VI SA/Wa 2125/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Sędzia WSA Aneta Lemiesz (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Jarosław Kielczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 marca 2019 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej oddala skargę VI SA/Wa 2125/18 UZASADNIENIE Komendant Główny Policji, decyzją z dnia [...] sierpnia 2018 r., nr [...] , wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a k.p.a. oraz art. 29 ust. 6 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 22 sierpnia 1997 r. o ochronie osób i mienia (Dz.U. z 2017 r., poz. 2213 ze zm.) - po rozpatrzeniu odwołania Pana M. B. ("skarżący") - utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] orzekającej o skreśleniu skarżącego z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej. Do wydania powyższych decyzji doszło w związku z przesłaniem - pismem z dnia 22 marca 2018 r., doręczonym w dniu 28 marca 2018 r. - organowi I instancji przez Zastępcę Naczelnika Wydziału Dochodzeniowo-Śledczego Komendy Powiatowej Policji w [...] uwierzytelnionego odpisu postanowienia z dnia [...] marca 2018 r., sygn. [...] , Komendanta Powiatowego Policji w [...] o przedstawieniu skarżącemu zarzutów popełnienia przestępstwa z art. 190 § 1 kk polegającego na wypowiedzeniu pod adresem innej osoby groźby uszkodzenia ciała. Nie zgadzając się z rozstrzygnięciem Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] maja 2018 r. orzekającym o skreśleniu z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej, skarżący złożył odwołanie, w którym wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji oraz o wstrzymanie jej natychmiastowego wykonania. Podniósł, że skreślenie go z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznych pozbawi go pracy, a uniewinnienie przez sąd karny i ponowne wpisanie na przedmiotową listę nie spowoduje, że zostanie do tej pracy ponownie przywrócony. W konsekwencji powyższego pozostanie bez źródła utrzymania. W toku postępowania odwoławczego do Komendanta Głównego Policji wpłynął odpis wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w [...] Wydział Karny z dnia [...] czerwca 2018 r., sygn. [...] , uznający Pana M. B. winnym popełnienia przestępstwa z art. 190 § 1 kk. Od ww. wyroku skarżący wniósł sprzeciw. Komendant Główny Policji przywołaną na wstępie decyzją utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] maja 2018 r. W uzasadnieniu organ odwoławczy przytoczył art. 29 ust. 6 pkt 1 ustawy z dnia 22 sierpnia 1997 r. o ochronie osób i mienia (Dz. U z 2017 r. poz. 2213 ze zm.) i wyjaśnił, że przesłankę skreślenia z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej stanowi nie tylko skazanie pracownika ochrony za popełnienie przestępstwa umyślnego, ale również wszczęcie przeciwko niemu postępowania karnego o takie przestępstwo. Komendant Główny Policji wskazał, że do oceny czy w określonej sprawie występuje przesłanka skreślenia z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej, wystarczy ustalenie przez organ Policji, że w stosunku do pracownika ochrony zostało wszczęte postępowanie karne o popełnienie przestępstwa umyślnego. Organ zaznaczył przy tym, że skreślenie z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej jest obligatoryjne i niezależne od innych dowodów przemawiających na korzyść pracownika ochrony, gdyż ustawodawca przyznał w takich sytuacjach bezwzględny prymat interesowi społecznemu nad słusznym interesem obywatela. Komendant Główny Policji wyjaśnił ponadto, że w postępowaniu administracyjnym organy Policji nie mają kompetencji do weryfikacji ustaleń postępowania karnego oraz badania ich prawidłowości, w związku z czym przedmiotem postępowania administracyjnego jest ustalenie, czy zachodzą określone w ustawie przesłanki skreślenia z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej. Do wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji Komendant Główny Policji odniósł się postanowieniem z dnia [...] czerwca 2018 r. Na wskazane powyżej orzeczenie - pismem z 10 października 2018 r. - skarżący złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę, w której wniósł m.in. o uchylenie zaskarżonej decyzji. Skarżący zauważył, że w dniu [...] września 2018 r. postępowanie karne przeciwko niemu zostało umorzone przez Sąd Rejonowy w [...] . W podstawie prawnej orzeczenia o umorzeniu Sąd ten powołał się na art. 66 § 1 i 2 kk (tj. wina i społeczna szkodliwość nie są znaczne). Orzeczenie jest prawomocne. Skarżący nie jest zatem skazany wyrokiem za popełnienie przestępstwa umyślnego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. W uzupełnienie wskazał, że zaskarżona decyzja jest prawidłowo, bowiem na dzień jej wydania wobec skarżącego toczyło się postępowanie karne, a następnie nieprawomocnym wyrokiem nakazowym z dnia [...] czerwca 2018 r. skarżący został uznany winnym popełnienia zarzucanego mu czynu z art. 190 § 1 kk. Zatem na dzień wydania zaskarżonej decyzji wobec skarżącego toczyło się postępowanie karne, która to okoliczność stanowi samodzielną i obligatoryjną przesłankę do skreślenia pracownika ochrony z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej. Na podstawie art. 29 ust. 6 pkt 1 ustawy o ochronie osób i mienia wszczęcie postępowania karnego o przestępstwo umyślne zobowiązuje właściwego komendanta wojewódzkiego Policji do wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie skreślenia z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest nieuzasadniona. Podniesione w niej zarzuty nie zasługują na uwzględnienie. Podstawę materialnoprawną wydanej przez organ decyzji stanowił art. 29 ust. 6 pkt 1 ustawy o ochronie osób i mienia, w myśl którego pracownika ochrony skreśla się z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej, w przypadku gdy pracownik ochrony fizycznej został skazany prawomocnym wyrokiem sądu za popełnienie przestępstwa umyślnego lub wszczęto w stosunku do niego postępowanie karne o takie przestępstwo (podkreślenie Sądu). Z treści tego przepisu wynika, że decyzje w przedmiocie skreślenia z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej mają charakter związany. Świadczy o tym forma czasownika "skreśla się". Organ Policji nie ma zatem prawnej możliwości wyboru rozstrzygnięcia w tym zakresie. Organ, wydając decyzję, kieruje się jedynie oceną wystąpienia w sprawie przesłanek określonych ww. przepisie, do zastosowania którego jest zobligowany po stwierdzeniu ich istnienia. Przepis art. 29 ust. 6 pkt 1 ustawy o ochronie osób i mienia nie stopniuje ani też nie różnicuje przesłanek skreślenia. Podstawą skreślenia z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej jest bowiem skazanie prawomocnym wyrokiem sądu za popełnienie przestępstwa umyślnego lub wszczęcie w stosunku do osoby postępowania karnego o takie przestępstwo. Przepis ten nie daje organom Policji żadnej możliwości odstąpienia od wykonania jego dyspozycji w razie stwierdzenia stanu faktycznego w nim opisanego (por.: Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z 24 października 2007 r., sygn. akt II GSK 181/07; z 24 września 2008 r., sygn. akt II GSK 358/08; z 9 lutego 2012 r., sygn. akt II GSK 1221/10 oraz z 16 kwietnia 2013 r., sygn. akt II GSK 109/12, opubl.: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Przepis art. 29 ust. 6 pkt 1 ustawy o ochronie został wprowadzony do ustawy o ochronie osób i mienia na mocy art. 9 pkt 12 ustawy z dnia 13 czerwca 2013 r. o zmianie ustaw regulujących wykonywanie niektórych zawodów (Dz. U. z 2013 r. poz. 829, dalej: "ustawa zmieniająca") i zaczął obowiązywać od 1 stycznia 2014 r. (art. 50 ustawy zmieniającej). Co do motywów zmian w ustawie o ochronie osób i mienia zasad wykreślenia z listy kwalifikowanych pracowników ochrony w projekcie ustawy zmieniającej (druk sejmowy VII.806) wskazano, że: "Za przesłankę do wykreślenia uznano toczenie się przeciwko pracownikowi postępowania karnego za przestępstwo umyślne. Mimo obowiązującej zasady domniemania niewinności fakt prowadzenia postępowania karnego uniemożliwia dopuszczenie pracownika ochrony do możliwości stosowania środków przymusu bezpośredniego i broni. Wykreślenie z listy nie przekreśla możliwości zatrudnienia tej osoby jako pracownika ochrony niekwalifikowanego, tj. w obszarze ochrony, gdzie nie występuje konieczność pracy z bronią oraz bez możliwości stosowania środków przymusu bezpośredniego. Obszar ochrony osób i mienia - gdzie ustawa wymaga zatrudnienia pracowników kwalifikowanych - jest mocno ograniczony. Zdecydowana większość zadań ochrony mienia nie wymaga kwalifikacji, zatem na czas trwającego postępowania pracownik byłby "przesuwany" z obszaru kwalifikowanej ochrony na obszar, gdzie wpis na listę pracowników kwalifikowanych nie jest konieczny, co ze względu na szczególny charakter pracy jest uzasadnione". Brzmienie art. 29 ust. 6 pkt 1 ww. ustawy o ochronie osób i mienia oraz przytoczone powyżej motywy wprowadzenia zmian w tej ustawie jednoznacznie wskazują na niezasadność zarzutów skarżącego co do zastosowania w jego sprawie ww. przepisu przez organy Policji. Wolą ustawodawcy było, aby kwalifikowani pracownicy ochrony fizycznej byli skreślani z listy, w sytuacji w której nie ma żadnych wątpliwości co do podstaw skreślenia. Jak wskazano powyżej, dostęp kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej do broni palnej oraz uprawnienia do posługiwania się środkami przymusu bezpośredniego przemawiają za tym, aby pracownicy ci byli osobami o nieposzlakowanej opinii i już samo wszczęcie postępowania karnego o przestępstwo umyślne - w ocenie ustawodawcy - powinno skutkować skreśleniem określonej osoby z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej, a tym samym - pozbawieniem jej możliwości posługiwania się bronią palną i stosowania środków przymusu bezpośredniego. Za powyższą interpretacją przemawia również fakt, że na listę kwalifikowanych pracowników ochrony, w myśl art. 26 ust. 3 ustawy o ochronie osób, wpisuje się osobę, która nie była skazana prawomocnym wyrokiem za przestępstwo umyślne i nie toczy się przeciwko niej postępowanie karne o takie przestępstwo (pkt 5) oraz posiada nienaganną opinię wydaną przez właściwego ze względu na jej miejsce zamieszkania komendanta powiatowego (rejonowego, miejskiego) Policji, sporządzoną na podstawie aktualnie posiadanych przez Policję informacji (pkt 6). Dokonana przez ustawodawcę zmiana treści art. 29 ust. 6 pkt 1 ustawy o ochronie osób i mienia zmierzała zatem do ujednolicenia przepisów dotyczących przesłanek wpisu na listę kwalifikowanych pracowników ochrony oraz do skreślenia z tej listy. Celem wprowadzenia tych wymagań nie jest napiętnowanie konkretnych osób, lecz stworzenie gwarancji prawidłowego prowadzenia działalności z zakresu ochrony osób i mienia, zgodnie z interesem publicznym. Zauważyć należy, że pracownikowi ochrony w wykonywaniu zadań ochrony przysługuje szereg praw, w tym m.in. prawo do legitymowania osób w celu ustalenia ich tożsamości, stosowanie środków przymusu bezpośredniego, a nawet użycie broni palnej (art. 36). Ochronie mogą też podlegać obiekty ważne dla obronności, interesu gospodarczego państwa, bezpieczeństwa publicznego i innych ważnych interesów państwa (art. 5). Z tego punktu widzenia nie budzi jakichkolwiek wątpliwości wymaganie dawania rękojmi należytego wykonywania zawodu, nie tylko w postaci posiadania odpowiednich kwalifikacji, weryfikacji ich zdolności do pracy na podstawie badań lekarskich i psychologicznych, ale przede wszystkim niekaralności za przestępstwa umyślne. Z uwagi na specyfikę wykonywanej funkcji, wiążącej się z dużym ryzykiem oraz konieczność zagwarantowania zaufania publicznego, zawód pracownika ochrony powinien odznaczać się szczególną przejrzystością, a osoby go wykonujące winne być transparentne i uczciwe. Służy temu m.in. wymóg uzyskania licencji pracownika ochrony pierwszego i drugiego stopnia (art. 26-29 ustawy). W tym też kontekście należy rozpatrywać skreślenie z listy kwalifikowanych pracowników ochrony osoby, przeciwko której wszczęto postępowanie karne o przestępstwo przeciwko umyślne. W kontekście powyższych uwag nie ulega wątpliwości, że w postępowaniach prowadzonych w sprawach dotyczących skreślenia z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej - co wskazywał także organ - nie jest w ogóle badana kwestia winy osoby skazanej za popełnienie wyżej wymienionych przestępstw lub wobec której toczy się postępowanie karne o ich popełnienie. W pierwszym przypadku, tj. skazania prawomocnym wyrokiem sądu karnego, organy Policji są związane tym wyrokiem, w drugim - wszczęcia postępowania karnego o popełnienie takich przestępstw - są związane informacją o wszczęciu takiego postępowania. W żadnym z tych przypadków właściwe organy Policji nie odnoszą się do kwestii winy, gdyż - po pierwsze - w tej materii może rozstrzygać tylko sąd karny, którego orzeczeniem organy Policji są związane, po drugie zaś - kwestia ta nie ma znaczenia dla postępowania administracyjnego w sprawie obligatoryjnego cofnięcia pozwolenia na broń, wszczynanego bądź na podstawie prawomocnego wyroku sądu karnego, bądź na podstawie zawiadomienia o wszczęciu postępowania o popełnienie przestępstw wymienionych ww. przepisie. Zgodnie zaś z art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302) Sąd orzeka na podstawie akt sprawy, co oznacza, iż bierze pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie wydania zaskarżonej decyzji. Fakt, że po wydaniu decyzji w tej sprawie, zapadł wyrok Sądu Rejonowego w [...] , w którym warunkowo umorzono wobec skarżącego postępowanie o czyn z art. 190 § 1 kk pozostaje bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy sądowoadministracyjnej. Sąd jeszcze raz podkreśla, że przepis art. 29 ust. 6 pkt 1 ustawy o ochronie osób i mienia ma charakter obligatoryjny, a zatem organy Policji mają obowiązek skreślenia danej osoby z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej w każdym przypadku ujawnienia, że osoba ta należy do grupy osób wymienionych we wskazanej regulacji ustawowej. Ustawodawca nie przewidział możliwości, aby kwalifikowany pracownik ochrony fizycznej, wobec którego zostało wszczęte postępowanie karne za przestępstwo umyślne (a taka sytuacja miała miejsce w kontrolowanej przez Sąd sprawie) nie został skreślony z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej. Przepis art. 29 ust. 6 pkt 1 ustawy o ochronie osób i mienia nie daje organom Policji żadnej możliwości odstąpienia od wykonania jego dyspozycji w razie stwierdzenia stanu faktycznego w nim opisanego. Należy zauważyć, iż w toku postępowania administracyjnego skarżący wypełnił dyspozycję art. 29 ust. 6 pkt 1 ustawy o ochronie osób i mienia, co skutkowało obligatoryjnym skreśleniem go przez organy Policji z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej. Z powyższych względów skargę należało oddalić na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302).