VI SA/Wa 2011/16
WyrokWSA w Warszawie2017-08-24
Skład orzekający: Marzena Milewska - Karczewska, Izabela Głowacka – Klimas, Pamela Kuraś-Dębecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postępowanie w sprawie cofnięcia koncesji na wydobywanie kopaliny może zostać umorzone jako bezprzedmiotowe, jeśli koncesja wygasła przed wydaniem decyzji kończącej postępowanie w sprawie jej cofnięcia?Ratio decidendi
Postępowanie w sprawie cofnięcia koncesji na wydobywanie kopaliny jest bezprzedmiotowe, gdy koncesja wygasła przed wydaniem decyzji kończącej to postępowanie. Wygaszenie koncesji oznacza eliminację uprawnienia z obrotu prawnego, co uniemożliwia jej cofnięcie i obliguje organ do umorzenia postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.Stan faktyczny
Skarżący domagali się cofnięcia koncesji na wydobywanie kopaliny udzielonej M. C. ze względu na naruszenie warunków koncesji, w tym wydobywanie na ich własnej nieruchomości bez zgody. Organy administracji umorzyły postępowanie w sprawie cofnięcia koncesji, uznając je za bezprzedmiotowe z uwagi na wygaśnięcie koncesji. Skarżący zaskarżyli decyzję Ministra Środowiska utrzymującą w mocy decyzję o umorzeniu, zarzucając błędy w ustaleniach faktycznych i interpretacji prawa.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Milewska - Karczewska Sędziowie Sędzia WSA Izabela Głowacka – Klimas Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Jarosław Kielczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 sierpnia 2017 r. sprawy ze skargi H. K. i B. L. na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie cofnięcia koncesji na wydobywanie kopaliny oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z [...] sierpnia 2016 r. Minister Środowiska (dalej Minister) utrzymał w mocy decyzję Marszałka Województwa [...] (dalej Marszałek) z [...] maja 2016 r., którą umorzono w całości postępowanie wszczęte na wniosek B. L. i H. K. (dalej skarżący) w sprawie cofnięcia koncesji Marszałka Województwa [...] z dnia [...] maja 2013 r. na wydobywanie kopaliny ze złoża "[...]" w związku z naruszeniem jej warunków przez M. C. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "M. " z siedzibą w [...].
Do powyższych rozstrzygnięć doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
I.
Decyzją z [...] maja 2013 r. Marszałek Województwa [...] udzielił M. C. prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą "M. " koncesji na wydobywanie kruszywa naturalnego ze złoża "[...]", zlokalizowanego na działkach o numerach ewidencyjnych [...],[...],[...] i warunkowo dla działki o nr [...] (Pole [...]) oraz na działkach o numerach ewidencyjnych [...],[...],[...],[...] i [...] (Pole [...]).
W dniu [...] marca 2014 r. do organu koncesyjnego wpłynęła skarga Państwa B. L. i H. K. o naruszeniu warunków koncesji przez firmę M. C. (koncesjonariusz) z tytułu braku prawa własności do nieruchomości, będącej ich własnością, o numerze ewidencyjnym [...] i podjęciu z jej obszaru działalności wydobywczej, bez ich wiedzy i zgody.
W związku z ww. skargą i wnioskiem o cofnięcie koncesji koncesjonariuszowi organ koncesyjny wszczął postępowanie administracyjne, w wyniku którego wydał [...] lipca 2014 r. decyzję nakładającą na koncesjonariusza opłatę dodatkową za wydobywanie kopaliny z rażącym naruszeniem warunków koncesji.
Wobec braku rozstrzygnięcia żądania cofnięcia koncesji Minister Środowiska decyzją z [...] listopada 2014 r. uchylił akt ten w całości i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.
Ponownie przeprowadzone postępowanie w sprawie cofnięcia koncesji zostało zakończone decyzją Marszałka z [...] marca 2015 r. umarzającą w całości postępowanie z uwagi jego bezprzedmiotowość.
Następnie Minister decyzją z [...] lipca 2015 r. uchylił ww. decyzję Marszałka i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
II.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzją z dnia [...] maja 2016 r. Marszałek Województwa [...] umorzył w całości postępowanie w sprawie cofnięcia koncesji z uwagi na jego bezprzedmiotowość.
Organ I instancji uznał, że z uwagi na nowe okoliczności jakimi było utrzymanie w mocy przez Ministra Środowiska decyzji wygaszającej koncesję udzieloną [...] maja 2013 r. M. C. na wydobywanie kruszywa naturalnego ze złoża "[...]" przedmiotowa koncesja została wyeliminowana z obrotu prawnego.
W odwołaniu od decyzji Marszałka skarżący wskazali, że wobec wniesienia przez nich skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie od decyzji o wygaszeniu ww. koncesji z [...] maja 2013 r., nie można uznać, że przedmiotowa koncesja jest rzeczywiście wyeliminowana z obrotu prawnego.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Minister Środowiska stwierdził, że zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję umorzeniu postępowania.
W niniejszej sprawie przesłankę stwierdzenia bezprzedmiotowości postępowania przez Marszałka stanowiło wygaśnięcie koncesji, o której cofnięcie wnioskowali skarżący. Decyzją z dnia [...] lipca 2015 r. Marszałek Województwa [...] stwierdził wygaśnięcie koncesji z dnia [...] maja 2013 r., udzielonej Panu M. C., na wydobywanie kruszywa naturalnego ze złoża "[...]". Przedmiotowa decyzja została utrzymana w mocy decyzją Ministra Środowiska z dnia [...] stycznia 2016 r. Tym samym sprawa wygaśnięcia ww. koncesji została rozstrzygnięta przez organy administracji.
Decyzja Ministra Środowiska z dnia [...] stycznia 2016 r. jest decyzją ostateczną w rozumieniu art. 16 k.p.a. W wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 5 stycznia 2011 r., sygn. akt II SA/Gd 619/10 wskazano "zgodnie z art. 61 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Mimo zaskarżenia do sądu, ostateczna decyzja administracyjnej wywiera zatem skutki prawne takie same jak ostateczna decyzja, od której nie wniesiono skargi
Zdaniem organu odwoławczego wniesienie przez skarżących skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] stycznia 2016 r. w przedmiocie wygaszenia koncesji nie miało wpływu na ostateczny charakter zaskarżonej przed sądem administracyjnym decyzji. Ponadto organ wskazał, że postanowieniem z dnia 29 czerwca 2016 r., sygn. akt VI SA/Wa 561/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę B. L. na ww. decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] stycznia 2016 r. w przedmiocie wygaszenia koncesji na wydobywanie kruszywa naturalnego ze złoża "[...]".
W konsekwencji Marszałek Województwa [...] prawidłowo uznał, że koncesja z dnia [...] maja 2013 r. została wyeliminowana z obrotu prawnego. Tym samym organ ten nie mógł cofnąć koncesji, która nie funkcjonuje w obrocie prawnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 15 lutego 2006 r., sygn. akt I SAB/Wa 72/05, wskazał, że "Jeżeli żądanie strony nie dotyczy sprawy podlegającej rozstrzygnięciu co do istoty przez organ administracji publicznej, to mamy do czynienia z bezprzedmiotowością tegoż postępowania i postępowanie takie winno ulec umorzeniu".
W związku z powyższym postępowanie w sprawie cofnięcia koncesji stało się bezprzedmiotowe. Zatem w niniejszej sprawie z uwagi na zaistniały stan faktyczny i prawny Marszałek był zobowiązany umorzyć przedmiotowe postępowanie. Tym samym postępowanie organu I instancji było prawidłowe.
B. L. i H. K. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i zarzucili sprzeczność w ustaleniach i błędną interpretację oraz brak obiektywizmu w badaniu całokształtu postępowania oraz błąd w ustaleniach faktycznych.
Zdaniem skarżących przy wydaniu koncesji w zakresie działki będącej ich własnością doszło do rażącego naruszeniem prawa w rozumieniu art.156 § 1 pkt 2 k.p.a., a decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa materialnego i miała wpływ na wynik sprawy. Decyzja ostateczna nie mogła wiązać organów administracyjnych (...).
Skarżący wskazali, że: "Uznanie bezprzedmiotowości postępowania w sprawie cofnięcia koncesji również w części koncesji warunkowej dla dz. [...] nie powinno być zaakceptowane i określone jako zgodne z prawem przy wydaniu Decyzji z dnia [...] maja 2016 r. (....)ponieważ wydana koncesja Marszałka Województwa [...] z dnia [...] maja 2013 r. (...) M. na wydobywanie kruszywa naturalnego ze złoża [...] w części [...] została uznana za ostateczną decyzję administracyjną wydaną z naruszeniem prawa".
W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Uczestnicy postępowania nie zajęli stanowiska w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany wnioskami i zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej jako "p.p.s.a.").
Badając skargę według powyższych kryteriów Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności Sąd zauważa, że co do zasady, celem postępowania administracyjnego jest załatwienie sprawy administracyjnej przez właściwy organ administracji publicznej, poprzez wydanie decyzji administracyjnej, rozstrzygającej ową sprawę, co do istoty. Jedną z przyczyn uniemożliwiających rozstrzygnięcie sprawy, co do istoty, jest m.in. bezprzedmiotowość postępowania. Bezprzedmiotowość, o której mowa w art. 105 § 1 k.p.a. oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, co powoduje w konsekwencji niemożność wydania decyzji administracyjnej, załatwiającej sprawę poprzez rozstrzygnięcie jej co do istoty.
Jak przyjęły to organy przedmiotem postępowania zainicjowanego przez skarżących wnioskiem z marca 2014 r. była koncesja udzielona M. C. prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą "M. " na wydobywanie kruszywa naturalnego ze złoża "[...]", a ściślej mówiąc żądanie cofnięcia tej koncesji.
Jednocześnie z akt sprawy wynika, że decyzją z dnia [...] lipca 2015 r. Marszałek Województwa [...] stwierdził wygaśnięcie koncesji z dnia [...] maja 2013 r., udzielonej przedsiębiorcy M. C., na wydobywanie kruszywa naturalnego ze złoża "[...]", zlokalizowanego na działkach o numerach ewidencyjnych [...],[...],[...] i warunkowo dla działki o nr [...] (Pole [...]) oraz na działkach o numerach ewidencyjnych [...],[...],[...] i [...] (Pole [...]). Przedmiotowa decyzja została utrzymana w mocy decyzją Ministra Środowiska z dnia [...] stycznia 2016 r. Tym samym sprawa wygaśnięcia ww. koncesji została rozstrzygnięta przez organy administracji.
Sąd zauważa, że wygaśnięcie koncesji oznacza, że wraz z wygaśnięciem koncesji wygasło uprawnienie koncesjonariusza. Należy zaznaczyć , że przedmiotem postępowania wszczętego przez skarżących była koncesja, rozumiana jako uprawnienie. W konsekwencji wygaśnięcia koncesji – jako materialnoprawnego uprawnienia – postępowanie w sprawie koncesji stało się bezprzedmiotowe i bez znaczenia w tym zakresie jest, że wniosek o cofnięcie koncesji został złożony przed jej wygaszeniem. (por. wyrok NSA z 17 lutego 2011 r. , sygn. akt II GSK 271/10)
W konsekwencji skoro przestał istnieć w obrocie prawnym przedmiot tego postępowania czyli koncesja – Sąd uznał, że organy obu instancji zasadnie przyjęły, że w tym przypadku postępowanie w sprawie cofnięcia tej koncesji stało się bezprzedmiotowe.
Odnosząc się do treści samej skargi Sąd uznał, że zarzuty skargi, aczkolwiek wyartykułowane w sposób nieusystematyzowany, nie podważają co do zasady żadnych okoliczności w tej sprawie istotnych dla końcowego rozstrzygnięcia sprawy.
Uzupełniająco należy wskazać, że postanowieniem z dnia 29 czerwca 2016 r., sygn. akt VI SA/Wa 561/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę B. L. na ww. decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] stycznia 2016 r. w przedmiocie wygaszenia koncesji na wydobywanie kruszywa naturalnego ze złoża "[...]". Zażalenie na to postanowienie zostało oddalone przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 14 czerwca 2017 r. sygn. akt II GZ 400/17.
W tych warunkach Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę jako bezzasadną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło