VI SA/Wa 169/17

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Andrzej Siwek po rozpoznaniu w dniu 31 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej "[...]" w [...] o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej "[...]" w [...] na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia p o s t a n a w i a: odmówić przyznania Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej "[...]" w [...] prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Rolnicza Spółdzielnia Produkcyjna "[...]" w [...] (dalej jako skarżąca, strona skarżąca) wniosła w niniejszej sprawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W treści formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca wskazała, że wartość środków trwałych wynosi 956.102 złotych, a wysokość zysku na koniec 2016 roku to 240.002,56 złotych. Skarżąca wskazała także, że posiada na rachunkach bankowych środki pieniężne w kwocie 977,73 zł. W uzasadnieniu wniosku skarżąca wskazała, że brak płynności finansowej spowodowany jest złą koniunkturą na produkty spółdzielni. Dodatkowo skradziono ciągnik będący własnością strony skarżącej, obecnie skarżąca zobowiązana jest do spłaty zakupu nowego ciągnika. Z kolei z przesłanych na wezwanie referendarza sądowego dokumentów wynika, że strona skarżąca w roku 2014 osiągnęła dochód w wysokości 476.629 zł, w roku 2015 roku osiągnęła dochód w kwocie 387.718,18 zł (załączono bilans i uchwałę walnego zgromadzenia członków spółdzielni potwierdzające powyższe), podobny dochód strona skarżąca uzyskała w roku 2016 (załączono bilans potwierdzający powyższe). Ponadto skarżąca nadesłała także wyciągi z rachunków bankowych. Zgodnie z treścią art. 246 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2016 roku, poz. 718 ze zm., dalej jako p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie prawnej w zakresie całkowitym może nastąpić, gdy osoba prawna wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Istotnym jest, że ustawodawca nie wprowadza wymogu braku jakiegokolwiek majątku, ale warunek braku środków, gdyż tylko za pomocą środków pieniężnych ponoszone są koszty postępowania. Co więcej, w orzecznictwie sądowym przyjmuje się, iż osoba prawna obowiązana jest do wykazania nie tylko tego, że nie posiada niezbędnych środków, ale również tego, że podjęła wszelkie niezbędne kroki, aby zdobyć fundusze na pokrycie wydatków związanych z postępowaniem (p. postanowienie NSA z dnia 1 kwietnia 2008 r., sygn. akt II OZ 266/08; postanowienie NSA z dnia 4 kwietnia 2008 r., sygn. akt I GZ 62/08; postanowienie NSA z dnia 11 kwietnia 2012 r., sygn. akt II GZ 123/12 – publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Na gruncie niniejszej sprawy należy stwierdzić, że sytuacja strony skarżącej nie daje podstaw do przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie jej od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Istotne w sprawie jest, że skarżąca w roku 2014 osiągnęła dochód w wysokości 476.629 zł, w roku 2015 roku osiągnęła dochód w kwocie 387.718,18 zł, podobny dochód strona skarżąca uzyskała w roku 2016. Skarżąca posiada środki trwałe o wartości 956.102,42 zł, a z wyciągu z rachunku bankowego strony skarżącej za okres 1 stycznia 2017 – 4 kwietnia 2017 r. wskazuje, że stan środków pieniężnych w ww. koncie wahał się od 297 zł do 38.000 zł, a łączne przepływy środków pieniężnych w tym wyniosły ok. 770.000 zł. Reasumując, przy uwzględnieniu zarówno wartość środków trwałych, skali przepływów finansowych na rachunkach skarżącej oraz dochodów uzyskiwanych w latach poprzednich i bieżącym stwierdzić należy, że prowadzi ona działalność dużych rozmiarów, w związku z tym brak jest podstaw do uznania, że konieczność poniesienia w niniejszej sprawie kosztów postepowania przekracza zakres jej możliwości finansowych. Zauważyć należy, że skarżąca jest profesjonalnym uczestnikiem obrotu gospodarczego, prowadzącym swą działalność w celach zarobkowych, z tego też względy koszty prowadzenia spraw sądowych zaliczają się do zwykłych kosztów jej działalności, nie może więc oczekiwać, że zostaną one pokryte ze środków publicznych, co w praktyce oznacza przerzucenie ich na podatników. W konkluzji podkreślić należy że skarżąca nie wykazała, by konieczność poniesienia przez nią kosztów postępowania odbiegała od innych ciężarów finansowych, jakie ponosi w związku z prowadzoną przez nią działalnością. Ubieganie się przez stronę skarżącą o prawo pomocy nie może prowadzić do redystrybucji jej środków w kierunku wykonywania umów cywilnoprawnych bądź regulowania innych należności, kosztem opłat sądowych należnych względem Skarbu Państwa. Tym samym stwierdzić należy, że skarżąca nie wykazała, iż nie ma nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Z tej przyczyny na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. postanowiono jak w sentencji