VI SA/Wa 2573/13
WyrokWSA w Warszawie2014-04-15
Skład orzekający: Urszula Wilk, Izabela Głowacka-Klimas, Zbigniew Rudnicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy oferta świadczeniodawcy w konkursie na udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej może zostać odrzucona z powodu niespełnienia wymogów dotyczących czasu pracy personelu medycznego, a także czy zarzuty dotyczące nieprawdziwości informacji zawartych w ofercie konkurenta mogą stanowić podstawę do unieważnienia postępowania konkursowego?Ratio decidendi
Oferta świadczeniodawcy może zostać odrzucona, jeśli nie spełnia wymogów dotyczących czasu pracy personelu medycznego, określonych w przepisach prawa lub przez Prezesa NFZ. Zarzuty dotyczące nieprawdziwości informacji w ofercie konkurenta nie mogą stanowić podstawy do unieważnienia postępowania, jeśli oferta konkurenta została złożona zgodnie z prawem i posiadała wymagane dokumenty na dzień jej złożenia, a postępowanie nie spełnia przesłanek do unieważnienia określonych w ustawie.Stan faktyczny
Skarżący P. G. złożył ofertę w konkursie na udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Jego oferta została odrzucona z powodu niespełnienia wymogów dotyczących czasu pracy personelu medycznego. Skarżący odwołał się, zarzucając m.in. nieprawdziwość informacji w ofercie konkurenta (K. G.) dotyczących tytułu prawnego do lokalu i opinii sanitarnej, a także zaniechanie unieważnienia postępowania. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję o odrzuceniu oferty skarżącego i wyborze oferty konkurenta. Skarżący wniósł skargę do WSA, podtrzymując swoje zarzuty.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Urszula Wilk Sędziowie Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.) Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Protokolant st. ref. Katarzyna Zielińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi P. G. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie rozstrzygnięcia konkursu na zawieranie umów o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej oddala skargę
Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej jako: "Prezes NFZ") decyzją
z dnia [...] lipca 2013 r., działając na podstawie art. 154 ust. 6 ustawy
z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych
ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027 ze zm., zwanej dalej "ustawą o świadczeniach") oraz art. 138 § 1 pkt 1 Kpa. - po rozpatrzeniu odwołania złożonego przez P. G. (zwanego dalej "skarżącym") od decyzji Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej jako: "Dyrektor Oddziału Wojewódzkiego NFZ") z dnia [...] maja 2013 r. oddalającej odwołanie skarżącego od rozstrzygnięcia konkursu ofert na zawieranie umów
o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej - utrzymał w mocy ww. decyzję organu
I instancji.
Do wydania powyższych rozstrzygnięć doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
[...] Oddział Wojewódzki Narodowego Funduszu Zdrowia w dniu
[...] marca 2013 r. ogłosił konkurs ofert o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej
na okres obowiązywania umowy od dnia [...] maja 2013 r. do dnia [...] grudnia 2015 r. w rodzaju: opieka psychiatryczna i leczenie uzależnień, w zakresie: świadczenia psychiatryczne ambulatoryjne dla dorosłych na obszarze Gminy S..
Do postępowania zostały złożone dwie oferty, w tym oferta skarżącego.
Otwarcie ofert nastąpiło w dniu [...] kwietnia 2013 r.
W części jawnej komisja stwierdziła prawidłowość ogłoszenia konkursu oraz liczbą złożonych ofert.
Po uzupełnieniu przez skarżącego braków formalnych oferty, w dniu
[...] kwietnia 2012 r. komisja konkursowa sporządziła "ranking otwarcia" i "ranking końcowy".
W rankingu otwarcia oferta skarżącego zajęła drugą pozycję, z łączną liczbą punktów oceny 38,5 punktu, w tym za:
- ofertę cenową – 10,000 pkt,
- ciągłość – 2,500 pkt,
- kompleksowość – 20,000 pkt,
- jakość – 1,000 pkt,
- dostępność – 5 pkt.
Następnie komisja konkursowa przeprowadziła kontrolę u obydwu oferentów biorących udział w postępowaniu. W wyniku przeprowadzonej kontroli
u skarżącego stwierdzono między innymi, że poradnia mieści się w budynku jednokondygnacyjnym (parter). Na parterze znajduje się jeden gabinet i jedno pomieszczenie przeznaczone do terapii grupowej oraz toaleta dla osób niepełnosprawnych. Na piętrze znajdują się cztery gabinety, jako pomieszczenia przeznaczone do terapii grupowej oraz pokój socjalny. W budynku znajduje się winda. Na zewnątrz budynku jest podjazd dla niepełnosprawnych. Dodano, że pomieszczenia są umeblowane, planowana jest w nich realizacja świadczeń
w zakresach: świadczenia terapii uzależnień i współuzależnień
od alkoholu, świadczenia terapii uzależnienia od substancji psychotropowych innych niż alkohol.
W dniu [...] kwietnia 2013 r. w części jawnej postępowania komisja konkursowa odrzuciła ofertę skarżącego z powodu, jak wskazała, niespełnienia wymaganych warunków określonych w przepisach prawa oraz warunków określonych przez Prezesa Funduszu na podstawie art. 146 ust. 1 pkt 3 ustawy o świadczeniach - oferent nie spełnia warunków wymaganych dotyczących udzielania przez lekarza świadczeń w wymiarze nie mniejszym niż 3/4 czasu pracy poradni tygodniowo oraz zatrudnienia lekarza specjalisty w dziedzinie psychiatrii w równoważniku nie mniej niż 1/4 etatu przeliczeniowego, tj. 9 godz. 30 min. tygodniowo.
Następnie komisja konkursowa sporządziła ranking końcowy, w którym przyznano punkty i sklasyfikowano ofertę podmiotu konkurencyjnego wobec skarżącego. Oferta skarżącego nie została sklasyfikowana w przedmiotowym rankingu, gdyż przed terminem jego sporządzenia komisja konkursowa odrzuciła ofertę skarżącego. Podmiot sklasyfikowany w rankingu końcowym, a następnie wybrany podczas postępowania uzyskał w rankingu końcowym - 55,830 pkt.
W dniu [...] kwietnia 2013 r. nastąpiło rozstrzygnięcie postępowania prowadzonego w trybie konkursu ofert. Oferta złożona przez skarżącego nie została wybrana, ponieważ została odrzucona podczas przebiegu wskazanego na wstępie postępowania konkursowego.
W odwołaniu od rozstrzygnięcia postępowania skarżący wskazał, że w toku prowadzonego postępowania konkursowego doszło do rażącego naruszenia następujących przepisów, a mianowicie, art. 134 ust. 1 ustawy o świadczeniach, poprzez naruszenie zasady równego traktowania oferentów i poszanowania zasad uczciwej konkurencji, art. 149 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach, poprzez zaniechanie odrzucenia oferty złożonej przez K. G., do czego przepis obligatoryjnie zobowiązuje, albowiem jej oferta zawierała nieprawdziwe informacje oraz art. 150 ust. 1 pkt 2 i pkt 3 i ust. 2 ustawy o świadczeniach, poprzez zaniechanie unieważnienia postępowania.
Dyrektor Oddziału Wojewódzkiego NFZ decyzją z dnia [...] maja 2013 r. nie uwzględnił odwołania skarżącego, wskazując w uzasadnieniu, że postępowanie konkursowe przeprowadzone zostało zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.
Jak podano, prowadzone postępowanie w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju opieka psychiatryczna i leczenie uzależnień w zakresie świadczeń psychiatrycznych, ambulatoryjnych dla dorosłych pozwoliło ustalić komisji konkursowej, że oferta skarżącego nie spełnia wymogów dotyczących czasu pracy personelu medycznego i z tej przyczyny jego oferta na podstawie
art. 149 ust. 1 pkt 7 ustawy o świadczeniach została odrzucona. Wskazano
w związku z tym, że podmiotem, z którym Oddział Funduszu podpisze umowę
o udzielanie świadczeń w powyższym zakresie, będzie K. G. prowadząca przedsiębiorstwo podmiotu leczniczego pod nazwą H. z siedzibą w S..
Dyrektor Oddziału Wojewódzkiego NFZ wskazał, że zarzuty zgłoszone przez skarżącego dotyczą okresu sprzed złożenia oferty, a który to okres pozostaje bez wpływu na ocenę złożonej przez K. G. oferty. Jak podał, przytoczone w odwołaniu zarzuty, że nie prowadziła ona działalności w żadnym
z zakresów wskazanych w księdze rejestrowej, a do dnia [...] lutego 2013 roku nie posiadała prawa do lokalu oraz nie udokumentowała zatrudnienia personelu medycznego, nie mogą wpłynąć na zmianę oceny oferty.
Nadto wskazano, odnosząc się do ostatniego z postawionych przez skarżącego zarzutów, że dyrektor oddziału wojewódzkiego NFZ może unieważnić postępowanie w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej tylko przed jego rozstrzygnięciem. Brak jest natomiast, wbrew twierdzeniom skarżącego, jakichkolwiek instrumentów prawnych uprawniających do unieważnienia rozstrzygniętego już postępowania i to na etapie prowadzonej procedury odwoławczej.
W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący wniósł o unieważnienie postępowania konkursowego i jego ponowne przeprowadzenie, powtarzając zarzuty sformułowane w odwołaniu od rozstrzygnięcia postępowania konkursowego.
Skarżący stwierdził między innymi, że jak wykazała kontrola Wojewódzkiego Centrum Zdrowia Publicznego w P., K. G. nie prowadzi działalności w żadnym z zakresów wskazanych w księdze rejestrowej, do [...] lutego 2013 r. nie posiadała prawa do lokalu, nie udokumentowała zatrudnienia personelu medycznego. Data opinii sanitarno-epidemiologicznej pochodzi z okresu, kiedy podmiot nie posiadał tytułu prawnego do lokalu, co również, w ocenie skarżącego, stoi w sprzeczności z ustawą. Zdaniem skarżącego, zawarte w ofercie oświadczenie o spełnieniu wymogów sanitarnych dla pomieszczeń, w których prowadzona jest działalność lecznicza potwierdza nieprawdę, albowiem na dzień składania oferty oferentka nie posiadała opinii właściwego organu Inspekcji Sanitarnej wydanej
w drodze decyzji administracyjnej odnoszącej się do tego oferenta i jego lokalu. Skarżący stanął na stanowisku, że biorąc pod uwagę okoliczności ogłoszenia przedmiotowego konkursu oraz sposób postępowania wobec jego osoby, konkurs winien być unieważniony z uwagi na treść art. 150 ust. 1 pkt 2 ustawy
o świadczeniach.
Prezes NFZ w swojej decyzji z dnia [...] lipca 2013 r., odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu zaznaczył, że stosownie do treści ustawy
o świadczeniach organy obu instancji zobowiązane są do zbadania, czy wskutek rozstrzygnięcia postępowania nie doszło do naruszenia interesu prawnego odwołującego.
Organ zaznaczył, że w ogłoszeniu konkursu ofert wskazano między innymi akty prawne będące podstawą prowadzenia postępowania oraz oceny ofert złożonych do tego postępowania. Oznacza to, jak wskazał Prezes NFZ, że skarżący przystępując do postępowania miał pełną wiedzę o treści aktów prawnych mających zastosowanie podczas tego postępowania oraz sposobu oceny ofert, a przez okoliczność złożenia oświadczenia z dnia [...] kwietnia 2013 r., nie zgłosił żadnych zastrzeżeń do sposobu prowadzenia przedmiotowego postępowania. Organ podkreślił, że ogłoszenie zawierało kompletne informacje o aktach prawnych
i przepisach, w oparciu o które przeprowadzony był konkurs ofert, a także ocena
i wybór ofert. Do obowiązków skarżącego należało zapoznanie się ze wskazanymi przepisami. Kryteria oceny ofert i zasady przeprowadzenia konkursu były w związku z tym jawne i znane uczestnikom postępowania przed złożeniem ofert na postępowanie. Nadto Prezes NFZ podał, że uwagi dotyczące warunków wymaganych od świadczeniodawców mogły być zgłaszane na etapie konsultacji projektu takich warunków, natomiast ustalone przez Prezesa Funduszu były wiążące
w danym postępowaniu.
Prezes NFZ podał, że skarżący nie spełniał warunku wymaganego do udzielania świadczeń psychiatrycznych ambulatoryjnych dla dorosłych, gdyż nie zapewniał udzielania przedmiotowych świadczeń przez lekarza specjalistę
w dziedzinie psychiatrii lub lekarza, który posiada specjalizacje I stopnia w dziedzinie psychiatrii, którego tygodniowy czas pracy nie jest niższy niż 1/4 etatu przeliczeniowego. Organ dokonał na tę okoliczność przeliczenia czasu pracy poradni oraz pracy dwóch lekarzy specjalistów I stopnia w ww. dziedzinie, wskazując, że łączny tygodniowy czas prac tych dwóch lekarzy wynosi 70% tygodniowego czasu pracy poradni wskazanej w ofercie skarżącego. Tym samym, jak stwierdził Prezes NFZ, skarżący nie spełniał warunku wymaganego do udzielania świadczeń psychiatrycznych ambulatoryjnych dla dorosłych, gdyż nie zapewnił udzielania przedmiotowych świadczeń przez lekarzy specjalistów w dziedzinie psychiatrii lub lekarzy, który posiadają specjalizacje I stopnia w dziedzinie psychiatrii, lub lekarzy
w trakcie specjalizacji w dziedzinie psychiatrii, w wymiarze tygodniowego czasu pracy tych lekarzy nie mniejszym niż 3/4 tygodniowego czasu pracy poradni udzielającej przedmiotowych świadczeń. W tych warunkach komisja konkursowa odrzuciła ofertę skarżącego, jako niespełniającą warunków określonych w przepisach prawa powszechnie obowiązującego oraz warunków określonych przez Prezesa NFZ. Jak wyjaśnił Prezes NFZ, odrzucenie oferty skarżącego nastąpiło na wstępnym etapie postępowania, w takim momencie, iż nie podlegała ona klasyfikacji w rankingu końcowym, a to spowodowało, że wyeliminowano z udziału w postępowaniu ofertę, która nie spełniała warunków formalno-prawnych.
Nadto Prezes NFZ nie zgodził się z twierdzeniem skarżącego, jakoby K. G. nie prowadziła działalności w żadnym z zakresów wskazanych
w księdze rejestrowej, wskazując w szczególności na dokonane przez organ rejestrowy wpisy tej działalności do rejestru podmiotów leczniczych. Organ odrzucił też argumentację skarżącego co do braku posiadania przez oferentkę prawa
do korzystania z budynku położonego w S. przy ul. L. [...].
Co do zarzutu zaniechania przez organ unieważnienia postępowania, Prezes NFZ wskazał, że zgodnie z przepisem art. 150 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy
o świadczeniach, dyrektor oddziału wojewódzkiego Funduszu unieważnia postępowanie w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, gdy wpłynęła jedna oferta niepodlegająca odrzuceniu. Jeżeli w toku konkursu ofert wpłynęła tylko jedna oferta niepodlegająca odrzuceniu, komisja może przyjąć tę ofertę, gdy z okoliczności wynika, że na ogłoszony ponownie na tych samych warunkach konkurs ofert nie wpłynie więcej ofert. Prezes wyjaśnił, że do postępowania swoje oferty złożyły dwa podmioty, tj. skarżący oraz K. G.. Tym samym, jak podał, nie można dokonać unieważnienia przedmiotowego postępowania z powodu złożenia ofert do tego postępowania przez jednego świadczeniodawcę, gdyż swoje oferty złożyły dwa podmioty. Jednocześnie Prezes NFZ nie przyjął argumentacji skarżącego, że należało unieważnić postępowanie na podstawie art. 150 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach, gdyż do przedmiotowego postępowania złożono jedną ofertę niepodlegającą odrzuceniu podczas tego postępowania, tj. ofertę K. G. (natomiast oferta drugiego podmiotu - skarżącego została odrzucona podczas tego postępowania), ponieważ ewentualne unieważnienie postępowania nie zmienia sytuacji formalno- prawnej skarżącego, a jedynie doprowadza do przeprowadzenia ponownego postępowania w formie rokowań, do których zgodnie z przepisami prawa powszechnie obowiązującego należałoby zaprosić wyłącznie K. G., co powoduje, że procedura ewentualnego wyboru jej oferty bezcelowo uległaby wydłużeniu.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący wniósł o uchylenie decyzji Prezesa NFZ z dnia [...] lipca 2013 r. Skarżący zarzucił powyższej decyzji naruszenie art. 152 i art. 154 ustawy o świadczeniach, poprzez nieuwzględnienie odwołania i zaniechanie unieważnienia i przeprowadzenia ponownego postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, pomimo że w niniejszej sprawie doszło, w jego ocenie, do rażącego naruszenia przepisów art. 149 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 150 ust. 1 pkt 3 ustawy
o świadczeniach, wynikającego z zaniechania odrzucenia oferty złożonej przez K. G.. Skarżący uznał, że wspomniany przepis obligatoryjnie zobowiązywał organ do odrzucenia jej oferty, albowiem oferta ta zawierała nieprawdziwe informacje. Zdaniem skarżącego, zaniechanie unieważnienia postępowania doprowadziło do naruszenia przepisu art. 134 ustawy
o świadczeniach.
Skarżący stwierdził, że oferentka (K. G.) poświadczyła nieprawdę w oświadczeniu złożonym do Dyrektor Oddziału Wojewódzkiego NFZ,
w którym wskazała, że posiada opinię właściwego Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w zakresie spełnienia przez nią wszelkich wymogów dotyczących lokalu, w którym zamierza świadczyć usługi realizowane w ramach kontraktu z NFZ. Jak podał skarżący, oferentka, w okresie czasu, gdy opinia Inspekcji Sanitarnej została wydana, nie miała podpisanej umowy najmu lokalu, co oznacza, że wpis do rejestru prowadzonego przez Wojewodę został wydany wbrew istniejącemu stanowi faktycznemu. Zdaniem skarżącego, istnieje duże prawdopodobieństwo, że Inspektorat Sanitarny dopuścił się błędu i wydał opinię
na wniosek oferentki, która posłużyła się umową najmu zawartą z jej mężem.
W konsekwencji skarżący stwierdził, że nie została zbadana okoliczność dysponowania przez oferentkę tytułem prawnym do lokalu na dzień [...] grudnia 2012 r. Jego zdaniem, domniemanie przyjęte w zaskarżonej decyzji jest całkowicie sprzeczne z pismem [...] Urzędu Wojewódzkiego w P., w którym poinformowano, że w okresie od [...] grudnia 2012 r. do [...] lutego 2013 r. oferentka nie posiadała tytułu prawnego do lokalu. Jak podał skarżący, Prezes NFZ posiadając materiał dowodowy oraz posługując się zasadami logiki i doświadczenia życiowego powinien dostrzec ewidentne poświadczenie nieprawdy przez oferentkę.
Skarżący zakwestionował stanowisko Prezesa NFZ, że nie posiada interesu prawnego w postępowaniu odwoławczym od decyzji Dyrektor Oddziału Wojewódzkiego NFZ, gdyż w przypadku ewentualnego unieważnienia postępowania konkursowego, w ponownym postępowaniu nie mógłby uczestniczyć.
W odpowiedzi na skargę Prezes NFZ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd administracyjny, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w jej treści podstawą prawną - stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a.
W ocenie Sądu, skarga w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie naruszają prawa. Istotą sprawy jest odpowiedź na pytanie, czy rozstrzygnięcie postępowania dokonane przez komisję zostało podjęte z naruszeniem zasad postępowania, a także czy wskutek tego doszło do naruszenia interesu prawnego odwołującego.
Zgodnie z art. 152 ust. 1 ustawy o świadczeniach, świadczeniodawcom, których interes prawny doznał uszczerbku w wyniku naruszenia przez Fundusz zasad przeprowadzania postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, przysługują środki odwoławcze i skarga (do sądu administracyjnego) na zasadach określonych w art. 153 i 154 tej ustawy.
Zasady przeprowadzania postępowania, o których mowa w art. 152 ust. 1 ustawy zostały określone w Dziale VI ustawy zatytułowanym Postępowanie w sprawie zawarcia umów ze świadczeniodawcami. Są to m.in.: zasada udzielania i finansowania świadczeń zdrowotnych na podstawie umów cywilnoprawnych (art. 132 ust. 1 ustawy, zasada równego traktowania wszystkich świadczeniodawców (art. 134 ust. 1 ustawy), zasada jawności kontraktów z Funduszem wobec osób trzecich (art. 135 ust. 1 ustawy), zasada jawności kryteriów oceny ofert i warunków wymaganych od świadczeniodawców oraz zakaz ich zmiany w toku postępowania (art. 147 ustawy).
Natomiast przepisy art. 142-145 ustawy określają szczegółowe zasady prowadzenia postępowania w trybie konkursu ofert i rokowań.
Należy przyjąć, że wyrazem realizacji zasady zapewniającej równe traktowanie świadczeniodawców jest wynikająca z przepisów art. 146 ust. 1 pkt 1, 2, 3 ustawy o świadczeniach delegacja do wydania przez Prezesa Funduszu dokumentów określających przedmiot postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, kryteria oceny ofert oraz warunki wymagane od świadczeniodawców. Przy czym, stosownie do art. 146 ust. 2 Prezes Funduszu przed określeniem przedmiotu postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, kryteriów oceny ofert i warunków wymaganych od świadczeniodawców zasięga opinii właściwych konsultantów krajowych. Wydawanie wzmiankowanych dokumentów, niebędących decyzjami administracyjnymi w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA z 24 lutego 2011 r. II GSK 263/10), jest wynikiem kompetencji Prezesa NFZ z zakresu kierowania ustawową i statutową działalnością organu.
W ramach pragmatyki tego kierowania, w tym wykonywania nałożonych ustawą zadań, Prezes NFZ, w drodze delegacji z art. 146 ustawy o świadczeniach, podejmuje zarządzenia.
Obejmują one istotne zagadnienia/elementy związane z postępowaniem prowadzonym w trybie konkursu ofert dotyczącym umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, określając warunki zawierania tych umów dla poszczególnych rodzajów świadczeń. Oferent (świadczeniodawca) jest zobowiązany do przygotowania i złożenia oferty zgodnie z warunkami postępowania oraz warunkami zawierania umów. Mają one bowiem charakter wzorca umownego (art. 384 k.c.), przez który rozumie się przygotowane przez proponenta z góry, jeszcze przed zawarciem umowy, postanowienia kształtujące treść stosunku prawnego wiążącego strony. Warunki wymagane od świadczeniodawców (art. 146 ust. 1 pkt 3 ustawy o świadczeniach), to ustalone przez Prezesa NFZ warunki sine qua non uczestnictwa w postępowaniu. Dotyczą one m.in. organizacji udzielania świadczeń. Formułowane są w ten sposób, że można je spełniać albo nie - spełnianie warunków nie podlega stopniowaniu. Niespełnianie warunków wymaganych od świadczeniodawców skutkuje odrzuceniem oferty w części jawnej postępowania konkursowego, kiedy to ustala się (m.in.), które z ofert spełniają warunki, o których mowa w art. 146 ust. 1 pkt 3 ustawy o świadczeniach.
Przepis art. 149 ust. 1 ustawy wymienia enumeratywnie przypadki (przyczyny) odrzucenia oferty; skonstruowany jest w ten sposób, że wystąpienie którejkolwiek z tych przyczyn powoduje konieczność (przymus) odrzucenia oferty, bez możliwości podjęcia przez organ innej decyzji. Przepis art. 149 ustawy o świadczeniach zawiera zamknięty katalog przypadków, w których odrzuca się ofertę. Ust. 1 stanowi, że: odrzuca się ofertę:
1) złożoną przez świadczeniodawcę po terminie;
2) zawierającą nieprawdziwe informacje;
3) jeżeli świadczeniodawca nie określił przedmiotu oferty lub nie podał proponowanej liczby lub ceny świadczeń opieki zdrowotnej;
4) jeżeli zawiera rażąco niską cenę w stosunku do przedmiotu zamówienia;
5) jeżeli jest nieważna na podstawie odrębnych przepisów;
6) jeżeli świadczeniodawca złożył ofertę alternatywną;
7) jeżeli oferent lub oferta nie spełniają wymaganych warunków określonych w przepisach prawa oraz warunków określonych przez Prezesa Funduszu na podstawie art. 146 ust. 1 pkt 3;
8) złożoną przez świadczeniodawcę, z którym została rozwiązana przez oddział wojewódzki Funduszu prowadzący postępowanie umowa o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w określonym rodzaju lub zakresie w trybie natychmiastowym z przyczyn leżących po stronie świadczeniodawcy.
2. W przypadku gdy braki, o których mowa w ust. 1, dotyczą tylko części oferty, ofertę można odrzucić w części dotkniętej brakiem.
3. W przypadku gdy świadczeniodawca nie przedstawił wszystkich wymaganych dokumentów lub gdy oferta zawiera braki formalne, komisja wzywa oferenta do usunięcia tych braków w wyznaczonym terminie pod rygorem odrzucenia oferty.
Oznacza to, że wystąpienie którejkolwiek z przyczyn wskazanych w art. 149 ust. 1 u.ś.o.z. powoduje konieczność jej odrzucenia bez możliwości podjęcia przez Komisję innej decyzji. W ocenie Sądu działania Komisji w zakresie podstaw odrzucenia oferty skarżącego były uzasadnione i prawidłowe co wynika z akt sprawy Komisja konkursowa prowadząca postępowanie w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju opieka psychiatryczna i leczenie uzależnień w zakresie świadczenia psychiatryczne ambulatoryjne dla dorosłych, dokonując sprawdzenia i oceny oferty złożonej przez P. G. prowadzącego działalność leczniczą pod firmą A. w S. przy ul. S. [...], stwierdziła, iż oferta nie spełnia warunków wymaganych dotyczących czasu pracy personelu medycznego tj. czasu pracy lekarza, który powinien wynosić nie mniej niż 3/4 czasu pracy poradni tygodniowo oraz czasu pracy lekarza specjalisty w dziedzinie psychiatrii w równoważniku nie mniej niż 1/4 etatu przeliczeniowego. W dniu [...] kwietnia 2013 roku Odwołujący został wezwany do złożenia wyjaśnień w przedmiocie czasu pracy wspomnianego personelu. Po złożeniu przez Odwołującego wyjaśnień komisja konkursowa ustaliła, że oferta nadal nie spełnia wymogów wymaganych w przedmiocie czasu pracy personelu medycznego. W związku, z powyższym w dniu [...] kwietnia 2013 roku Komisja Konkursowa na podstawie przepisu art. 149 ust. 1 pkt 7 Ustawy podjęła decyzję o odrzuceniu oferty.
Umowa o świadczenie usług, z uwagi na odrzucenie oferty skarżącego, została zawarta z K. G. prowadzącą przedsiębiorstwo podmiotu leczniczego pod nazwą H. z siedzibą w S. przy ul. L..
Skarżący zarówno na etapie odwołania jak i skargi wywodził, że oferta konkurencyjna Pani K. G. powinna również ulec odrzuceniu z uwagi na nieprawdziwe dane w niej zawarte, nie podnosił natomiast wątku odrzucenia jego oferty.
Odnosząc się do zarzutów skargi na wstępie należy wskazać, że niniejsze postępowanie konkursowe zostało ogłoszone w dniu [...] marca 2013 r., a termin składania ofert upływał w dniu [...] kwietnia 2013 r.
Zarzuty podniesione zarówno w skardze jak i odwołaniu w ocenie Sądu dotyczą okresu sprzed [...] kwietnia 2013 r., a więc już same umiejscowienie powyższych zarzutów w czasie wskazuje, że są one bezzasadne. Gdyż jak wynika z obowiązujących przepisów prawa oferta badana jest przez organ na datę jej złożenia, a ponadto z chwilą złożenia oferty oferent winien spełniać wszystkie warunki, o których mowa w ofercie.
Skarżący twierdzi, że Pani K. G. (uczestnik) poświadczyła nieprawdę wskazując, że posiada opinię właściwego Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w zakresie wymagań dotyczących lokalu, w którym udzielane są świadczenia oraz tytuł prawny do lokalu, w którym udzielane są świadczenia. W ocenie skarżącego, do dnia [...] lutego 2013 r. uczestnik postępowania nie posiadała prawa do lokalu przy ul. L. [...] oraz opinii Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego.
Jak wynika z akt sprawy, na datę składania oferty uczestniczka postępowania oświadczyła, że dysponuje prawem do lokalu, w którym realizowane mają być świadczenia. W tym miejscu należy wskazać za organami, że w aktach sprawy znajduje się umowa zawarta w dniu [...] marca 2013 r. pomiędzy Spółdzielnią Mieszkaniową Lokatorsko - Własnościową w S. a Panią K. G. na wynajem budynku położonego w S. przy ul. L. [...]. W tym miejscu należy zauważyć, iż Pani K. G. złożyła swoją ofertę do postępowania nr [...] w dniu [...] kwietnia 2013 r., co oznacza, iż na dzień złożenia oferty do przedmiotowego postępowania Pani K. G. posiadała prawo do korzystania z budynku położonej w S. przy ul. L. [...].
Powyższe oznacza, że na datę złożenia oświadczenia z dnia [...] kwietnia 2013 r. uczestniczka posiadała tytuł prawny do lokalu, co jest w ocenie Sądu wystarczające.
Organy słusznie również przyjęły, że także wcześniej skarżącej przysługiwał tytuł prawny do przedmiotowego lokalu, gdyż w Księdze Rejestrowej Nr [...] prowadzonej dla Pani K. G. przez Wojewodę [...] wskazuje się, że Poradnia Zdrowia Psychicznego prowadzona przez uczestniczkę a położona w S. przy ul. L. [...] rozpoczęła swoją działalność w dniu [...] grudnia 2012 r. tak więc już w tej dacie skarżąca posiadała przedmiotowy lokal.
Zgodnie z art. 106 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz. U. z 2013 r., poz. 217) organem prowadzącym rejestr podmiotów leczniczych jest m.in. Wojewoda właściwy dla siedziby albo miejsca zamieszkania podmiotu leczniczego - w odniesieniu do podmiotów leczniczych. Natomiast podstawą wpisu podmiotu leczniczego przez właściwego Wojewodę do rejestru podmiotów leczniczych jest złożenie wniosku o wpis do rejestru oraz ustalenie przez Wojewodę m.in., czy pomieszczenia i urządzenia podmiotu leczniczego odpowiadają określonym wymaganiom fachowym i sanitarnym. Zgodnie z art. 100 ust. 5 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz. U. z 2013 r., poz. 217) dokumentem potwierdzającym spełnienie warunków sanitarno - higienicznych pomieszczeń przeznaczonych do udzielania właściwych świadczeń opieki zdrowotnej jest, wydawana w drodze decyzji administracyjnej, opinia właściwego organu Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Tak więc wraz z wnioskiem o wpis do rejestru uczestniczka musiała złożyć stosowną opinię Państwowej Inspekcji Sanitarnej.
W tym miejscu należy wskazać, że organy NFZ nie posiadają możliwości sprawdzenia poprawności wydanych wcześniej decyzji administracyjnych – opinii Państwowej Inspekcji Sanitarnej załączonej do wniosku do wpis do Księgi Rejestrowej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 3 kwietnia 2012 r. w sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 106/12, wskazał, że "(...) Również kwestionowanie przez skarżącą kwestii prawidłowości wpisu do rejestru zakładów opieki zdrowotnej (dzisiaj rejestru podmiotów leczniczych - przyp. red.) prowadzonego przez Wojewodę [...] jak i certyfikatu ISO jest bezzasadne albowiem nie powinno ulegać wątpliwości, iż Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia nie posiada kompetencji do podważania treści decyzji administracyjnych wydanych przez uprawnione organy w prowadzonych przez nie postępowaniach, w których badane są przesłanki określone w odrębnych przepisach (...)".
W ocenie Sądu nie doszło również w niniejszej sprawie do naruszenia art. 150 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy o świadczeniach, gdyż w niniejszej sprawie nie zaistniał przypadek wskazany w wyżej wymienionych normach prawnych.
W postępowaniu niniejszym nr [...] zostały złożone dwie oferty, z czego oferta skarżącej została odrzucona, tak więc wyżej wymienione regulacje nie mają tu zastosowania i postępowanie nie zostało unieważnione. Organ zgodnie z treścią art. 150 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach może unieważnić ofertę tylko w przypadku, gdy w postępowaniu wpłynęła jedna oferta nie podlegająca odrzuceniu.
Na marginesie sprawy należy wskazać za Naczelnym Sądem Administracyjnym – wyrok z dnia 28 maja 2013 r. sygn. akt II GSK 273/12 – że w niniejszej sprawie oferta skarżącego została odrzucona na mocy art. 149 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach.
Tak więc w tej konkretnej sprawie nie doszło do porównywania ofert, gdyż w wyniku konkursu ofert tylko jedna oferta uznana została za prawidłową, ponadto skarżący nie kwestionował punktacji jaką otrzymała uczestniczka postępowania, kwestionował jedynie prawdziwość jej oświadczeń w zakresie prawa do lokalu i opinii Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Prezes NFZ w swojej decyzji szczegółowo odniósł się do powyższych zarzutów wskazując na ich bezzasadność.
Biorąc powyższe pod rozwagę na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło