VI SA/Wa 1893/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Nogal Sędziowie: Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Asesor WSA Anna Fyda-Kawula (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 listopada 2024 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi T. B. na czynność Komendanta Stołecznego Policji w Warszawie z dnia [...] kwietnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie odebrania broni palnej i amunicji oraz dokumentów potwierdzających legalność posiadania broni oddala skargę Pismem z 8 kwietnia 2024 r. Komendant [...] Policji zawiadomił T. B. (Skarżący), że otrzymał informację o prowadzonym przeciwko Skarżącemu postępowaniu karnym o przestępstwo umyślne (tj. o czyn z art. 190 § 1 w zw. z art. 12 § 1 Kodeksu karnego). W związku z tym Organ poinformował Skarżącego, że zgodnie z art. 19 ust. 1a ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 485), ustawodawca dla ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego przyznał Policji możliwość odebrania za pokwitowaniem broni i amunicji oraz dokumentów potwierdzających legalność posiadania broni osobie posiadającej broń zgodnie z przepisami, przeciwko której toczy się postępowanie karne o przestępstwa określone w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, do czasu prawomocnego zakończenia tego postępowania, na okres nie dłuższy niż 3 lata. Mając na uwadze, że wystąpienie wskazanej przesłanki u osoby posiadającej pozwolenie na broń, może spowodować powstanie zagrożenia dla bezpieczeństwa publicznego oraz dla samego posiadacza pozwolenia, Organ stwierdził, że wzgląd na to bezpieczeństwo ma pierwszeństwo nad interesem Skarżącego, polegającym na pozostawieniu prawa dysponowania bronią, na którą posiada pozwolenie. Dlatego wezwał Skarżącego do zdania posiadanych sześciu egzemplarzy broni palnej wraz z amunicją do tej broni oraz legitymacji posiadacza broni do depozytu Wydziału Postępowań Administracyjnych Komendy Stołecznej Policji za pośrednictwem funkcjonariuszy Komisariatu Policji W. Jednocześnie Organ zaznaczył, że sama czynność materialno-techniczna odebrania ww. przedmiotów ze względu na toczące się postępowanie karne nie jest równoznaczna z cofnięciem pozwolenia na posiadanie broni. Ustanie okoliczności będących podstawą zabezpieczenia powoduje zwrot broni odebranej na podstawie art. 19 ust. 1a ustawy o broni i amunicji. W dniu 14 maja 2024 r. Skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, za pośrednictwem Komendanta [...] Policji, skargę na czynność materialno-techniczną polegającą na odebraniu mu broni, dokonaną w dniu 11 kwietnia 2024 r. wnosząc o stwierdzenie bezskuteczności tej czynności i zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej czynności zarzucił naruszenie art. 19 ust. 1a ustawy o broni i amunicji poprzez jego błędne zastosowanie. W uzasadnieniu skargi Skarżący przedstawił argumentację na poparcie podniesionego zarzutu powołując się na pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 maja 2021 r., sygn. akt II OSK 2530/18, zgodnie z którym powołany przepis powinien być wykładany w ten sposób, że sam fakt, iż przeciwko osobie posiadającej broń zgodnie z przepisami toczy się postępowanie karne o przestępstwa określone w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, nie jest wystarczającą podstawą do odebrania takiej osobie przez Policję broni, amunicji oraz dokumentów potwierdzających legalność posiadania broni. Skarżący podkreślił, że jedyną przyczyną odebrania mu broni było wszczęcie postępowania karnego, co w świetle przywołanego wyroku NSA jest niewystarczające. W szczególności Organ zaniechał wyjaśnienia, dlaczego brak odebrania broni Skarżącemu może stanowić zagrożenie dla bezpieczeństwa, zwłaszcza przez pryzmat zarzutów oraz wieloletniego posiadania przez Skarżącego pozwolenia na broń. W odpowiedzi na skargę Komendant [...] Policji wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu Organ podkreślił, że prewencyjne zabezpieczenie broni i amunicji w tej sprawie pozwoli wyeliminować ewentualne zagrożenie dla porządku lub bezpieczeństwa publicznego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji podejmując akt lub czynność w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935, zwanej dalej: p.p.s.a.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (...). Kontrolując zaskarżoną czynność na podstawie powołanego kryterium Sąd stwierdził, że jest ona zgodna z prawem. Organ odwoławczy wyjaśnił motywy podjętej czynności, co znajduje uzasadnienie w zgromadzonym materiale dowodowym oraz w przywołanych przepisach. Przedmiotem kontroli Sądu w tej sprawie jest czynność materialno-techniczna Komendanta [...] Policji polegająca na wezwaniu Skarżącego do zdania posiadanej broni i amunicji oraz legitymacji posiadacza broni. Czynność ta należy przy tym do kategorii czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Materialnoprawną podstawę działania Komendanta [...] Policji stanowił przepis art. 19 ust. 1a ustawy o broni i amunicji, zgodnie z którym, Policja, a w przypadku żołnierzy zawodowych Żandarmeria Wojskowa, może za pokwitowaniem odebrać broń i amunicję oraz dokumenty potwierdzające legalność posiadania broni osobie posiadającej broń zgodnie z przepisami, przeciwko której toczy się postępowanie karne o przestępstwa określone w art. 15 ust. 1 pkt 6, do czasu prawomocnego zakończenia tego postępowania, na okres nie dłuższy niż 3 lata. Powołany przepis, poprzez użyte w nim sformułowanie "Policja może za pokwitowaniem odebrać broń i amunicję (...)", świadczy o uznaniowości Organu w podjęciu opisanej nim czynności, wobec osoby, przeciwko której toczy się postępowanie karne o przestępstwa określone w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Spełnienie przesłanki, o której stanowi powołany przepis jest jedynie punktem wyjścia dla dokonania tej czynności, która znajdować musi uzasadnienie w okolicznościach sprawy, świadczących o tym, że dalsze posiadanie broni stanowić będzie zagrożenie dla dóbr, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Zgodnie z jego treścią pozwolenia na broń nie wydaje się osobom stanowiącym zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe i za nieumyślne przestępstwo przeciwko życiu i zdrowiu oraz przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji popełnione w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego albo gdy sprawca zbiegł z miejsca zdarzenia. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, który Sąd rozpoznający tę sprawę w pełni podziela, że posiadanie broni oraz posługiwanie się nią jest w polskim porządku prawnym ściśle reglamentowane i podlega restrykcyjnej ocenie. Należy je traktować jako rodzaj przywileju, a nie jako prawo podmiotowe. Od osoby posiadającej takie pozwolenie wymaga się bowiem kwalifikowanych cech charakteru oraz zachowania niebudzącego wątpliwości z punktu widzenia ochrony porządku prawnego. Posiadacz broni powinien być osobą dającą rękojmię, że swoim postępowaniem nie zagrozi bezpieczeństwu lub porządkowi publicznemu. Osoba, która wchodzi w konflikt z prawem takiej rękojmi nie zapewnia, jest ona niewiarygodna, co do posiadania, używania broni, zgodnie z celami porządku i bezpieczeństwa publicznego, wzbudza obawę, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji (vide wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 23 września 2020 r., sygn. akt II OSK 1351/20, z dnia 7 lutego 2023 r., sygn. akt II GSK 1057/22). Przepisy prawa materialnego nie precyzują formy prawnej, w jakiej organ, działający na podstawie art. 19 ust. 1a ustawy o broni i amunicji, powinien umotywować swoje stanowisko w kwestii odebrania broni. Jako że nie jest wydawane w tym przedmiocie żadne rozstrzygnięcie przewidziane przepisami k.p.a. w postaci decyzji czy postanowienia, nic nie stoi na przeszkodzie, ażeby argumentacja stanowiąca podstawę prewencyjnego odebrania broni została przedstawiona przez organ w późniejszej korespondencji ze skarżącym. Organ może to uczynić więc zarówno w dacie dokonania czynności odebrania broni, w odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a nawet w odpowiedzi na skargę (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 grudnia 2019 r., sygn. akt II OSK 3238/18). W rozpoznawanej sprawie w odpowiedzi na skargę Organ wyjaśnił, że prowadzone przeciwko Skarżącemu postępowanie karne o czyn art. 190 § 1 Kodeksu karnego (groźba karalna) zostało zakończone sporządzeniem aktu oskarżenia wobec Skarżącego, zatwierdzonego przez Prokuratora Prokuratury Rejonowej w L. (vide treść aktu oskarżenia, k. 189 akt administracyjnych). Powyższe świadczy o tym, że Skarżący może stanowić zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego. Sąd podziela stanowisko Organu, wyrażone w piśmie z 8 kwietnia 2024 r. wzywającym do zdania broni i amunicji oraz legitymacji posiadacza broni, zgodnie z którym wzgląd na bezpieczeństwo publiczne ma pierwszeństwo nad interesem Skarżącego polegającym na pozostawieniu mu prawa dysponowania bronią, na którą posiada pozwolenie. Skoro bowiem przeciwko Skarżącemu toczy się postępowanie karne o przestępstwo przeciwko wolności, to jego zachowanie, choć niepotwierdzone prawomocnym orzeczeniem Sądu, daje podstawę do założenia, że stwarza on zagrożenie dla siebie, porządku i bezpieczeństwa publicznego. Postawienie zarzutów popełnienia tak poważnego przestępstwa osobie posiadającej broń palną uzasadnia bowiem obawę użycia jej niezgodnie z obowiązującymi przepisami (por. pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 stycznia 2024 r., sygn. akt II GSK 588/23). Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w przywołanym ostatnio wyroku, wskazana wykładnia art. 19 ust. 1a ustawy o broni i amunicji jest zbieżna ze stanowiskiem Trybunału Konstytucyjnego wyrażonym w wyroku z 18 grudnia 2013 r., sygn. akt P 43/12. W uzasadnieniu tego wyroku Trybunał Konstytucyjny stwierdził bowiem, że użycie przez ustawodawcę słowa "może" stanowi wyraźną wskazówkę dla organów stosujących prawo, że dokonanie analizowanej czynności materialno-technicznej jest dopuszczalne tylko wówczas, gdy zachodzi obawa, że podejrzany/oskarżony o popełnienie przestępstwa z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji stanowiłby zagrożenie dla bezpieczeństwa lub porządku publicznego albo dla wolności i praw innych osób. Dlatego zastosowanie wobec Skarżącego prewencyjnego zabezpieczenia broni było uprawnione na podstawie regulacji określonej w art. 19 ust. 1a ustawy o broni i amunicji, dotyczącej osób nie skazanych prawomocnym orzeczeniem Sądu za określone przestępstwa, lecz osób wobec których toczy się postępowanie karne o te przestępstwa. Reasumując, Sąd nie znalazł podstaw do stwierdzenia wadliwości podjętej przez Organ czynności w związku z powzięciem informacji o toczącym się przeciwko Skarżącemu postępowaniu karnym o przestępstwo określone w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Dlatego zarzut podniesiony w skardze okazał się niezasadny. Ze wskazanych powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.