VI SA/Wa 2612/13
WyrokWSA w Warszawie2015-05-04
Skład orzekający: Agnieszka Łąpieś - Rosińska, Zbigniew Rudnicki, Urszula Wilk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Europejska Karta Ubezpieczenia Zdrowotnego może zostać wydana osobie, która w okresie, którego dotyczy żądanie, nie podlegała obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu bycia studentem, mimo wcześniejszych nieprawidłowości w zgłoszeniach do ubezpieczenia?Ratio decidendi
Sąd uznał, że brak jest podstaw do wydania Europejskiej Karty Ubezpieczenia Zdrowotnego, jeśli skarżąca w okresie objętym żądaniem (od października 2008 r.) nie podlegała obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego. Pomimo wcześniejszych nieprawidłowości w zgłoszeniach do ubezpieczenia, które mogły wprowadzić w błąd, prawo do świadczeń opieki zdrowotnej wynika z faktycznego zgłoszenia do ubezpieczenia, a nie z błędnych zaświadczeń czy domniemań. Skarżąca została zgłoszona do ubezpieczenia przez uczelnię dopiero od grudnia 2009 r., co oznacza, że w wymaganym okresie nie spełniała warunków do uzyskania EKUZ.Stan faktyczny
Skarżąca J. P. wniosła o wydanie Europejskiej Karty Ubezpieczenia Zdrowotnego (EKUZ) potwierdzającej prawo do świadczeń opieki zdrowotnej od października 2008 r. Organy administracji, w tym Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia, odmówiły wydania EKUZ, wskazując na brak podlegania przez skarżącą obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego w wymaganym okresie. Skarżąca podnosiła, że była wprowadzana w błąd przez różne instytucje (NFZ, ZUS) i że ponosi konsekwencje ich nieprawidłowego działania. Sprawa przeszła przez wiele instancji, w tym Naczelny Sąd Administracyjny, który uchylił poprzedni wyrok WSA i wskazał na konieczność rozważenia statusu studentki skarżącej.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś - Rosińska Sędziowie Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Sędzia WSA Urszula Wilk (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 maja 2015 r. sprawy ze skargi J. P. na postanowienie Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie wydania Europejskiej Karty Ubezpieczenia Zdrowotnego oddala skargę
Postanowieniem z dnia [...] lipca 2013 r. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia działając na podstawie art. 102 ust. 5 pkt 24 w związku z art. 109 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027, z późn. zm.), zwanej dalej "ustawą o świadczeniach" oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267), zwanej dalej "k.p.a.", po rozpatrzeniu zażalenia, wniesionego w dniu [...] stycznia 2013 r. przez Panią J. P. od postanowienia nr [...] wydanego przez dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w dniu [...] stycznia 2013 r. odmawiającego wydania Europejskiej Karty Ubezpieczenia Zdrowotnego Pani J. P. potwierdzającej prawo do świadczeń opieki zdrowotnej od dnia [...] października 2008 r., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Przedmiotowe postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Pani A. P. działająca w imieniu Pani J. P. (na podstawie ustanowionego upoważnienia z dnia [...] lutego 2009 r.), zwróciła się do dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z wnioskiem o wydanie Europejskiej Karty Ubezpieczenia Zdrowotnego dla Pani J. P. na okres od dnia [...] października 2008 r.
Do wniosku zostały załączone następujące dokumenty:
1) umowa nr [...] z dnia [...] lipca 2008 r. - wyjazd na studia w ramach programu [...], okres pobytu w [...] od dnia [...] października 2008 r.,
2) druk ZUS ZCZA,
3) zaświadczenie z dnia [...] listopada 2008 r. potwierdzające, iż Pani J. P. jest studentką studiów stacjonarnych Wydziału [...] Uniwersytetu [...] w [...],
4) upoważnienie wystawione na Panią A. P. z dnia [...] lutego 2009 r.,
5) postanowienie Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] lipca 2008 r.
Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia po analizie przedstawionych dokumentów, decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r., nr [...], odmówił Pani J. P. wydania Europejskiej Karty Ubezpieczenia Zdrowotnego potwierdzającej prawo do świadczeń opieki zdrowotnej od dnia [...] października 2008 r.
Od powyższej decyzji Pani J. P. wniosła odwołanie.
Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia decyzją nr [...] z dnia [...] września 2009 r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia, wskazując, iż rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie powinno nastąpić w formie postanowienia, zgodnie z art. 219 k.p.a., a nie decyzji administracyjnej.
Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia postanowieniem z dnia [...] października 2009 r. nr [...] odmówił Pani J. P., wydania Europejskiej Karty Ubezpieczenia Zdrowotnego potwierdzającej prawo do świadczeń opieki zdrowotnej od dnia [...] października 2008 r.
Na powyższe postanowienie Pani A. P. pełnomocnik Pani J. P. wniosła w dniu [...] października 2009 r. zażalenie.
Następnie Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia postanowieniem nr [...] z dnia [...] grudnia 2009 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Na powyższe postanowienie Pani J. P. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 10 listopada 2010 r. (sygn. akt VI SA/Wa 462/10) oddalił skargę.
Od powyższego wyroku Pani J. P. wniosła skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 3 lipca 2012 r. (sygn. akt II GSK 1102/11) uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oraz uchylił zaskarżone postanowienie Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia nr [...] z dnia [...] grudnia 2009 r.
W uzasadnieniu wyroku, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że Sąd I instancji, oddalając skargę J. P., ograniczył się w kontroli zaskarżonego aktu administracyjnego do tych przepisów i okoliczności, na które powoływały się organy administracji, pozostawiając na uboczu przepisy, które powinny znajdować zastosowanie do sytuacji skarżącej jako studentki, na co wskazywała ona w skardze. Powyższe znalazło wyraz w rozpatrywaniu prawa skarżącej do świadczeń z ubezpieczenia zdrowotnego jedynie z perspektywy zgłoszenia jej do ubezpieczenia zdrowotnego przez ojca, a następnie przez Powiatowy Urząd Pracy w [...] bez rozważenia przepisów dotyczących obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego m.in. studentów i uczestników studiów doktoranckich nie podlegających ubezpieczeniu zdrowotnemu z innego tytułu.
Naczelny Sąd Administracyjny wywodził, że jak wynika ze stanu faktycznego, który nie jest sporny, skarżąca w okresie, którego dotyczy żądanie wydania poświadczenia EKUZ, była studentką Uniwersytetu [...] w [...]. Mając zatem na uwadze powołane wyżej przepisy ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, Sąd I instancji, a wcześniej organy administracji, powinny rozważyć prawo skarżącej do świadczeń z opieki zdrowotnej ze względu na jej status studentki, a więc osoby, która podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu. Autor skargi kasacyjnej celnie zarzucił naruszenie prawa materialnego przez jego niezastosowanie, argumentując, iż Sąd I instancji nie dostrzegł, że w rozstrzygnięciach organów administracji zabrakło analizy wniosku skarżącej pod kątem obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego studenta wyrażonego w art. 66 pkt 20 oraz art. 73 pkt 4 ustawy o świadczeniach.
Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że ponownie rozpatrując sprawę, organ zobowiązany będzie ocenić prawo skarżącej do wydania jej żądanego poświadczenia z perspektywy powołanych wyżej przepisów ze szczególnym uwzględnieniem art. 73 pkt 4) ustawy o świadczeniach i przewidzianego nim obowiązku złożenia oświadczenia o niepodleganiu obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z innego, niż rozpoczęcie studiów tytułu.
Ponownie rozpatrując sprawę Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia postanowieniem nr [...] z dnia [...] listopada 2012 r. uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia.
Następnie dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia postanowieniem z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] postanowił odmówić wydania Europejskiej Karty Ubezpieczenia Zdrowotnego Pani J. P. potwierdzającej prawo do świadczeń opieki zdrowotnej od dnia [...] października 2008 r.
Na powyższe postanowienie Pani J. P. wniosła w dniu [...] stycznia 2013 r. zażalenie.
Rozpatrując zażalenie Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia wskazał, że Ustawa o świadczeniach określa zasady powszechnego - obowiązkowego i dobrowolnego ubezpieczenia zdrowotnego. Warunkiem do uzyskania świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych dla osób podlegających obowiązkowemu czy też dobrowolnemu ubezpieczeniu zdrowotnemu oraz członkom ich rodzin jest dokonanie zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia powołał art. 67 ust. 1 ustawy o świadczeniach, zgodnie z którymi obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego uważa się za spełniony po zgłoszeniu osoby podlegającej temu obowiązkowi do Funduszu zgodnie z przepisami art. 74-76 oraz opłaceniu składki w terminie i na zasadach określonych w ustawie.
Natomiast art. 67 ust. 2 ustawy o świadczeniach stanowi, iż osoba podlegająca obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego po zgłoszeniu do Funduszu uzyskuje prawo do świadczeń opieki zdrowotnej.
W myśl art. 67 ust. 3 ww. ustawy osoba podlegająca obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego ma obowiązek zgłosić do Narodowego Funduszu Zdrowia członków rodziny, o których mowa w art. 3 ust. 2 pkt 5 i 6 tej ustawy, którzy uzyskują po zgłoszeniu prawo do świadczeń opieki zdrowotnej.
Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia wskazywał też, że zgodnie z art. 67 ust. 4 powyższej ustawy prawo do świadczeń opieki zdrowotnej ustaje po upływie 30 dni od dnia wygaśnięcia obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego.
Zgodnie z art. 5 pkt 3 a ustawy o świadczeniach stanowi, iż członkiem rodziny jest dziecko własne, dziecko małżonka, dziecko przysposobione, wnuka albo dziecko obce, dla którego ustanowiono opiekę, albo dziecko obce w ramach rodziny zastępczej, do ukończenia przez nie 18 lat, a jeżeli kształci się dalej - do ukończenia 26 lat, natomiast jeżeli posiada orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności lub inne traktowane na równi - bez ograniczenia wieku.
Organ zauważył, iż zgodnie z art. 51 ust. 1 ustawy o świadczeniach w celu potwierdzenia prawa do świadczeń opieki zdrowotnej przysługujących świadczeniobiorcy lub osobie uprawnionej do świadczeń opieki zdrowotnej na podstawie przepisów o koordynacji, zgodnie z przepisami o koordynacji, na terytorium innego niż Rzeczpospolita Polska państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA), oddział wojewódzki Funduszu wydaje Europejską Kartę Ubezpieczenia Zdrowotnego lub zaświadczenie o prawie do tych świadczeń.
Zgodnie z art. 1 lit. f (i) Rozporządzenia Rady (EWG) nr 1408/71 z dnia 14 czerwca 1971 r. w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych, osób prowadzących działalność na własny rachunek i do członków ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie (Dz. Urz. WE L 149 z dnia 5 lipca 1971 r., z późn. zm.), określenie "członek rodziny" oznacza każdą osobę określoną lub uznaną za członka rodziny lub określoną jako członek gospodarstwa domowego przez ustawodawstwo, na mocy którego udzielane są świadczenia lub w przypadkach, określonych w art. 22 ust. 1 lit. a) i w art. 31, przez ustawodawstwo Państwa Członkowskiego, na którego terytorium ta osoba zamieszkuje; jednakże, jeżeli to ustawodawstwo uznaje za członka rodziny lub członka gospodarstwa domowego jedynie osoby wspólnie zamieszkujące i gospodarujące z pracownikiem najemnym lub osobą prowadzącą działalność na własny rachunek, lub studentem, warunek ten uważa się za ukończony, jeżeli osoba, o której mowa, pozostaje głównie na utrzymaniu tej osoby.
Zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 20 ustawy o świadczeniach obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają studenci i uczestnicy studiów doktoranckich niepodlegający obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z innego tytułu, z wyłączeniem osób, o których mowa w art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy o świadczeniach.
Natomiast art. 73 pkt 4 ustawy o świadczeniach stanowi, iż obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego osób, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 20 i 22, powstaje z dniem immatrykulacji lub przyjęcia na studia doktoranckie i złożenia oświadczenia o niepodleganiu obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z innego tytułu, a wygasa z dniem ukończenia szkoły wyższej lub studiów doktoranckich albo skreślenia z listy studentów lub skreślenia z listy uczestników studiów doktoranckich.
Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia zauważył, iż we wniosku o wydanie Europejskiej Karty Ubezpieczenia Zdrowotnego z dnia [...] lutego 2009 r. wskazano, iż Pani J. P. została zgłoszona do ubezpieczenia zdrowotnego jako członek rodziny przez Pana K. P.
Z przedstawionego druku ZUS ZCZA wynika, iż K. P. zgłosił do ubezpieczenia zdrowotnego jako członka rodziny Panią J. P., z datą uzyskania uprawnień do świadczeń opieki zdrowotnej od dnia [...] stycznia 1999 r.
Organ podnosił, że z pisma Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddział w [...] z dnia [...] marca 2009 r. znak: [...] wynika, iż Pani J. P.:
1) od dnia [...] września 2002 r. do dnia [...] lutego 2003 r. była zgłoszona do ubezpieczenia zdrowotnego przez Powiatowy Urząd Pracy w [...] jako osoba bezrobotna nie pobierająca zasiłku dla bezrobotnych,
2) od dnia [...] maja 2003 r. do dnia [...] lutego 2003 r. była zgłoszona do ubezpieczenia zdrowotnego przez Powiatowy Urząd Pracy w [...] jako osoba bezrobotna nie pobierająca zasiłku dla bezrobotnych,
3) od dnia [...] lutego 2004 r. do dnia [...] października 2004 r. była zgłoszona do ubezpieczenia zdrowotnego przez Powiatowy Urząd Pracy w [...] jako osoba bezrobotna nie pobierająca zasiłku dla bezrobotnych,
4) od dnia [...] października 2004 r. została zgłoszona do ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę w "[...]" (ostatni dokument ZUS RCA złożono za miesiąc [...] 2004 r.),
5) od dnia [...] czerwca 2005 r. do dnia [...] lipca 2005 r. była zgłoszona do ubezpieczenia zdrowotnego jako absolwent pobierający stypendium w okresie skierowania na szkolenie lub odbycie stażu przez Powiatowy Urząd Pracy w [...].
Z danych posiadanych przez Narodowy Fundusz Zdrowia (Centralny Wykaz Ubezpieczonych) wynika, iż Pani J. P. została wyrejestrowana z ubezpieczenia z dniem [...] lipca 2005 r., następnie zgłoszona do ubezpieczenia zdrowotnego przez uczelnię [...] w [...] od dnia [...] grudnia 2009 r.
Organ zauważył, iż z zaświadczenia z dnia [...] marca 2009 r., które zostało wystawione na druku ZUS ZCZA z adnotacją pracownika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddział w [...], wynika, iż Pani J. P. jako członek rodziny pozostaje ubezpieczona od daty zgłoszenia, tj. od dnia [...] stycznia 1999 r.
Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia wskazał, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddział w [...] pismem z dnia [...] kwietnia 2009 r. znak: [...] przesłał do Pani A. P. oraz do wiadomości [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia sprostowanie, z którego wynika, iż Pani J. P. w dniu [...] marca 2009 r. złożyła na stanowisku obsługi klientów tego Oddziału "zapytanie ubezpieczonego ZUS ZZU" pytając, czy jest ubezpieczona jako członek rodziny z tytułu pracy ojca - Pana K. P. Udzielono jej ustnej odpowiedzi o zgłoszeniu od [...] stycznia 1999 r. i braku wyrejestrowania. Jako potwierdzenie zgłoszenia Pani J. P. otrzymała z KSI ZUS wydruk ZUS ZCZA "zgłoszenie danych o członkach rodziny dla celów ubezpieczenia zdrowotnego". Wskazano, iż notatka zamieszczona na wydruku dotycząca podlegania ubezpieczeniu jest niewłaściwa, ponieważ zgodnie z art. 109 ust. 1 ustawy o świadczeniach sprawy dotyczące objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym należą do kompetencji dyrektorów oddziałów wojewódzkich Narodowego Funduszu Zdrowia i tym sądnym notatka zamieszczona na wydruku została unieważniona.
Organ podnosił też, że dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia pismem z dnia [...] listopada 2012 r. znak: [...] wystąpił do Wydziału [...] Uniwersytetu [...] w [...] o udzielenie informacji w jakim dniu/dniach Pani J. P. złożyła/składała u nich zawiadomienia z którego/rych wynika, że należy ją zgłosić do ubezpieczenia zdrowotnego, albowiem nie podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego (obowiązek złożenia wskazanego zawiadomienia przez osobę, która chce być przez uczelnie ubezpieczona wynika z art. 66 ust. 1 pkt 20 w zw. z art. 73 pkt 4 ustawy o świadczeniach). Ponadto zwrócono się z prośbą o wskazanie w jakim okresie Pani J. P. posiadała status studenta na ich wydziale.
Z zaświadczeń wystawionych w dniu [...] grudnia 2012 r. przez Uniwersytet [...] Wydział [...] w [...] wynika, iż Pani J. P. rozpoczęła studia dnia [...] października 2004 r., ukończyła dnia [...] lipca 2010 r.
Następnie Uniwersytet [...] w [...] pismem z dnia [...] grudnia 2012 r. poinformował [...] Oddział Wojewódzki Narodowego Funduszu Zdrowia, iż Pani J. P. złożyła oświadczenie niezbędne do dokonania przez uczelnię zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego w listopadzie 2009 r. Natomiast zgłoszona do ubezpieczenia zdrowotnego została w grudniu 2009 r. wyrejestrowana z ubezpieczenia zdrowotnego od sierpnia 2010 r. (ostatnia składka - lipiec 2010 r.). Wskazano, iż w tym okresie Pani J. P. była studentką Uniwersytetu [...] w [...].
W toku postępowania Uniwersytet [...] w [...] pismem z dnia [...] kwietnia 2013 r. poinformował, że Wydział [...] [...] nie posiada oryginałów dokumentów wystawionych w dniu [...] grudnia 2012 r., w związku z tym przesłał aktualne zaświadczenia o statucie Pani J. P. oraz pismo wystawione przez Dział Nauczania z dnia [...] grudnia 2012 r. Do pisma zostało załączone zaświadczenie z dnia [...] kwietnia 2013 r. oraz zaświadczenie o ukończeniu studiów wyższych z dnia [...] kwietnia 2013 r. potwierdzające informację, iż Pani J. P. rozpoczęła studia dnia [...] października 2004 r. i ukończyła dnia [...] lipca 2010 r.
Ponadto Centrala Narodowego Funduszu Zdrowia pismem z dnia [...] maja 2013 r. znak: [...] zwróciła się z prośbą do A. P. o udzielenie informacji w terminie 7 dni od daty otrzymania tego pisma, do kiedy była pobierana przez Panią J. P. renta alimentacyjna zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w [...], Wydziału [...] Rodzinnego i Nieletnich z dnia [...] lipca 2008 r. (sygn. akt [...]) - zwrócono się z prośbą o przesłanie dokumentów potwierdzających ten fakt oraz udzielenie informacji, czy i kiedy Pani J. P. zgłosiła się do obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu pobierania powyższego świadczenia.
Pani J. P. pismem z dnia [...] czerwca 2013 r. poinformowała Centralę Narodowego Funduszu Zdrowia, iż "już nie pobieram alimentów od bardzo dawna. Obecnie składki opłaca mi uczelnia". Do pisma załączyła zaświadczenie wystawione przez Uniwersytet [...] w [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. znak: [...], z którego wynika, iż Pani J. P. w roku akademickim 2012/2013 jest uczestnikiem [...] roku studiów doktoranckich na tej uczelni. Przewidywany termin ukończenia studiów został wskazany na dzień [...] września 2014 r. Ponadto Pani J. P. pismem z dnia [...] czerwca 2013 r. poinformowała, iż "niniejszym wypowiadam pełnomocnictwo Pani A. P. (...)".
Ostatecznie Prezes NFZ podkreślił, iż od dnia [...] lipca 2005 r. Pani J. P. nie była osobą ubezpieczoną w Narodowym Funduszu Zdrowia, bowiem nie została zgłoszona do ubezpieczenia zdrowotnego. Art. 67 ust. 2 i ust. 3 ustawy o świadczeniach stanowi, że po zgłoszeniu do ubezpieczenia zdrowotnego osoby podlegające ubezpieczeniu zdrowotnemu jak i ich członkowie rodziny (o ile zostaną zgłoszeni) uzyskują prawo do świadczeń opieki zdrowotnej.
Organ wskazał, że Pani J. P. będąc studentką Uniwersytetu [...] w [...] złożyła oświadczenie niezbędne do dokonania przez uczelnię zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego w listopadzie 2009 r. Możliwość zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego przez uczelnię Pani J. P. uzyskała dopiero od dnia [...] grudnia 2009 r., kiedy to ukończyła 26 rok życia. Uczelnia zgłosiła Panią J. P. do ubezpieczenia zdrowotnego od dnia [...] grudnia 2009 r.
Biorąc pod uwagę powyższe organ uznał, że brak jest podstaw prawnych do uchylenia postanowienia nr [...] wydanego przez dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w dniu [...] stycznia 2013 r. odmawiającego wydania Europejskiej Karty Ubezpieczenia Zdrowotnego Pani J. P. potwierdzającej prawo do świadczeń opieki zdrowotnej od dnia [...] października 2008 r.
Skargę na opisaną wyżej decyzję wniosła J. P.
Podniosła, że wydane przez Prezesa NFZ postanowienie w niczym nie zmienia jej sytuacji mimo wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lipca 2012 r.
Zdaniem skarżącej w zaskarżonym postanowieniu pominięto kwestię wprowadzenia jej w błąd i wielokrotnego odsyłania z NFZ do ZUS.
Podnosiła, że nie zawiniła temu, że dane z ZUS wskazywały na to, że jest ubezpieczona oraz, że wydano jej takie zaświadczenie, iż jest ubezpieczona od 1999 r. Wskazywała, że w tym momencie nie było podstaw by z własnej inicjatywy zgłosiła się do ubezpieczenia.
Zdaniem skarżącej ponosi ona konsekwencje nieprawidłowego działania organów.
Prezes NFZ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2014. 1647 j.t.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnymi jak i prawem procesowym.
Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zw. dalej p.p.s.a. - Dz. U. 2012. 270 j.t.).
Stosownie do art. 145 § 1 p.p.s.a. Sąd uwzględnia skargę tylko wówczas, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (1a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (1 b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (1c), a także wówczas, gdy stwierdza nieważność decyzji (postanowienia) z przyczyn określanych w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach bądź z tych przyczyn stwierdza wydanie decyzji (postanowienia) z naruszeniem prawa.
Podkreślenia wymaga również, iż stosownie do powołanych wyżej przepisów Sąd nie bada zaskarżonego postanowienia pod względem jego celowości czy słuszności.
Badając skargę wg powyższych kryteriów Sąd uznał, iż nie zasługuje ona na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie i postanowienie utrzymane nim w mocy nie naruszają prawa w sposób uzasadniający ich uchylenie.
W przedmiotowej sprawie wskazana ocena dokonywana była przy uwzględnieniu dyspozycji art. 153 p.p.s.a.
Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia.
W wyroku z dnia 6 lutego 2013 r. (sygn. akt II GSK 2101/11) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że: "1. W pojęciu "ocena prawna" mieści się przede wszystkim wykładnia przepisów prawa materialnego i procesowego. Wykładnia w tym sensie zmierza do wyjaśnienia istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku w związku z rozpoznawaną sprawą. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych.
2. Sformułowanie "ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże w sprawie ten sąd" oznacza, że ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania przez ten sąd, będzie on związany oceną prawną wyrażoną w tym orzeczeniu, jeżeli nie zostanie ono uchylone lub nie ulegną istotnej zmianie przepisy" (LEX nr 1277944).
W przedmiotowej sprawie organy związane były oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lipca 2012 r. (sygn. akt II GSK 1102/11). W ocenie Sądu nie doszło do naruszenia art. 153 p.p.s.a. przez niepełne uwzględnienie oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w tym wyroku.
Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że ponownie rozpatrując sprawę, organ zobowiązany będzie ocenić prawo skarżącej do wydania jej żądanego poświadczenia z perspektywy powołanych wyżej przepisów ze szczególnym uwzględnieniem art. 73 pkt 4) ustawy o świadczeniach i przewidzianego nim obowiązku złożenia oświadczenia o niepodleganiu obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z innego, niż rozpoczęcie studiów tytułu.
Europejska Karta Ubezpieczenia Zdrowotnego, której wydania dochodzi skarżąca stanowi potwierdzenie prawa do świadczeń opieki zdrowotnej przysługujących świadczeniobiorcy lub osobie uprawnionej do świadczeń opieki zdrowotnej na podstawie przepisów o koordynacji, zgodnie z przepisami o koordynacji, na terytorium innego niż Rzeczypospolita Polska państwa członkowskiego Unii Europejskiej. Jak stanowi art. 2 ust. 1 pkt 1) ustawy o świadczeniach do korzystania ze świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych na zasadach określonych w ustawie mają prawo osoby objęte powszechnym - obowiązkowym i dobrowolnym - ubezpieczeniem zdrowotnym.
Zgodnie z art. 51 ust. 1 ustawy o świadczeniach w celu potwierdzenia prawa do świadczeń opieki zdrowotnej przysługujących świadczeniobiorcy, zgodnie z przepisami o koordynacji, na terytorium innego niż Rzeczpospolita Polska państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA), oddział wojewódzki Funduszu właściwy ze względu na miejsce zamieszkania świadczeniobiorcy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wydaje, na zasadach i w zakresie określonych w przepisach o koordynacji, Europejską Kartę Ubezpieczenia Zdrowotnego lub zaświadczenie o prawie do tych świadczeń.
Zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 20) ustawy o świadczeniach obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają studenci i uczestnicy studiów doktoranckich niepodlegający obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z innego tytułu, z wyłączeniem osób, o których mowa w art. 3 ust. 2 pkt 1 (studenci i uczestnicy studiów doktoranckich, którzy studiują w Rzeczypospolitej Polskiej (...) nieposiadający obywatelstwa państwa członkowskiego Unii i niebędący osobami, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 3 cyt. ustawy).
Studentów zgłaszają do ubezpieczenia zdrowotnego szkoły wyższe (art. 75 ust. 4 ustawy o świadczeniach).
Zgodnie z art. 67 ust. 1 - 4 ustawy o świadczeniach obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego uważa się za spełniony po zgłoszeniu do ubezpieczenia zdrowotnego osoby podlegającej temu obowiązkowi zgodnie z przepisami art. 74 - 76 oraz opłaceniu składki w terminie i na zasadach określonych w ustawie.
2. Osoba podlegająca obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego po zgłoszeniu do ubezpieczenia zdrowotnego uzyskuje prawo do świadczeń opieki zdrowotnej.
3. Osoba podlegająca obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego ma obowiązek zgłosić do ubezpieczenia zdrowotnego członków rodziny, o których mowa w art. 3 ust. 2 pkt 5 i 6. Osoby, które nie zgłaszają się do ubezpieczenia zdrowotnego same, informują podmiot właściwy do dokonania zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego o członkach rodziny podlegających zgłoszeniu do ubezpieczenia zdrowotnego, w terminie 7 dni od dnia zaistnienia okoliczności powodujących konieczność dokonania zgłoszenia. Członkowie rodziny uzyskują prawo do świadczeń opieki zdrowotnej od dnia zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego.
4. Prawo do świadczeń opieki zdrowotnej osób, o których mowa w ust. 2 i 3, ustaje po upływie 30 dni od dnia wygaśnięcia obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego.
Zgodnie z art. 73 pkt 4) ustawy o świadczeniach obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego osób, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 20 i 22, powstaje z dniem immatrykulacji lub przyjęcia na studia doktoranckie i złożenia oświadczenia o niepodleganiu obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z innego tytułu, a wygasa z dniem ukończenia studiów lub studiów doktoranckich albo skreślenia z listy studentów lub skreślenia z listy uczestników studiów doktoranckich.
Ze zgromadzonych w postępowaniu administracyjnym i opisanych w stanie faktycznym danych wynika, iż skarżąca J. P. została wyrejestrowana z ubezpieczenia z dniem [...] lipca 2005 r., a następnie zgłoszona do ubezpieczenia zdrowotnego przez Uniwersytet [...] w [...] od dnia [...] grudnia 2009r. bowiem skarżąca złożyła oświadczenie niezbędne do dokonania przez uczelnię zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego w listopadzie 2009 r.
Zatem prawidłowe jest ustalenie organów, iż w okresie objętym żądaniem (od dnia [...] października 2008 r.) nie było podstaw do wydania skarżącej karty EKUZ potwierdzającej prawa do świadczeń opieki zdrowotnej.
Odnosząc się do zarzutów skargi wskazać należy, że zaświadczenie ZUS ZCZA na które powołuje się skarżąca nie może stanowić podstawy ustaleń w zakresie ustalenia jej prawa do świadczeń, a ponadto jak wynika z ustaleń organu zaświadczenie to zostało unieważnione przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych pismem z dnia [...] kwietnia 2009 r.
Biorąc wszystkie powyższe względy pod uwagę, Sąd stanął na stanowisku, że organ wydając zaskarżone postanowienie nie dopuścił się naruszeń prawa materialnego, które miałyby wpływ na wynik sprawy, ani uchybień formalnoprawnych w stopniu, w jakim mogłoby to mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło