VI SA/Wa 1793/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Szydłowska po rozpoznaniu w dniu 17 września 2019 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 stycznia 2019 r. , sygn. akt VI SA/Wa 1793/17 w sprawie ze skargi A.Z. na postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy postanawia odmówić przywrócenia terminu Wyrokiem z dnia 28 grudnia 2017 r. Sąd oddalił skargę A. Z. na postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W dniu 7 stycznia 2019 r. skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia powyższego wyroku. Uzasadniając wniosek skarżący wskazał, że powierzył prowadzenie sprawy profesjonalnemu pełnomocnikowi. Do dnia sporządzenia niniejszego wniosku skarżący nie był informowany odnośnie prowadzonej sprawy, m. in. dlatego, że pełnomocnik długotrwale był niezdolny do pracy z powodu choroby i nie było możliwe nawiązanie z nim kontaktu. Postanowieniem z dnia 15 stycznia 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił wniosek o przywrócenie terminu. Powyższe postanowienie zostało doręczone skarżącemu w dniu 28 stycznia 2019 r. Pismem nadanym w dniu 25 lutego 2019 r. skarżący złożył zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 stycznia 2019 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia z uwagi na chorobę pełnomocnika skarżącego. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu wskazano, że pełnomocnik był niezdolny do pracy w dniach od 1 lutego 2019 r. do 18 lutego 2019 r., co uzasadnia wniosek o przywrócenie terminu. Jednocześnie pełnomocnik skarżącego oświadczył, że nie miał możliwości dokonania czynności procesowej przez osoby trzecie. Do wniosku dołączono zaświadczenie lekarskie z dnia 4 lutego 2019 r., w którym stwierdzono niezdolność pełnomocnika skarżącego do pracy w dniach od 4 do 18 lutego 2019 r. z powodu Rwy kulszowej prawostronnej. Pismem z dnia 1 kwietnia pełnomocnik skarżącego uzupełnił na wezwanie Sądu braki formalne wniosku o przywrócenie terminu poprzez jego podpisanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z dyspozycją art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1803 ze zm., zwana dalej p.p.s.a), czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jednakże w świetle art. 86 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Na podstawie art. 87 § 1 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). Brzmienie przywołanego przepisu art. 86 p.p.s.a. wskazuje, że przywrócenie terminu możliwe jest wyłącznie w sytuacji, gdy uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. A zatem brak winy po stronie podmiotu dokonującego lub zamierzającego dokonać określonej czynności procesowej stanowi konieczną, a jednocześnie podstawową przesłankę przywrócenia terminu. Jednocześnie artykuł 86 § 1 p.p.s.a. nie określa, według jakich kryteriów należy oceniać zachowanie strony. Ocena braku winy została pozostawiona uznaniu sądu. Daje to sądowi możliwość uwzględnienia wszystkich okoliczności, jakie uzna za istotne (por. postanowienie SN z 22 lipca 1999 r., I PKN 273/99, OSNAP 2000, nr 20, poz. 757). Ponadto, zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu procesowego przyjmuje się obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 stycznia 1972 r. II CRN 448/71 - OSPiKA 1972 z. 7-8 poz. 144). Brak winy oznacza więc sytuację, w której wystąpiły niezależne od strony i niemożliwe do przezwyciężenia okoliczności, z powodu których doszło do przekroczenia wyznaczonego przepisami prawa terminu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 kwietnia 2008 r. sygn. akt I OZ 246/08). Oceniając wystąpienie tej przesłanki, Sąd przyjmuje obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Przywrócenie terminu nie jest zatem dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Inaczej mówiąc, nieuwaga bądź zaniedbanie leżące po stronie skarżącego nie może być zakwalifikowane jako przesłanka wyłączająca brak winy w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej. Przystępując do merytorycznego rozpoznania złożonego wniosku należy w pierwszej kolejności zauważyć, że intencją ustawodawcy przy tworzeniu przepisów regulujących instytucję przywrócenia terminu było umożliwienie stronie obrony swoich praw w sytuacji, gdy upływ terminów procesowych wywołał dla niej negatywne skutki prawne, przy jednoczesnym założeniu, że strona dołożyła wszelkich możliwych starań, aby takich negatywnych konsekwencji uniknąć. Pierwszorzędne znaczenie dla rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym ma zatem ustalenie, że fakt uchybienia przez stronę terminowi nie nastąpiło z jej winy. Dla takiej oceny konieczne jest nie tylko dokonanie analizy okoliczności podnoszonych przez stronę, lecz również całości okoliczności sprawy (zob. postanowienie NSA z dnia 28 sierpnia 2014 r., sygn. akt II OZ 834/14, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Wypada przy tym wskazać, że przy ocenie czy uchybienie terminu było zawinione należy brać pod uwagę obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Skoro art. 86 § 2 p.p.s.a. stanowi, że we wniosku o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy po stronie zainteresowanego przywróceniem terminu, to należy uznać, że jakikolwiek stopień zawinienia strony w uchybieniu terminu (nawet lekkie niedbalstwo) powoduje niedopuszczalność jego przywrócenia. Przywrócenie terminu może więc mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przywrócenie terminu jest więc dopuszczalne wyłącznie w przypadku zaistnienia obiektywnych, występujących bez woli strony, okoliczności, które mimo dołożenia przez stronę odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw, udaremniły dokonanie czynności w terminie (zob. postanowienie NSA z dnia 24 lutego 2015 r., sygn. akt I OZ 136/15, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Należy także zwrócić uwagę, że w niniejszej sprawie skarżący działał przez profesjonalnego pełnomocnika, który podlega dodatkowym wymogom związanym z wykonywaniem zawodu radcy prawnego. Pełnomocnik, który zgodził się reprezentować stronę, ma obowiązek działania w imieniu i na rzecz mocodawcy z równą starannością, jakby działał na własną rzecz, a mocodawca ponosi ryzyko ujemnych skutków niestarannego zachowania się profesjonalnego pełnomocnika. Zaniedbania osób, którymi posługuje się skarżący, obciążają jego samego (zob. postanowienie NSA z dnia 19 września 2014 r., sygn. akt I OZ 784/14, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Istotą pracy profesjonalnego pełnomocnika jest bowiem rzetelne dbanie o interesy mocodawcy, między innymi poprzez wypełnianie w terminie wszystkich wymogów proceduralnych umożliwiających stronie pełny udział w postępowaniu (zob. postanowienie NSA z dnia 17 czerwca 2014 r., sygn. akt I OZ 458/14, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie pełnomocnik skarżącego wskazał, że był niezdolny do pracy w dniach od 1 lutego 2019 r. do 18 lutego 2019 r., natomiast z dołączonego zaświadczenia wynika, że był niezdolny do pracy w okresie od 4 do 18 lutego 2019 r.. Należy nadmienić, że 4 lutego 2019 r. był ostatnim dniem na złożenie w terminie zażalenia, więc zażalenie to mogło być wniesione zanim u pełnomocnika skarżącego wystąpiły dolegliwości zdrowotne. W ocenie Sądu, mając na uwadze przebieg postępowania w niniejszej sprawie, działania pełnomocnika skarżącego noszą znamiona niedbalstwa, które nie może uzasadniać przyjęcia braku winy w uchybieniu terminu. Z powyższych względów Sąd uznał, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia nie zasługuje na uwzględnienie. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. orzekł, jak w postanowieniu.