VI SA/Wa 2356/16

WyrokWSA w Warszawie2017-05-05

Skład orzekający: Marzena Milewska-Karczewska, Magdalena Maliszewska, Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą, która nie zgłosiła jej zawieszenia w ustawowym terminie i składała zerowe deklaracje VAT, podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego w okresach, w których faktycznie nie wykonywała działalności, ale dokonywała np. refakturowania kosztów?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że skarżący podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego. Brak zgłoszenia zawieszenia działalności gospodarczej w ustawowym terminie, mimo faktycznego niewykonywania czynności w niektórych okresach, skutkuje istnieniem obowiązku ubezpieczeniowego. Domniemanie faktyczne podjęcia działalności od daty wpisu do ewidencji nie zostało przez skarżącego obalone. Nawet faktyczne niewykonywanie działalności nie jest równoznaczne z jej zaprzestaniem i nie uchyla obowiązku ubezpieczeniowego.
Stan faktyczny
Skarżący M. K. kwestionował decyzję Prezesa NFZ utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora OW NFZ, która stwierdzała istnienie obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w określonych okresach. Skarżący twierdził, że wyrejestrował działalność w ZUS w 2007 r. i w spornych okresach nie prowadził faktycznej działalności, składając zerowe deklaracje VAT, a jedynie dokonywał refakturowania kosztów. Organy administracji ustaliły, że skarżący posiadał wpis do ewidencji działalności gospodarczej od 2002 r., nie zgłosił zawieszenia działalności i składał deklaracje podatkowe, co wskazuje na kontynuowanie działalności.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 maja 2017 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego oddala skargę Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia (w skrócie: Prezes NFZ), na podstawie art. 102 ust. 5 pkt 24 w zw. z art. 109 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2015 r., poz. 581 z późn. zm.), dalej "ustawa o świadczeniach" oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23, z późn. zm.), dalej: "k.p.a.", utrzymał w mocy decyzję Dyrektora [...]Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia (w skrócie: Dyrektora [...]OW NFZ) z dnia [...] października 2014 r. nr [...]stwierdzającą istnienie obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego M. K. (dalej: strona, skarżący) z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w okresach: [...] Do wydania niniejszych decyzji doszło w oparciu o następujące ustalenia: Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] Inspektorat w [...] pismem z dnia [...] czerwca 2014 r., zwrócił się do [...]OW NFZ z wnioskiem o wydanie decyzji o objęciu ubezpieczeniem zdrowotnym strony z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w okresach: [...] Dyrektor [...]OW NFZ, pismem z dnia[...]lipca 2014 r. poinformował skarżącego o wszczęciu postępowania w sprawie ustalenia okresu podlegania obowiązkowi ubezpieczenia z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej oraz o prawie do wypowiedzenia się co do zebranych materiałów i dowodów. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego organ I instancji powołaną decyzją stwierdził, istnienie obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego strony z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w okresach: [...] Od decyzji tej strona wniosła odwołanie, żądając uchylenia rozstrzygnięcia. Skarżący wskazywał, że nie wiedział o zmianie przepisów dotyczących konieczności informowania o zakończeniu wykonywania działalności gospodarczej. Wyjaśnił, iż działalność gospodarczą rozpoczął w 2004 r. i wyrejestrował ją w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych od dnia [...] lutego 2007 r. W tym czasie był zatrudniony i ustała potrzeba prowadzenia własnej działalności gospodarczej, aby uzyskać źródło utrzymania. Aby ją kontynuować refakturował koszty zakupowe raz w roku, co następowało w okresach: wrzesień 2007 r., październik 2008 r., wrzesień 2009 r. oraz wrzesień 2010 r. W tych okresach opłacał składki na ubezpieczenie zdrowotne w ZUS. W pozostałych okresach składał zerowe deklaracje VAT ponieważ nie prowadził działalności gospodarczej. Ponadto wyjaśnił, iż płacił dodatkowe składki zdrowotne w momencie faktycznego wykorzystania działalności gospodarczej do celów refakturowych. Prezes NFZ rozpoznając odwołanie wskazał na obowiązujące przepisy ustawy o świadczeniach, w szczególności na art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e oraz art. 13 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2016, poz. 963), dalej: "u.s.u.s.". Organ podkreślił, że podjęcie działalności gospodarczej przez skarżącego nastąpiło zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. - Prawo działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 101, poz. 1178, z późn. zm.), dalej: "p.d.g.", obowiązującej do dnia 31 grudnia 2011 r. i mogło nastąpić po uzyskaniu wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. Natomiast obecnie obowiązujący art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2015 r., poz. 584 z późn. zm.), dalej: "u.s.d.g." określa, iż przedsiębiorca może podjąć działalność gospodarczą w dniu złożenia wniosku o wpis do Centralnej Ewidencji Informacji o Działalności Gospodarczej albo po uzyskaniu wpisu do rejestru przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym. Organ wyjaśnił, że z danych zawartych w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej wynika, iż skarżący posiadał wpis pod firmą: M. K. [...], ze wskazaniem daty rozpoczęcia wykonywania pozarolniczej działalności gospodarczej na dzień [...] maja 2002 r. Ponadto z informacji przekazanych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych wynikało, że skarżący w okresach: [...] do nadal prowadzi działalność gospodarczą na podstawie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej pod nr [...]. Również z danych Urzędu Skarbowego w [...] wynikało, że strona figuruje w tamtejszym Urzędzie jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą od dnia [...]maja 2002 r. i z tego tytułu składała od 2008 r. deklaracje podatkowe: PIT-36 za lata 2008-2009, w których wykazał przychód, koszty i dochód oraz PIT-36L za lata 2010 – 2012, w których wykazał przychód, koszty i dochód z działalności gospodraczej. Organ ustalił, że skarżący w analizowanych okresach nie dokonał zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego. W badanych okresach winien podlegać wyłącznie obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu, gdyż posiadał inny tytuł do ubezpieczeń społecznych (umowa o pracę) zwalniający go z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenie społeczne z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. W ocenie organu odwoławczego, strona, będąc przedsiębiorcą, miała obowiązek zaznajomienia się z przepisami prawnymi regulującymi jej obowiązki z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności, a brak wiedzy w tym zakresie nie upoważniał do zwolnienia z ich wypełnienia. Wobec niezgłoszenia zawieszenia działalności gospodarczej w ustawowym terminie oraz nieprzedstawieniu dowodów na poparcie swoich twierdzeń, organ uznał, iż skarżący w okresach: [...] podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego. Dyrektor NFZ uznał, że podmiot prowadzący działalność gospodarczą na własny rachunek ma obowiązek zaznajamiania się z przepisami określającymi wymagania prawne dotyczące prowadzonej działalności. Rozpoznając odwołanie organ II instancji uznał, że w toku postępowania wyjaśniającego zostały wypełnione obowiązki wynikające z art. 7, 77 i 80 k.p.a. Zostały zgromadzone w sprawie dowody, które są konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz dopuścił jako dowód wszystko, co mogło przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem. Dlatego też nie znalazł podstaw do uchylenia decyzji organu I instancji i utrzymał w mocy to rozstrzygnięcie. Skarżący złożył na decyzję organu II instancji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniósł o jej zmianę poprzez uchylenie obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej w okresach [...]. Uzasadniając skargę strona powtórzyła argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji organu I instancji. W ocenie skarżącego, w wymienionych w decyzji II instancji okresach nie prowadził jakiejkolwiek działalności gospodarczej, składając zerowe deklaracje VAT. Zdaniem skarżącego, organ rozpoznając niniejszą sprawę pominął jego wyjaśnienia przedstawiane w toku postępowania wyjaśniającego, opierając swoje rozstrzygnięcie jedynie na literalnym brzmieniu przepisów prawa. W ocenie skarżącego, takie działanie organu administracji publicznej jest niezgodne z ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie nie podzielając podniesionych w niej zarzutów i podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga M. K. jest nieuzasadniona. Zdaniem Sądu zaskarżona decyzja nie narusza prawa. W działaniu Prezesa NFZ Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno w płaszczyźnie ustaleń faktycznych, jak i w zastosowaniu do ich oceny przepisów prawa. Podjęte rozstrzygnięcie zostało wyjaśnione, a przytoczona na ten temat argumentacja prawna wyczerpuje istotę zagadnienia stanowiącego przedmiot tego rozstrzygnięcia. Przedmiotem tym jest ustalenie podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego przez skarżącego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności. W myśl art. 66 ust. 1 lit. c) ustawy o świadczeniach obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi, z wyłączeniem osób, które zawiesiły wykonywanie działalności gospodarczej na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej. Z kolei według art. 69 ust. 1 ustawy o świadczeniach obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego osób, o których wyżej mowa powstaje i wygasa w terminach określonych w przepisach o ubezpieczeniach społecznych. Ponadto zgodnie z art. 69 ust. 1a cyt. aktu do ubezpieczenia zdrowotnego osób, które na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej zawiesiły wykonywanie działalności gospodarczej, stosuje się odpowiednio art. 68, który dopuszcza możliwość dobrowolnego ubezpieczenia się na podstawie pisemnego wniosku złożonego w Funduszu. Przedstawione brzmienie powyższe przepisy uzyskały na mocy art. 12 ustawy z dnia 10 lipca 2008 r. o zmianie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 141, poz. 888) i zaczęły obowiązywać z dniem 20 września 2008 r., z mocy art. 14 cyt. aktu (Ustawa wchodzi w życie po upływie 45 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem art. 1 pkt 8-13, które wchodzą w życie z dniem 31 marca 2009 r.). Przywołane przepisy art. 1 pkt 8-13 dotyczyły zmian w ustawie o swobodzie działalności gospodarczej związanych z wprowadzeniem zasady, że zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej oraz wznowienie wykonywania działalności gospodarczej następuje na wniosek przedsiębiorcy złożony na piśmie właściwemu organowi ewidencyjnemu, a w przypadku przedsiębiorców podlegających obowiązkowi wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego - właściwemu sądowi rejestrowemu (m.in. art. 27a ust. 1 u.s.d.g. dodany na mocy art. 1 pkt 8 ustawy zmieniającej). Zatem od dnia 20 września 2008 r. zaistniał obowiązek zgłaszania zawieszenia działalności gospodarczej, a od dnia 31 marca 2009 r. wniosek powinien być złożony właściwemu organowi ewidencyjnemu. Jak już wskazano według art. 69 ust. 1 ustawy o świadczeniach powstanie i wygaszenie obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego osób prowadzących działalność pozarolniczą następuje w terminach określonych w przepisach o ubezpieczeniach społecznych. Zgodnie z art. 13 pkt 4 u.s.u.s. obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu podlegały (w brzmieniu obowiązującym do dnia 20 września 2008 r.): "osoby prowadzące działalność pozarolniczą - od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności", a od dnia 20 września 2008 r. (na podstawie art. 7 pkt 1 cyt. ustawy z dnia 10 lipca 2008 r. o zmianie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz o zmianie niektórych innych ustaw) "osoby prowadzące pozarolniczą działalność - od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności zostało zawieszone na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej". W zakresie podjęcia i prowadzenia działalności gospodarczej, którą skarżący zgłosił w dniu [...] maja 2002 r., obowiązywały uregulowania: art. 7 ust. 2 p.d.g. i art. 14 ust. 2 u.s.d.g. Według wcześniejszego aktu (p.d.g.) dopuszczono możliwość podjęcia działalności gospodarczej przez przedsiębiorcę będącego osobą fizyczną dopiero po uzyskaniu wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, a według późniejszego (u.s.d.g.) - po zgłoszeniu działalności do takiej ewidencji. Stosownie do treści art. 7 ust. 2 p.d.g., uchylonego z dniem 31 marca 2009 r. przez art. 66 ust. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 173, poz. 1808 z późn. zm.), przedsiębiorca będący osobą fizyczną mógł podjąć działalność gospodarczą po uzyskaniu wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. Natomiast według przepisu art. 7e ust. 1 pkt 1 ww. ustawy, uchylonego z dniem 31 grudnia 2011 r., zawiadomienie o zaprzestaniu wykonywania działalności gospodarczej przez przedsiębiorcę - osobę fizyczną - powoduje wykreślenie powyższego wpisu z ewidencji działalności gospodarczej. Jednocześnie, zgodnie z treścią art. 14 ust. 1 u.s.d.g., w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 czerwca 2011 r., przedsiębiorca mógł podjąć działalność gospodarczą w dniu złożenia wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej albo po uzyskaniu wpisu do rejestru przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym. Obecna treść art. 14 ust. 1 u.s.d.g. stanowi, iż przedsiębiorca może podjąć działalność gospodarczą w dniu złożenia wniosku o wpis do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej albo po uzyskaniu wpisu do rejestru przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym. Co do zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej kwestię tę przedstawiono wyżej. Należy podkreślić, że organy administracji, wydając zaskarżoną decyzję były związane rygorami procedury administracyjnej, określającej ich obowiązki w zakresie sposobu przeprowadzenia postępowania, a następnie końcowego rozstrzygnięcia sprawy. Zgodnie z art. 109 ust. 6 w zw. z ust. 1 ustawy o świadczeniach w indywidualnych sprawach z zakresu ubezpieczenia zdrowotnego, do których zalicza się sprawy dotyczące objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym i ustalenia prawa do świadczeń, w zakresie nieregulowanym niniejszą ustawą, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Związanie rygorami procedury administracyjnej oznacza, że organ jest obowiązany m.in. do przestrzegania zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa (art. 8 k.p.a.), jak i wnikliwego oraz szybkiego działania (art. 12 § 1 k.p.a.). Z zasad tych wynika przede wszystkim wymóg praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej, co jest zasadniczą treścią zasady praworządności. Tylko postępowanie odpowiadające takim wymogom i decyzje wydane w wyniku postępowania tak ukształtowanego mogą wzbudzać zaufanie obywateli do organów administracji publicznej, nawet wtedy, gdy decyzje administracyjne nie uwzględniają jej żądań. W wyroku z dnia 7 grudnia 1984 r., sygn. akt III SA 729/84 ONSA 1984, nr 2 poz. 117, NSA podkreślił że w celu realizacji tej zasady konieczne jest przede wszystkim ścisłe przestrzeganie prawa, zwłaszcza w zakresie dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy konkretnego ustosunkowania się do żądań i twierdzeń strony (...). Organ administracji jest ponadto obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i ocenić cały materiał dowodowy (art. 7, 77 i 80 k.p.a.) oraz uzasadnić swoje rozstrzygnięcie według wymagań określonych w przepisach art. 107 § 3 k.p.a. W świetle powołanych uregulowań na organie spoczywał obowiązek prawidłowego ustalenia stanu faktycznego, przy współudziale ZUS jako wnioskodawcy oraz skarżącego, w zakresie, w jakim z danych okoliczności wyciągali dla siebie korzystne skutki (według art. 109 ust. 3 ustawy o świadczeniach: Wniosek o rozpatrzenie sprawy, o której mowa w ust. 1, zgłasza ubezpieczony, a w zakresie objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym wniosek może zgłosić w szczególności Zakład Ubezpieczeń Społecznych, Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego lub członek rodziny ubezpieczonego, także w zakresie dotyczącym objęcia ubezpieczeniem w okresie poprzedzającym złożenie wniosku.). Należy podkreślić, że istota problemu w niniejszej sprawie sprowadza się do ustalenia w sposób prawidłowy przez organy okresów podlegania przez skarżącego obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu Kwestią wtórną, którą organ prawidłowo się w tej sprawie nie zajmował, bo nie miał uprawnień, jest kwestia należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne, należąca do kompetencji ZUS, ale dopiero po przesądzeniu ustalenia podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu. Na gruncie Kodeksu postępowania administracyjnego postępowanie dowodowe oparte jest na zasadzie oficjalności, a rola organu nie jest ograniczona tylko do oceny faktów, które przedstawił wnioskodawca. Realizując zasadę prawdy obiektywnej, na podstawie art. 7 i 77 § 1 k.p.a., organ jest wprawdzie zobowiązany do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału, ale też i strona nie jest zwolniona od lojalnego współdziałania w wyjaśnianiu okoliczności faktycznych, skoro nieudowodnienie określonego faktu może prowadzić do wydania decyzji dla niej niekorzystnej (por. wyrok NSA z dnia 26 listopada 1984 r., sygn. akt II SA 1205/84, NSA nr 2/1984, poz. 98 powołany także przez B. Adamiak, w: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2006, str. 690, teza 3). Dyrektor [...]OW NFZ decyzją z dnia [...] października 2014 r., zaakceptowaną przez Prezesa NFZ zaskarżonym rozstrzygnięciem, stwierdził, że M. K. był objęty obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w okresach: [...]. Bezsporne pozostaje, że skarżący w omawianych okresach nie zgłosił zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej w wymagany przepisami sposób, wyżej opisany. Skarżący uważał bowiem, że skoro wyrejestrował działalność w ZUS-ie od dnia [...] lutego 2007 r. w sposób wówczas przewidziany, gdyż został zatrudniony w firmie S. Sp. z o.o., to stan taki trwał do chwili wydania kwestionowanych decyzji. Nie był też zorientowany w zmianach przepisów dotyczących omawianej kwestii (odwołanie skarżącego, z dnia [...] listopada 2014r. (w aktach adm.). Jednocześnie zaś potwierdził, że w okresach: wrzesień 2007 r., październik 2008 r., wrzesień 2009 r., wrzesień 2010 r. opłacał składki na ubezpieczenie zdrowotne w ZUS, gdyż "aby ją kontynuować (działalność gospodarczą, przyp. Sądu) byłem zmuszony refakturować koszty zakupowe raz w roku". Przyznał też w pozostałych okresach składał zerowe deklaracje VAT, gdyż nie prowadził faktycznej działalności gospodarczej. Bezsporne było też, że refakturowanie kosztów zakupowych było związane z zatrudnieniem w firmie S. Sp. z o.o. (odwołanie, skarga, k. – 3 akt sądowych). Wyjaśnienia skarżącego korespondują z wpisami w ewidencji działalności gospodarczej, z których wynika, że w dniu [...] lipca 2003 r. skarżący zgłosił działalność: P. w zakresie prowadzenia gabinetu lekarskiego w zakresie badań profilaktycznych dla zakładów pracy – medycyna pracy (kopia zaświadczenia Urzędu Miasta i Gminy w [...] z dnia [...] lipca 2003 r. w aktach adm.). Następnie w dniu [...] listopada 2003 r. skarżący dokonał zmiany wpisów w omawianej ewidencji, gdyż w oznaczeniu ujęto: P. obejmujące, oprócz wyżej wspomnianej działalności także prowadzenie gabinetów lekarskich w zakresie badań specjalistycznych (kopia zaświadczenia Urzędu Miasta i Gminy w [...] z dnia [...] listopada 2003 r. w aktach adm.). Działalność ta została na wniosek skarżącego wykreślona z datą [...] sierpnia 2011 r. (kopia zaświadczenia Urzędu Miasta i Gminy w [...] z dnia [...]sierpnia 2011 r., w aktach adm.). Niezależnie od powyższej działalności, jak wynika ze wspomnianych dokumentów i informacji z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej RP (w aktach adm.) skarżący od 2002 r. prowadził i prowadzi inną działalność gospodarczą: handlowo – usługową. Ponadto sam skarżący przyznał, że za okresy, kiedy nie odprowadzał podatku VAT i składek na ubezpieczenie zdrowotne, zgłaszał zerowe deklaracje VAT, co potwierdzają kopie deklaracji podatkowych w aktach adm. i składał deklaracje PIT-36, które dotyczą rozliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych i są składane przez osoby prowadzące działalność gospodarczą. Zatem z przedstawionych dokumentów oraz oświadczeń skarżącego w kontekście wymogów stawianych przez obowiązujące przepisy w okresach, których dotyczy skarżona decyzja brak jest podstaw do uznania, że M. K. nie prowadził działalności gospodarczej. Sam skarżący bowiem wspomina o corocznym, jednokrotnym refakturowaniu kosztów, które więc musiały wystąpić we wcześniejszych okresach przed dokonaniem refakturowania. Stanowisko organu znajduje oparcie w ustawie z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 z późn. zm.), która w załączniku nr 4, obowiązującym do dnia 31 grudnia 2010 r. regulowała kwestię zwolnień od podatku VAT usług medycznych, a od dnia 1 stycznia 2011 r. do dnia 31 marca 2011 r. czyniła to w art. 43 ust. 1 pkt 19. (usługi w zakresie opieki medycznej, służące profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia, świadczone przez: lekarzy i lekarzy dentystów, pielęgniarki i położne, osoby wykonujące inne zawody medyczne, o których mowa w art. 18d ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej (Dz. U. z 2007 r. Nr 14, poz. 89, z późn. zm.). Jednakże w owym czasie zwolnienie to nie obejmowało dostawy towarów i świadczenia usług ściśle związanych z usługami w zakresie opieki medycznej, służące profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia, świadczonymi na rzecz zakładów opieki zdrowotnej na ich terenie. Przy tym należy podejść z dużą ostrożnością do stanowiska skarżącego, że nie wiedział o zmianach w obowiązujących przepisach, gdyż prowadził nie tylko zwykłą działalność handlowo – usługową, ale i specjalistyczną, bo medyczną, według wpisów w ewidencji mogącą być wykonywaną przez osoby legitymujące się posiadaniem uprawnień zawodowych. Ponadto określenie przez przedsiębiorcę daty rozpoczęcia działalności gospodarczej, która podlega wpisowi do ewidencji, powoduje istnienie domniemania faktycznego, że z tą datą działalność ta została podjęta i była prowadzona aż do czasu jej wykreślenia z ewidencji. Należy stwierdzić, iż na skutek zaistniałego domniemania faktycznego, jakim jest określenie w organie ewidencyjnym daty rozpoczęcia prowadzenia działalności, ciężar jego obalenia spoczywa na ubezpieczonym poprzez przedstawienie dowodów przeciwnych domniemaniu. W toku całego postępowania skarżący nie przedstawił, w ocenie Sądu, przeciwdowodów świadczących o nieprowadzeniu działalności gospodarczej w okresach wskazanych w zaskarżonej decyzji. Wymaga podkreślenia, że nawet faktyczne niewykonywanie działalności gospodarczej w czasie oczekiwania na kolejne zamówienia lub w czasie ich poszukiwania, nie oznacza zaprzestania prowadzenia takiej działalności i nie powoduje uchylenia obowiązku ubezpieczenia społecznego i zdrowotnego. Zaprzestanie prowadzenia działalności oznacza ostateczne zakończenie jej prowadzenia i nie może być utożsamiane z "przerwą" w prowadzeniu tej działalności. Specyfika prowadzenia działalności gospodarczej sprawia, że przedsiębiorca sam dysponuje swoim czasem i może go przeznaczyć na jej bezpośrednie wykonywanie albo na sprawy prywatne, rodzinne, leczenie lub wypoczynek. Istotą działalności gospodarczej jest jej prowadzenie w sposób ciągły i zorganizowany, na własny rachunek i ryzyko. Jej prowadzenie występuje zarówno w okresach faktycznego wykonywania usług, jak też w czasie podejmowania innych czynności związanych z działalnością - oczekiwaniem na kolejne zamówienia, szukanie klientów czy pracowników. Faktyczne zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej, które nie znalazło odzwierciedlenia w ewidencji działalności gospodarczej, nie powoduje wyłączenia przedsiębiorcy prowadzącego tę działalność z ubezpieczenia zdrowotnego - a w razie braku innego tytułu do ubezpieczeń społecznych także z ubezpieczenia społecznego. Jeżeli bowiem przedsiębiorca nie prowadził działalności gospodarczej powinien zadbać o odzwierciedlenie tego faktu w ewidencji działalności gospodarczej (por. wyroki NSA z dnia 29 maja 2014 r., sygn. akt II GSK 394/13, z dnia 18 stycznia 2011 r., sygn. II GSK 22/10, z dnia 11 marca 2014 r., sygn. II GSK 2094/12, opubl orzeczenia.nsa.gov.pl). Ustalając okres podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej przez skarżącego Prezes NFZ wziął pod uwagę cały zgromadzony w tej sprawie materiał dowodowy. Zdaniem Sądu należy jednocześnie uznać, iż organy obu instancji wyczerpująco zbadały wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.). Ponadto stanowisko wyrażone w zaskarżonych decyzjach, organy obu instancji uzasadniły w sposób wymagany przez normę prawa określoną w przepisie art. 107 § 3 k.p.a. Z przytoczonych powodów Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 z późn. zm.) orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło