VI SA/Wa 2411/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka po rozpoznaniu w dniu 6 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. sp. z o.o. z siedzibą w [...] o wstrzymanie wykonania decyzji Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z [...] września 2017 r. nr [...] w sprawie ze skargi S. sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie nakazu wycofania z obrotu kasku dla rowerzystów, nakazu powiadomienia konsumentów o niezgodności kasku dla rowerzystów z określonymi wymogami oraz nakazu odkupienia kasków dla rowerzystów na żądanie osób, które nimi faktycznie władają postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w całości. Skarżąca – S. sp. z o.o. z siedzibą w [...], reprezentowana przez radcę prawnego, w prawidłowym trybie i terminie wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej "Prezes UOKiK"), którą nakazano jej wycofać z obrotu kaski dla rowerzystów oraz powiadomić konsumentów o niezgodności owych kasków z określonymi wymogami, a także zobowiązano ją do odkupienia zakwestionowanych kasków na żądanie osób, które nimi faktycznie władają. W skardze tej, którą należycie opłacono, zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania ww. decyzji w całości, a to z uwagi na zachodzące niebezpieczeństwo trudnych do odwrócenia skutków. W uzasadnieniu (k. 14 akt) podano, że skarżona decyzja, "wobec wytkniętych nieprawidłowości może zostać wyeliminowana z obrotu prawnego", zatem zrealizowanie przez skarżącą zawartego w niej nakazu poinformowania konsumentów o niegodność zakwestionowanych kasków "z prawdopodobieństwem graniczącym z pewnością" naruszyć może jej dobre imię, jako przedsiębiorcy. Podniesiono, że w przypadku uchylenia przez Sąd zaskarżonych decyzji, wskutek wykonania ww. obowiązku, może dojść do nieodwracalnej utraty zaufania konsumentów do niej, która to strata ze swej istoty trudna jest do wyrażenia w pieniądzu, niemniej jednak ma istotne znaczenie dla funkcjonowania skarżącej na rynku, na którym jest od lat obecna i działa na nim z powodzeniem. W odpowiedzi na skargę Prezes UOKiK podał, że w sprawie nie dopatrzył się przesłanek uzasadniających uwzględnienie wniosku skarżącej o wstrzymanie wykonania skarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Zgodnie z treścią art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2017 r. poz. 1369), dalej "p.p.s.a." wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże art. 61 § 3 p.p.s.a. stanowi, że po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1 p.p.s.a., jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Warunkiem wydania zatem postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę o to wnioskującą okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia jej znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nadto, uzasadnienie wniosku winno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione. To na stronie wnioskującej ciąży bowiem obowiązek wykazania, że w razie wykonania zaskarżonej decyzji, mogłoby to ją narazić na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Na wstępie należy wyjaśnić także, że instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności może znaleźć zastosowanie jedynie w stosunku do takich aktów lub czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Przykładowo w postanowieniu z 28 września 2011 r., sygn. akt II OZ 852/11, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że przez wykonanie aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie przymusu państwowego (egzekucji) do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie. Natomiast w postanowieniu z 10 maja 2012 r., sygn. akt II FZ 358/12 Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że problem wykonania aktu administracyjnego dotyczy aktów zobowiązujących, ustalających dla ich adresatów nakazy powinnego zachowania lub zakazy określonego zachowania, aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i mocą którego zostają na niego nałożone określone obowiązki, oraz aktów, na postawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony. Reasumując Sąd rozpoznając ww. wniosek obowiązany jest zbadać trzy kwestie: po pierwsze czy wskazany we wniosku akt administracji – decyzja, jest aktem podlegającym wykonaniu – czy nadaje się do wykonania. Po drugie, jeżeli decyzja nadaje się do wykonania, Sąd musi ocenić czy skarżąca w sposób przekonywujący wykazała przesłanki – okoliczności, przemawiające za koniecznością wstrzymania wykonania decyzji. Po trzecie czy przesłanki te istnieją i czy dają one podstawę do zastosowania tymczasowej ochrony w postępowaniu sądowoadministracyjnym, o której mowa w art. 61 p.p.s.a. Żądaniem wstrzymania wykonania w tej sprawie została objęta decyzja, którą skarżąca została zobowiązana do trzech rzeczy, tj. wycofania z obrotu kasków dla rowerzystów, powiadomienia konsumentów o niezgodności owych kasków z określonymi wymogami, a także do odkupienia zakwestionowanych kasków na żądanie osób, które nimi faktycznie władają. Zdaniem Sądu nie ulega wątpliwości, że skarżony akt jest rozstrzygnięciem posiadającym, w całej rozciągłości, przymiot wykonalności, gdyż nakazuje skarżącej podjęcie ściśle określonych, enumeratywnie wskazanych w skarżonej decyzji działań. Zanim Sąd przystąpi do meritum, wskazania wymaga, że skarżąca wprawdzie wnosi o wstrzymanie wykonania skarżonej decyzji w całości, jednakże w uzasadnieniu wniosku odnosi się wyłącznie do nakazu poinformowania konsumentów o niezgodności zakwestionowanych kasków. W żadnym fragmencie nie uzasadnia czy i jak wykonanie pozostałych dwóch nakazów – tj. wycofania z obrotu kasków oraz ich odkupienia na żądanie osób, które nimi faktycznie władają, wpłynie na jej działalność, i czy realizacja tych nakazów może zrodzić po jej stronie przewidziane w art. 61 § 3 p.p.s.a. przesłanki, warunkujące wstrzymanie skarżonej decyzji w tych właśnie zakresach. W tym stanie rzeczy, mając na względzie, że to skarżąca, jako wnioskująca o przyznanie jej tymczasowej ochrony, obowiązana była wykazać konkretne okoliczności (zdarzenia) świadczących o tym, że w stosunku do niej wstrzymanie wykonania ww. decyzji w zakresie wycofania z obrotu kasków oraz ich odkupienia na żądanie osób, które nimi faktycznie władają jest uzasadnione, a tego nie uczyniła, Sąd rozpoznał przedmiotowy wniosek jedynie przez pryzmat nakazu powiadomienia konsumentów o niezgodności owych kasków z określonymi wymogami. Raz jeszcze wypada przypomnieć, że to na skarżącej, tym bardziej, że reprezentowanej przez profesjonalnego pełnomocnika, ciążył obowiązek wykazania, że w razie wykonania ww. nakazów – wycofania i odkupienia, mogłoby to ją narazić na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub/i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wskazana bierność powoduje, że Sąd został pozbawiony możliwości zbadania, czy wycofanie z obrotu kasków oraz potencjalna konieczność ich odkupienia (na żądanie) mogłyby narazić skarżącą na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub/i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przechodząc zatem do wniosku we wskazanym zakresie - powiadomienia konsumentów o niezgodności kasków z określonymi wymogami, Sąd przypomina, że skarżąca żądając przyznania ochrony tymczasowej wskazała, że skarżona decyzja "wobec wytkniętych nieprawidłowości może zostać wyeliminowana z obrotu prawnego", zatem zrealizowanie zawartego w niej nakazu poinformowania konsumentów o niezgodności zakwestionowanych kasków "z prawdopodobieństwem graniczącym z pewnością" naruszyć może jej dobre imię. Nadto stwierdzono, że w przypadku uchylenia przez Sąd zaskarżonych decyzji, wskutek wykonania ww. obowiązku, może dojść do nieodwracalnej utraty zaufania konsumentów do skarżącej, która to strata ze swej istoty trudna jest do wyrażenia w pieniądzu, niemniej jednak ma istotne znaczenie dla funkcjonowania skarżącej na rynku, na którym jest od lat obecna i działa na nim z powodzeniem. Niniejsze postępowanie wpadkowe – z wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, jak już wcześniej podnoszono, jest postępowaniem, w którym wyłącznie od skarżącej zależały losy wniosku, gdyż to na niej ciążył obowiązek wykazania, że w razie wykonania zaskarżonej decyzji, mogłoby to ją narazić na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub/i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (tak m.in. w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 stycznia 2017 r. sygn. akt II GZ 1357/16). Sąd rozpoznając wniosek związany był zatem tym, co w nim zostało wykazane, podniesione oraz jakimi dokumentami zostało to potwierdzone. Przepisy ustawy Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi w tym przedmiocie nie przewidują po stronie Sądu – tym bardziej jeżeli strona jest reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, obowiązku wzywania o jakiekolwiek dokumenty potwierdzające zasadność zadośćuczynienia żądaniu wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. W oparciu o przedstawione przez skarżącą uzasadnienie wniosku, a także mając na uwadze wyjątkowość sytuacji, w których instytucja wstrzymania może zostać zastosowana, Sąd stwierdza, że skarżąca nie uprawdopodobniła ziszczenia się przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania decyzji w zakresie nakazu informacyjnego, a zwłaszcza przesłanki, na którą we wniosku się powołała, tj. niebezpieczeństwo trudnych do odwrócenia skutków (k. 6 i 14 akt). Sąd stwierdza, że sytuacja, gdy przedsiębiorca obowiązany jest powiadomić konsumenta – czyli swojego klienta, o tym, że wprowadzony przez niego do obrotu towar - z jakich przyczyn, jest niewłaściwy, może rodzić obawę, że ugodzi to w dobre imię tego przedsiębiorcy. Jednakże równie dobrze poinformowanie konsumentów może zrodzić przeciwny skutek. Mianowicie poinformowany konsument stwierdzi, że firma jest godna zaufania, gdyż informuje o wszelkich nieprawidłowości. Nie mniej jednak, w ocenie Sądu, samo gołosłowne stwierdzenie, że zrealizowanie nakazu poinformowania konsumentów o niezgodność zakwestionowanych kasków naruszyć może dobre imię skarżącej, jest niewystarczające dla zbadania, czy w sprawie może dojść do trudnych do odwrócenia skutków. Z wniosku nie wynika np., czy skarżąca na rynek wprowadza jedynie zakwestionowany kask, czy też jest to jeden z wielu artykułów jakie sprzedaje, a zatem owo dobre imię i z tego powodu wcale nie musi doznać uszczerbku. Nie ma również żadnego dowodu na to, jaką skarżąca ma pozycję na rynku, a tym samym, czy istotnie w jej przypadku mogłoby dojść do nieodwracalnej utraty zaufania konsumentów, gdyż istnienia takiego zaufania nie wykazano. Wskazując na powyższe Sąd ma na uwadze, że procedowanie w zakresie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu/czynności nie wymaga dowodzenia ziszczenia się przesłanek, a jedynie uprawdopodobnienia ich ziszczenia się. Nie mniej żądający wstrzymania wykonania decyzji nie może poprzestać na gołosłownych stwierdzeniach, które są/mogą być jedynie logicznym następstwem pewnych zdarzeń. Zdaniem Sądu skarżąca, pomimo ciążącego na niej obowiązku, nie wykazała zaistnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W rozpoznawanym wniosku ograniczono się wyłącznie do twierdzeń, że wcześniejsze wykonanie decyzji może narazić skarżąca na utratę dobrego imienia i zaufania konsumentów. Tymczasem powołując w uzasadnieniu wniosku określone okoliczności, skarżąca powinna była uprawdopodobnić ich wystąpienie, wykraczając w ten sposób poza gołosłowne i ogólnikowe twierdzenia. Na koniec należy zauważyć także, że na los przedmiotowego wniosku nie ma i nie może mieć żadnego wpływu ostateczny los skargi, tj. czy skarga zostanie uwzględniona, czy też nie. Stwierdzenie, że w przypadku wyeliminowania skarżonej decyzji przez Sąd, co zdaniem skarżącej jest prawdopodobne z uwagi na wytknięte w skardze jej nieprawidłowości, nie jest uzasadnieniem dla wstrzymania skarżonej decyzji. Na tym etapie - oceny wniosku o wstrzymanie wykonania skarżonej decyzji, Sąd nie jest uprawniony bowiem do badania legalności zaskarżonego aktu. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji zarówno w zakresie nakazu informacyjnego, jakim skarżącą obciążono, jak i pozostałych dwóch nakazów, wynikających ze skarżonej decyzji.