VI SA/Wa 2165/20
WyrokWSA w Warszawie2021-07-06
Skład orzekający: Barbara Kołodziejczak-Osetek, Pamela Kuraś-Dębecka, Grzegorz Nowecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy oznaczenie słowne "200 panoramicznych" może zostać zarejestrowane jako znak towarowy, jeśli nie posiada pierwotnej zdolności odróżniającej i nie nabyło wtórnej zdolności odróżniającej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że oznaczenie słowne "200 panoramicznych" nie posiada zdolności odróżniającej, ponieważ jego elementy mają charakter opisowy i wskazują na cechy towarów (czasopisma szaradziarskie i krzyżówkowe), a nie na ich pochodzenie od konkretnego przedsiębiorcy. Dowody przedstawione przez skarżącego nie wykazały, aby oznaczenie to nabyło wtórną zdolność odróżniającą w dacie zgłoszenia. W związku z tym, odmowa udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy była zasadna.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. Sp. z o.o. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej, która utrzymała w mocy wcześniejszą decyzję o odmowie udzielenia prawa ochronnego na słowny znak towarowy "200 Panoramicznych" dla towarów z klasy 16 (krzyżówki, czasopisma szaradziarskie i krzyżówkowe). Urząd Patentowy uznał, że oznaczenie to nie posiada pierwotnej zdolności odróżniającej ze względu na swój opisowy charakter, a przedstawione dowody nie potwierdziły nabycia wtórnej zdolności odróżniającej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędzia WSA Grzegorz Nowecki po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 lipca 2021 r. sprawy ze skargi A.Sp. z o.o. z siedzibą w C. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy słowny "200 PANORAMICZNYCH" oddala skargę
Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (dalej "organ", "UP" lub "Urząd Patentowy RP") decyzją z dnia [...] lipca 2020 r., znak: [...], na podstawie art. 245 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 129 ust. 1 pkt 2 oraz art. 129 ust. 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 1410 oraz Dz.U. z 2015 r. poz. 1266), dalej "p.w.p.", po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] listopada 2016 r., znak: [...], o odmowie udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy słowny 200 Panoramicznych zgłoszony dnia 24 stycznia 2012 r. pod numerem [...] przez A. sp. z o.o. z siedzibą w C. (dalej "Skarżący" lub "Zgłaszający"), utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Do wydania decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Podstawą wydania decyzji o odmowie udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy słowny 200 Panoramicznych zgłoszony dnia 24 stycznia 2012 r. pod numerem [...] przez Zgłaszającego, przeznaczony do oznaczania takich towarów z klasy 16 jak: krzyżówki, czasopisma szaradziarskie i krzyżówkowe był art. 129 ust. 1 pkt 2 oraz art. 129 ust. 2 pkt 2 p.w.p.
W wyniku wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, organ utrzymał w mocy swoją decyzję. W uzasadnieniu wskazał, że oznaczenie nie posiada dostatecznych znamion odróżniających w rozumieniu art. 129 ust. 1 pkt 2 oraz art. 129 ust. 2 pkt 2 p.w.p., bowiem składa się w całości z elementów niewyróżniających, mogących służyć w obrocie do wskazania właściwości i przeznaczenia usług, do oznaczania których został przeznaczony przedmiotowy znak towarowy.
Urząd Patentowy RP uznał, że zgłoszony znak towarowy składa się z wyrazów pozbawionych zdolności odróżniającej w stosunku do towarów objętych zgłoszeniem. Słowa te mają swoje ścisłe i określone znaczenie, których treść jest rozumiana natychmiastowo oraz bezpośrednio. Dla przeciętnego odbiorcy towarów sygnowanych tym oznaczeniem, a więc przeciętnego obywatela, znającego ojczysty język znaczenie wszystkich słów składających się na przedmiotowy znak będzie oczywiste. Etymologia tych słów jest powszechnie znana i łatwa do weryfikacji za pomocą ogólnie dostępnych opracowań słownikowych, czy wyszukiwarek internetowych.
Organ badając przedmiotowy znak towarowy, stwierdził iż oznaczenie "200 panoramicznych", pozbawione jest pierwotnej zdolności odróżniającej, ze względu na swój opisowy charakter. Oznaczenie to pozbawione jest cech charakterystycznych, które mogłyby utkwić w świadomości przeciętnego odbiorcy i w konsekwencji nie nadaje się do identyfikacji towaru jako pochodzącego od Zgłaszającego. Jest to wyrażenie na tyle oczywiste, że przypisanie go do konkretnych towarów jako pochodzącego od konkretnego przedsiębiorcy nie jest możliwe. Zgłoszone oznaczenie "200 panoramicznych" wskazuje na towary jakie Zgłaszający wprowadza do obrotu tj. krzyżówki, czasopisma szaradziarskie i krzyżówkowe. Tak sformułowane oznaczenie nie posiada cech fantazyjnych. Wskazuje jedynie na rodzaj wydawnictwa określając przy tym konkretną ilość umieszczonych w nich krzyżówek.
W decyzji podkreślono, że liczby mogą rejestrowane jako znaki towarowe. Zasada ta, wyrażona w art. 120 ustawy p.w.p., odnosi się jednak tylko do abstrakcyjnej zdolności liczb do odróżniania towarów i usług na rynku. Jednakże aby oznaczenie mogło być zarejestrowane jako znak towarowy, musi spełniać przesłanki ustanowione także w kolejnych przepisach ustawy p.w.p., w tym między innymi w art. 129. Organ przyjął, że liczba może być chroniona jako znak towarowy tylko wtedy, gdy ma charakter odróżniający względem towarów lub usług wskazanych w zgłoszeniu i gdy nie stanowi ich zwykłego opisu.
W przypadku użytej w zgłoszonym znaku towarowym liczby "200", w ocenie UP, przeciętny konsument, właściwie poinformowany oraz dostatecznie uważny i rozsądny, będzie ją postrzegał jako opis jednej z cech towarów objętych zgłoszeniem. Liczba "200" odnosi się bowiem do określonej ilości i będzie postrzegana jako informacja o cechach towaru określonego przez drugi człon czyli "panoramiczne". Jest to bardzo ważna informacja o cechach towaru, która może być brana pod uwagę przez odbiorcę przy podejmowaniu decyzji o jego zakupie. Istnienie opisowego związku pomiędzy zgłoszonym znakiem, a towarami objętymi zgłoszeniem dodatkowo wzmacnia fakt, że w przypadku publikacji i wydawnictw, liczby umieszczane są na kartach tytułowych czasopism w celu opisania tej właśnie cechy. W przypadku towarów takich jak krzyżówki, czasopisma szaradziarskie i krzyżówkowe liczba "200" odnosi się do ilości towarów wskazanych rodzajowo przez drugi człon znaku i będzie natychmiast oraz bez głębszego zastanowienia postrzegana przez przeciętnego konsumenta jako opis cech towarów. Wszystkie te cechy mają zasadnicze znaczenie przy podejmowaniu decyzji o zakupie danego produktu i w rezultacie właściwy krąg odbiorców będzie postrzegać elementy liczbowe jako informację dotyczącą oznaczonych towarów, a nie jako wskazanie ich pochodzenia.
Oceniając element "200" w zgłoszonym znaku towarowym, UP stwierdził, że oznaczenie to może być postrzegane przez właściwy krąg odbiorców jako wskazówka, że w danym czasopiśmie znajduje się wskazywana przez tę liczbę ilość krzyżówek, szarad. Takie postrzeganie liczby "200" przez odbiorców wynika z faktu, że na rynku prasowym istnieje praktyka wydawania publikacji takich jak krzyżówki czy szarady w formie zbiorowej czy tak zwanej książkowej lub w formie zeszytów. Jednocześnie ilość krzyżówek czy szarad w takiej publikacji stanowi jedno z kryteriów decydujących o ich zakupie przez odbiorców. Odbiorca, który zamierza dokonać zakupu, np. czasopisma z krzyżówkami, jest zainteresowany tym ile krzyżówek lub szarad znajduje się w publikacji. Dlatego też będzie on świadomy wskazanej praktyki na rynku wydawniczym i będzie szukał odpowiedniej informacji na okładce pisma, a w konsekwencji może zinterpretować umieszczoną tam liczbę jako taką informację. To, że liczba "200" występuje w zgłoszonym znaku jako element całości, nie oznacza, że nie wskazuje ona na ilość elementów strukturalnych w niej zawartych tj. krzyżówek, szarad, itp. w czasopismach z krzyżówkami czy szaradami, gdyż odbiorcy będą interpretować jej znaczenie w związku z daną publikacją. W przypadku czasopism z krzyżówkami czy szaradami odbiorcy mogą potraktować ją jako określenie ilości zawartych w nich krzyżówek, szarad itp. także w związku z praktyką istniejącą na rynku wydawnictw szaradziarskich.
Odnosząc się do drugiego elementu strukturalnego przedmiotowego oznaczenia tj. słowa "panoramiczny", organ stwierdził, że słowo to ma charakter wieloznaczny. Jednak wieloznaczność słowa "panoramiczny" nie może świadczyć o braku jego opisowego charakteru w odniesieniu do towarów, jakimi są krzyżówki, czasopisma szaradziarskie i krzyżówkowe. Przymiotnik "panoramiczny" został utworzony od pochodzącego z języka greckiego rzeczownika panorama (pan = wszystko; horama = widok) i oznacza: "szeroki, rozległy, wywołujący wrażenie panoramy", "obszernie przedstawiający jakieś zagadnienie". W przypadku krzyżówek przymiotnik "panoramiczny" informuje np. o ich rodzaju. Krzyżówka panoramiczna jest to odmiana krzyżówki, w której definicje haseł umieszczone są na obrzeżach i w polach martwych diagramu, natomiast pozycję i kierunek wpisywania wskazują strzałki. Tego rodzaju krzyżówki często zamieszczane są w wielu wydawnictwach prasowych i konieczne jest, by w tym miejscu podkreślić, że od lat cieszą się wielką popularnością. Tym samym, termin "panoramiczny" w odniesieniu do wydawnictw szaradziarskich jest obecny w języku potocznym i zrozumiały dla przeciętnego odbiorcy.
Zgłaszający we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wskazał, że oznaczenie "200 panoramicznych" jest zarejestrowanym tytułem prasowym. Jednak zdaniem Urzędu Patentowego RP, fakt ten nie jest wystarczającą przesłanką do uzyskania prawa ochronnego na znak towarowy, a rejestracja znaku jako tytułu prasowego nie skutkuje automatyczną jego rejestracją jako znaku towarowego. Oznaczeniom zarejestrowanym uprzednio jako tytuły prasowe stawia się bowiem takie same wymogi jak innym znakom zgłaszanym do UP. Dane orzeczenie, będące tytułem prasowym, by mogło prawidłowo pełnić funkcję znaku towarowego, musi spełniać podstawowe kryteria stawiane wszystkim oznaczeniom będącym znakami towarowymi, czyli być na tyle fantazyjne by utrwalić w pamięci konsumenta więź łączącą sygnowany nim towar z jego producentem.
W opinii organu przeprowadzona analiza pozwala jednoznacznie stwierdzić, że zgłoszone oznaczenie 200 panoramicznych nie posiada pierwotnej zdolności odróżniającej. Odnosząc się do podnoszonej przez Zgłaszającego kwestii, iż poprzez długoletnie stosowanie określenia "200 panoramicznych" nabyło ono tzw. wtórną zdolność odróżniającą i w świetle art. 130 p.w.p. możliwe jest udzielenie na nie prawa ochronnego, Urząd Patentowy RP stwierdził, że na przedstawione przez Zgłaszającego materiały nie świadczą o nabyciu przez oznaczenie wtórnej zdolności odróżniającej. Potwierdzają one jedynie, że przedmiotowe oznaczenie funkcjonowało na rynku i było używane przed datą zgłoszenia. Aczkolwiek na podstawie tych materiałów nie można dojść do wniosku, że w dacie zgłoszenia odbiorcy przedmiotowego oznaczenia jednoznacznie kojarzyli towary sygnowane tym oznaczeniem ze Zgłaszającym. Natomiast aby dane oznaczenie mogło nabyć wtórną zdolność odróżniającą, musi ono jednoznacznie kojarzyć się z danym przedsiębiorcą. W przedmiotowej sprawie zarówno przed zgłoszeniem przedmiotowego oznaczenia, jak i później, w obrocie czyli na rynku wydawniczym, obecne były liczne tytuły, w których użyto elementy "200" i "panoramicznych", razem ze słowem "krzyżówki" lub bez tego słowa.
Ponadto, nadesłane do sprawy badania opinii na temat popularności wydawnictwa 200 panoramicznych nie potwierdzają, że oznaczenie to jest jednoznacznie kojarzone jako pochodzące od Zgłaszającego. Urząd Patentowy RP zgodził się ze Skarżącym, że tytuły pochodzące z jego wydawnictwa, zajmują dominującą pozycję na rynku wydawnictw rozrywkowych oraz szaradziarskich, i że ponosi on wysokie nakłady na promocję swoich publikacji. Podkreślił jednak, że z zebranych w toku postępowania materiałów wynika, że poza Zgłaszającym również inni wydawcy używają wyrażenia "200 panoramiczne" w tytułach swoich publikacji. W obrocie występują inne wydawnictwa zawierające w tytule zarówno liczbę "200", jak i "panoramiczne" i "panorama". Zwrot krzyżówka panoramiczna, pojawia się także na wielu okładkach pism szaradziarskich jako informacja o charakterze ogólnoinformacyjnym.
Mając powyższe na uwadze Urząd Patentowy RP uznał, iż oznaczenie słowne "200 panoramicznych", nie posiada pierwotnej zdolności odróżniającej, a zgromadzone materiały dowodowe nie pozwalają uznać, że oznaczenie "200 panoramicznych" nabyło wtórną zdolność odróżniającą w dacie zgłoszenia, w konsekwencji czego na przedmiotowe oznaczenie nie może zostać udzielone prawo ochronne.
Na decyzję organu Zgłaszający wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając jej naruszenie:
I. art. 7 oraz 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 256), dalej "k.p.a.", w zw. z art. 252 p.w.p., polegającego na niewyjaśnieniu wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy, brak wszechstronnego, dokładnego, kompletnego oraz rzetelnego rozpatrzenia zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów, jak też wydanie rozstrzygnięcia w oparciu o błędnie poczynione ustalenia faktyczne, poprzez:
a) dowolne, nieznajdujące oparcia w stanie faktycznym sprawy, jak też w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym uznanie, że:
(i) znak towarowy słowny "200 Panoramicznych" nie posiada ani pierwotnej ani też nie nabył wtórnej zdolności odróżniającej;
(ii) poza Skarżącym w dacie zgłoszenia słownego znaku towarowego "200 Panoramicznych" na rynku wydawniczym obecne były liczne tytuły, w których użyto elementy "200" i "panoramicznych", razem ze słowem "krzyżówki" lub bez tego słowa;
(iii) w dacie zgłoszenia słowny znak towarowy "200 panoramicznych" nie nabył wtórnej zdolności odróżniającej i w konsekwencji nieuwzględnienie dowodu w postaci raportu z "Badania znajomości wydawcy krzyżówek 100 Panoramicznych, 200 Panoramicznych, 300 ... itd." przeprowadzonego w grudniu 2016 r., a w konsekwencji błędne przyjęcie, że znak towarowy "200 Panoramicznych" nie nabył wtórnej zdolności odróżniającej;
(iv) dokonanie wadliwych ustaleń faktycznych i uznanie, wbrew zebranemu w sprawie materiałowi dowodowemu, że znak towarowy "200 panoramicznych" nie był używany w funkcji znaku towarowego;
b) dowolne, sprzeczne ze zgromadzonym w materiale dowodowym sprawy ustalenie, że w aktach sprawy brak jest dowodów świadczących o nabyciu przez słowny znak towarowy "200 Panoramicznych" wtórnej zdolności odróżniającej, podczas gdy zgromadzone materiały dowodowe poświadczają fakt nabycia charakteru odróżniającego spornego znaku towarowego;
c) błędne, jak też niezgodne z zasadami doświadczenia życiowego ustalenie, że wieloletnie używanie słownego znaku towarowego "200 Panoramicznych", będącego jednocześnie tytułem prasowym, łącznie ze znakiem słowno-graficznym 200 Panoramicznych, dominująca pozycja na rynku tego tytułu prasowego, wysokie nakłady na reklamę, nie doprowadziło do nabycia przez sporny znak towarowy zdolności odróżniającej;
d) błędne ustalenia co do stanu faktycznego w zakresie charakteru odróżniającego słownego znaku "200 Panoramicznych", poprzez brak dokonania oceny wartości poszczególnych dowodów zgromadzonych w sprawie;
e) wadliwe sporządzenie uzasadnienia wydanej decyzji poprzez:
(i) brak odniesienia się do całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego, jak też brak precyzyjnego, kompleksowego wyjaśnienia powodów braku uznania spełnienia przesłanek nabycia przez słowny znak towarowy "200 Panoramicznych" wtórnej zdolności odróżniającej, pomimo argumentów i dowodów przedstawionych przez Skarżącego w toku postępowania;
(ii) brak wyjaśnienia przyczyn uznania za miarodajne cytowanych orzeczeń sądowych w zakresie oceny wtórnej zdolności odróżniającej, podczas gdy orzeczenia te nie znajdują zastosowania do rozpoznawanej sprawy;
II. przepisów prawa materialnego:
a) art. 129 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 129 ust. 2 pkt 2 p.w.p. poprzez:
(i) błędne zastosowanie, a w konsekwencji uznanie, że znak towarowy ,,200 Panoramicznych" stanowi opis cech odnoszących się do towarów (czasopisma krzyżówkowe, szaradziarskie);
(ii) błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że przepis ten obejmuje okoliczności wskazane w art. 129 ust. 2 pkt 3 p.w.p., a w konsekwencji uznanie, że na rynku prasowym istnieje praktyka wydawania publikacji takich jak krzyżówki czy szarady w formie zbiorowej;
b) art. 130 p.w.p. poprzez jego błędną wykładnię i zastosowanie, a to poprzez przyjęcie błędnej metodyki oceny wtórnej zdolności odróżniającej znaku towarowego, a w konsekwencji przyjęcie, że słowny znak towarowy "200 Panoramicznych" nie nabył wtórnej zdolności odróżniającej, podczas gdy prawidłowa ocena normatywna prowadzi do wniosku, że znak ten nabył wtórną zdolność odróżniającą.
Mając na uwadze podniesione zarzuty Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej, zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego wedle norm prawem przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Przedmiotem kontroli Sądu jest odmowa udzielenia prawa ochronnego na słowny znak towarowy "200 panoramicznych", której podstawą było ustalenie przez organ – wbrew stanowisku Skarżącej, że zgłoszone przez nią oznaczenie nie posiada pierwotnej zdolności odróżniającej ani też, nie nabyło wtórnej zdolności odróżniającej.
Art. 129 ust.1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 p.w.p. określa, jakie przesłanki muszą być spełnione, aby dane oznaczenie mogło być uznane za znak towarowy. Zgodnie z art. 129. ust. 1 pkt 2 nie udziela się praw ochronnych na oznaczenia, które nie mają dostatecznych znamion odróżniających. Natomiast zgodnie z brzmieniem Art. 129 ust.2 pkt 2 z zastrzeżeniem art. 130 nie mają dostatecznych znamion odróżniających oznaczenia, które składają się wyłącznie z elementów mogących służyć w obrocie do wskazania w szczególności rodzaju towaru, jego pochodzenia, jakości, ilości, wartości, przeznaczenia, sposobu wytwarzania, składu, funkcji lub przydatności.
Podstawową przesłanką udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy jest istnienie dostatecznych znamion odróżniających zgłoszonego oznaczenia.
Generalnie rzecz ujmując, dostateczne znamiona odróżniające posiada oznaczenie, którego ogół cech pozwala zindywidualizować dany towar na rynku wśród towarów tego samego rodzaju pochodzących z innych przedsiębiorstw. Wyliczenie przesłanek uniemożliwiających udzielenie prawa ochronnego, które ma miejsce w przytoczonych przepisach, ma charakter przykładowy. Oceny dostatecznych znamion odróżniających dokonuje Urząd Patentowy w toku postępowania o udzielenie prawa ochronnego.
Dokonanie oceny kwestii posiadania przez zgłoszone oznaczenie zdolności odróżniającej wymaga analizy poszczególnych słów oraz związku frazeologicznego, który razem tworzą albowiem przedmiotowa ocena powinna być dokonywana w odniesieniu do całości oznaczenia (ma dotyczyć wszystkich elementów łącznie), ponadto by dokonywana z uwzględnieniem sposobu postrzegania go przez docelowy krąg odbiorców i zawsze w odniesieniu do towarów, które mają być danym oznaczeniem sygnowane.
Zdaniem Sądu, w rozpatrywanej sprawie organ zasadnie uznał, że oznaczenie słowne "200 Panoramicznych " pozbawione jest zdolności odróżniającej ze względu na swój opisowy charakter. Zgłoszone oznaczenie wskazuje bowiem na towary jakie zgłaszający wprowadza do obrotu tj. broszury, książki, czasopisma, czasopisma periodyczne w klasie 16. i jest to oznaczenie na tyle oczywiste, że przypisanie go do konkretnych towarów jako pochodzącego od konkretnego przedsiębiorcy nie jest możliwe. Przedmiotowe oznaczenie wskazuje jedynie na rodzaj broszury, czasopisma i określoną- konkretną ilość umieszczonych w nich szarad, krzyżówek , czy chociażby stron. Przez przeciętnego, należycie poinformowanego, dobrze zorientowanego i rozsądnego odbiorcę będzie odbierane jako oznaczenie informujące o rodzaju i ilości umieszczonych w danej broszurze, czasopiśmie utworów, a nie o związku tych czasopism, broszur ze zgłaszającym.
Podkreślenia wymaga, że stanowisko organu odnośnie zdolności rejestracyjnej liczb zostało potwierdzone w orzeczeniach Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości dotyczących poszczególnych liczb, który komentował ich opisowy charakter w stosunku do towarów wymienionych w klasie 16 (v. wyroki z 19 listopada 2009 r. w sprawach T-298/06, T-64/07, T-200/07, T-425/07, T-426/07). Polskie sądy administracyjne również wielokrotnie zajmowały się zdolnością odróżniającą cyfr, wydając wyroki zgodne z europejską linią orzeczniczą, np. wyrok Sądu WSA z dnia 18.04.2013 r., (VI SA/Wa 2282/12 - sprawa "1000"), czy wyrok Sąd NSA z dnia 24.07.2013 \\r., (II GSK 38/12 - sprawa "300").
Drugi element składający się na przedmiotowe oznaczenie tj. słowo "panoramiczny" organ prawidłowo ocenił jako słowo wieloznaczne (szeroki, rozległy, wywołujący wrażenie panoramy, obszernie przedstawiający jakieś zagadnienie). Takie znaczenie tego słowa wynika zarówno z dostępnych powszechnie źródeł np. Internetowy Słownik Języka Polskiego (https://sjp.pwn.pl/szukaj/panoramiczny.html).
W przypadku krzyżówki panoramicznej, przymiotnik "panoramiczny" informuje o jej rodzaju, jak trafnie wskazał organ, odwołując się w decyzji do orzecznictwa sądowego w tym zakresie. W ocenie Sądu, w przypadku towarów objętych zgłoszeniem przymiotnik panoramiczny bezpośrednio kojarzy się z krzyżówką. W konsekwencji za niewadliwy należy uznać wniosek wyprowadzony przez organ, że w aspekcie rozpoznawanej sprawy słowo "panoramiczny" może oznacza wielość stron, zawartych obrazów, czy też typ krzyżówek występujących w danych czasopismach, broszurach itp.
Za niefortunne należy natomiast uznać stwierdzenie zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że "powyższe zostało potwierdzone przez Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 4 grudnia 2002 r. sygn. akt III RN 218/01" gdyż wyrok ten został wydany w stosunku do znaku zgłoszonego dla innych towarów i usług, w innym stanie faktycznym i prawnym. Niewątpliwie wzmiankowane orzeczenie Sądu Najwyższego może stanowić pewną wskazówkę interpretacyjną ale w żadnym razie nie może być podstawą uzasadnienia zaskarżonej decyzji, gdyż nie wiąże Urzędu Patentowego w niniejszej sprawie.
Reasumując tę część rozważań należy stwierdzić, że ze względu na opisowy charakter poszczególnych elementów oznaczenia słownego "200 panoramicznych " również ich zestawienie nie stanowi nic poza informacją o cechach towaru. Oznaczenie to rozpatrywane jako całość posiada jedynie takie znaczenie, jak jego poszczególne elementy. W konsekwencji w przedmiotowej sprawie trudno uznać kwestionowane oznaczenie za posiadające cechy mówiące o pochodzeniu produktu od konkretnego zgłaszającego.
Sąd podziela również stanowisko organu, że bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy pozostaje okoliczność iż oznaczenie "200 panoramicznych" jest zarejestrowanym tytułem prasowym. Nie jest to wystarczająca przesłanka do uzyskania prawa ochronnego na znak towarowy, a rejestracja znaku jako tytułu prasowego nie skutkuje automatyczną jego rejestracją jako znaku towarowego. Oznaczeniom zarejestrowanym uprzednio jako tytuły prasowe stawia się bowiem takie same wymogi jak innym znakom zgłaszanym do Urzędu. Dane orzeczenie, będące tytułem prasowym, by mogło prawidłowo pełnić funkcję znaku towarowego, musi spełniać podstawowe kryteria stawiane wszystkim oznaczeniom będącym znakami towarowymi, czyli być na tyle fantazyjne by utrwalić w pamięci konsumenta więź łączącą sygnowany nim towar z jego producentem. Postępowanie rejestracyjne tytułu prasowego ma charakter formalny i nie przesądza o prawie do tytułu prasowego ani jego źródła, (por. postanowienie SN z dnia 1.12.1997r, II CKN 443/97; 15.12.2010 r. (III KK 250/10). Sąd Najwyższy wyraźnie wskazał, iż "Instytucja rejestracji nie chroni skutecznie i w pełnym zakresie nazwy tytułu prasowego. Wynikające stąd uprawnienia mają charakter formalny, o ich istnieniu decyduje nie stosunek prawny, lecz wyłącznie fakt dokonania rejestracji, stanowiący podstawę i przyczynę przyznania konkretnemu podmiotowi sfery możliwości określonego postępowania. (...) Sam fakt rejestracji nie rozstrzyga zatem o braku kolizji z innymi prawami podmiotowymi osób trzecich, a co za tym idzie - nie przesądza zgodności z prawem określonego zachowania." (postanowienie z dnia 15.12.2010r. (III KK 250/10). W tej kwestii wypowiadał się również Wojewódzki Sąd Administracyjny Warszawie w wyroku z dnia 16 lutego 2010 r. ,sygn. akt VI SA/Wa 1862/09 dotyczącym oznaczenia "100 panoramicznych", który zauważył, że fakt ten jest bez znaczenia w niniejszym postępowaniu, albowiem inne są przestanki rejestracji danego oznaczenia jako tytułu prasowego, a inne jako znaku towarowego. Tytuł prasowy, w przeciwieństwie do znaku towarowego, nie musi posiadać dostatecznych znamion odróżniających w rozumieniu prawa własności przemysłowej lecz jedynie różnić się od tytułów prasowych istniejących już na rynku wydawniczym.( pod. wyrok WSA w Warszawie z 27 lutego 2018 r., sygn. akt VI SA/Wa 2465/17).
Wobec zatem oczywistej niezasadności zarzutów skargi odnoszących się do pierwotnej zdolności odróżniającej spornego oznaczenia rzeczą Sądu jest ocena, czy organ zasadnie przyjął, że przedłożone przez Skarżącą dowody, mające dowieść nabycia przez zgłoszone oznaczenie słowne wtórnej zdolności odróżniającej, w rozumieniu art. 130 p.w.p., nie potwierdzały tego nabycia w dacie zgłoszenia znaku do ochrony - a w konsekwencji, czy organ prawidłowo uznał, że istniała wskazana w decyzji przeszkoda do udzielenia prawa ochronnego na znak – brak powiązania przez konsumentów rynku czasopism szaradziarskich i krzyżówkowych zgłoszonego oznaczenia, jako pochodzącego od Skarżącej.
Rozpatrując zarzuty skargi w tym zakresie, Sąd w całości podzielił stanowisko Urzędu Patentowego, że Skarżąca nie wykazała nabycia przez badane oznaczenie wtórnej zdolności odróżniającej.
W ocenie Sądu przeprowadzona przez Urząd analiza dowodów złożonych przez Skarżącą w toku postępowania administracyjnego była prawidłowa. W szczególności organ, wbrew zarzutom skargi, odniósł się do wszystkich dowodów. Metodyka badania dowodów przez organ była logiczna i spójna, bowiem w pierwszej kolejności wymienił i opisał on wszystkie dowody, a następnie dokonał ich oceny, wyjaśniając powody, dla których poszczególne dowody nie potwierdzają nabycia wtórnej zdolności odróżniającej przez zgłoszone oznaczenie.
Zdaniem Sądu przekonujące jest twierdzenie organu, że dowody te nie wystarczyły do jednoznacznego stwierdzenia, że znak rzeczywiście utrwalił się w świadomości odbiorców, w taki sposób, że oznaczone nim towary (krzyżówki, czasopisma szaradziarskie i krzyżówkowe) kojarzone były jako pochodzące od Skarżącej.
Słusznie organ uznał, że nie było podstaw, aby badanemu oznaczeniu jednoznacznie przypisać długotrwałe używanie na rynku w oderwaniu od innych elementów należącego do Skarżącej znaku słowno-graficznego "200 panoramicznych", odpowiadającego etykiecie tj. karcie tytułowej używanej na wydawanych przez Skarżącą czasopismach. W tym zakresie Sąd podzielił stanowisko organu, że kompozycja okładki czasopisma - strony tytułowej, obejmuje nie tylko związek słów "200" i "panoramicznych", ale także - w przeważającej mierze, grafikę, która oprócz tytułu czasopisma posiada, występującą na każdej okładce głową modelki. Wizerunek kobiety istotnie jest "górujący" na okładce tytułowej oraz jest elementem szczególnie wyeksponowanym i tym samym przykuwającym uwagę przeciętnego odbiorcy. Same zaś oznaczenia w postaci cyfr: 200 itd. występują wraz ze słowem "panoramiczne".
Sąd podzielił stanowisko organu, że opisana wyżej charakterystyczna kompozycja graficzna okładek czasopism Skarżącej nie pozwala na uwzględnienie stanowiska, że zgłoszone oznaczenie jest jednoznacznie kojarzone, jako pochodzące od niej.
Wbrew zarzutom skargi organ nie pominął dowodu w postaci raportu z badania przeprowadzonego w grudniu 2016 r., lecz uznał (odmiennie od Skarżącej), że badanie to nie potwierdza jej stanowiska, bowiem materiały dotyczące okresu po dacie zgłoszenia mogą stanowić dowody w sprawie nabycia wtórnej zdolności odróżniającej, o ile nabycie to można stwierdzić już w dacie zgłoszenia. Dlatego, w niniejszej sprawie organ prawidłowo nie uwzględnił dokumentów opisujących używanie znaku w latach późniejszych. Nadto wskazał, że "polski ustawodawca nie skorzystał z odstępstwa, przewidzianego dla państw członkowskich Unii Europejskiej w art. 3 ust. 3 zdanie 2 I Dyrektywy Rady o rozciągnięciu miarodajnej daty uzyskania wtórnej zdolności na okres już po dacie złożenia wniosku o rejestrację." Tym samym zasadnie przyjął, że argumentacja Skarżącej wskazująca, jakoby zbagatelizował przedstawione przez nią w toku postępowania materiały dowodowe, była nieuzasadniona, bowiem wszelkie zebrane materiały zostały poddane wszechstronnej i całościowej analizie, której wyniki nie pozwoliły dojść do wniosków jakich oczekiwała Skarżąca .
Idąc tym tokiem rozumowania organ słusznie zakwestionował materiały dotyczące badań. Po przeanalizowaniu tabel i wykresów opracowanych na podstawie przeprowadzonych ankiet (badania Crosswords), zasadnie zwrócił uwagę, że żaden z wyników nie mówi o tym, jaki odsetek konsumentów rozpoznaje badane oznaczenie słowne "200 panoramicznych" jako znak towarowy używany wyłącznie przez Skarżącą.
Niewątpliwie czasopismo Skarżącej przez lata uzyskało znaczącą pozycję na rynku wydawnictw szaradziarskich, na co wskazują złożone dowody, w tym także materiały świadczące o prowadzonej reklamie. Jednakże dowody te są niewystarczające dla uznania wtórnej zdolności odróżniającej badanego oznaczenia słownego, jako że nie potwierdzają że oznaczenie to przez konsumenta postrzegane jest jako pochodzące od Skarżącej. Nadto organ dodatkowo wyjaśnił, że powyższe nie stanowi żadnego dowodu na to, że znak wskazuje na źródło pochodzenia towaru nim opatrzonego, wszak podczas badań stosowano techniki ułatwiające respondentom udzielanie odpowiedzi. Ankietowanym prezentowano, w celu uniknięcia pomyłek, karty z pismami krzyżówkowymi. Wynik, będący odpowiedzią na pytanie, któremu towarzyszy okazanie okładki czasopisma, organ właściwie przyjął, jako nie mogący stanowić dowodu na wtórną zdolność odróżniającą oznaczenia, ponieważ respondentom prezentowano całą kartę tytułową czasopisma, a nie tylko jej warstwę słowną. W przedmiotowym badaniu nie wskazano również dokładnie, jakich pozostałych pism krzyżówkowych ono dotyczyło. Nie jest też wiadome, czy badanie na temat znajomości pism krzyżówkowych w ogóle uwzględniało inne pisma krzyżówkowe, czy tylko w jego skład wchodziły czasopisma skarżącej.
W kontekście dokonanej analizy zebranych materiałów dowodowych, Sąd podzielił stanowisko Organu, że w sprawie nie wykazano by oznaczenie "200 panoramicznych" było kojarzone jako pochodzące od Skarżącej. Sam fakt znajomości czasopism wydawanych przez Skarżącą, bez wykazania, że konsument postrzega je jako pochodzące od Skarżącej, dowodzi prawidłowości stanowiska organu. Należy zatem powtórzyć za organem, że żadne z przedstawionych badań opinii publicznej nie upoważnia do wniosku, że pomimo znajomości tytułu prasowego "200 panoramicznych", kupujący mają świadomość, kto jest jego wydawcą.
Nie ma racji Skarżąca, że zaskarżona decyzja posiada braki uniemożliwiające zrozumienie powodów, dla których odmówiono udzielenia wnioskowanego prawa.
Należy zatem podzielić stanowisko Urzędu, że udzielenie prawa na znak o charakterze informującym, opisowym, spowodowałby, że inni producenci pozbawieni zostaliby możliwości rzetelnego i zgodnego z prawdą informowania o swoim towarze. Uzyskanie prawa ochronnego na takie oznaczenie, jak zawnioskowała Skarżąca, doprowadziło by do monopolizacji związku frazeologicznego, które – na rynku czasopism szaradziarskich i krzyżówkowych, ze swej istoty, jest opisowy, a nie fantazyjny. Prawo takie, prawo wyłączne, uniemożliwiłoby stosowanie tego typu określeń przez innych uczestników obrotu gospodarczego, prowadzących podobną działalność gospodarczą.
Z tej przyczyny uwzględnienie żądania Skarżącej dotyczące uprzywilejowania, polegającego na zastrzeżeniu na jej rzecz badanego znaku, wymagało wykazania, ponad wszelką wątpliwość, że znak nabył wtórną zdolność odróżniającą, poprzez przedstawienie niezbitych dowodów, potwierdzających, że oznaczenie słowne traktowane jest przez właściwy krąg odbiorców za pochodzące od właśnie od Skarżącej. Takie dowody nie zostały przedstawione przez Skarżącą. Zasadny jest zatem wniosek organu, że materiał zgromadzony w sprawie, pomimo swojej obszerności, nie przekonuje, że przeciętny nabywca czasopism szaradziarskich, już tylko na podstawie samego oznaczenia "200 panoramicznych", bez okazania mu całej strony tytułowej czasopisma, kiedykolwiek rozpoznał czasopisma szaradziarskie, jako pochodzące od Skarżącej.
W uzupełnieniu powyższych wywodów należy dodatkowo przywołać wyrok NSA z 7 lutego 2018 r. w sprawie II GSK 1790/15, dotyczący oznaczenia słownego "100", gdzie postawiono tezę, że "Równoczesne używanie spornego oznaczenia przez wiele różnych podmiotów w zasadzie uniemożliwia nabycie wtórnej zdolności odróżniającej. Bowiem więź między oznaczeniem a towarami pochodzącymi od konkretnego przedsiębiorcy powstaje w szczególności wtedy, kiedy zostaje ustalone, że żaden inny uczestnik obrotu nie opatrywał swoich towarów takim samym oznaczeniem w okresie przed zgłoszeniem spornego oznaczenia do ochrony. Znak nie może nabyć wtórnej zdolności odróżniającej, jeżeli nie jest identyfikowany z towarami pochodzącymi z konkretnego przedsiębiorstwa, zaś taka identyfikacja nie jest z reguły możliwa, jeżeli ten znak jest używany przez wielu innych przedsiębiorców".
Reasumując, zarzuty naruszenia wskazanych w skardze przepisów postępowania i prawa materialnego są nietrafne. Zaskarżona decyzja nie narusza art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz 107 § 3 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ dokonał oceny charakteru przedmiotowego oznaczenia zgodnie z zasadami wypracowanymi w doktrynie i orzecznictwie, w tym także w orzecznictwie unijnym, nie naruszając przy tym reguł postępowania zawartych w przepisach prawa materialnego, w tym art. 129 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 129 ust.2 pkt 2 p.w.p. oraz art. 130 p.w.p. Nie ma najmniejszej wątpliwości, że warunkiem uzyskania wtórnej zdolności odróżniającej przez oznaczenie, nawet stanowiące część innego, używanego i zarejestrowanego już znaku towarowego, jest rozpoznawanie tego oznaczenia, jako samodzielnego znaku towarowego, identyfikującego towary, jako pochodzące z określonego źródła, od konkretnego przedsiębiorcy. Dopiero spełnienie tego wymagania prowadzi do nabycia wtórnej zdolności odróżniającej oznaczenia nieużywanego w obrocie, jako samodzielne oznaczenie. Dla przypisania wtórnej zdolności odróżniającej oznaczeniu nie jest bowiem wystarczające samo wykazanie, że było ono używane, nawet jako element innego, złożonego znaku towarowego.
Z tych względów Sąd uznał, że zarzuty skargi nie znajdują oparcia w przepisach prawa, a biorąc dodatkowo pod uwagę, że nie dostrzegł takich naruszeń przepisów prawa procesowego lub materialnego, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy – skargę należało oddalić.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.) orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło