VI SA/Wa 1817/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Fronczyk Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Maliszewska (spr.) Sędzia WSA Danuta Szydłowska Protokolant referent Piotr Niewiński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi F. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę w całości Postępowanie administracyjne toczyło się na skutek prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 października 2014 r., w sprawie o sygn. akt: VI SA/Wa 992/14, która toczyła się ze skargi F. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na mocy którego uchylona została decyzja nr [...] Prezesa Funduszu z dnia [...] stycznia 2014 r. oraz decyzja nr [...] Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Funduszu z dnia [...] października 2014 r. W związku z powyższym Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Funduszu, decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2015 r. oddalił odwołanie Skarżącej spółki F. od rozstrzygnięcia postępowania nr [...] prowadzonego w trybie rokowań w sprawie zawarcia umowy o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju: pomoc doraźna i transport sanitarny – ratownictwo medyczne, w zakresie: świadczenia udzielane przez zespół ratownictwa medycznego podstawowy, na obszarze rejonu operacyjnego: [...]- T., O., L., B., K. W powyższej decyzji Skarżąca została pouczona iż od decyzji przysługuje odwołanie do Prezesa Funduszu: 02-390 Warszawa, ul. Grójecka 186. Wskazano również, że dane odwołanie wnosi się za pośrednictwem Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Funduszu: ul. S. [...],[...] L., w terminie 7 dni od dnia otrzymania tej decyzji. Decyzja Nr [...] Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Funduszu z dnia [...] marca 2015 r. dostarczona została Pełnomocnikowi Skarżącego dniu 1 kwietnia 2015 r. Termin do wniesienia odwołania od ww. decyzji do Prezesa Funduszu upłynął z dniem 8 kwietnia 2015 r. Działając na podstawie art. 58 § 1 i art. 59 § 2 Kpa, pismem z dnia 14 kwietnia 2015 r. pełnomocnik skarżącego wniósł do Prezesa Funduszu, za pośrednictwem Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Funduszu, wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Nr [...]. Powyższy wniosek wpłynął do [...] Oddziału Wojewódzkiego Funduszu w dniu 20 kwietnia 2015 r., natomiast do Centrali Funduszu w dniu 30 kwietnia 2015 r. W powyższym wniosku wskazano, iż przedmiotowa decyzja Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Funduszu doręczona została do Kancelarii pełnomocnika skarżącej w dniu 1 kwietnia 2015 r., a zatem termin do wniesienia odwołania od ww. decyzji upływał w dniu 8 kwietnia 2015 r. Jednakże z uwagi na fakt, iż pełnomocnik skarżącej począwszy od dnia 7 kwietnia do dnia 13 kwietnia 2015 r., przebywał na zwolnieniu lekarskim, nie miał obiektywnej możliwości podjęcia czynności zmierzających do złożenia odwołania. Dodatkowo zwrócono uwagę na fakt, iż pełnomocnik skarżącego "prowadzi indywidualną kancelarię Radcy Prawnego i nie zatrudnia w niej pracowników, a zatem w sytuacji, gdy przebywa na zwolnieniu lekarskim nie ma możliwości zlecenia odwołania innej osobie lub pracownikowi". Po rozpatrzeniu ww. wniosku Prezes Funduszu w dniu [...] maja 2015 r., postanowieniem Nr [...] odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Powyższe postanowienie doręczone zostało Pełnomocnikowi Skarżącej w dniu 18 maja 2015 r. Pismem z dnia 15 czerwca 2015 r. pełnomocnik działający w imieniu skarżącej wniósł skargę od powyższego postanowienia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W powyższej skardze Skarżący zaskarżył w całości postanowienie Nr [...] zarzucając mu naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 oraz art. 58 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267, z późn. zm.) - zwanej dalej "Kpa", "poprzez brak dokładnego wyjaśnienia wszelkich okoliczności faktycznych sprawy oraz brak wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego, a w konsekwencji uznanie, iż pełnomocnik Skarżącego nie uchybił terminowi do wniesienia odwołania bez swojej winy, co miało istotny wpływ na wynik sprany, albowiem doprowadziło do wydania zaskarżonego postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do złożenia odwołania, pozbawiając tym samym Skarżącego prawa do merytorycznego rozpoznania sprawy przez organ II instancji, podczas gdy z okoliczności faktycznych sprawy jednoznacznie wynika, iż pełnomocnik Skarżącego nie dochował terminu do wniesienia odwołania bez swojej winy, albowiem choroba, jak dopadła go w przedostatnim możliwym dniu do wniesienia odwołania uniemożliwiła mu nie tylko sporządzenie i wniesienie odwołania w terminie, ale także wybór i ustanowienie pełnomocnika substytucyjnego, w konsekwencji czego brak wniesienia odwołania w terminie miał charakter niezawiniony." Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest pozbawiona usprawiedliwionych podstaw. Na wstępie należy zaznaczyć, że Skarżąca w niniejszej skardze powiela argumenty wskazane we wniosku z dnia 14 kwietnia 2015 r. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Nr [...]. Do wszystkich zarzutów skargi Prezes Funduszu odniósł się w zaskarżonym postanowieniu Nr [...] z dnia [...] maja 2015 r. wskazując w uzasadnieniu fakty, które uznał za udowodnione, dowody na których się oparł oraz przyczyny, z powodu których, innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Odnosząc się do stanowiska zawartego w skardze, należy stwierdzić co następuje. Wydając zaskarżone postanowienie Prezes Funduszu, zgodnie z art. 7 oraz 77 Kpa, rozpatrzył cały materiał dowodowy podejmując wszelkie kroki do zbadania całości dokumentacji przedmiotowego postępowania i jego oceny, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Prezes Funduszu w danym postanowieniu wskazał na podstawę prawną wyliczenia terminu do złożenia odwołania od decyzji dyrektora oddziału wojewódzkiego Funduszu oraz fakty dotyczące terminów zaistniałych w niniejszej sprawie. Zgodnie z art. 154 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2015 r. poz. 581) - zwanej dalej "ustawą o świadczeniach", w zw. z art. 5 ustawy z dnia 11 października 2013 r. o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1290) - zwanej dalej "ustawą o zmianie", od decyzji dyrektora oddziału wojewódzkiego Funduszu przysługuje odwołanie do Prezesa Funduszu. Odwołanie wnosi się za pośrednictwem dyrektora właściwego oddziału wojewódzkiego Funduszu w terminie 7 dni od dnia otrzymania powyższej decyzji. Zasady dotyczące doręczeń zostały określone w Dziale I - Rozdział 8 - "Doręczenia" Kpa. Zgodnie z art. 46 § 1 Kpa odbierający pismo potwierdza doręczenie mu pisma swym podpisem ze wskazaniem daty doręczenia. Dział I - Rozdział 10 Kpa reguluje natomiast zasady dotyczące terminów. Zgodnie z art. 57 § 1 Kpa jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, przy obliczeniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło. Upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni uważa się za koniec terminu. Strona, która uchybiła terminowi do wniesienia odwołania, ma prawo zgłosić wniosek o przywrócenie terminu na podstawie art. 58 § 1 Kpa jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jej winy. Ponadto art. 58 § 1 oraz § 2 Kpa określa warunki, których spełnienie jest konieczne do wydania postanowienia przywracającego termin do wniesienia odwołania. Jedną z czterech przesłanek przywrócenia terminu, jest dopełnienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu tej czynności, dla której był ustanowiony termin podlegający przywróceniu. Powyższe oznacza, że wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, należy jednocześnie dokonać czynności, której termin dotyczy, tj. wnieść przedmiotowe odwołanie.  W tym miejscu należy zaznaczyć, iż zgodnie z art. 58 § 2 Kpa, prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. W niniejszym przypadku wniosek Skarżącej został złożony w terminie. Decyzja Nr [...] Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Funduszu, której dotyczył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania, dostarczona została Pełnomocnikowi Skarżącemu w dniu 1 kwietnia 2015 r. Zgodnie zatem z art. 57 § 1 Kpa, termin na wniesienie odwołania przypadał na okres od dnia 2 kwietnia do dnia 8 kwietnia 2015 r. włącznie tak więc Pełnomocnik Skarżącego pomimo niezdolności do pracy, przypadającej na okres od 7 do 13 kwietnia 2015 r., miał możliwość sporządzenia odwołania w okresie poprzedzającym dzień w którym zachorował. Organizacja pracy, w której osoba planuje sporządzenie dokumentu dopiero w ostatnim dniu zakreślonego terminu nie usprawiedliwia uchybienia temu terminowi, z uwagi na nagłe zdarzenie, które nastąpiło w tym dniu. Pełnomocnik Skarżącego miał bowiem możliwość zachowania terminu na wniesienie odwołania, jednak tego nie uczynił. To bowiem do profesjonalnego pełnomocnika strony Skarżącej należy taka organizacja pracy, która umożliwi wykonanie zobowiązań wynikających z podpisanego pełnomocnictwa. Ponadto wskazać należy, iż okres świąteczny, w tym wypadku okres poprzedzający bezpośrednio Święta Wielkiej Nocy nie może stanowić usprawiedliwiania dla uchybienia terminu do złożenia odwołania od decyzji Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Funduszu. Terminy do dokonania czynności, określone wprost w przepisach prawa, nie przewidują wyłączenia takiego okresu, czy przesunięcia terminu do złożenia odwołania z uwagi na okres świąteczny. W tym miejscu należy zaznaczyć, iż do uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu wystarczające jest "uprawdopodobnienie", że uchybienie terminu nastąpiło bez winy zainteresowanego. Powyższy zapis wyklucza więc konieczność udowodnienia pewnego faktu, a więc wskazania jego istnienia jako pewne, a jedynie nakłada obowiązek jego uprawdopodobnienia. Jednakże kluczową przesłanką jest warunek "braku winy". Orzeczenia sądu administracyjnego dość jednoznacznie stwierdzają, iż zwolnienie lekarskie od pracy nie stanowi potwierdzenia braku winy zainteresowanego w uchybieniu terminu, jako iż nie wyklucza ono możliwości dokonania czynności procesowej przez strony i nadania pisma przez pocztę osobiście lub przez domownika (wyrok NSA z dnia 4 lipca 1998 r., sygn. akt III SA 1243/97, wyrok NSA z dnia 20 kwietnia 1999 r., sygn. akt SA/Ka 1609/97) [por. Jaśkowska Małgorzata, Wróbel Andrzej; Komentarz aktualizowany do art.156 Kodeksu postępowania administracyjnego; LEX/el 2011]. Wskazanie przez Pełnomocnika Skarżącego, jakoby uchybienie terminu wynikało również z faktu, iż prowadzi on indywidualną kancelarię Radcy Prawnego i nie zatrudnia w niej pracowników, a zatem w sytuacji gdy przebywa na zwolnieniu lekarskim nie ma możliwości zlecenia sporządzenia odwołania innej osobie lub pracownikowi, należy uznać za nieuzasadnione. W dokumentacji niniejszej sprawy znajduje się bowiem Pełnomocnictwo Nr [...] udzielone Panu M. M. przez Panią K. C. - Prezesa Zarządu F. Sp. z o.o. oraz prokurenta F. Sp. z o.o., do reprezentowania oraz występowania w imieniu i na rzecz niniejszej Spółki w stosunku do przedsiębiorców, przed sadami powszechnymi wszystkich instancji, sądami administracyjnymi, Naczelnym Sądem Administracyjnym oraz Sądem Najwyższym, organami administracji rządowej i samorządowej, w tym Wojewodą, organami Państwowej Inspekcji Sanitarnej, organami podatkowymi, celnymi, skarbowymi, egzekucyjnymi oraz innymi nie wymienionymi organami i urzędami, w tym Narodowym Funduszem Zdrowia. Niniejsze pełnomocnictwo zostało udzielone na czas nieokreślony do czasu jego odwołania, z prawem do udzielania dalszych pełnomocnictw. W związku z powyższym należy zwrócić uwagę na fakt, iż dopuszczalna jest praktyka udzielania przez pełnomocnika dalszych pełnomocnictw do działania na rzecz mocodawcy. Uprawnienie to jest jednak ograniczone do przypadku, gdy umocowanie do udzielania dalszych pełnomocnictw (substytucyjnych) wynika z treści pełnomocnictwa, z ustawy lub ze stosunku prawnego będącego podstawą pełnomocnictwa. W niniejszym przypadku powyższe wynika wprost z treści udzielonego pełnomocnictwa. Jak wynika z doktryny prawa pełnomocnik główny nie przenosi na substytuta przysługującego mu umocowania, lecz udzielając pełnomocnictwa substytucyjnego, kreuje w sferze prawnej substytuta nowe umocowanie. Zależność między tymi dwoma kompetencjami jest taka, że umocowanie pełnomocnika substytucyjnego nie może być szersze od umocowania przysługującego pełnomocnikowi głównemu. Ograniczenie to nie wynika jednak z zasady nemo plus iuris ad alium transferre potest quam ipse habet, lecz z faktu, że pełnomocnik nie może skutecznie dokonać czynności prawnej (w tym wypadku - udzielić pełnomocnictwa substytucyjnego), do której nie ma umocowania. Udzielenie substytucji powoduje ten skutek, że powstaje stosunek prawny pełnomocnictwa substytucyjnego, bezpośrednio łączący pełnomocnika substytucyjnego z reprezentowanym (substytut staje się pełnomocnikiem reprezentowanego). Dla pełnomocnika substytucyjnego mocodawcą jest pełnomocnik główny. W konsekwencji pełnomocnik główny określa zakres umocowania substytuta, on też może go (na równi z reprezentowanym) odwołać. W związku z powyższym należy uznać, iż pełnomocnik Świadczeniodawcy, pomimo samodzielnego prowadzenia Kancelarii, miał możliwość - i winien był -upoważnić inną osobę, nie związaną z Kancelarią, do dokonania za niego określonej czynności, tj. złożenia odwołania, po czym mógł substytuta odwołać. Należy w tym miejscu zwrócić uwagę, iż orzecznictwo sądów administracyjnych stoi na jednolitym stanowisku iż "sama choroba jak i przebywanie na zwolnieniu lekarskim w związku z nią nie są okolicznościami, które uprawdopodabniają brak winy" (vide – wyrok NSA z 26 sierpnia 2014 r. w sprawie II FSK 2116/12 i powołane w nim orzecznictwo: postanowienia NSA z dnia: 27 marca 2014r., I FZ 35/14; 16 stycznia 2014 r., II OZ 1244/13; 15 lipca 2014 r., II OZ 684/14; 17 października 2013 r., I FZ 401/13; 18 października 2011 r., II FZ 525/11; 6 października 2011 r., II OZ897/11, CBOSA). Tak więc, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skarga podlegała oddaleniu w całości.