VI SA/Wa 2728/22
WyrokWSA w Warszawie2023-02-06
Skład orzekający: Grzegorz Nowecki, Tomasz Sałek, Danuta Szydłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Urząd Patentowy prawidłowo odmówił udzielenia prawa ochronnego na słowny znak towarowy "ROOF MANAGEMENT" ze względu na jego opisowość i brak zdolności odróżniającej, nie wykazując w sposób wystarczający, że przeciętny polski odbiorca zna znaczenie angielskich słów "roof" i "management" w kontekście usług klasy 42?Ratio decidendi
Sąd uchylił decyzję Urzędu Patentowego, uznając, że organ nie wykazał w sposób wystarczający, iż przeciętny polski odbiorca zna znaczenie angielskich słów "roof" i "management" w kontekście usług klasy 42, co jest kluczowe dla oceny opisowości i zdolności odróżniającej znaku. Urząd nie przeprowadził rzetelnej analizy znajomości języka angielskiego wśród odbiorców ani nie wykazał, że oznaczenie jest aktualne, konkretne i bezpośrednie w odniesieniu do zgłoszonych usług.Stan faktyczny
Skarżąca R. z siedzibą w USA wniosła skargę na decyzję Urzędu Patentowego RP odmawiającą udzielenia prawa ochronnego na słowny znak towarowy "ROOF MANAGEMENT" dla usług klasy 42. Urząd uznał znak za opisowy i pozbawiony zdolności odróżniającej, twierdząc, że jest on zrozumiały dla przeciętnego polskiego odbiorcy i bezpośrednio opisuje usługi związane z zarządzaniem dachami. Skarżąca zarzuciła organowi naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym błędne uznanie zrozumiałości znaku i jego opisowości, brak dowodów na poparcie tych twierdzeń oraz nieuwzględnienie związku znaku z nazwą spółki.Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Urzędu Patentowego RP i zasądził od Urzędu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Sałek Sędzia WSA Danuta Szydłowska (spr.) Protokolant spec. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lutego 2023 r. sprawy ze skargi R. z siedzibą w M. (USA) na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] lipca 2022 r. nr [...] w przedmiocie prawa ochronnego na słowny znak towarowy 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz skarżącej R. z siedzibą w M. (USA) kwotę 1217 (jeden tysiąc dwieście siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2022 r. Urząd Patentowy Rzeczpospolitej Polskiej, na podstawie art. 1291 ust. 1 pkt 2, 3 w związku z art. 145 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2021 r. poz. 324 ze zm.), odmówił udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy słowny ROOF MANAGEMENT zgłoszony dnia 24.11.2021 r. przez R. Ltd., M. Stany Zjednoczone Ameryki pod numerem [...].
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Urząd Patentowy wyjaśnił, że dnia 24.11.2021 r. został zgłoszony przez R., Ltd., M.Stany Zjednoczone Ameryki w celu uzyskania prawa ochronnego znak towarowy słowny ROOF MANAGEMENT przeznaczony do oznaczania następujących towarów w klasie 42: usługi oprogramowania (SAAS) obejmujące oprogramowanie do prowadzenia rejestrów, mianowicie prowadzenie rejestrów związanych z kontrolą i naprawą dachów oraz udostępnianie interaktywnej strony internetowej wyposażonej w technologię, która umożliwia użytkownikom wprowadzanie, uzyskiwanie dostępu i syntetyzowanie informacji, mianowicie informacji dotyczących dachów, oraz generowanie raportów do wykorzystania w konsultacjach z kadrą kierowniczą i przedsiębiorstwami.
Pismem z dnia 27.01.2022 Urząd poinformował Zgłaszającego że na znak towarowy ROOF MANAGER nie może zostać udzielone prawo ochronne ze względu na przesłanki z art. 129‘ ust. 1 pkt 2 i 3 pwp - brak charakteru odróżniającego oraz opisowość znaku i wezwał do wypowiedzenia się w tej sprawie.
Pismem z dnia 26.01.2022 Urząd poinformował Zgłaszającego że na znak towarowy ROOF MANAGER nie może zostać udzielone prawo ochronne i wezwał do wypowiedzenia się w tej sprawie.
Urząd wyjaśnił, że w świetle ustawy Prawo własności przemysłowej "nie udziela się prawa ochronnego na oznaczenie, które nie nadaje się do odróżniania w obrocie towarów, dla których zostało zgłoszone" o czym mówi art. 1291 ust. 1 pkt 2 p.w.p. Zgodnie z art. 1291 ust. 1 pkt 3 p.w.p. "nie udziela się prawa ochronnego na oznaczenie, które składa się wyłącznie z elementów mogących służyć w obrocie do wskazania, w szczególności rodzaju towaru, jego pochodzenia, jakości, ilości, wartości, przeznaczenia, sposobu wytwarzania, składu, funkcji lub przydatności ". Wyżej wymienione przepisy stosuje się z zastrzeżeniem sytuacji określonej w art.130 ww ustawy.
Ocena, czy dane oznaczenie posiada dostateczne znamiona odróżniające, dokonywana jest przez Urząd Patentowy RP w toku postępowania o udzielenie prawa ochronnego na znak towarowy. Przedmiotem oceny jest oznaczenie rozumiane jako całość, przy czym badanie istnienia znamion odróżniających odbywa się zawsze przy uwzględnieniu towarów i usług do
oznaczania których przeznaczony jest dany znak. Organ podkreślił, iż oznaczenie posiadające dostateczne znamiona odróżniające to oznaczenie pozwalające na to, aby właściwy krąg odbiorców składający się z przeciętnych, właściwie poinformowanych, dostatecznie uważnych i rozsądnych konsumentów
towarów i usług oznaczonych danym znakiem, postrzegał wskazany towar i usługę, jako pochodzące z konkretnego przedsiębiorstwa.
W konsekwencji oznaczenie, które może uzyskać ochronę jako znak towarowy, nie
powinno być oznaczeniem opisowym, czyli składającym się wyłącznie z elementów służących w obrocie do przekazywania informacji o cechach towarów i usług. Oznaczenie takie przekazuje bowiem informacje jedynie o nim samym, a nie wskazuje na pochodzenie sygnowanego nim towaru czy usługi z konkretnego źródła. Udzielenie prawa ochronnego na oznaczenia tego typu
ograniczałoby nadmiernie swobodę działania innych uczestników obrotu gospodarczego uniemożliwiałoby normalne funkcjonowanie rynku. Ponadto, zamykałoby konkurentom możliwość informowania klientów o cechach towaru, monopolizując używanie takiego oznaczenia na rzecz jednego przedsiębiorcy.
Funkcją znaku towarowego jest identyfikowanie w obrocie danego towaru lub usługi. Za opisowe należy uznać oznaczenia, które zbudowane zostały wyłącznie z elementów opisowych. Wystarczy przy tym, że oznaczenie takie będzie stanowić opis nawet jednej właściwości towarów lub usług, dla których oznaczenie ma być przeznaczone (zob. wyrok TSUE z 10.03.2011 r., C 51/10, Agencja Wydawnicza Technopol sp. z o.o. v. OHIM, Zb. Orz. 2011, s.l-1541).
W toku oceny, czy dane oznaczenie posiada dostateczne znamiona odróżniające, należy względnić zarówno okoliczności obiektywne, jak i subiektywne z nim związane. Istotnymi okolicznościami, które należy między innymi wziąć pod uwagę są rodzaj oznaczenia, ogólne wrażenie, które dane oznaczenie wywołuje w ramach całości znaku towarowego, natura zgłoszonych towarów/usług, warunki dystrybucji i sprzedaży, stopień uwagi ich potencjalnych nabywców, a także inne relewantne okoliczności, w tym skutki, jakie będą wynikać z udzielenia prawa ochronnego na oznaczenie, będące oznaczeniem opisowym czy też informacyjnym.
Ocena zdolności odróżniającej oznaczenia dla konkretnego towaru i usługi powinna uwzględniać zwykłe warunki obrotu, a więc aktualną możliwość pełnienia przez oznaczenie funkcji wskazywania na pochodzenie towaru i usługi.
Urząd wskazał, że zgłoszony znak towarowy ROOF MANAGEMENT zbudowany jest z dwóch elementów słownych pochodzących z języka angielskiego i zauważył, że pomimo zastosowania w konstrukcji przedmiotowego oznaczenia słów pochodzących z języka angielskiego, wyrażenie to jest prostym komunikatem językowym, natychmiastowo zrozumiałych i bezpośrednio odczytywanych przez przeciętnego odbiorcę usług do oznaczania których zgłoszono omawiany znak towarowy.
Przedmiotowe oznaczenie zostało zbudowane z dwóch angielskich słów "roof (pol.
dach) oraz "menagement" ( pol. zarządca, kierownik). Organ zwrócił uwagę, że w informatyce a w szczególności w nazewnictwie programów komputerowych, systemów lub aplikacji powszechnie przyjęło się stosować określenie " menager" do określania programów lub systemów służących do zarządzania zbiorami np. menager plików, zdjęć. Zatem oznaczenie to należy tłumaczyć na język polski jako "dach menager" lub "menager dachu" Pomimo faktu, iż przedmiotowe oznaczenie jest zbudowane ze słów angielskich to są to jednak słowa należące do grupy słownictwa podstawowego a zatem są popularne i przeciętny polski odbiorca zna doskonale ich znaczenie.
Biorąc pod uwagę zakres usług, do sygnowania których został zgłoszony przedmiotowy znak towarowy, organ stwierdził, że znak ten ma jedynie charakter opisowy ponieważ został zgłoszony do usług oprogramowania obejmujących właśnie naprawę i kontrolę dachów a dokładnie takich usług jak- usługi oprogramowania jako usługi (SAAS) obejmujące oprogramowanie do prowadzenia rejestrów, mianowicie prowadzenia rejestrów związanych z kontrolą i naprawą dachów oraz udostępnianie interaktywnej strony internetowej wyposażonej w technologię, która umożliwia użytkownikom wprowadzanie, uzyskiwanie dostępu i syntetyzowanie informacji dotyczących dachów, oraz generowanie raportów do wykorzystania w konsultacjach z kadrą kierowniczą i przedsiębiorstwami.
Organ stwierdził, że dokonując oceny zdolności odróżniającej należy ją przeprowadzić, biorąc pod uwagę relewantny krąg odbiorców danych towarów i usług. Powszechnie przyjmuje się, że przeciętny odbiorca określonej kategorii produktów to osoba właściwie poinformowana,dostatecznie spostrzegawcza i rozsądna [zob. wyrok ETS z 22.06.1999 r. w sprawie C-342/97 "Lloyd Schuhfabrik Meyer"].
Mając na względzie relewantny krąg odbiorców i zgłoszone do sygnowania znakiem
usługi organ uznał, że oznaczenie słowne ROOF MANAGEMENT jako całość, nie spełnia przesłanek do tego, aby zostać uznanym za znak towarowy i nie będzie odbierane jako znak towarowy przez odbiorcę. Przedmiotowe oznaczenie jest na tyle ogólne i pospolite, że nie przywołuje w świadomości potencjalnych odbiorców powiązania z pochodzeniem gospodarczym w ten sposób oznaczonych usług. Pozbawione jest elementów mających odróżniające cechy,
takich jak fantazyjne elementy słowne i graficzne, które umożliwiłyby przypisanie tego oznaczenia konkretnemu przedsiębiorcy.
Powoduje to, że w przedmiotowej sprawie trudno odnaleźć jakiekolwiek cechy wskazujące na pochodzenie usług od konkretnego przedsiębiorcy, a nawet odróżniające same tylko towary i usługi od innych, podobnych na rynku.
Oznaczenie ROOF MANAGER jako całość będzie jedynie informować przeciętnego
odbiorcę usług, o rodzaju oraz przeznaczeniu świadczonych usług. Informacja ta będzie jednoznaczna, jasna i klarowna, nie podlegająca innym interpretacjom, nie będzie natomiast wskazywać konkretnego jednego źródła pochodzenia gospodarczego usług, gdyż tego typu usługi mogą być oferowane przez innych uczestników rynku działających w tej samej branży.
W podsumowaniu organ uznał, że oznaczenie słowne ROOF MANAGEMENT ma charakter wyłącznie opisowy względem wskazanego zakresu ochrony, nie będzie odróżniało oferowanych usług, gdyż nie ma cech umożliwiających ich odróżnienie, co oznacza, że nie spełnia podstawowej funkcji znaku towarowego. Jest oznaczeniem niedystynktywnym, ogólnoinformacyjnym, wskazującym na rodzaj i przeznaczenie oferowanych usług, pozbawionym znamion odróżniających (np. wyróżniających elementów graficznych), które pozwalają na zindywidualizowanie zgłoszonych
dla oznaczenia nim usług na rynku pod względem źródła pochodzenia gospodarczego. Nie można na nie udzielić prawa wyłącznego tylko jednemu podmiotowi bez naruszania uprawnień innych podmiotów. Przedmiotowe oznaczenie ze względu na interes ogólny nie powinno być monopolizowane przez jeden podmiot, ponieważ mogłoby to prowadzić do utrudnień w obrocie gospodarczym. Urząd Patentowy RP uznał, że zgłoszone oznaczenie nie nadaje się do odróżniania zgłoszonych usług w obrocie i nie może być na nie udzielone prawo ochronne
Odnosząc się do argumentu Zgłaszającego, iż znak towarowy stanowi nazwę
Zgłaszającego organ podkreślił, że prawo do nazwy przedsiębiorstwa nie oznacza
automatycznego uzyskania prawa ochronnego na znak towarowy. Aby zgłoszone oznaczenie mogło zostać zarejestrowane musi spełniać wymagania stawiane przez ustawę Prawo własności przemysłowej. Podobne stanowisko zajął także Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który w wyroku z dnia 10.11.2009 r. (sygn. akt VI SA/Wa 1488/09).
W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego R., Ltd., M. Stany Zjednoczone Ameryki wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania.
Skarżący podniósł zarzut naruszenia:
I. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj.:
1. art. 7, 77 § 1 oraz 80 kpa polegające na braku wyczerpującego zbadania sprawy i
pominięciu szeregu istotnych okoliczności mających wpływ na jej rozstrzygnięcie, a
także wadliwych ustaleniach organu w zakresie stanu faktycznego i prawnego,
poprzez:
- błędne uznanie, że wyrażenie "ROOF MANAGER ", z którego składa się
badany znak towarowy, stanowi dla polskich odbiorców prosty i zrozumiały
komunikat językowy, pomimo braku zgromadzenia w aktach sprawy
dowodów potwierdzających tę okoliczność;
- błędne uznanie, że badany znak towarowy ROOF MANAGER [...]
informuje przeciętnego odbiorcę usług z klasy 42 o rodzaju oraz
przeznaczeniu świadczonych usług w sytuacji braku zgromadzenia w aktach
sprawy dowodów potwierdzających tą okoliczność;
- błędne uznanie, że badany znak towarowy ma charakter opisowy względem
zgłoszonych usług wobec braku wykazania przez organ, że właściwości
usług, o których - jego zdaniem - informuje są obiektywnie i nierozerwalnie
związane z ich charakterem, a także samoistne i trwałe w odniesieniu do tych
usług;
- wadliwe uznanie, że dla spełnienia wymogu dostatecznej zdolności
odróżniającej konieczne jest uzupełnienie badanego oznaczenia elementami
graficznymi,
- brak uwzględnienia okoliczności, że użyte w znaku wyrażenie "ROOF
MANAGER" nawiązują do nazwy spółki Skarżącego, gdyż jest bardzo podobne do rdzenia jej nazwy;
- brak uznania okoliczności, że na podstawie art. 7a. ustawy z dnia 7
października 1999 r. o języku polskim (Dz.U.2021.672), uczestnicy obrotu
mają obowiązek używania języka polskiego w zakresie m.in. nazewnictwa
towarów i usług oraz informacji o właściwościach towarów i usług.
2. art. 107 § 3 kpa polegające na braku prawidłowego uzasadnienia prawnego i faktycznego decyzji poprzez:
- wskazanie w treści decyzji nieprawidłowej wykładni przepisów prawa, na
których organ oparł swoje rozstrzygnięcie;
- brak odniesienia się do zarzutów Skarżącego, opartych na odmiennej ocenie faktycznej i prawnej sprawy, przedstawianych w toku postępowania przed organem;
- brak pełnego i wyczerpującego wskazania motywów odmowy udzielenia
ochrony na znak towarowy ROOF MANAGER [...], co skutkuje
uniemożliwieniem kontroli prawidłowości toku rozumowania organu
wydającego decyzję oraz motywów wydanego rozstrzygnięcia;
3. art. 8 kpa, poprzez prowadzenie postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie w sposób, który podważa zaufanie jego uczestników do władzy publicznej;
4. art. 11 kpa, poprzez skonstruowanie uzasadnienia prawnego i faktycznego decyzji w sposób uniemożliwiający realizację zasady przekonywania;
II przepisów prawa materialnego, tj.:
1. art. 1291 ust. 1 pkt 2 pwp poprzez błędną wykładnię pojęcia dostatecznej zdolności odróżniającej, polegającą na zdefiniowaniu tego pojęcia w sposób niepełny i w oparciu o pozaustawowe kryteria oceny, na nieuwzględnieniu konieczności zbadania i ustalenia minimalnego poziomu zdolności odróżniającej, a także na wadliwym przyjęciu, że badanie oznaczenia może mieć miejsce w oderwaniu od konkretnych towarów/usług objętych jego wykazem;
2. art. 1291 ust. 1 pkt 3 pwp poprzez błędną wykładnię pojęcia charakteru opisowego
znaku towarowego, polegającą na braku uwzględnienia jego istotnych cech takich jak
charakter bezpośredni, aktualny i konkretny w stosunku do towarów/usług objętych
wykazem, a także na nieuwzględnieniu aktualnego orzecznictwa europejskiego
definiującego kryteria jego oceny;
3. art. 1291 ust. 1 pkt 2 i 3 pwp poprzez błędne zastosowanie tych przepisów w
sytuacji braku podstaw do ich zastosowania w przedmiotowym stanie faktycznym
W uzasadnieniu skargi skarżący przypomniał stan faktyczny oraz rozwinął i szczegółowo uzasadnił wskazane zarzuty.
W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy wniósł o jej oddalenie argumentując jak dotychczas.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Podstawą materialnoprawną rozstrzygnięcia stanowił art. 1291 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2021 r. poz. 324 ze zm.), zgodnie z którym nie udziela się prawa ochronnego na oznaczenie, które:
2) nie nadaje się do odróżniania w obrocie towarów, dla których zostało zgłoszone;
3) składa się wyłącznie z elementów mogących służyć w obrocie do wskazania, w szczególności rodzaju towaru, jego pochodzenia, jakości, ilości,
wartości,przeznaczenia, sposobu wytwarzania, składu, funkcji lub przydatności;
Podstawową przesłanką rejestracji znaku towarowego jest istnienie dostatecznych znamion odróżniających znak towarowy zgłoszony do Urzędu Patentowego w celu udzielenia prawa ochronnego, stąd wprowadzony m.in. powyższym przepisem zakaz udzielania praw ochronnych na znaki towarowe niedystynktywne. Te dostateczne znamiona odróżniające to ogół cech pozwalających zindywidualizować dany towar na rynku wśród towarów tego samego rodzaju pochodzących z innego źródła. Niedystynktywne są zatem te oznaczenia, które nie mogą realizować funkcji oznaczania ich komercyjnego źródła. W literaturze przedmiotu uznaje się, że przyjąć należy ogólną zasadę, że w analizowanym przepisie chodzi o niezdolność oznaczania do realizacji przedmiotowej funkcji wynikającą z jego odniesienia jako oznaczenia o określonej naturze do zgłoszonych towarów. Naturę tę określa struktura oznaczenia, jego sens i funkcja (por. W. Włodarczyk /w:/ Zdolność odróżniająca znaku towarowego, Oficyna Wydawnicza Verba, Lublin 2001).
Zakaz rejestracji znaków opisowych opiera się na założeniu, że pewne znaki muszą pozostać wolne dla innych przedsiębiorców w imię ochrony interesu publicznego (zob. J.C. Nave, Markenrecht in der Unternehmenspraxis, s. 52; S.M. Maniatis, Trade marks in Europe, s. 178; A. Michalak, Interes publiczny, s. 129 i n.), ma zatem na celu ochronę innych uczestników rynku oraz zapobieganie zubożeniu domeny publicznej (J. Mordwiłko-Osajda, Znak towarowy, s. 169–170). Znak towarowy ma identyfikować w obrocie towar, a nie przekazywać informację o nim. Ponadto uzyskanie prawa ochronnego na znak towarowy powoduje uzyskanie wyłączności posługiwania się nim w obrocie, w związku z czym prawo to nie może być zarezerwowane jedynie dla jednego przedsiębiorstwa i pozbawiać konkurentów możliwości przekazywania kupującym informacji o towarze poprzez stosowanie takich wskazówek lub oznaczeń (zob. U. Promińska, w: E. Nowińska, U. Promińska, K. Szczepanowska-Kozłowska, Własność przemysłowa i jej ochrona, Warszawa 2014, s. 421–422; wyr. ETS z 23.10.2003 r., C 191/01 P, OHIM v. Wrigley, Zb.Orz. 2003, s. I–12447, pkt 31 oraz wyroki SPI: z 20.3.2002 r., T 356/00, Daimler Chrysler v. OHIM, "CARCARD", Zb.Orz. 2002, s. II–1963, pkt 24 i z 27.11.2003 r., T 348/02, Quick v. OHIM, "Quick", Zb.Orz. 2003, s. II–5071, pkt 27).
Ocenę opisowego charakteru oznaczenia przeprowadza się poprzez odniesienie, po pierwsze, do sposobu jego odbioru przez dany krąg odbiorców, a po drugie, do danych towarów lub usług. Aby oznaczenie zostało objęte zakazem przewidzianym przez ten przepis, musi mieć wystarczająco bezpośredni i konkretny związek z rozważanymi produktami lub usługami, który pozwala danemu kręgowi odbiorców na natychmiastowe postrzeganie go, bez głębszego zastanowienia, jako opisu kategorii tych towarów lub usług lub jednej z ich cech (zob. wyr. SPI z 27.2.2000 r., T 106/00, Streamserve v. OHIM, "STREAMSERVE", Zb.Orz. 2000, s. II–723, pkt 40, utrzymany w mocy post. ETS z 5.2.2004 r., C 150/02 P, Streamserve v. OHIM, Zb.Orz. 2004, s. I–1461 oraz wyr. SPI z 20.3.2002 r., T 356/00, Daimler Chrysler v. OHIM, "CARCARD", Zb.Orz. 2002, s. II–1963, pkt 28; wyr. SPI z 14.6.2007 r., T-207/06, Europig SA v. OHIM, "EUROPIG", Zb.Orz. 2007, s. II–1961; wyr. WSA w Warszawie z 19.4.2010 r., VI SA/WA 109/10, Legalis; zob. również E. Nowińska, U. Promińska, M. du Vall, Prawo własności przemysłowej, 2003, s. 190). Zarówno doktryna, jak i judykatura stoi na stanowisku, iż zgłoszonego znaku towarowego nie można traktować jako znaku opisowego, jeśli nie spełnia trzech reguł: aktualnej, konkretnej i bezpośredniej opisowości. "Aktualność oznaczeń służących do przekazywania informacji powinna podlegać ocenie obiektywnej. Należy ustalić, czy z punktu widzenia aktualnych warunków rynku oznaczenie jest przydatne do opisu towaru i jako takie powinno pozostawać dostępne dla wszystkich jego uczestników (por. wyrok ETS z dnia 4 maja 1999 r. w sprawie Windsurfing Chiemsee (C-108/97 i C-109/97, Zb. Orz. 1999, s. I-2779). Reguła konkretnej opisowości wskazuje, że wyłączony od ochrony jako opisowy może być tylko taki znak, który wskazuje na konkretne cechy towaru, dla którego oznaczenia jest przeznaczony. Z tego punktu widzenia nie jest opisowym znak wskazujący cechę właściwą także innym towarom. Z tego względu słowa: "super", "extra", "wyśmienite" zgłoszone przykładowo dla wyrobów cukierniczych, choć wskazują na jakość towaru, nie mogą być uznane za konkretnie opisowe, ponieważ te cechy nie są właściwe jedynie tym towarom, dla których oznaczenia je zgłoszono i nie dają o nich żadnego konkretnego wyobrażenia. W pewnej zależności z tą regułą pozostaje zasada bezpośredniości opisu. Znak opisowy wykazuje cechę bezpośredniości opisu wówczas, gdy informacja o cechach konkretnego towaru jest przekazywana wyraźnie i jednoznacznie, a więc jest możliwa do odczytania wprost, a nie drogą skojarzeń (zob. U. Promińska (red.), Prawo własności przemysłowej, wyd. 2, Warszawa 2005, s. 212)." (por. wyrok NSA z dnia 5 lipca 2016 r., sygn. akt II GSK 300/15; por. także wyroki SPI: z 20 września 2001 r., C-383/99 w sprawie Procter & Gamble, Zb. Orz. 2001, s. I-6251, pkt 39; z 19 listopada 2009 r., w sprawach połączonych T-64/07 do T-66/07, Agencja Wydawnicza Technopol sp. z o.o. v. OHIM, Zb. Orz. 2009, s. II-218; wyrok NSA z 14 lipca 2010 r., II GSK 703/09). Nadto, jak wynika z orzecznictwa TSUE, w przypadku dokonania zgłoszenia znaku towarowego dla różnych towarów lub usług badanie podstaw odmowy udzielenia prawa ochronnego, wymienionych w art. 3 dyrektywy nr 89/104 o znakach towarowych, stanowiącego odpowiednik art. 1291 p.w.p., musi dotyczyć każdego z towarów lub każdej z usług, dla których wniesiono o udzielenie prawa ochronnego dla znaku towarowego. Wynika z tego, że właściwy organ, odmawiając udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy zobowiązany jest do podania w swej decyzji wniosków, do jakich doszedł w odniesieniu do każdego z towarów lub każdej z usług objętych zgłoszeniem, niezależnie od tego, w jaki sposób zgłoszenie to zostało sformułowane i że decyzja właściwego organu o odmowie udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy co do zasady musi być uzasadniona w odniesieniu do każdego z tych towarów i każdej z usług (por. wyroki TSUE: z 15 lutego 2007 r., C-239/05 w sprawie BVBA Management, Training en Consultancy przeciwko Benelux-Merkenbureau,ECR 2007/2/I-1455; z 12 lutego 2004 r., C-393/99, ECR 2004/2/I-1619m).
Zatem na gruncie art. 1291 ust. 1 pkt 2 i 3 p.w.p., aby oceniać zdolność odróżniającą, należy brać pod uwagę konieczność oceny znaku z punktu widzenia towarów i usług, dla których znak został zarejestrowany. Dostateczne znamiona odróżniające tkwiące w formie przedstawieniowej znaku należy odnieść do towaru, dla którego jest przeznaczony. Chodzi więc o tzw. konkretną zdolność odróżniającą. Oznaczenie nie nadaje się do odróżniania towarów, dla których zostało zgłoszone tylko wtedy, gdy nie pozwala na powiązanie towaru z pochodzeniem z danego przedsiębiorstwa.
Zgłoszony znak towarowy słowny ROOF MANAGEMENT miał być przeznaczony do oznaczania następujących towarów w klasie 42: usługi oprogramowania (SAAS) obejmujące oprogramowanie do prowadzenia rejestrów, mianowicie prowadzenie rejestrów związanych z kontrolą i naprawą dachów oraz udostępnianie interaktywnej strony internetowej wyposażonej w technologię, która umożliwia użytkownikom wprowadzanie, uzyskiwanie dostępu i syntetyzowanie informacji, mianowicie informacji dotyczących dachów, oraz generowanie raportów do wykorzystania w konsultacjach z kadrą kierowniczą i przedsiębiorstwami.
Tak więc badanie i ocena przez Urząd Patentowy RP opisowości i zdolności odróżniającej znaku towarowego musi dotyczyć każdego z towarów lub każdej z usług objętych zgłoszeniem z klasy 42. Organ w rozpoznawanej sprawie zbiorczo potraktował powyżej wymienione towary i usługi, dla których zgłoszono znak i dokonał tej oceny w sposób bardzo lakoniczny i wybiórczy.
Zdaniem organu słowo ROOF w połączeniu ze słowem MENAGER należy tłumaczyć na język polski jako "dach menager" lub "menager dachu" Organ uznał, że pomimo faktu, iż przedmiotowe oznaczenie jest zbudowane ze słów angielskich to są to jednak słowa należące do grupy słownictwa podstawowego a zatem są popularne i przeciętny polski odbiorca zna doskonale ich znaczenie. Powyższa ocena opiera się przy tym na założeniu, iż nabywcami (użytkownikami) towarów oznaczonych spornym znakiem towarowym są osoby znające język angielski. Poczynione w tym zakresie założenie nie zostało poparte żadną analizą co do wymaganej i osiągniętej wśród odbiorców towarów znajomości języka angielskiego, która czyniłaby taki wniosek usprawiedliwionym. Nadto nie wynika z decyzji w oparciu o jakie wskazania przyjęto, że oznaczenie ,,roof" jednoznacznie kojarzy się tym odbiorcom z dachem.
Urząd Patentowy, analizując wspomnianą kwestię powinien rozważyć, czy w przypadku ww. słowa podstawowa znajomość języka angielskiego byłaby wystarczająca dla uznania opisowości całego oznaczenia. Ocena jednak w tym zakresie dokonana nie może być dowolna ale opierająca się na rzetelnych, weryfikowalnych ustaleniach. Trudno jednak wnioskować z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji na jakiej podstawie Urząd Patentowy przyjmuje powszechną znajomość wśród kręgu odbiorców ww. oznaczenia słownego pochodzącego z języka angielskiego. Urząd Patentowy założył zatem, że jest to słowo i oznaczenie powszechnie znane. Brak poparcia tego twierdzenia stosownymi argumentami czy dowodami czyni zasadnym przypuszczenie, że wniosek taki może być dotknięty błędem. Na okoliczność tę nie powołano się bowiem na żadne dowody (np. dane statystyczne). Słowo ROOF nie jest w ocenie Sądu słowem prostym takim jak ,,hair", ,,nails", ,,strong", ,,slim", ,,bio", powszechnie funkcjonującym w przestrzeni publicznej, które nawet dla osób znający język angielski na poziomie podstawowym budzić będzie jednoznacznie skojarzenia co do jego znaczenia w języku polskim (por. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 13 września 2013 r. sygn. akt VI SA/Wa 253/13; z 23 maja 2013 r., sygn. akt VI SA/Wa 669/13; z 5 lutego 2013 r. sygn. akt VI SA/Wa 1339/12; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 grudnia 2011 r., sygn. akt II GSK 1346/10). Organ winien zatem rozważyć, jaki poziom znajomości języka angielskiego jest w tym przypadku wymagany a jaki został osiągnięty w ogóle odbiorców towarów dla których oznaczenia znak towarowy jest zgłaszany aby sporne oznaczenie aktualnie, konkretnie i bezpośrednio wywoływało skojarzenie z towarem, którego określeniu ma służyć
Zaniechawszy rzetelnej analizy w powyższym zakresie organ dopuścił się naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 Kpa. W świetle powyższego trudno także uznać aby uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiadało wymogom określonym w art. 107 § 3 kpa. Rolą organu w prowadzonym postępowaniu jest bowiem wykazanie zasadności tez formułowanych na uzasadnienie podejmowanego rozstrzygnięcia i winno to zostać uczynione z odwołaniem do określonych dowodów to potwierdzających a nadto zostać wyjaśnione w wydawanej decyzji. W ramach ponownego rozpoznawania sprawy organ przeprowadzi analizę spornego oznaczenia, w szczególności w zakresie spełniania przez nie reguł aktualności, konkretności i bezpośredniości w odniesieniu do towarów/usług z klasy 42 a poczynione w tym zakresie ustalenia znajdą wyraz w uzasadnieniu decyzji. Urząd Patentowy nie może jednak ograniczyć się do niepopartych żadnymi merytorycznymi argumentami twierdzeń ale winien je należycie wykazać i dać temu wyraz w uzasadnieniu wydawanej decyzji. Czynności zaś podejmowane w sprawie zostaną przeprowadzone z uwzględnieniem stanowiska Sądu zajętego przy wyjaśnianiu stwierdzonych uchybień.
Wobec powyższego Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. O kosztach Sąd postanowił na podstawie art. 200 p.p.s.a
-----------------------
12
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło