VI SA/Wa 2409/08
PostanowienieWSA w Warszawie2009-03-06
Skład orzekający: Grażyna Śliwińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nieznajomość przepisów prawa procesowego, w tym terminów do wniesienia skargi, może stanowić podstawę do przywrócenia terminu do wniesienia skargi?Ratio decidendi
Nieznajomość przepisów prawa, w tym przepisów procesowych, nie może być uznana za usprawiedliwioną przeszkodę uniemożliwiającą dokonanie czynności procesowej, gdyż jest ona z natury zawiniona przez stronę. Brak winy w uchybieniu terminu musi wynikać z przyczyn zewnętrznych i obiektywnych, a nie z niedbalstwa strony.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na uchwałę Rady Miejskiej w przedmiocie ustalenia dni i godzin otwierania placówek handlowych. Skargę wniosła po terminie, argumentując, że dowiedziała się o terminie wniesienia skargi z pisma Rzecznika Praw Obywatelskich i nie ponosi winy za uchybienie terminu z powodu nieznajomości przepisów prawa. Organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa.Rozstrzygnięcie
Odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi na uchwałę Rady Miejskiej.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grażyna Śliwińska po rozpoznaniu w dniu 6 marca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku K. M. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na uchwałę Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia dni i godzin otwierania i zamykania placówek handlu detalicznego, zakładów gastronomicznych i zakładów usługowych na terenie gminy [...] p o s t a n a w i a odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi na uchwałę Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] maja 2008 r. nr [...]
Uchwałą z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] Rada Miejska w [...] ustaliła dni i godziny otwierania i zamykania placówek handlu detalicznego, zakładów gastronomicznych i zakładów usługowych na terenie gminy [...].
W dniu 7 lipca 2008 r. K. M. (dalej jako skarżąca) wezwała Radę Miejską w [...] do usunięcia naruszenia prawa wskutek wydania przedmiotowej uchwały w zakresie dotyczącym zakładów gastronomicznych.
Na powyższe wezwanie organ nie udzielił odpowiedzi.
W dniu 23 października 2008 r. skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie za pośrednictwem Rady Miejskiej w [...] skargę na uchwałę z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] w części dotyczącej ustalenia dni i godzin otwierania i zamykania zakładów gastronomicznych.
Następnie pismem z dnia 17 listopada 2008 r. skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, wskazując, iż o fakcie prawdopodobnego uchybienia terminu do wniesienia skargi dowiedziała się z pisma Rzecznika Praw Obywatelskich. Wyjaśniła, iż dopiero w tym piśmie została pouczona o terminie, w jakim powinna była złożyć skargę. Tym samym niedotrzymanie terminu nie wynikało z jej winy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 101. ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego.
Ustawa o samorządzie gminnym nie określa co prawda terminu do wniesienia skargi na uchwałę rady gminy, jednakże, jak przyjęto w uchwale składu siedmiu sędziów NSA z dnia 2 kwietnia 2007 r. sygn. akt II OPS 2/07, do skargi wnoszonej do sądu administracyjnego na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym ma zastosowanie przepis art. 53 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej cyt. jako p.p.s.a.).
Zgodnie z art. 53 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się w terminie 30 dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie 60 dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa. Skargę należy wnieść za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 p.p.s.a.).
Przepis art. 53 § 2 p.p.s.a. wprowadza dwa terminy do wniesienia skargi. Pierwszy dotyczy sytuacji, gdy właściwy organ udzieli odpowiedzi na wezwanie i wówczas termin do wniesienia skargi wynosi 30 dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu. Drugi zaś termin, właściwy w niniejszej sprawie, dotyczy sytuacji, gdy organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie. Wówczas skargę należy wnieść w terminie 60 dni od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia, co miało miejsce na gruncie niniejszej sprawy.
Skarżąca pismem z dnia 7 lipca 2008 r. wezwała Radę Miejską w [...] do usunięcia naruszenia prawa, jakiego jej zdaniem dopuścił się organ wydając zaskarżoną uchwałę. Mając na uwadze, iż organ nie zajął stanowiska w sprawie, skarżąca działając z zamiarem złożenia skargi do sądu administracyjnego zobowiązana była uczynić to za pośrednictwem organu do dnia 5 września 2008 r. Skarga natomiast została złożona w dniu 23 października 2008 r. a zatem z uchybieniem terminu do jej wniesienia.
We wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi skarżąca podniosła, iż do uchybienia terminu doszło wskutek nieznajomości przepisów prawa regulujących kwestię terminu zaskarżenia uchwał organów samorządu terytorialnego, za co nie ponosi winy.
Podkreślenia wymaga, iż art. 85 p.p.s.a. wprowadził zasadę, że czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna, przy czym, w przypadku jeżeli strona nie dokonała czynności bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu (art. 86 § 1 p.p.s.a.). Tryb złożenia wniosku szczegółowo reguluje art. 87 p.p.s.a. W myśl § 1 pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Natomiast § 2 stanowi, że w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu.
O braku winy można mówić jedynie wówczas, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (p. postanowienie NSA z dnia 2 października 2002 r. sygn. akt V SA 793/03). Przeszkody te muszą mieć przy tym charakter zewnętrzny i obiektywny. Na stronie ciąży bowiem obowiązek dołożenia należytej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej, przy czym nie uzasadnia przywrócenia terminu dopuszczenie się przez stronę choćby lekkiego niedbalstwa (tak B. Dauter "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz", Wydawnictwo Wolters Kluwer Polska Sp. z o. o. z 2006 r. str. 210).
Odnosząc się w świetle powyższych uwag do wskazanego we wniosku jako przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi faktu nieznajomości przepisów prawa stwierdzić należy, iż przedmiotowa okoliczność nie uzasadnia przywrócenia uchybionego terminu. Zgodnie z powszechnie przyjętą przez orzecznictwo sądowe zasadą, nikt nie może się skutecznie powoływać się na nieznajomość prawa. Tym samym nieznajomość prawa procesowego nie możne być uznawana jako usprawiedliwiona przeszkoda uniemożliwiająca dokonanie czynności, gdyż już ze swej istoty jest ona zawiniona przez stronę (tak m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 lutego 1998 r. sygn. II UKN 519/97). Również Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 17 czerwca 2008 r. sygn. akt II OZ 597/08 wskazał, iż powoływanie się na nieznajomość przepisów prawa nie stanowi podstaw uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi (tak samo NSA wypowiedział się w postanowieniu z dnia 31 marca 2008 r. sygn. akt I FZ 133/08, czy też w postanowieniu z dnia 21 lutego 2008 r. sygn. akt I OZ 82/08).
Uwzględniając powyższe stwierdzić należy, iż w niniejszej sprawie brak jest podstaw dla przyjęcia, iż skarżąca we wniosku uprawdopodobniła okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi.
Z powyższych względów na mocy art. 86 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło