VI SA/Wa 1597/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Romanowski po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. H. o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi R. H. na postanowienie Prezesa Narodowego Funduszy Zdrowia z dnia [...] sierpnia 2012 r., Nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania postanawia odrzucić wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi Decyzją z [...] maja 2012 r. Nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w O. ustalił, że R. H. (dalej skarżący) jest objęty obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej pod nazwą [...] w okresie od 1 kwietnia 1999 r. do 11 października 2011 r. oraz z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej jako wspólnik spółki cywilnej: [...] w okresie od 15 kwietnia 2005 r. do 13 lipca 2011 r. Od powyższej decyzji skarżący wniósł w dniu 23 lipca 2012 r. odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia postanowieniem z [...] sierpnia 2012 r. nr [...] odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji z [...] maja 2012 r. nr [...]. Odpis postanowienia wraz z pouczeniem o terminie oraz sposobie jego zaskarżenia doręczono skarżącemu w dniu 29 sierpnia 2012 r. (z.p.o. k. 58 akt administracyjnych). W dniu 28 września 2012 r. (data nadania w Urzędzie Pocztowym) skarżący wniósł do [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia wniosek o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Dyrektora [...] OW NFZ z [...] maja 2012 r. nr [...]. Postanowieniem z [...] lutego 2013 r. znak [...] Dyrektor [...] OW NFZ odmówił wznowienia postępowania. Postanowienie to został utrzymanie w mocy postanowieniem Prezesa NFZ z [...] lipca 2013 r. nr [...]. Wyrokiem z 26 lutego 2015 r., VI SA/Wa 2850/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę R. H. na ww. postanowienie, a Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 11 kwietnia 2017 r., II GSK 1964/15 oddalił skargę kasacyjną strony. Pismem z 20 czerwca 2017 r. R. H., działając za pośrednictwem organu zwrócił się do tutejszego Sądu z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na postanowienie Prezesa NFZ z [...] sierpnia 2012 r. nr [...] o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji z [...] maja 2012 r. nr [...]. Do wniosku załączył skierowaną do Sądu skargę na ww. postanowienie. W uzasadnieniu wniosku wskazuje, że niewniesienie w terminie skargi nastąpiło bez winy skarżącego, uchybienie terminu powoduje dla strony ujemne skutki w zakresie postępowania sądowego, a zaistniały przypadek ma charakter wyjątkowy, uzasadniający przywrócenie terminu pomimo upływu ponad roku czasu od jego uchybienia. Wyłącznym powodem odstąpienia od złożenia skargi było przekonanie o konieczności złożenia wniosku o wznowienie postępowania, co zasugerowano w uzasadnieniu postanowienia, wskazując, że spowoduje to uchylenie bądź zmianę decyzji w przedmiocie objęcia R. H. obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym. Do uchybienia terminu doszło zatem z powodu zastosowania się skarżącego do sugestii organu co do podstaw do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, podczas gdy – jaki wykazało ostatecznie zakończone postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne, sugestia ta była bezzasadna. Wniosek złożono w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu tj. od dnia w którym skarżący dowiedział się o oddaleniu skargi kasacyjnej w sprawie dotyczącej wznowienia postępowania tj. 13 czerwca 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia skargi podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej p.p.s.a.), czynność w postępowaniu administracyjnym podjęta po upływie terminu jest bezskuteczna. Stosownie jednak do art. 86 § 1 p.p.s.a. sąd na wniosek strony postanowi o przywróceniu terminu, jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy. Jak stanowi art. 87 § 1 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana w terminie 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Art. 87 § 5 p.p.s.a. wprowadza ograniczenie dopuszczalności wniosku o przywrócenie terminu dokonania czynności, stanowiąc, że po upływie roku od uchybionego terminu jego przywrócenie jest dopuszczalne tylko w przypadkach wyjątkowych. Przez pojęcie "wyjątkowego przypadku", jak wskazuje się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, należy rozumieć tylko sytuacje nadzwyczajne lub wynikające z działania siły wyższej. W przeciwnym razie oznaczałoby to obowiązek przywrócenia terminu w niemalże każdym przypadku (v. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 lipca 2017 r., II GZ 512/17 i przywołane w nim orzecznictwo sądów administracyjnych). Jako przykład sytuacji nadzwyczajnej można powołać błędne pouczenie strony co do możliwości zaskarżenia postanowienia organu, w sytuacji gdy prawo do złożenia skargi na ten akt nie było oczywiste w okolicznościach sprawy (v. postanowienie NSA z 25 lutego 2015 r., II FZ 1871/14). Za nadzwyczajne okoliczności uzasadniające złożenie wniosku o przywrócenie terminu po upływie roku od uchybionej czynności nie są uznawane okoliczności zależne od strony. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie nie zachodzi wyjątkowy przypadek umożliwiający skuteczne złożenie wniosku o przywrócenie terminu po upływie roku od uchybionej czynności. Nie można za wyjątkowy przypadek, o którym mowa w art. 87 § 5 p.p.s.a., uznać sytuacji, w której skarżący nie zastosował się do prawidłowego pouczenia organu co do sposobu zaskarżenia postanowienia Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z [...] sierpnia 2012 r. nr [...] o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji z [...] maja 2012 r. Nr [...] a kierując się zawartą w treści uzasadnienia sugestią złożył wniosek o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia nr [...] z dnia [...] maja 2012 r. Weryfikacja decyzji administracyjnych może nastąpić w wewnętrznym postępowaniu przed organami administracyjnymi w razie wniesienia zwyczajnych środków zaskarżenia i nadzwyczajnych środków zaskarżenia, gdy chodzi o ostateczne rozstrzygnięcie administracyjne oraz w postępowaniu zewnętrznym - sądowoadministracyjnym - w wypadku wniesienia skargi (jako środka ochrony sądowej), zmierzającej do uruchomienia drogi postępowania kontrolnego przed sądem. Z regulacji prawnej zawartej w kodeksie postępowania administracyjnego wynika, że zwyczajnym środkiem zaskarżenia jest odwołanie od decyzji (art. 127 § 1) i zażalenie na postanowienie (art. 141). Do nadzwyczajnych środków zaskarżenia należy zaliczyć żądanie wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej. Wniesienia wniosku o wznowienie postępowania w stosunku do ostatecznego rozstrzygnięcia organu administracji publicznej, jakim w niniejszej sprawie jest decyzja organu I instancji z [...] maja 2012 r. nie koliduje z prawem do wniesienia skargi na postanowienie odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji z [...] maja 2012 r. z uwagi na brak tzw. jedności przedmiotowej. Wniosek o wznowienie postępowania dotyczy bowiem decyzji merytorycznie kończącej sprawę, a skarga, której dotyczy wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia, jest środkiem zaskarżenia postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji z [...] maja 2012 r. Sąd ma na uwadze okoliczność, że uwzględnienie wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia skargi i pozytywne rozstrzygnięcie sprawy w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania byłoby w interesie skarżącego, jednak to na nim spoczywał obowiązek wykazania, że w sprawie zaszły takie okoliczności, niezależne od niego, które umożliwiają rozpoznanie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi po upływie roku od uchybionego terminu. Skutecznej argumentacji w tym zakresie, co zostało już wyżej stwierdzone, w sprawie nie przedstawiono. W powyższych względów Sąd, na postawie art. 88 i art. 87 § 5 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji