VI SA/Wa 2635/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Sędziowie Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas Sędzia WSA Grzegorz Nowecki (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2016 r. sprawy ze skargi T. D. na decyzję Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie rejestracji odbiorników telewizyjnych oraz ustalenia opłaty za ich używanie oddala skargę Zaskarżoną decyzją z [...] sierpnia 2015 r., nr [...] Minister Administracji i Cyfryzacji (obecnie: Minister Infrastruktury i Budownictwa), działając na podstawie art. 5 ust. 1 i 3 oraz art. 7 ust. 7 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz. U. Nr 85, poz. 728, ze. zm., dalej także "ustawa o opłatach abonamentowych") oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267, dalej także "K.p.a."), utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. nakazującej T.D. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą [...] (dalej także "skarżący" lub "strona") rejestrację 15 używanych odbiorników telewizyjnych oraz ustalającej opłatę za używanie 15 niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych w kwocie 8685,00 zł. Decyzje obu organów zapadły w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i wywody prawne. W dniu 10 października 2014 r. przeprowadzona została kontrola wykonania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych w lokalu zajmowanym na potrzeby prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej [...]. Kontrola została przeprowadzona w obecności A. J., recepcjonistki w Hotelu [...] znajdującym się pod wyżej wskazanym adresem. W trakcie kontroli ujawniono w lokalu 15 odbiorników telewizyjnych w pokojach oraz 1 odbiornik telewizyjny na recepcji hotelu, które były w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu. Odbiornik w recepcji był uruchomiony – odbierał program [...], a do odbiornika doprowadzona była antena naziemna. Stwierdzony okres używania odbiorników wynosił - od grudnia 2013 r. i został ustalony na podstawie ustnej wypowiedzi recepcjonistki hotelu A. J. Protokół został bez zastrzeżeń podpisany przez kontrolerów i A. J. Do protokołu załączono oświadczenie recepcjonistki – A. J. - opatrzone datą 10 października 2015 r., z którego wynika, że 15 odbiorników telewizyjnych w lokalu zajmowanym przez stronę było w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu. Uruchomienie tych odbiorników, w celu stwierdzenia technicznej możliwości dostosowania do odbioru programu nie było możliwe, gdyż pokoje w których znajdowały się odbiorniki TV zajęte zostały przez gości hotelowych. Oświadczenie takie zostało podpisane przez recepcjonistkę – A. J. Pismem z dnia 18 grudnia 2014 r. organ I instancji zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia używania niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych. Pismem z 30 grudnia 2015 r. strona wskazując na art. 5 ust. 2 pkt 3 ustawy o opłatach abonamentowych podniosła, że do jej przedmiotu działalności zalicza się wypożyczanie i dzierżawa odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oznaczone według PKD kodem 77.29Z (wypożyczanie i dzierżawa pozostałych artykułów użytku osobistego i domowego). Skarżący zauważył, że wypożyczanie odbywa się każdorazowo na podstawie podpisywanej przez gościa hotelowego karty "Wypożyczenie odbiornika TV" (zał. do pisma), która stanowi potwierdzenie zawarcia umowy przekazania odbiornika telewizyjnego do używania. W związku z powyższym skarżący stwierdził, że odbiorniki telewizyjne ujawnione w czasie kontroli nie podlegają obowiązkowi rejestracji na podstawie ustawy o opłatach abonamentowych. Pismem z dnia 5 lutego 2015 r. organ I instancji poinformował stronę o ustaleniach poczynionych podczas przeprowadzonej kontroli oraz stwierdził, iż wskazany przez stronę kod PKD wpisany w Centralnej Ewidencji Informacji o Działalności Gospodarczej (dalej także "CEiDG") nie określa przeważającej działalności jej firmy. Zdaniem organu okoliczność ta mogłaby mieć znaczenie w przypadku, gdy podstawowym przedmiotem działalności gospodarczej jest sprzedaż lub przekazywanie odbiorników osobom trzecim do używania na podstawie umów. Pismem z dnia 12 lutego 2015 r. strona nie zgodziła się ze stanowiskiem organu I instancji wskazując, iż nie znajduje ono uzasadnienia w treści art. 5 ust. 2 pkt 3 ustawy o opłatach abonamentowych. Ponownie podniosła, że ujawnione w trakcie kontroli odbiorniki nie podlegają obowiązkowi rejestracji. Pismem z dnia 10 marca 2015 r. organ I instancji odniósł się do ww. pisma strony wskazując, że prowadzona przez skarżącego działalność nie opiera się wyłącznie na sprzedaży i wypożyczaniu urządzeń RTV lecz głównie na prowadzeniu działalności hotelowej, w której odbiorniki telewizyjne stanowią wyposażenie pokoi i są wraz z innym sprzętem udostępniane do dyspozycji osób wynajmujących pokoje. Organ I instancji zauważył przy tym, że czynności w zakresie sprzedaży lub przekazywania odbiorników osobom trzecim do używania na podstawie umów nie należą do przedmiotu działalności hotelowej. Pismem z dnia 7 maja 2015 r. strona ponownie wskazała na przesłankę z art. 5 ust.2 pkt 3 ustawy o opłatach abonamentowych. W jej ocenie nawet w sytuacji, kiedy podstawową działalnością gospodarczą jest działalność hotelowa, a przy tym przedsiębiorca zajmuje się również czynnościami o których mowa w art. 5 ust. 2 pkt 3 ustawy o opłatach abonamentowych, wówczas odbiorniki nie podlegają obowiązkowi rejestracji. Strona podniosła, że nieuwzględnienie w karcie wypożyczenia odbiornika TV wypożyczenia odpowiednich kabli umożliwiających uruchomienie odbiornika i odbiór programu telewizyjnego nie oznacza, że kable te nie są wypożyczane oprócz odbiornika i pilota. Strona wskazała ponadto, iż oświadczenie recepcjonistki hotelu nie potwierdza zdolności odbiorników do natychmiastowego odbioru programu telewizyjnego, gdyż jak wynika z treści tego oświadczenia kontrola pokoi hotelowych była z przyczyn w nim wskazanych niemożliwa do przeprowadzenia. Pismem z dnia 16 czerwca 2015 r. organ I instancji podtrzymał swoje stanowisko w sprawie zawarte we wcześniejszej korespondencji. Po zakończeniu postępowania, w dniu [...] czerwca 2015 r. organ I instancji wydał decyzję Nr [...] nakazującą stronie rejestrację 15 używanych odbiorników telewizyjnych oraz ustalającą opłatę za używanie 15 niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych w kwocie 8.685,00 zł. Rozstrzygnięcie to zostało oparte na protokole z przeprowadzonej w dniu 10 października 2014 r. kontroli realizacji przez stronę obowiązku rejestracji odbiorników RTV. Strona wniosła odwołanie od decyzji z dnia [...] czerwca 2015 r. w którym zarzuciła naruszenie art. 5 ust. 2 pkt 3 ustawy o opłatach abonamentowych poprzez jego błędną wykładnię oraz oparcie decyzji na kontroli przeprowadzonej w sposób nieprawidłowy, z uwagi na niezapewnienie udziału skarżącego w czynnościach kontrolnych. W uzasadnieniu strona wskazała, że zachodzą przesłanki uzasadniające zwolnienie jej z obowiązku rejestracji odbiorników telewizyjnych na podstawie art. 5 ust. 2 pkt 3 ustawy o opłatach abonamentowych bowiem do zakresu przedmiotu jej działalności gospodarczej należy między innymi wypożyczanie i dzierżawa odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (dowód: odpis z CEiDG ze wskazanym PKD 77.29Z oraz 77.39Z) oraz z uwagi na okoliczność, iż odbiorniki są wypożyczane gościom hotelowym na czas ich pobytu w hotelu na podstawie podpisywanej przez gości karty "wypożyczenie odbiornika TV", stanowiącej potwierdzenie zawarcia umowy przekazania odbiornika TV do używania (dowód w aktach sprawy). Strona podniosła, że odbiorniki przed ich wydaniem nie są wyposażone w odpowiednie kable umożliwiające ich uruchomienie oraz odbiór programu telewizyjnego. Kable te są wypożyczane wraz z pilotem i odbiornikiem TV. Strona podkreśliła fakt braku umożliwienia jej osobistego udziału w czynnościach kontrolnych oraz braku poinformowania jej o możliwości wzięcia udziału w przeprowadzonej kontroli. Minister Administracji i Cyfryzacji decyzją z [...] sierpnia 2015 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Stwierdził, że w dniu kontroli w lokalu zajmowanym na potrzeby prowadzonej przez stronę działalności gospodarczej znajdowało się 16 odbiorników telewizyjnych będących w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, przy czym jeden z nich był zarejestrowany przed przeprowadzoną kontrolą, w związku z czym ustalenie opłaty tytułem używania 15 niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych było w pełni uzasadnione. Minister Administracji i Cyfryzacji dokonując oceny wiarygodności oświadczeń recepcjonistki hotelu – A.J.- składanych do protokołu kontroli w kontekście twierdzeń zawartych w odwołaniu uznał za wiarygodne jej spontaniczne oświadczenie jako osoby uczestniczącej w kontroli. W jego ocenie organ I instancji w toku przeprowadzonego postępowania wyczerpująco zbadał wszystkie istotne okoliczności sprawy oraz przeprowadził dowody służące ustaleniu stanu faktycznego, zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7, art. 77 oraz art. 80 K.p.a. Stwierdził, iż organ I instancji swoje rozstrzygnięcie oparł na materiale dowodowym prawidłowo zebranym w toku kontroli, dokonując jego oceny oraz uzasadnił swoje stanowisko w wydanej decyzji, w zakresie wymaganym przez przepisy postępowania, w szczególności art. 107 § 3 K.p.a. Strona wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia [...] sierpnia 2015 r. Zaskarżonej decyzji zarzuciła w szczególności: 1. naruszenie prawa materialnego tj. art. 5 ust. 2 pkt 3 ustawy o opłatach abonamentowych poprzez jego błędną wykładnię, oraz, 2. oparcie decyzji nakazującej rejestrację odbiorników telewizyjnych oraz ustalającej opłatę z tego tytułu na kontroli wykonania obowiązku rejestracji odbiorników telewizyjnych, która została przeprowadzona w sposób nieprawidłowy poprzez uniemożliwienie skarżącemu udziału w czynnościach kontrolnych. Mając na uwadze powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu skargi strona podtrzymała dotychczasowe stanowisko prezentowane w sprawie. W odpowiedzi na skargę Minister Administracji i Cyfryzacji wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W niniejszej sprawie wbrew twierdzeniom skargi organ nie dopuścił się naruszenia obowiązujących przepisów poprzez brak powiadomienia strony o kontroli i przeprowadzenia jej pod nieobecność skarżącego. Wyjaśnić należy ,że przepisy ustawy o opłatach abonamentowych nie dotyczą kontroli działalności gospodarczej, a jedynie obowiązku rejestracyjnego, w związku z czym nie jest konieczne aby udział w kontroli brała osoba uprawniona do reprezentowania strony. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 kwietnia 2013 r. sygn. akt: II GSK 92/12 podkreślił, iż do kontroli przestrzegania obowiązków wynikających z ustawy o opłatach abonamentowych (dalej także "u.o.a."), nie mają zastosowania przepisy ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Jak podkreślił NSA dodatkowym argumentem o tym świadczącym jest treść ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o zmianie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2009 r. Nr 18, poz. 97), która m.in. wprowadziła obowiązek uprzedzania przedsiębiorcy o zamiarze dokonania kontroli. Pośród wymienionych w niej ustaw, w których wprowadzono obowiązek dokonywania kontroli zgodnie z rozdziałem 5 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej nie wymieniono ustawy o opłatach abonamentowych. Zdaniem NSA uznać więc należy, iż nie było zamiarem ustawodawcy, aby kontrola rejestracji odbiorników, nawet użytkowanych w działalności gospodarczej odbywała się w trybie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Także w wyroku z dnia 7 października 2014 r. sygn. akt: II GSK 1264/13 Naczelny Sąd Administracyjny potwierdził, iż do kontroli przestrzegania obowiązków wynikających z ustawy o opłatach abonamentowych nie mają zastosowania przepisy ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Odnosząc się także do kwestii braku upoważnienia osoby uczestniczącej w kontroli (recepcjonistki hotelu) Sąd wskazuje, że w toku kontroli osoby biorące w niej udział nie składają oświadczeń woli wymagających dla swej skuteczności działania organów uprawnionych do ich reprezentacji, lecz oświadczenia wiedzy dotyczące przedmiotu kontroli podobne stanowisko prezentowane jest w wyroku WSA w Warszawie z dnia 7 maja 2015 r. sygn. akt VI SA/Wa 2929/14 oraz w wyrok WSA w Warszawie z dnia 27 listopada 2012 r., sygn. akt VI SA/Wa 1786/12. W ocenie Sądu nie ma więc przeszkód, aby w kontroli podmiotu brała udział osoba zorientowana w jego funkcjonowaniu. Podpis takiej osoby na protokole kontroli należy wówczas uznać za potwierdzający, że brała ona udział w kontroli oraz że nie kwestionuje ustaleń kontroli, jak to miało miejsce w przypadku rozpoznawanej sprawy (vide wyrok tut. Sądu o sygn. akt: VI SA/Wa 1786/12). Sąd podziela również stanowisko organu co do nietrafności poglądu, że usługi hotelarskie mieszczą się w zakresie hipotezy art.5 ust.2 pkt 3 ustawy o opłatach abonamentowych. Wskazać należy, iż przedmiotem umowy o świadczenie usług hotelarskich nie jest sprzedaż lub przekazywanie do używania odbiorników radiofonicznych lub telewizyjnych. Odbiorniki telewizyjne stanowią element wyposażenia pokoi hotelowych i są wraz z innym sprzętem udostępniane do dyspozycji osób wynajmujących te pokoje (vide wyrok tut. Sądu o sygn. akt: VI SA/Wa 851/08). Zgodnie z obowiązującymi przepisami, dla celów pobrania opłat abonamentowych odbiorniki radiofoniczne i telewizyjne podlegają za ich używanie, zarejestrowaniu w placówkach pocztowych operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe na podstawie art. 5 ust. 1 u.o.a. W myśl art. 5 ust. 2 u.o.a. obowiązkowi rejestracji nie podlegają odbiorniki radiofoniczne i telewizyjne: wykorzystywane wyłącznie przy tworzeniu audycji lub innych przekazów (pkt 1); wykorzystywane wyłącznie do tworzenia, rozpowszechniania lub rozprowadzania programów radiowych lub telewizyjnych, w tym do kontroli jakości rozpowszechniania lub rozprowadzania (pkt 2); przeznaczone przez przedsiębiorcę wyłącznie do sprzedaży lub przekazania osobom trzecim do używania na podstawie umów, jeżeli czynności te należą do przedmiotu działalności gospodarczej danego przedsiębiorcy (pkt 3). W świetle powyższych uregulowań przedsiębiorca – posiadacz odbiornika w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu ma obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej po uprzednim zarejestrowaniu tego odbiornika. Uregulowania u.o.a. ograniczające wysokość opłaty (art. 2 ust. 5), zwalniające od opłat (art. 4 ust. 1) czy też wyłączające obowiązek rejestracji odbiorników (art. 5 ust. 2) nie obejmują zwolnienia z obowiązku uiszczania opłaty i rejestracji radioodbiorników sytuacji, w której przedsiębiorca jako właściciel hotelu, lub inny uprawniony podmiot, wynajmuje pokoje innym osobom. To przedsiębiorca, jako dysponent pokoi hotelowych, pozostaje także dysponentem odbiornika, który jest elementem wyposażenia pokoju, co potwierdzają przedstawione przez skarżącego dowody przekazania odbiornika oraz innego wyposażenia (pilota oraz kabli) do używania przez gości hotelowych. W takim stanie faktycznym organ administracji prawidłowo stwierdził, iż nie miał zastosowania w tym przypadku art. 5 ust. 2 pkt 3 u.o.a., gdyż odbiorniki telewizyjne nie były przeznaczone przez przedsiębiorcę wyłącznie do sprzedaży lub przekazania osobom trzecim do używania na podstawie umów i z tych też przyczyn nie znajduje w przedmiotowej sprawie zastosowania art.38 Kodeksu cywilnego. Czynności sprzedaży lub przekazania osobom trzecim do używania odbiorników na podstawie umów nie należały bowiem do przedmiotu działalności gospodarczej skarżącego, jaką jest działalność hotelarska. Prowadzenie tej działalności nakłada ponadto na przedsiębiorcę obowiązek, w zależności od klasy hotelu, zapewnienia odpowiedniego wyposażenia pokoi hotelowych, w tym w odbiornik RTV. Stanowisko to jest zbieżne z poglądem tut. Sądu wyrażonym w wyrokach: z dnia 10 listopada 2015 r., sygn. akt VI SA/Wa 1295/15 i z dnia 14 września 2015 r., sygn. akt VI SA/Wa 1296/15 (opubl. orzeczenia.nsa.gov.pl). Przy takiej interpretacji przepisów ustawy o opłatach abonamentowych, organ nie miał obowiązku ustalania kwestii prawa własności (posiadania) tychże odbiorników, skoro okoliczności te nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Niniejsza sprawa dotyczyła używania odbiorników czyli co najmniej posiadania ich w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu (art. 2 ust. 2 u.o.a.) przez ich posiadacza (dysponenta) a liczba posiadanych odbiorników nie była sporna. Organ administracji dokonał zatem prawidłowych ustaleń faktycznych, kierując się przyjętą interpretacją wspomnianych przepisów, co znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu skarżonej decyzji. Konsekwencją takiego stanowiska, zgodnie z art. 7 ust. 6 u.o.a., w przypadku stwierdzenia używania niezarejestrowanego odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego, jest wydanie decyzji, w której organ nakazuje rejestrację odbiornika oraz ustala opłatę za używanie niezarejestrowanego odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego. Według art. 7 ust. 3 u.o.a. pobiera się należną opłatę w wysokości stanowiącej trzydziestokrotność miesięcznej opłaty abonamentowej obowiązującej w dniu stwierdzenia używania niezarejestrowanego odbiornika. Konkludując, w rozpoznawanej sprawie Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez organ administracji przepisów prawa materialnego – ustawy o opłatach abonamentowych, ani też przepisów postępowania, wobec czego na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 z późn. zm.) skargę oddalił.