach musi zatem przedstawić organowi dowód w postaci orzeczenia sądowego stwierdzającego te okoliczności (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 czerwca 2000 r., sygn. akt I SA 1123/99). Przed wydaniem takiego orzeczenia wznowienie jest możliwe tylko wówczas: gdy sfałszowanie dowodu lub popełnienie przestępstwa jest oczywiste i jednocześnie wznowienie jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego (art. 145 § 2 k.p.a.), a także gdy postępowanie przed sądem lub innym organem nie może być wszczęte na skutek upływu czasu lub z innych przyczyn wynikających z przepisów prawa np. przedawnienie ścigania i orzekania, amnestia, abolicja czy ograniczenia wynikające z immunitetu (art. 145 § 3 k.p.a.). W wyroku z 16 października 2024 r. (sygn. II OSK 2835/21) NSA wskazał, że warunkiem skutecznego żądania wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. jest przedłożenie przez stronę dowodu w postaci orzeczenia sądowego lub innego właściwego organu stwierdzającego fałszerstwo dowodu. Dzieje się tak, gdyż konstrukcja prawna przesłanek wznowienia z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. jest w znacznej części identyczna. Przestępstwo co do zasady powinno być stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu i w tym zakresie jest to wymóg analogiczny jak w przypadku stwierdzenia fałszu dowodu (dokumentu). Zatem strona, która domaga się wznowienia postępowania na tej podstawie, że dowód okazał się fałszywy lub że decyzję wydano w wyniku przestępstwa, musi przedłożyć organowi dowód w postaci orzeczenia sądowego stwierdzającego tę okoliczność. Nie może być kwestionowane, że w niniejszej sprawie takich prawomocnych orzeczeń Skarżący nie przedłożył. Skarżący nie wykazał również, że w sprawie mogą mieć zastosowanie regulacje z art. 145 § 2 i 3 k.p.a., tj. oczywistość sfałszowania dowodu lub popełnienia przestępstwa lub brak możliwości wszczęcia postępowania przed sądem lub innym organem na skutek upływu czasu lub z innych przyczyn określonych w przepisach prawa. Skarżący, co należy zaakcentować, swoich twierdzeń w tym zakresie nie poparł żadnymi dowodami lub argumentami, które dałyby podstawę wznowienia postępowania. Zgodzić należy się z Prezesem NFZ, że argumentacja Skarżącego stanowi w istocie polemikę ze zgromadzonym materiałem dowodowym, który legł u podstaw wydania decyzji z dnia [...] kwietnia 2022 r. oraz przedstawianiem własnej interpretacji. Ponadto, wbrew formułowanym argumentom Zainteresowanego mającym przemawiać za wznowieniem postępowania, należy też zauważyć, że Skarżący nie zachował terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a., a więc jednego miesiąca od dnia, w którym dowiedział się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. W tym miejscu zaznaczenia wymaga, że niezależnie od podania przyczyn mogących stanowić podstawę do wznowienia postępowania, przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego określają również inne wymogi formalne niezbędne do skutecznego złożenia podania z żądaniem wznowienia postępowania. Stosownie do art. 148 § 1 k.p.a., podanie o wznowienie wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w I instancji w terminie i jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Dopiero pozytywne ustalenia w zakresie dochowania powyższego terminu upoważniają organ do badania spełnienia przesłanki wznowieniowej i orzekania co do istoty sprawy. To strona musi udowodnić, kiedy (w jakiej dacie) powzięła wiadomość o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, ze ścisłością dostateczną do ustalenia, że jej podanie o wznowienie wpłynęło przed upływem terminu jednomiesięcznego od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 19 maja 2000 r., sygn. akt I SA/Wr 1038/97). Zachowanie tego terminu jest jednak również badane przez organ, nie jest on bowiem zwolniony od przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie ustalenia tej okoliczności (por. wyrok NSA z dnia 21 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 463/11). Uchybienie terminowi do wniesienia podania o wznowienie postępowania ma ten skutek, że postępowanie to nie może być wznowione. Okoliczność ta, zgodnie z art. 149 § 3 k.p.a., skutkuje obowiązkiem wydania przez organ postanowienia o odmowie wznowienia postępowania. Przystąpienie do rozpoznawania sprawy wznowieniowej w przypadku niedotrzymania przez wnioskodawcę ww. ustawowego terminu do złożenia wniosku i wydanie decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty jest dotknięte wadą kwalifikowaną (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.) wobec rażącego naruszenia przepisu art. 148 § 1 k.p.a., przewidującego, że tylko wniosek złożony w terminie należy uznać za dopuszczalny. W przypadku wszczęcia postępowania wznowieniowego pomimo niedochowania przez wnioskodawcę ww. terminu, organ winien postępowanie to umorzyć (por. wyrok NSA z dnia 17 maja 2012 r., sygn. akt II OSK 374/11). W niniejszej sprawie rozpatrywanie powyższego wniosku zakończone zostało na etapie wstępnym, kiedy organ NFZ odmówił wznowienia tego postępowania. Takie rozstrzygnięcie uzasadnione było brakiem spełnienia obligatoryjnego warunku do wznowienia postępowania, związanego z zachowaniem terminu do wniesienia podania w tej sprawie. Zauważyć należy, że Skarżący jako przesłankę wznowieniowa we wniosku wskazał, że: dowody na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe; strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu na żadnym jego etapie; wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję; decyzja została wydana bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska w sprawie od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (tj. art. 145 § 1 pkt 1, 4, 5 i 6 k.p.a.). W toku prowadzonego postępowania, również przed tut. Sądem, Skarżący podniósł również okoliczność wydania decyzji w wyniku przestępstwa. Zatem w odniesieniu do ww. przesłanek określonych w art. 145 § 1 pkt 1, 2, 4, 5 i 6 k.p.a. ustalenie terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania ściśle powiązane jest z datą dowiedzenia się przez stronę wnioskującą o okolicznościach, które mogą być podstawą wznowienia postępowania. Obowiązek przedłożenia organowi dowodów w tym zakresie ciąży na stronie, która domaga się wznowienia postępowania. W rozpatrywanej sprawie wniosek o wznowienie postępowania z 2 sierpnia 2024 r. nie zawierał żadnego dowodu, żadnych logicznych i spójnych twierdzeń uzasadniających wznowienie postępowania. Argumentacja Skarżącego sprowadzała się do polemiki z organami NFZ oraz przestawianiu własnego (prawidłowego) jakie winno zapaść w sprawie dotyczącej objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego. Dlatego uzasadniona była odmowa wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Prezesa NFZ z dnia [...] kwietnia 2022 r. nr [...]. Ponadto należy zauważyć, że Skarżący ww. decyzję odebrał w dniu [...] kwietnia 2022 r. Następnie w dniu 20 stycznia 2023 r. zapadł w sprawie wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sygn. akt VI SA/Wa 1312/22, w którym \Sąd w całości podzielił stanowisko Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia, a skarga kasacyjna złożona od ww. wyroku została odrzucona postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 października 2023 r. Odnosząc powyższe do twierdzenia Zainteresowanego, że bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu, wskazać należy, że zgodnie z art. 148 § 2 k.p.a., termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Zgodzić się należy zatem z Prezesem NFZ, że wniosek i z tego powodu jest niedopuszczalny, bowiem termin dowiedzenia się przez Skarżącego o decyzji z dnia 8 kwietnia 2022 r. biegł od 14 kwietnia 2022 r. (data odbioru decyzji) i upłynął w dniu 14 maja 2022 r. W ocenie Sądu zasadnicze znaczenie ma również okoliczność, że decyzja z dnia 8 kwietnia 2022 r. była przedmiotem sądowej kontroli WSA w Warszawie, który wyrokiem z dnia 20 stycznia 2023 r., sygn. akt VI SA/Wa 1313/22 skargę oddalił. W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że "dopuszczalność wznowienia postępowania w konkretnej sprawie administracyjnej może doznać ograniczeń w związku z powagą rzeczy osądzonej prawomocnego wyroku sądu administracyjnego, którym oddalono skargę na wydaną w tej sprawie decyzję ostateczną. Wyrok taki czyni wznowienie postępowania niedopuszczalnym, o ile miałoby ono nastąpić z przyczyn, które istniały i powinny być stwierdzone w toku rozpoznania skargi przez sąd (art. 145 § 1 pkt 3, 4 i 6)" (T. Kiełkowski [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. III, red. H. Knysiak-Sudyka, Warszawa 2023, art. 145 oraz przywołane tam poglądy oraz orzecznictwo). Wbrew formułowanym zarzutom zaskarżone postanowienie zawiera podstawę prawną, która uprawniała Prezesa NFZ do podjęcia takiego rozstrzygnięcia. W komparycji postanowienia powołane są przepisy ustawy o świadczeniach oraz przepisy k.p.a., stanowiące postawę do wydania zaskarżonego postanowienia. Prezes NFZ wskazał konieczne przepisy podjętego rozstrzygnięcia, tj. regulujące tryb i termin wniesienia podania o wznowienie postępowania (art. 148 § 1 i 2 k.p.a.) oraz formy rozstrzygnięcia (art. 149 § 3 k.p.a.). Ponadto, dokonanej przez organy orzekającej w sprawie ocenie poczynionych ustaleń faktycznych nie można przypisać dowolności, gdyż jest ona zgodna z zasadami logiki, doświadczenia życiowego i obowiązującymi przepisami. Uzasadnienie zaskarżonego postanowienia odpowiada też dyspozycji art. 107 § 3 k.p.a., gdyż wyjaśniono w nim jakie okoliczności faktyczne i prawne organ uwzględnił przy rozstrzygnięciu. Mając powyższe na uwadze, argumenty zawarte w skardze nie przemawiały za uchyleniem zaskarżonego postanowienia. Sąd nie dopatrzył się również innych naruszeń, które winien wziąć pod rozwagę z urzędu. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę oddalił. Należy również wskazać, że złożona w tej sprawie skarga została przez Sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, zgodnie z art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 P.p.s.a., z uwagi na spełnienie ustawowych przesłanek. Stosownie do art. 119 pkt 3 P.p.s.a. sprawa może być rozpatrzona w trybie uproszczonym jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Sprawa w takim przypadku rozpoznawana jest na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów – art. 120 P.p.s.a. Wszystkie orzeczenia krajowych sądów administracyjnych powołane w niniejszym uzasadnieniu, dostępne są w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych CBOSA pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl .