VI SA/Wa 2137/16

WyrokWSA w Warszawie2017-05-05

Skład orzekający: Marzena Milewska-Karczewska, Magdalena Maliszewska, Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Minister Środowiska, działając jako organ odwoławczy, może w sentencji postanowienia uchylić część uzasadnienia postanowienia organu pierwszej instancji i nadać mu nowe brzmienie?
Ratio decidendi
Minister Środowiska, uchylając postanowienie organu pierwszej instancji w części dotyczącej uzasadnienia i nadając mu nowe brzmienie w sentencji, naruszył art. 138 § 1 k.p.a., który określa zamknięty katalog rozstrzygnięć, jakie organ odwoławczy może podjąć. Zmiana uzasadnienia nie mieści się w katalogu dopuszczalnych rozstrzygnięć organu odwoławczego i powinna znaleźć się w uzasadnieniu orzeczenia, a nie w jego osnowie. W pozostałej części zaskarżone postanowienie zostało uznane za prawidłowe, ponieważ organ odwoławczy prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia, stosując art. 149 § 3 k.p.a. z uwagi na brak legitymacji strony.
Stan faktyczny
Skarżący R. B. złożył wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją o udzieleniu koncesji na wydobywanie kopaliny. Marszałek Województwa odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia. Minister Środowiska, rozpatrując zażalenie, uchylił postanowienie organu pierwszej instancji w części dotyczącej podstawy prawnej i uzasadnienia, a w pozostałym zakresie utrzymał je w mocy. Skarżący zaskarżył postanowienie Ministra do WSA, zarzucając m.in. naruszenie przepisów dotyczących przesłanek wznowienia postępowania oraz błędne ustalenie braku jego statusu strony. WSA uchylił postanowienie Ministra w części dotyczącej zmiany uzasadnienia, a w pozostałym zakresie oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie w pkt III i w tym zakresie umorzył postępowanie, a w pozostałej części oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz P, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 5 maja 2017 r. sprawy ze skargi R. B. na postanowienie Ministra Środowiska z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania 1. uchyla zaskarżone postanowienie w pkt III i w tym zakresie umarza postępowanie; 2. oddala skargę w pozostałej części. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2016r. nr [...] Minister Środowiska, uchylił postanowienie Marszałka Województwa [...] z dnia [...] maja 2016r. znak: [...], w przedmiocie odmowy wszczęcia postepowania w sprawie wznowienia postępowania: I/ w części dot. fragmentu sentencji powołującej podstawę prawną w brzmieniu: "Na podstawie art. 61a i art. 124 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. –Kodeks postępowania administracyjnego (...)" i w tym zakresie orzekł poprzez nadanie temu fragmentowi postanowienia brzmienia: " Na podstawie art. 149 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. – Kodeks postępowania administracyjnego (...)"; II/ w części dot. fragmentu rozstrzygnięcia w brzmieniu: "(...) odmawiam wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania (...)" i w tym zakresie orzekł poprzez nadanie temu fragmentowi postanowienia brzmienia: "(...) odmawiam wznowienia postępowania (...); III/ w części dot. fragmentu uzasadnienia (s.[...]) w brzmieniu: "Postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu – art. 61 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego" i w tym zakresie orzekł, poprzez nadanie temu fragmentowi postanowienia brzmienia: "Wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony. Wznowienie postępowania z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 4 oraz w art. 145a i 145b następuje tylko na żądanie strony – art. 147 Kodeksu postępowania administracyjnego"; IV/ a w pozostałym zakresie utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Postanowienie wydane zostało na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (JT. Dz.U. z 2016r. poz 23 z późn. zm. – dalej: k.p.a.). Do wydania zaskarżonego postanowienia doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2014r. znak: [...] Marszałek Województwa [...] udzielił "E." sp. z o.o. z siedzibą w K. koncesji na wydobywanie kopaliny ze złoża kruszywa naturalnego "[...]" Pole [...] i [...]. Pismem z dnia [...] marca 2016r. R. B. (dalej też skarżący) złożył wniosek o wznowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt 5, 6 i 8 k.p.a. postępowania zakończonego w/w decyzją koncesyjną. Według wnioskodawcy organ koncesyjny nie posiadał w chwili wydawania koncesji egzemplarza ostatecznej decyzji Burmistrza P. z dnia [...] kwietnia 2014r. znak: [...] – o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na wydobyciu kopaliny objętej prawem własności gruntowej (kopaliny pospolitej) ze złoża piaskowo-żwirowego "[...]". Wnioskodawca podniósł również, że wydając decyzję z dnia [...] sierpnia 2014r. Marszałek Województwa [...] dopuścił się rażącego naruszenia przepisów zawartych w art. 71 ust.2 pkt 1 i 2 i art. 72 ust.1 pkt 4 ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie , udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Skarżący we wniosku wystąpił również o wstrzymanie wykonania w/w decyzji koncesyjnej z dnia [...] sierpnia 2014r. Postanowieniem z dnia [...] maja 2016r. znak: [...] Marszałek Województwa [...] odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania w przedmiocie udzielenia spółce "E." sp. z o.o. w K., koncesji na wydobywanie kopaliny ze złoża kruszywa naturalnego "[...]" Pole [...] i [...]. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że wnioskodawca nie był stroną tego postepowania koncesyjnego odniósł się przy tym również do zaistnienia przesłanek wznowieniowych powołanych przez wnioskodawcę. Na powyższe rozstrzygniecie organu I instancji R. B. wniósł zażalenie, w którym zarzucił naruszenie: art. 150 § 2 k.p.a. poprzez jego wydanie przez organ niewłaściwy; art. 28 k.p.a. poprzez błędna wykładnię i uznanie, że R. B. nie przysługuje przymiot strony tego postępowania; art. 7 i 8 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego zbadania sprawy przy uwzględnieniu interesu społecznego i interesu wnioskodawcy; art. 145 § 1 pkt 5 i 8 k.p.a. poprzez błędną wykładnię i uznanie, że w sprawie nie zachodzą przesłanki do jej wznowienia. Po przeprowadzeniu postępowania zażaleniowego Minister Środowiska postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2016r. uznał, że zaskarżone postanowienie Marszałka Województwa [...] z dnia [...] maja 2016r. powinno częściowo ulec zmianie w zakresie powołanej podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz uzasadnienia. Jednak w pozostałym zakresie zdaniem organu odwoławczego zaskarżone postanowienie należało utrzymać w mocy. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że w sentencji rozstrzygnięcia została powołana błędna podstawa prawna tj. art. 61 § 1 k.p.a., która nie ma zastosowania przy rozpoznawaniu wniosku o wznowienie postępowania. W sytuacji bowiem wpływu do organu żądania wznowienia postępowania katalog możliwych rozwiązań określa przepis art. 149 k.p.a. A zatem ustalenie przez organ I instancji, iż wnioskodawca nie legitymuje się przymiotem strony powinno skutkować wydaniem przez ten organ postanowienia opartego na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. – o odmowie wszczęcia postępowania wznowieniowego. Organ odwoławczy wyjaśnił przy tym, że jego zdaniem mylna podstawa prawna i nieprecyzyjne rozstrzygnięcie zaskarżonego postanowienia nie może skutkować wydaniem przez ten organ decyzji kasacyjnej. Zgodnie bowiem z utrwalonym orzecznictwem sądowo-administracyjnym, organ rozpoznający środek odwoławczy w postępowaniu administracyjnym dokonuje ponownego rozpoznania sprawy w całości i nie może uchylić zaskarżonego aktu celem przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia, jeżeli nie zachodzi potrzeba przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znaczni części. Zatem organ rozpoznający środek odwoławczy jest uprawniony do poszerzenia podstawy prawne i argumentacji rozstrzygnięcia, a także do zmiany podstawy prawnej i argumentacji, bez potrzeby jego uchylenia, co pozostaje w zgodzie z zasadą szybkości postępowania i co przewiduje przepis art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Z tego też względu zdaniem Ministra Środowiska był on uprawniony do zmiany podstawy prawnej i doprecyzowania rozstrzygnięcia postanowienia oraz do uzupełnienia uzasadnienia tego aktu wynikającego z dokonanych modyfikacji. Organ odwołując się do brzmienia art. 41 ust.1 i 2 ustawy z dnia 9 czerwca 2011r. Prawo geologiczne i górnicze (Dz.U. z 2016r. poz. 1131 – dalej: p.g.g.) wskazał również, że wskazany przepis stanowi lex specialis w stosunku do art. 28 k.p.a. określający krąg osób będących stronami. R. B. w świetle brzmienia wskazanego przepisu nie może być zatem uznany za podmiot, któremu przysługuje przymiot strony. Powyższe oznacza, że skoro wnioskujący o wznowienie postępowania nie legitymuje się przymiotem strony, to złożony przez niego wniosek nie może skutecznie wszcząć postepowania administracyjnego, co w konsekwencji powoduje koniecznością wydania postanowienia o odmowie wznowienia postepowania zakończonego udzieleniem koncesji na wydobywanie kopaliny ze złoża kruszywa naturalnego "[...]" Pole [...] i [...]. Organ w uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał również, że brak było także podstaw do wznowienia postępowania koncesyjnego z urzędu przez organ na podstawie informacji uzyskanych od R. B. bowiem skoro uchylenie decyzji środowiskowej nastąpiło po dniu wydania decyzji koncesyjnej to w sposób oczywisty okoliczność ta nie może stanowić podstawy do wznowienia postępowania koncesyjnego zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. W kontekście powyższego bezzasadny jest również zarzut wystąpienia przesłanki z art. 145 § 1 pkt 6 k.p.a. Zdaniem organu nie zachodzi również przesłanka z pkt 8 wskazanego przepisu bowiem decyzja środowiskowa wydana przez Burmistrza P. nadal pozostaje w obrocie prawnym, gdyż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylił jedynie decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. Reasumując organ wskazał, że analiza sprawy nie wykazała aby organ I instancji dopuścił się naruszenia innych przepisów, a zwłaszcza art. 7 i 8 k.p.a., gdyż wszechstronnie dokonał zbadania sprawy, a także prowadził postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników i zgodnie z zasadą praworządności, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Niezgadzajac się z powyższym rozstrzygnięciem R. B. pismem z dnia [...] września 2016r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zaskarżając postanowienie w całości i zarzucając: 1/ naruszenie art. 145 § 1 pkt 6 k.p.a. w związku z art. 106 § 1 i 5 k.p.a. w związku z art. 7 ust.2 oraz art. 23 ust.2 pkt 2 p.g.g., poprzez ich niezastosowanie i przyjęcie, że w sprawie nie naruszono przepisów dotyczących uzyskania wymaganego prawem uzgodnienia organu, podczas gdy do naruszenia takiego doszło i stanowi ono samodzielną przesłankę do wznowienia postępowania w sprawie wydania koncesji, 2/ naruszenie art. 145 § 1 pkt 8 kpa w zw. z art. 72 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 86 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko poprzez brak jego zastosowania i mylne przyjęcie, że brak ostatecznej i wykonalnej decyzji środowiskowej nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania w sprawie, podczas gdy decyzja środowiskowa stanowi podstawę do wydania koncesji i wiąże organ koncesyjny. 3/ naruszenie art. 147 w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 i 8 k.p.a. poprzez brak rozważenia tego, czy przywołane przez wnioskodawcę okoliczności i przedstawione dowody oraz materiał zebrany w fazie wstępnej rozpoznawania wniosku nie wykazują w stopniu dostatecznym istnienia przyczyny uzasadniającej wznowienie postępowania z urzędu. I tym samym odmowa wznowienia postępowania, w sytuacji, gdy w niniejszej prawie zachodzą przesłanki do wznowienia postępowania w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 i 8 kpa, albowiem wydana decyzja o udzieleniu koncesji na wydobywanie złóż została wydana na podstawie decyzji środowiskowej, która to decyzja nie jest ostateczną i nie może wywołać skutków prawnych, a jednoczenie jej wykonalność została wstrzymana do czasu prawomocnego zakończenia sprawy, co skutkuje tym, iż nie mogła ona stanowić podstawy do wydania decyzji o udzieleniu koncesji, 4/ naruszenie art. 150 § 2 kpa poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw do ustalenia, że działanie marszałka Województwa [...] w sprawie wydania koncesji może stanowić przyczyny wznowienia postępowania w sprawie, a przy tym przyjęcie, że Marszałek Województwa [...] był organem właściwym do rozpoznania wniosku R. B., 5/ naruszenie art. 15 w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 138 § 2 oraz art. 126 kpa poprzez ich niezastosowanie i tym samym pozbawienie strony toku dwuinstancyjności postępowania administracyjnego w sprawie, poprzez wydanie przez Ministra Środowiska, jako organ II instancji, postanowienia zmieniającego podstawę prawną rozstrzygnięcia i argumentację rozstrzygnięcia, tym samym uniemożliwiając skarżącemu zaskarżenie rozstrzygnięcia w sprawie w toku postępowania administracyjnego, w sytuacji, gdy koniecznym było uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania właściwemu organowi administracyjnemu I instancji. 6/ naruszenie art. 28 kpa w zw. z art. 41 ust. 2 p.g.g. oraz art. 2 w zw. z art. 45 ust. 1 w zw. z art. 32 ust. 1 i art. 64 ust. 2 i 3 Konstytucji RP poprzez odmowę przyznania skarżącemu statusu strony postępowania z uwagi na brak interesu prawnego a tym samym ograniczenie prawa do sądu i naruszenie zasady prawa do ochrony własności. Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skarżący przedstawił obszerną argumentację wskazanych wyżej zarzutów. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym rozstrzygnięciu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z treścią art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016r., poz. 718 ze zm.- dalej p.p.s.a.), sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie. A także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W niniejszej sprawie zaistniały zatem przesłanki do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym. Dokonując oceny zaskarżonego postanowienia Ministra Środowiska, Sąd uznał, że skarga zasługuje w części na uwzględnienie, choć nie ze względów w niej podniesionych. Należy bowiem zauważyć, iż skarżonym orzeczeniem (pkt III sentencji) Minister Środowiska orzekł o uchyleniu części zapisów uzasadnienia i w tym zakresie orzekł poprzez nadanie nowego brzmienie uzasadnieniu, co należy uznać za niedopuszczalne. Należy bowiem wskazać, że artykuł 138 § 1 k.p.a. wprowadza zamknięty katalog rozstrzygnięć, które mogą być podjęte przez organ odwoławczy rozpatrujący odwołanie. Zgodnie z tym przepisem organ odwoławczy wydaje decyzję, w której: 1) utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję albo 2) uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części, albo 3) umarza postępowanie odwoławcze. Przepis art. 138 k.p.a. określa możliwe sposoby zakończenia postępowania toczącego się przed organem odwoławczym. Należy przyjąć, że katalog decyzji organu II instancji ma charakter zamknięty, co skutkuje tym, że organ odwoławczy nie jest uprawniony do wydania decyzji o sentencji innej niż wymieniona w powołanym przepisie. Innymi słowy rodzaje rozstrzygnięć z art. 138 k.p.a. są dla organu rozpoznającego odwołanie od decyzji pierwszej instancji bezwzględnie wiążące (por. wyrok NSA z 9 grudnia 2010 r., sygn. akt I OSK 926/10, LexPolonica nr 2448914). Wynika to z jednej z podstawowych zasad działania organów władzy publicznej wyrażonej w art. 7 Konstytucji RP i powtórzonej w art. 6 k.p.a., wyrażającej się w obowiązku działania na podstawie przepisów prawa tak materialnego, jak i procesowego (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 12 marca 2013 r., sygn. akt II SA/Bk 958/12, LEX nr 1305622). Przyjęte przez ustawodawcę rozwiązanie wskazuje, że organ odwoławczy orzeka o mocy prawnej zaskarżonej decyzji, co oznacza, że rozstrzygnięcie merytoryczne organu odwoławczego może być zgodne z rozstrzygnięciem organu I instancji lub też może być niezgodne z tym rozstrzygnięciem. W każdym jednak przypadku powinno odnosić się do podstawowego, koniecznego elementu, jakim jest rozstrzygnięcie organu I instancji. W rozstrzygnięciu (osnowie) decyzji jest bowiem wyrażone stanowisko organu załatwiającego sprawę (por. wyrok NSA z dnia 27 marca 2013 r., sygn. akt II GSK 2464/11, LEX nr 1333362). A zatem uprawnienie organu administracji do zastosowania art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., w zakresie dotyczącym uchylenia zaskarżonego postanowienia (decyzji) w części i w tym zakresie orzeczenie co do istoty sprawy ogranicza się do rozstrzygnięcia postanowienia ( decyzji), co prowadzi do wniosku, że nie może być stosowane do zmiany treści uzasadnienia postanowienia (decyzji). Organ kwestionując część uzasadnienia skarżonego postanowienia, nie mógł orzec w osnowie postanowienia o zmianie części uzasadnienia. W tym zakresie stosowne stanowisko winno znajdować się w uzasadnieniu orzeczenia a nie w jego sentencji. Stąd Sąd zobligowany był do uchylenia pkt III zaskarżonego postanowienia i do umorzenia postepowania administracyjnego w tym zakresie. Pozostałą cześć rozstrzygnięcia Sąd uznał za prawidłową. Należy bowiem zauważyć, że wniosek R. B. o wznowienie postępowania zakończonego wydaniem przez Marszałka Województwa [...] postanowienia z dnia [...] maja 2016r. nr [...] (pismo datowane na dzień [...] marca 2016r.), jest jednoznaczny i jak słusznie przyjął organ odwoławczy skoro w świetle art. 41 ust.1 i 2 u.g.g. wnioskujący nie wykazał by przysługiwał mu przymiot strony tego postępowania, to prawidłowo winno być wydane rozstrzygnięcie nie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania z powołaniem się na art. 61a kpa lecz w oparciu o przepis art. 149 § 3 kpa. o odmowie wznowienia postępowania. Wskazany bowiem art. 149 § 3 kpa przewiduje odrębny tryb postępowania w wypadku niezaistnienia przesłanek podmiotowych lub przedmiotowych. Tym samym dokonanie przez organ odwoławczy uchylenia postanowienia organu I instancji i orzeczenie w tym zakresie należy uznać za prawidłowe. Szczególnie, że jak słusznie wskazał organ wskazanie przez organ I instancji mylnej podstawy prawnej rozstrzygnięcia i zawarcie nieprecyzyjnego zapisu sentencji rozstrzygnięcia, z którego jednak wynika, że podejmowane jest ono w zakresie złożonego wniosku o wznowienie postępowania nie może skutkować wydaniem postanowienia kasacyjnego, gdyż treść rozstrzygnięcia jednoznacznie wskazuje podstawy i przyczyny odmowy wznowienia postępowania. Nadto postępowanie administracyjne jest postępowaniem dwuinstancyjnym. A zatem organ odwoławczy ma obowiązek ponownego rozpatrzenia sprawy w jej całokształcie i gdy znajduje uchybienia w rozstrzygnięciu organu I instancji winien je naprawić poprzez wydanie np. decyzji, którą po uchyleniu orzeczenia organu I instancji w całości albo w części orzeknie w tym przedmiocie ponownie. Taka też sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Tym samym nie doszło do naruszenia przepisów wskazywanych w pkt 5 skargi. Sąd uznaje również za prawidłowe stanowisko organu, iż R. B. nie przysługuje przymiot strony postępowania a co za tym idzie, iż z przyczyn podmiotowych w niniejszej sprawie organ był zobligowany do wydania postanowienia o odmowie wznowienia postępowania. Należy bowiem wskazać, że w ustawie prawo geologiczne i górnicze zawarty jest przepis art. 41 ust. 1 i 2, który stanowi lex specialis w stosunku do ogólnych zasad ustalających istnienie interesu prawnego (art. 28 kpa), a w konsekwencji również przymiot strony danego podmiotu do działania w konkretnym postępowaniu administracyjnym. Zgodnie bowiem z ust. 1 wskazanego wyżej artykułu, stronami postępowań prowadzonych na podstawie działu III prawa górniczego i geologicznego są właściciele nieruchomości gruntowych, jeżeli działalność określona w art. 21 p.g.g. jest wykonywana w granicach ich nieruchomości. Za właścicieli, w myśl art. 41 ust. 1 p.g.g., uważa się też użytkowników wieczystych. Przymiot strony postępowania będzie przysługiwał ponadto innym osobom posiadającym interes prawny bądź obowiązek, którego postępowanie dotyczy, z wyłączeniem właścicieli (użytkowników wieczystych) innych nieruchomości gruntowych niż gruntów objętych obszarem górniczym. Ustawa wprowadza zatem negatywną przesłankę wyłączającą z pojęcia strony właścicieli oraz użytkowników wieczystych nieruchomości gruntowych położonych poza granicami projektowanego albo istniejącego obszaru górniczego lub poza miejscami wykonywania robót geologicznych (ust. 2). R. B. jak wynika z wniosku oraz z treści skargi przymiot do bycia stroną w tym postępowaniu wywodził: z prawa własności do działek o nr [...], które bezpośrednio graniczą z nieruchomością, na której ma być prowadzone wydobycie kopaliny ze złoża (działka [...] obr. [...] K.) oraz z faktu bycia stroną postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na wydobyciu kopaliny ze złoża na wskazanej wyżej działce. Z powyższego jednoznacznie wynika zatem, że skarżący nie jest właścicielem lub użytkownikiem wieczystym działki na której projektowany jest albo istnieje obszar górniczy lub wykonywane są roboty geologiczne. Tym samym w świetle wskazanego wyżej przepisu art. 41 ust.1 i 2 u.g.g. organ prawidłowo uznał, iż nie przysługuje mu przymiot strony postępowania, bowiem po stronie skarżącego nie można wywieść w świetle wskazanego przepisu interesu prawnego, a tym samym nie może on skutecznie zainicjować postepowania o wznowienie. Powyższe wskazuje również, że niezasadnym jest zarzut podniesiony w pkt 6 skargi. Pozostałe zarzuty podniesione w skardze Sąd uznał również za niezasadne. Należy bowiem zauważyć : - odnosząc się do zarzutu czwartego skargi Sąd wskazuje, że co do zasady ustawodawca w art. 150 ust.1 kpa przewidział, że organem administracji publicznej właściwym w sprawach wymienionych w art. 149 jest organ, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji. W niniejszej sprawie decyzja z dnia [...] sierpnia 2014r. nr [...] w przedmiocie koncesji na wydobywanie kopaliny ze złoża kruszywa naturalnego "[...]" Pole [...] i [...] została wydana przez Marszałka Województwa [...]. Jednakże jeśli przyczyną wznowienia postępowania jest działalność organu wymienionego w § 1, o wznowieniu postępowania rozstrzyga organ wyższego stopnia, który równocześnie wyznacza organ właściwy w sprawach wymienionych w art. 149 § 2 (ust.2). A zatem niezbędne było w niniejszej sprawie ustalenie czy przyczyną wznowienia postępowania była działalność organu, o którym mowa w art. 150 ust.1 tj. w niniejszej sprawie Marszałka Województwa [...]. Należy przy tym wskazać, iż Sąd w pełni podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zaprezentowane w wyroku z dnia 22 lutego 2011r. sygn. akt I OSK 1857/10, na które wskazał organ w zaskarżonym orzeczeniu, że zawarte w art. 150 § 1 kpa słowa "przyczyną wznowienia postępowania jest działalność organu" należy interpretować jako odesłanie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 i 2 kpa. Tymczasem w niniejszej sprawie zebrany materiał dowodowy jak również wniosek skarżącego o wznowienie postępowania nie wskazują by w sprawie dowody na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe albo by decyzja została wydana w wyniku przestępstwa. Należy przy tym dodać, iż błędne jest stanowisko skarżącego, jakoby niezweryfikowanie przez Marszałka decyzji środowiskowej, pod względem jej prawomocności i wykonalności, powodowało naruszenie przez niego nie tylko ciążące na nim obowiązki ale i zasady obiektywizmu. W tym zakresie należy bowiem zauważyć, że zgodnie z przepisem art. 16 § 1 zd. 1 kpa decyzje od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, są ostateczne. A zatem niewątpliwie decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach z dnia [...] czerwca 2014r. Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. (nr.[...]) stała się ostateczna z datą jej wydania, bowiem od wskazanej decyzji nie służył środek odwoławczy w administracyjnym toku instancyjnym. Podkreślić przy tym należy, że na mocy art. 16 § 1 k.p.a., ostateczne decyzje organów administracji publicznej korzystają z domniemania legalności. Dopóki więc w obrocie prawnym funkcjonuje ostateczna decyzja organu administracji publicznej wydana w danej sprawie, dopóty organy administracji zobligowane są do uwzględnienie jej przy wydawaniu własnych rozstrzygnięć. Tak więc skoro decyzja Kolegium z dnia [...] czerwca 2014r. w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań była decyzją ostateczną w dniu [...] sierpnia 2014r. a jej wykonalność nie została wstrzymana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie do którego wniesiono skargę na orzeczenie Kolegium to nie można czynić Marszałkowi zarzutu z uwzględnienia przy wydawaniu decyzji koncesyjnej na wydobywanie kopaliny wskazanej wyżej ostatecznej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach na realizację przedsięwzięcia. Nadto Sądowi wiadome jest, że NSA wyrokiem z dnia 24 lutego 2017 sygn. akt. II OSK 1535/15 uchylił wyrok WSA w Szczecinie z dnia 4 lutego 2015r. sygn. akt II SA/Sz 746/14, którym uchylono orzeczenie Kolegium i oddalił skargę na decyzję Kolegium z dnia [...] lutego 2015r. w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań na realizację przedsięwzięcia. - odnosząc się do zarzutu 3 oraz 1 i 2 Sąd nie podzielił stanowiska skarżącego, iż organ nie rozważył czy przywołane przez wnioskodawcę okoliczności i przedstawione dowody oraz materiał zebrany w fazie wstępnej rozpoznawania wniosku nie wykazuje w stopniu dostatecznym istnienia przyczyny uzasadniającej wznowienie postępowania z urzędu. Należy bowiem zauważyć, iż w tym zakresie w skarżonym orzeczeniu znajdują się rozważania organu, które zostały zawarte na str. [...] dotyczące ewentualnych podstaw wszczęcia postępowania. Organ w sposób prawidłowy z uwzględnieniem okoliczności podnoszonych przez skarżącego, które jego zdaniem winny stanowić podstawę do wznowienia postępowania dokonał analizy tych okoliczności i wskazał, że nie widzi podstaw do wznowienia postępowania z urzędu, z czym Sąd rozpoznający niniejszą sprawę się zgadza. Nadto wypada podnieść, iż organ nie mógł naruszyć wskazanych w pkt 2 i 3 skargi przepisów w tym w szczególności art. 145 § 5,6 i 8 k.p.a., gdyż w niniejszej sprawie organ nie rozstrzygał sprawy w oparciu o te przepisy, które stanowiłyby podstawę rozstrzygnięcia jedynie wówczas, gdyby postępowanie w przedmiocie wznowienia zostało wszczęte. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło