VI SA/Wa 2067/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Pamela Kuraś – Dębecka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jakub Linkowski Sędzia WSA Danuta Szydłowska Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] września 2018 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji stwierdzającej wygaśnięcie decyzji o udzieleniu prawa ochronnego na znak towarowy oddala skargę Zaskarżoną decyzją z [...] września 2018 r. Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (dalej "Urząd Patentowy") uchylił swoją poprzednią decyzję z [...] maja 2018 r., którą stwierdził wygaśnięcie prawa ochronnego na znak towarowy. Jako podstawę prawną skarżonej decyzji wskazano art. 225 ust. 3 oraz art. 245 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (j.t. Dz.U. z 2017 r. poz. 776), dalej "p.w.p.". Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym. W lipcu 2017 r. Urząd Patentowy udzielił na rzecz M. M. (dalej "Skarżący") oraz J. T. (dalej "Uczestnik") wspólnego prawa ochronnego na znak towarowy słowny "MIN'S ONIGIRI" ([...]) (dalej "przedmiotowy znak"). Warunkiem udzielenia tego prawa było wniesienia opłaty za pierwszy, dziesięcioletni okres ochrony w kwocie 1.600 złotych, w terminie 3 miesięcy, od doręczenia decyzji. Decyzja udzielając prawo ochronne została doręczona ustanowionemu w sprawie rzecznikowi patentowemu A. C. dnia [...] lipca 2017 r. W lipcu 2018 r. Urząd Patentowy, na podstawie art. 147 ust. 2 p.w.p., stwierdził wygaśnięcie decyzji o udzieleniu wspólnego prawa ochronnego na przedmiotowy znak bowiem ustalił, że nie została uiszczona należna opłata z to prawo, tj. nie został dopełniony warunek udzielenia prawa na przedmiotowy znak. Uczestnik z zachowaniem trybu i terminu złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wnosząc o uchylenie stwierdzenia wygaśnięcie decyzji o udzieleniu wspólnego prawa ochronnego na przedmiotowy znak. Uczestnik wyjaśnił, że w toku postępowania dotyczącego zgłoszenia spornego znaku do ochrony był reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika - rzecznika patentowego A. C., któremu to, za pośrednictwem portalu E-PUAP, została doręczona decyzja o udzieleniu prawa, a który nigdy nie poinformował go o treści owej decyzji. Podał, że o istnieniu decyzji udzielającej prawo ochronne, jak i od decyzji wygaszające to prawo, dowiedział się dopiero 18 lipca 2018 r., kiedy to inny jego pełnomocnik zapoznał się z aktami sprawy. Nadto powołując się na art. 225 ust. 3 p.w.p. Uczestnik wskazał, że Skarżący, działając w złej wierze, celowo nie dokonał w wyznaczonym terminie zarówno wpłaty 1.600 złotych opłaty za udzielone prawo, jak i opłaty 90 złotych za publikację o udzielonym prawie, chcąc po wygaszeniu tego prawa zarejestrować je wyłącznie na swoją rzecz. Zdaniem Uczestnika powyższe świadczy o braku po jego stronie winy w uchybieniu terminu do uiszczenia opłaty za pierwszy, dziesięcioletni okres ochrony przedmiotowego prawa. W załączeniu wniosku znalazło się m.in. potwierdzenie dokonania dnia 23 lipca 2018 r. wpłaty 1.600 złotych, jak i 90 złotych. Urząd Patentowy uwzględnił wyjaśnienia Uczestnika i decyzją z [...] września 2018 r. uchylił swoją decyzję z [...] lipca 2017 r. o stwierdzeniu wygaśnięcia decyzji o udzieleniu wspólnego prawa ochronnego na przedmiotowy znak. W ocenie organu Uczestnik, jako zgłaszający przedmiotowy znak do ochrony, uprawdopodobnił brak po swojej stronie winy w uchybieniu terminu oraz dopełnił czynności, dla której określony był ów termin. Skarżący – M. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję z [...] września 2018 r. domagając się jej uchylenia. Skarżonej decyzji zarzuci naruszenie: 1. przepisów prawa procesowego mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 § 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. przez: a. nieprawidłowe jej uzasadnienie w zakresie podstaw faktycznych, jak i prawnych, wynikające z błędnego ustalenia stanu faktycznego oraz braku wyczerpującego i należytego wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, w szczególności analizy treści "Regulaminu wspólnego prawa ochronnego na przedmiotowy znak towarowy" (dalej "Regulamin"), podpisanego dnia 4 kwietnia 2017 r. przez zgłaszających, tj. zarówno przez Uczestnika – J. T., jak i Skarżącego; b. niepełne i błędne ustalenie stanu faktycznego, polegające na zaniechaniu przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego wszystkich okoliczności mogących mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy; w szczególności polegające na: i. błędnym uznaniu za prawdziwe okoliczności faktyczne powołane przez Uczestnika; ii. błędnym uznaniu, że strona postępowania nie została prawidłowo powiadomiona o terminie wyznaczonym przez Urząd Patentowy w decyzji warunkowej udzielającej prawo na przedmiotowy znak; iii. błędnym uznaniu, że rzecznik patentowy A. C., będąca pełnomocnikiem w sprawie zgłoszenia przedmiotowego znaku, nie poinformowała zgłaszających o zbliżającym się terminie wniesienia opłaty za I okres ochrony i publikację przedmiotowego znaku; iv. błędnym uznaniu, że pomimo zaakceptowanej przez zgłaszających treści Regulaminu oraz wskazanym sposobie procedowania/powiadamiania, rzecznik patentowy A. C. była zobowiązana do odmiennego sposobu poinformowania tj. wbrew wytycznym Zgłaszających o zbliżającym się terminie wniesienia opłaty za l okres ochrony i publikację przedmiotowego znaku; c. niepoinformowanie strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego; d. niezapewnienie stronie czynnego udziału w postępowaniu oraz uniemożliwieniu wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, poprzez podjęcie decyzji tylko i wyłącznie na podstawie okoliczności powołanych przez Uczestnika we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy; 2. przepisów prawa materialnego tj.: a. art. 225 p.w.p. poprzez błędną wykładnię oraz zastosowanie przejawiające się w przyjęciu, że w sprawie zachodzą przesłanki umożliwiające przywrócenie terminu wyznaczonego w decyzji warunkowej z [...] lipca 2017 r,. bowiem spełniony został obowiązek wykazania należytej staranności w uprawdopodobnieniu braku winy w uchybieniu tego terminu; b. art 241 p.w.p. poprzez niezastosowanie i pominięcie, że strony wskazały skutecznie adres do korespondencji, a innego wniosku stron w tym zakresie nie było. W uzasadnieniu skargi Skarżący powołując się na § 10 Regulaminu podał, że rz. pat. A. C. prawidłowo poinformowała wyłącznie jego o zbliżającym się terminie wniesienia opłaty za I okres ochrony na przedmiotowy znak oraz za publikację tego znaku, co nastąpiło przesyłką pocztową poleconą z 19 lipca 2017 r. nr R [...], którą Skarżący odebrał 9 sierpnia 2017 r. Zgodnie z ww. zapisem Regulaminu rzecz. pat. A. C. nie była zobowiązana do poinformowania Uczestnika o zbliżającym się terminie wniesienia opłaty za I okres ochrony za przedmiotowy znak i jego publikację, gdyż to Skarżący obowiązany został przez Uczestnika do prowadzenia całokształtu spraw związanych z uzyskaniem i utrzymaniem ochrony na przedmiotowy znaku. Nadto Skarżący wyjaśnił, że Uczestnik nie przejawiał jakiegokolwiek zainteresowania procedurą zgłoszeniową przedmiotowego znaku oraz nigdy nie cofnął, ani nie próbował cofnąć, zmienić przywołanych powyżej postanowień Regulaminu. W kontekście powyższych okoliczności Skarżący uznał, że Uczestnik niesłusznie podnosił we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy brak swojej winy w uchybieniu ww. terminowi, w konsekwencji czego przywrócenie tego terminu na podstawie art. 225 ust. 3 p.w.p. było nieuzasadnione. Skarżący stwierdził, że w sprawie został pozbawiony czynnego w niej udziału, gdyż organ nie poinformował go o możliwości wypowiedzenia się co do przedstawionych przez Uczestnika okoliczności. Urząd Patentowy w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi jako niezasadnej. Wyjaśnił, że art. 225 ust 3 p.w.p. nie wymaga udowodnienia braku winy, a jedynie ich uprawdopodobnienia, tzn. wykazania, że fakty opisane we wniosku, mające bezpośredni wpływ na uchybienie przywracanego terminu, mogły z dużym prawdopodobieństwem wystąpić. W ocenie organu Uczestnik postępowania uprawdopodobnił zaistnienie przywołanych we wniosku okoliczności, świadczących o braku winy po jego stronie w uchybieniu terminu na wniesienie opłaty za I okres ochrony za przedmiotowy znak i jego publikację. Tym samym w sprawie nie doszło do naruszenia art. 225 p.w.p. Za niezasadne organ uznał także zarzuty naruszenia art. 241 p.w.p., jako że nie miał on w tej sprawie zastosowania, gdyż Uczestnik i Skarżący ustanowili w niej jednego pełnomocnika, jak również zarzuty naruszenia wskazanych w skardze przepisów procedury administracyjnej. Uczestnik – J. T., wniósł o oddalenie skargi jako niezasadnej, przy czym w pierwszym rzędzie poddał pod wątpliwość legitymację Skarżącego do zaskarżenia decyzji Urzędu Patentowego z [...] września 2018 r., jako że decyzja ta jest dla niego korzystna, a zatem nie można w tym przypadku mówić o istnieniu po stronie Skarżącego gravamen w jej skarżeniu. Odnośnie meritum Uczestnik podniósł, że upoważnił Skarżącego do uzyskania i utrzymania prawa na przedmiotowy znak, a mimo to Skarżący, ani nie poinformował go uzyskaniu owego prawa, ani nie uiścił za jego udzielenie należnej opłaty, przez co doszło do stwierdzenia wygaśnięcia tego prawa. Skoro Skarżący zobowiązał się do prowadzenia "całokształtu spraw związanych z uzyskaniem i utrzymaniem ochrony znaku towarowego", Uczestnik miał prawo sądzić, że z tego zobowiązania się wywiąże, w tym poinformuje go o uzyskaniu prawa ochronnego. W jego ocenie oczekiwanie to było tym bardziej uzasadnione, że w myśl § 9 Regulaminu "Koszty związane z uzyskaniem i bieżącą obsługą wspólnego prawa ochronnego strony będą ponosiły w równych częściach". Zatem mógł pozostawać w usprawiedliwionym przekonaniu, że Skarżący podejmie wszelkie działania niezbędne do uzyskania i utrzymania ochrony dla przedmiotowy znak, w tym poinformuje go, gdy zajdzie konieczność poniesienia związanych z tym kosztów. Uczestnik wskazał, że Skarżący ani nie wyjaśnia, z jakich przyczyn nie poinformował go o udzieleniu wspólnego prawa ochronnego na znak oraz o konieczności uiszczenia opłaty za pierwszy, dziesięcioletni okres jego ochrony, jak również nie wskazuje z jakich przyczyn sam tej opłaty nie uregulował. Podniósł przy tym, że Skarżący - działając poprzez rzecznika patentowego A. C., dnia [...] kwietnia 2018 r. sam dokonał zgłoszenia znaku towarowego identycznego, jak znak będący przedmiotem niniejszego postępowania. Skarżący w replice, podtrzymując stanowisko odnośnie nieuprawdopodobnienia przez Uczestnika braku po swojej stronie winy w uchybieniu terminu, podniósł, że wraz z Uczestnikiem "zrezygnowali z ubiegania się o prawo ochronne na wspólny znak (...), wobec czego nie została wniesiona opata za I okres ochronny i publikację". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Sąd administracyjny kontroluje zaskarżone decyzje wyłącznie pod kątem ich zgodności z prawem/legalności, a nie celowości, czy słuszności , a zatem musi stwierdzić, że doszło do naruszenia przepisu prawa materialnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu dającego podstawę do wznowienia postępowania, a także gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 ust. 1 p.p.s.a.). Takiego naruszenia Sąd w tej sprawie – wbrew zarzutom skargi - nie stwierdził. Podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowił art. 225 ust 3 p.w.p., w myśl którego decyzja stwierdzająca wygaśnięcie decyzji o udzieleniu prawa ochronnego na znak towarowy z powodu nieuiszczenia opłaty za pierwszy okres ochrony może zostać uchylona na wniosek zgłaszającego o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym uprawdopodobni on, że uchybienie nastąpiło bez jego winy, i po jednoczesnym uiszczeniu zaległej opłaty. Należy podkreślić, że cytowany wyżej przepis zastosowany przez organ jako podstawa prawna wydania decyzji uchylającej decyzję o wygaśnięciu prawa ochronnego nie wymaga udowodnienia braku winy, lecz jedynie ich uprawdopodobnienia, tzn. wykazania, że fakty opisane we wniosku i mające bezpośredni wpływ na uchybienie przywracanego terminu mogły z dużym prawdopodobieństwem wystąpić. Jak przyjmuje się w orzecznictwie różnica między dowodem i uprawdopodobnieniem polega na tym, że uprawdopodobnienie jest środkiem zastępczym dowodu, a więc środkiem nie dającym pewności, lecz tylko prawdopodobieństwo wystąpienia określonego zdarzenia, w tym przypadku twierdzenia Uczestnika, że nie został poinformowany o treści decyzji. Uprawdopodobnienie, jako środek zastępczy dowodu znany jest prawu polskiemu zarówno cywilnemu, jak i administracyjnemu. Niewątpliwie uprawdopodobnienie to forma wykazania faktów mniej pewna, niż udowodnienie, jednakże, co wynika choćby z brzmienia słowa "uprawdopodobnić", jednak twierdzenie strony nie może być całkowicie gołosłowne. Uprawdopodobnienie jest środkiem słabszym od dowodu, ale o jego zaistnieniu możemy mówić wówczas, gdy twierdzenie strony jest prawdopodobne, wiarygodne. (postanowienie NSA z dnia 22 grudnia 2008 r., sygn. akt I FZ 477/08, LEX nr 551908). Z akt sprawy wynika, że Skarżący i Uczestnik działając jako zgłaszający ustanowili jednego pełnomocnika - rzecznika patentowego A. C., zatem Urząd Patentowy był zobowiązany do kierowania korespondencji do tego pełnomocnika. W tej sytuacji rację ma organ, że zarzut naruszenia art. 241 p.w.p. jest bezzasadny bowiem przepis ten reguluje zasady komunikacji w toku postępowania przed Urzędem Patentowym RP pomiędzy tym organem a wieloma współuprawnionymi, posiadającymi łącznie status strony w sprawie, jeśli nie są oni reprezentowani przez wspólnego pełnomocnika. Nie rozstrzyga on, kto jest stroną w sprawie, lecz wskazuje sposób, w jaki powinny być doręczane pisma w przypadku wielości współuprawnionych (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 27 lutego 2007 r., VI SA/Wa 2137/06, LEX nr 317545; wyrok WSA w Warszawie z dnia 5 czerwca 2006 r., VI SA/Wa 691/06, LEX nr 210177). W rozpoznawanej sprawie zgłaszający ustanowili wspólnego pełnomocnika, zatem skoro przepis ten nie miał w sprawie zastosowania w sprawie, zatem organ nie mógł go naruszyć. Sąd nie podzielił też zarzutu naruszenia art. 225 p.w.p. Wbrew zarzutom skargi rozpoznawany przypadek nie dotyczy staranności działania pełnomocnika ustanowionego wspólnie przez obu zgłaszających (Skarżącego i Uczestnika). Sprawa dotyczy ustalenia czy Uczestnik może powoływać się na brak swojej winy w sytuacji, gdy Skarżący będąc osobą upoważnioną przez Uczestnika nie wniósł wymaganych opłat, co w konsekwencji doprowadziło do wygaśnięcia decyzji o udzieleniu prawa ochronnego. Niewątpliwie w świetle postanowień podpisanego przez strony " Regulaminu wspólnego prawa ochronnego na znak towarowy [...] " to Skarżący zobowiązał się do prowadzenia "całokształtu spraw związanych z uzyskaniem i utrzymaniem ochrony znaku towarowego" (§ 10 Regulaminu w aktach administracyjnych). Słuszny jest zatem wniosek Uczestnika, że miał on prawo sądzić, że z tego zobowiązania Skarżący się wywiąże, w tym poinformuje go o uzyskaniu prawa ochronnego. W myśl § 9 Regulaminu "Koszty związane z uzyskaniem i bieżącą obsługą wspólnego prawa ochronnego strony będą ponosiły w równych częściach". W konsekwencji Uczestnik mógł pozostawać w usprawiedliwionym przekonaniu, że Skarżący podejmie wszelkie działania niezbędne do uzyskania i utrzymania ochrony dla przedmiotowy znak, w tym poinformuje go, gdy zajdzie konieczność poniesienia związanych z tym kosztów. Po drugie rację ma Uczestnik, że Skarżący ani nie wyjaśnia, z jakich przyczyn nie poinformował Uczestnika o udzieleniu wspólnego prawa ochronnego na znak oraz o konieczności uiszczenia opłaty za pierwszy, dziesięcioletni okres jego ochrony, jak również nie wskazuje z jakich przyczyn sam tej opłaty nie uregulował. Dlatego też nie można uznać za wiarygodne twierdzenia Skarżącego, że Uczestnik oparł swój wniosek na nieprawdziwych i gołosłownych informacjach lub też Uczestnik został powiadomiony w jakiś inny sposób o decyzji warunkowej. Skarżący nie przedstawia na tę okoliczność żadnych dowodów, ograniczając się do kwestionowania stanowiska Uczestnika. Ponadto Skarżący nie wykazał, że to Uczestnik zrezygnował z ubiegania się o prawo ochronne. Idąc tym tokiem rozumowania Sąd uznał, że zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów prawa procesowego mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 § 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. nie zasługują na uwzględnienie. W szczególności należy podkreślić, że podnoszony w skardze fakt wydania zaskarżonej decyzji wyłącznie w oparciu o stanowisko Uczestnika zawarte we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie mógł przesądzić o wyniku sprawy. Sąd zauważa, że wprawdzie organ nie zawiadomił Skarżącego o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a., jednak nie można twierdzić, że mogło to mieć jakikolwiek wpływ na wynik sprawy. Skarżący nie wskazuje, w jaki sposób niezawiadomienie o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów mogłoby w tym konkretnym wypadku wpłynąć na rozstrzygnięcie. W orzecznictwie jednolicie przyjmuje się bowiem, że naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu stanowi naruszenie przepisów prawa procesowego, które może stanowić podstawę uchylenia decyzji, jeśli naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych (por. przykładowo wyrok NSA z dnia 18 maja 2006 r., II OSK 831/05, opubl. w ONSA WSA 2006, nr 6, poz. 157 oraz postanowienie NSA z dnia 22 marca 2012 r., II GSK 431/12, wyrok NSA z dnia 18 grudnia 2012 r., II OSK 1490/11 i wyrok NSA z dnia 26 maja 2011 r., I OSK 842/11 - niepublikowane). Na stronie stawiającej zarzut naruszenia przepisów postępowania spoczywa zatem ciężar wykazania istnienia adekwatnego związku przyczynowego między naruszeniem przepisów postępowania a wynikiem sprawy (por. wyrok. NSA z dnia 2 lutego 2011 r., I OSK 575/10, niepubl.).W rozpoznawanej sprawie Skarżący tych okoliczności nie wykazał. Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji doszedł do przekonania, że poczynione przez organy ustalenia wynikają z zebranego w sprawie materiału dowodowego, zaś dokonana przez nie ocena tego materiału w kontekście zastosowanych przepisów ustawy nie budzi zastrzeżeń. Zdaniem Sądu organ wyczerpująco zbadał wszystkie okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą, zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej art. 7 k.p.a. i art. 77 k.p.a. Zdaniem Sądu, uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada warunkom określonym w art. 107 § 3 k.p.a. Z tych względów Sąd uznał, że zarzuty skargi nie znajdują oparcia w przepisach prawa, a biorąc dodatkowo pod uwagę, że Sąd nie dostrzegł takich naruszeń przepisów prawa procesowego lub materialnego, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy – skargę należało oddalić. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.