VI SA/Wa 2199/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas Sędzia WSA Dorota Wdowiak po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku T. S.A. z siedzibą w W. o wyłączenie sędziego WSA Pameli Kuraś-Dębeckiej, sędziego WSA Magdaleny Maliszewskiej, sędziego WSA Henryki Lewandowskiej-Kuraszkiewicz w sprawie ze skargi T. S.A. z siedzibą w W. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] sierpnia 2012 r., nr [...], [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie zakładów wzajemnych postanawia: oddalić wniosek. Na rozprawie w dniu 15 maja 2013 r., w sprawie ze skargi T. S.A. z siedzibą w W. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] sierpnia 2012 r., w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie zakładów wzajemnych, pełnomocnicy skarżącej złożyli pismo procesowe zawierające wniosek o wyłączenie sędziów WSA: Pameli Kuraś-Dębeckiej i Magdaleny Maliszewskiej. Nadto pełnomocnicy skarżącej uzupełniając wniosek wnieśli również o wyłączenie obecnego na rozprawie sędziego WSA Henryki Lewandowskiej-Kuraszkiewicz. Jako podstawę prawną wniosku o wyłączenie wskazano art. 20 w zw. z art. 18 § 1 pkt 6a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.). W uzasadnieniu wniosku stwierdzono, że przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie toczyły się lub toczą m. in. cztery grupy postępowań sądowo-administracyjnych (w każdej grupie po 5 postępowań - w związku z cofnięciem pięciu zezwoleń): I. sprawy dotyczące zawieszenia postępowań w przedmiocie cofnięcia zezwoleń do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego (sygn. akt VI SA/WA 921-925/12); II. sprawy dotyczące zawieszenia postępowań w przedmiocie cofnięcia zezwoleń i skierowania pytania prejudycjalnego do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w zakresie ustalenia przepisów ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2009 r., nr 201, poz. 1540 ze zm., dalej u.g.h.), stanowiących podstawę cofnięcia zezwoleń, za "przepisy techniczne" (sygn. akt VI SA/Wa 1909-1913/12); III. sprawy dotyczące częściowego cofnięcia zezwoleń z powodu rażącego naruszenia przepisów u.g.h. i warunków zezwolenia (sygn. akt VI SA/Wa 1509-1513/12); IV. sprawy dotyczące cofnięcia zezwoleń w całości z powodu rażącego naruszenia przepisów u.g.h. i warunków zezwolenia (sygn. akt VI SA/Wa 2198-2202/12). Strona przestawiła składy orzekające w ww. sprawach, podając, że w sprawach z punktów od I do III (z wyjątkiem sprawy o sygn. akt VI SA/Wa 1513/12, w której została wyznaczona rozprawa na dzień 21 czerwca 2013 r.) zostały wydane wyroki oddalające skargi. Nadto w sprawach z pkt IV (z wyjątkiem sprawy VI SA/Wa 2201/12) zostały wyznaczone terminy rozpraw. W uzasadnieniu pełnomocnik strony skarżącej powołując się na orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego przedstawił zakres pojęcia sprawy administracyjnej. Nadto stwierdził, że w przedmiotowej sprawie, w zakresie zarzutów skargi dotyczących kwestii "przepisów technicznych", a także wniosku o zawieszenie postępowania i zwrócenie przez organ, a następnie Sąd z pytaniem prejudycjalnym zapadły nieprawomocne wyroki w sprawach opisanych w pkt II i III. W wydaniu wyroku w sprawach o sygn. akt VI SA/Wa 1910/12 oraz VI SA/Wa 1912/12, VI SA/Wa 1913/12 brała udział sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka. Wobec powyższego, zdaniem pełnomocnika strony skarżącej zachodzi częściowa tożsamość pomiędzy rozstrzygniętą sprawą w zakresie przepisów technicznych, a sprawą będąca przedmiotem orzekania na obecnym etapie przez WSA w Warszawie. Nadto wskazano, że w sprawach opisanych w pkt I i III brali udział sędziowie WSA: Pamela Kuraś-Dębecka oraz Magdalena Maliszewska (VI SA/Wa 923/12, VI SA/Wa 924/12, VI SA/Wa 1509/12, VI SA/Wa 1510/12) a w zarzutach skargi strona skarżąca podnosiła, iż sprawy dotyczące cofnięcia zezwoleń w określonych punktach, objęte były równocześnie postępowaniem o cofniecie zezwoleń w całości. Nadto podniesiono, że na żadnym etapie prowadzonego postępowania organ nie wskazywał, iż na skutek cofnięcia nieprawomocną decyzją z dnia [...] października 2011 r. możliwości przyjmowania zakładów wzajemnych w określonych punktach, prowadzone postępowanie w przedmiocie całościowego cofnięcia zezwolenia nie dotyczy tych punktów, w których cofnięto nieprawomocnie zezwolenie. Zdaniem pełnomocnika strony skarżącej, postępowania te pokrywały się zakresem podmiotowym oraz częściowo przedmiotowym sprawy. Reasumując, pełnomocnik skarżącej wskazał, że w zakresie części wniosków i zarzutów skargi zapadły już nieprawomocne rozstrzygnięcia, w wydaniu których brali udział sędziowie objęci niniejszym wnioskiem, wobec czego zasadne jest rozważenie uwzględnienia wniosku w oparciu o art. 18 § 1 pkt 6a p.p.s.a. Pełnomocnik organu wniósł o oddalenie wniosku o wyłączenie sędziów ze względu na brak tożsamości sprawy niniejszej ze sprawami, w których ww. sędziowie orzekali uprzednio. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek pełnomocników strony skarżącej o wyłączenie sędziów WSA: Pameli Kuraś-Dębeckiej, Magdaleny Maliszewskiej, Henryki Lewandowskiej-Kuraszkiewicz nie zasługuje na uwzględnienie. Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka oraz sędzia WSA Magdalena Maliszewska były członkami składów orzekających w sprawach o sygn. akt VI SA/Wa 923/12, VI SA/Wa 924/12, VI SA/Wa 1509/12, VI SA/Wa 1510/12, nadto sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka w sprawach o sygn. akt VI SA/Wa 1910/12, VI SA/Wa 1912/12, VI SA/Wa1913/12. Natomiast sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz była członkiem składu orzekającego w sprawach o sygn. akt VI SA/Wa 925/12, VI SA/Wa 1911/12, VI SA/Wa 1511/12, VI SA/Wa1512/12. Zgodnie z art. 18 p.p.s.a sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: 1) w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki; 2) swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia; 3) osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli; 4) w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron; 5) w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą; 6) w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator; 6a) dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu w sprawie brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie; 7) w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej. Nadto, w myśl § 2 wspomnianego przepisu powody wyłączenia trwają także po ustaniu uzasadniającego je małżeństwa, przysposobienia, opieki lub kurateli, natomiast stosownie do § 3 tego przepisu sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania, nie może orzekać co do tej skargi. Na wstępie zaznaczyć należy, że zagadnieniem bezstronności sędziowskiej zajmował się wielokrotnie Trybunał Konstytucyjny. W swym wyroku z dnia 14 października 2008 r. sygn. akt SK 6/07 uznał, że art. 18 § 1 pkt 6 p.p.s.a., w zakresie w jakim pomija jako podstawę wyłączenia sędziego od udziału w orzekaniu w postępowaniu sądowym toczącym się po wznowieniu postępowania administracyjnego, jego wcześniejszy udział w orzekaniu w sprawie dotyczącej decyzji wydanej we wznawianym postępowaniu administracyjnym, jest niezgodny z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. Wobec powyższego wyroku Trybunału Konstytucyjnego przez art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 23 października 2009 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2009 r. Nr 221, poz. 1736) do art. 18 § 1 p.p.s.a. dodano pkt 6a. Konsekwencją wprowadzenia uregulowania zawartego w art. 18 § 1 pkt 6a p.p.s.a jest to, że sędzia, który brał udział w wydaniu wyroku uwzględniającego skargę na decyzję lub postanowienie w wyniku którego sprawa wróciła do stadium postępowania administracyjnego jest wyłączony z postępowania w sprawie ze skargi na decyzję lub postanowienie wydane w powtórnym postępowaniu administracyjnym (vide: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, J.P. Tarno, Wydawnictwo Lexis Nexis, Warszawa 2012, s. 92). Rozpoznają przedmiotowy wniosek Sąd nie stwierdził okoliczności uzasadniających wyłączenie na podstawie art. 18 § 1 pkt 1-7, a w szczególności art. 18 § 1 pkt 6a p.p.s.a. W niniejszej sprawie, zaskarżono decyzję Ministra Finansów z dnia [...] sierpnia 2012 r. utrzymującą w mocy decyzję z dnia [...] marca 2012 r. w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie zakładów wzajemnych. Złożona przez stronę skarżącą skarga nie jest kolejną skargą złożoną na decyzję organu administracyjnego, wydaną po uprzednim uchyleniu wcześniejszej decyzji ostatecznej wyrokiem sądu administracyjnego. Nadto, aby stwierdzić tożsamości spraw pomiędzy postępowaniem prowadzonym przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w niniejszej sprawie i postępowaniami uprzednio prowadzonymi pod sygn. akt wymienionymi wyżej, należy ustalić zakres pojęcia sprawy o której mowa w art. 18 § 1 pkt 6a p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny, dokonując powyższego ustalenia przyjął, że ustawodawca odsyła do sprawy w jej znaczeniu materialno-prawnym i jej tożsamość wyznaczają elementy wyznaczające tożsamość skonkretyzowanego w decyzji administracyjnej stosunku prawnego, a więc identyczność podmiotów, identyczność przedmiotu tego stosunku oraz identyczność obu jego podstaw – prawnej i faktycznej. Nie ulega wątpliwości, że stroną skarżącą zarówno w niniejszej sprawie, jak i we wszystkich sprawach wymienionych we wniosku o wyłączenie jest T. S.A. z siedzibą w W., a organem wydającym rozstrzygnięcia Minister Finansów. Zauważyć jednak należy, że • w sprawach wymienionych w pkt. I wniosku, o sygn. akt VI SA/Wa 921-925/12 zaskarżone zostały postanowienia dotyczące odmowy zawieszenia postępowania; • w sprawach wymienionych w pkt II wniosku, o sygn. akt VI SA/Wa1909-1913/12 zaskarżone zostały postanowienia o umorzeniu postępowania prowadzonego w związku z zażaleniem; • w sprawach wymienionych w pkt III wniosku, o sygn. akt VI SA/Wa 1509-1510/12 zaskarżone zostały decyzje cofające w części zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie zakładów bukmacherskich oraz o sygn. akt VI SA/WA 1511-1512/12 zaskarżone zostały decyzje cofające w części zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie zakładów wzajemnych. Wobec powyższego, Sąd nie znalazł podstaw do uznania, że zaistniała tożsamość spraw pod względem przedmiotowym w sprawie niniejszej i w sprawach, w których orzekali sędziowie WSA: Pamela Kuraś-Dębecka, Magdalena Maliszewska, Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz. W przypadku zaskarżenia postanowienia o odmowie zawieszenia postępowania oraz postanowienia o umorzeniu postępowania prowadzonego w związku z zażaleniem, są to postanowienia dotyczące kwestii proceduralnych i nie można uznać, że ich przedmiot jest tożsamy z przedmiotem niniejszej sprawy, w której zaskarżono decyzję o cofnięciu zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie zakładów wzajemnych. W ocenie Sądu, o tożsamości przedmiotowej nie można mówić także w sytuacji wydania decyzji o cofnięciu zezwolenia w części. Niezależnie jednak od przyczyn wymienionych powyżej, Sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie, o czym stanowi art. 19 p.p.s.a. Zaznaczyć przy tym należy, że wnosząc o wyłączenie sędziego konieczne jest wskazanie konkretnych okoliczności, czy to wymienionych enumeratywnie w art. 18 p.p.s.a., czy też innych, z których wynika, że istnieją wątpliwości co do bezstronności tego sędziego zgodnie z treścią art. 19 powyższej ustawy. W niniejszej sprawie w odniesieniu do sędziów WSA: Pameli Kuraś-Dębeckiej, Magdaleny Maliszewskiej, Henryki Lewandowskiej-Kuraszkiewicz, Sąd nie dopatrzył się we wniosku o ich wyłączenie przesłanek, które uzasadniałyby jego uwzględnienie. Przesłanką taką nie są z pewnością niekorzystne dla strony rozstrzygnięcia, które zapadły w sprawach o sygn. akt VI SA/Wa 923/12, VI SA/Wa 924/12, VI SA/Wa 925/12, VI SA/Wa 1910/12, VI SA/Wa 1911/12, VI SA/Wa 1912/12, VI SA/Wa 1913/13, VI SA/Wa 1509/12, VI SA/Wa 1510/12, VI SA/WA 1511/12, VI SA/Wa1512/12. Podkreślić należy, iż z treści oświadczeń złożonych przez sędziów WSA: Henrykę Lewandowską-Kuraszkiewicz z dnia 20 maja 2013 r., Pamelę Kuraś-Dębecką z dnia 15 maja 2013 r., Magdalenę Maliszewską z dnia 15 maja 2013 r. wynika, iż nie istnieje żadna okoliczność, która mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do ich bezstronności przy rozstrzyganiu niniejszej sprawy. W związku z tym w okolicznościach niniejszej sprawy oraz wobec złożonych przez sędziów oświadczeń uznać należy, iż w niniejszej sprawie nie zachodzą okoliczności, które uzasadniałyby uwzględnienie wniosku o wyłączenie sędziów. Wobec powyższego na podstawie przepisu art. 22 § 1 i § 2 w zw. z art. 18 i 19 p.p.s.a. należało postanowić jak w sentencji.