VI SA/Wa 2792/15
WyrokWSA w Warszawie2016-05-13
Skład orzekający: Marzena Milewska-Karczewska, Aneta Lemiesz, Grażyna Śliwińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nazwa apteki zawierająca sformułowanie "ceny hurtowe" stanowi zakazaną reklamę działalności apteki w rozumieniu art. 94a ust. 1 Prawa farmaceutycznego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że nazwa apteki zawierająca sformułowanie "ceny hurtowe" wykracza poza funkcję informacyjną i stanowi zakazaną reklamę działalności apteki. Nazwa ta sugeruje niższe ceny niż w handlu detalicznym, co jest niedopuszczalne dla apteki, która nie może prowadzić sprzedaży hurtowej. W związku z tym, organy prawidłowo nakazały zaprzestanie prowadzenia takiej reklamy i nałożyły karę pieniężną.Stan faktyczny
Spółka F. Sp. j. wniosła skargę na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego, która utrzymała w mocy nakaz zaprzestania prowadzenia reklamy apteki "Dr. Optima Ceny Hurtowe" oraz nałożyła karę pieniężną. Reklama polegała na umieszczeniu napisów z nazwą apteki w witrynie i na drzwiach, baneru przy ulicy oraz plakatu na autobusie. Skarżąca twierdziła, że używa jedynie legalnie nadanej nazwy apteki i że nie jest to reklama. Organy uznały, że sformułowanie "ceny hurtowe" sugeruje atrakcyjne ceny i stanowi naruszenie zakazu reklamy aptek.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska Sędziowie Sędzia WSA Aneta Lemiesz Sędzia WSA Grażyna Śliwińska (spr.) Protokolant st. ref. Katarzyna Zielińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 maja 2016 r. sprawy ze skargi F. Sp. j. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie zaprzestania prowadzenia reklamy apteki oraz nałożenia kary pieniężnej oddala skargę w całości
F. Sp. j. z siedzibą w W. (dalej też jako skarżąca lub spółka) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego (dalej też jako GIF lub organ odwoławczy) z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...]. Zaskarżoną decyzją organ utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w W. (dalej też jako [...] WIF) z dnia [...] maja 2015 roku nr [...] w części:
1. nakazującej stronie skarżącej zaprzestanie prowadzenia reklamy apteki ogólnodostępnej o nazwie "Dr. Optima Ceny Hurtowe" położonej w G., ul. [...] poprzez:
a. umieszczenie w witrynie apteki napisów: "Apteka Dr. Optima Ceny Hurtowe",
b. umieszczenie przy ul. [...] w G. banneru: "Apteka [...] Dr. Optima Ceny Hurtowe ul. [...] ul. [...] ul. [...]",
c. umieszczenie na tylnej szybie autobusu spółki PKS w G. S.A. plakatu: "Apteka [...] Dr. Optima Ceny Hurtowe ul. [...] ul. [...] ul. [...]";
2. nadającej powyższemu nakazowi rygor natychmiastowej wykonalności,
3. nakładającej na spółkę karę pieniężną w wysokości 5 000 złotych.
Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 112 ust. 1 pkt 1 i ust. 3, art. 115 pkt 4, art. 94a ust. 1 oraz art. 129b ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne (tekst jednolity Dz. U. z 2008 r. Nr 45, poz. 271, ze zm.) oraz art. 104 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.).
Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym:
W dniu 16 stycznia 2014 roku [...] Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny wszczął postępowanie administracyjne wobec E. T., prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą: F. w przedmiocie naruszenia dyspozycji art. 94a ust. 1 Prawa farmaceutycznego, w związku z powzięciem wiadomości dotyczących możliwości prowadzenia reklamy apteki ogólnodostępnej zlokalizowanej w G., przy ul. [...], poprzez umieszczenie w witrynie apteki oraz na billboardach na terenie miasta G. plakatów zawierających tekst: "APTEKA DR. OPTIMA CENY HURTOWE".
W toku postępowania E. T. poinformowała, że informacje odnoszące się do nazwy apteki przy ul. [...] w G. zostały umieszczone w dniu 15 listopada 2013 roku przez nią, jako współwłaściciela apteki. Poinformowała również, że informacje zawierające nazwę apteki są zgodne z udzieloną koncesją z dnia 9 sierpnia 2007 r. (zmienioną m. in. decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego z dnia 24 kwietnia 2012 r. wprowadzającą nazwę apteki "DR. OPTIMA CENY HURTOWE").
Jednocześnie decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] maja 2014 roku dokonano zmiany zezwolenia poprzez wskazanie, że zezwoleniobiorcą jest F. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W., wpisana do Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem [...], powstała w wyniku przekształcenia formy działalności gospodarczej prowadzonej przez E. T. w jednoosobową spółkę kapitałową.
W dniu [...] listopada 2014 roku [...] Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny wydał decyzję, w której nakazał zaprzestanie prowadzenia reklamy apteki ogólnodostępnej o nazwie DR. OPTIMA CENY HURTOWE, zlokalizowanej w G. przy ul. [...], na terytorium województwa [...] poprzez:
- umieszczenie w witrynie ww. apteki napisów zawierających tekst: APTEKA DR. OPTIMA CENY HURTOWE,
- umieszczenie przy ul. [...] w G. baneru zawierającego tekst: APTEKA [...] DR. OPTIMA CENY HURTOWE ul. [...] ul. [...] ul. [...],
- umieszczenie plakatu zawierającego tekst: APTEKA [...] DR. OPTIMA CENY HURTOWE ul. [...] ul. [...] ul. [...], na szybie tylnej autobusu spółki PKS w G. Spółka Akcyjna.
Strona (wówczas spółka z o. o.) w dniu 26 listopada 2014 roku złożyła odwołanie od przedmiotowej decyzji wnosząc o uchylenie decyzji w całości i umorzenie postępowania w pierwszej instancji jako bezprzedmiotowego.
Decyzją z dnia [...] marca 2015 roku nr [...] Główny Inspektor Farmaceutyczny uchylił decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] listopada 2014 roku w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W decyzji wskazano, że [...] Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny, ani w rozstrzygnięciu, ani w uzasadnieniu nie odniósł się do żadnego z plakatów umieszczonych w witrynach aptek innych niż znajdujące się w G. przy ul. [...].
Pismem z dnia 31 marca 2015 roku [...] WIF poinformował stronę o ponownym wszczęciu postępowania w sprawie reklamy apteki, w związku z ww. decyzją GIF. Następnie, pismem z dnia 13 kwietna 2015 r., [...] WIF powiadomił o zamiarze zakończenia postępowania, wyznaczając termin do wypowiedzenia się co do zebranych w sprawie dowodów i materiałów, z czego spółka skorzystała, przedstawiając swoje stanowisko w sprawie.
[...] Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny w W. decyzją z dnia [...] maja 2015 roku nr [...] nakazał stronie skarżącej zaprzestanie prowadzenia reklamy apteki ogólnodostępnej o nazwie "Dr. Optima Ceny Hurtowe" położonej w G., ul. [...] poprzez:
a. umieszczenie w witrynie apteki napisów: "Apteka Dr. Optima Ceny Hurtowe",
b. umieszczenie przy ul. [...] w G. banneru: "Apteka [...] Dr. Optima Ceny Hurtowe ul. [...] ul. [...] ul. [...]",
c. umieszczenie na tylnej szybie autobusu spółki PKS w G. S.A. plakatu: "Apteka [...] Dr. Optima Ceny Hurtowe ul. [...] ul. [...] ul. [...]";
Organ pierwszej instancji nadał powyższemu nakazowi rygor natychmiastowej wykonalności oraz nałożył na spółkę karę pieniężną w wysokości 5 000 złotych.
[...] Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny w W. umorzył jednocześnie postępowanie w zakresie umieszczenia w witrynie apteki położonej w G. przy ul. [...] napisu: "Apteka Dr. Optima Ceny Hurtowe ul. [...] ul. [...] ul. [...]" oraz w zakresie umieszczenia w witrynie apteki położonej w G. przy ul. [...] napisu: "Apteka Dr. Optima Ceny Hurtowe ul. [...] ul. [...] ul. [...]".
Organ uznał za udowodnione, że w witrynie oraz na drzwiach wejściowych apteki przy ul. [...] w G. strona zleciła umieszczenie napisów APTEKA DR. OPTIMA CENY HURTOWE. Napisy te zostały wykonane z materiału (folii) w kolorze jaskrawo-pomarańczowym (białe litery na pomarańczowym tle) i umieszczone zostały na szybach okien lokalu apteki w ten sposób, że zajmują nie mniej niż 1/3 część powierzchni okna. Podobnej wielkości napis, o tej samej treści i takiej samej kolorystyce umieszczony został na drzwiach wejściowych apteki. Fakty te organ uznał za udowodnione i bezsporne, gdyż w piśmie z dnia 24 stycznia 2014 roku strona potwierdziła, że umieściła ww. napisy. Organ za udowodnione uznał również, iż strona zleciła umieszczenie baneru o treści "APTEKA [...] DR. OPTIMA CENY HURTOWE ul. [...] ul. [...] ul. [...]" przy ul. [...] w G.. Baner ten utrzymany w tej samej kolorystyce, co napisy umieszczone w witrynie i w oknach apteki został umieszczony na ogrodzeniu posesji znajdującej się naprzeciw wjazdu i wyjazdu z parkingu sklepu należącego do dużej sieci sklepów samoobsługowych oraz w bezpośredniej bliskości cmentarza w G.. Organ podkreślił nadto, ze strona zleciła umieszczenie plakatu zawierającego tekst: APTEKA [...] DR. OPTIMA CENY HURTOWE ul. [...] ul. [...] ul. [...], na szybie tylnej autobusu spółki PKS w G. Spółka Akcyjna. W ocenie organu pierwszej instancji treści zawarte na przedmiotowych napisach, na banerze i na plakacie umieszczonym na szybie tylnej autobusu oraz sposób ich umieszczenia stanowią zakazaną reklamę apteki. Organ umorzył natomiast postępowanie wobec skarżącej w zakresie oznaczeń znajdujących się w witrynach dwóch pozostałych aptek w G. (przy ul. [...] i ul. [...]), stwierdzając, że nie są one prowadzone przez skarżącą spółkę.
Spółka odwołała się od powyższej decyzji zaskarżając ją w zakresie nakazów i kary pieniężnej, wnosząc o umorzenie postępowania w pierwszej instancji. Podkreśliła, że opisane działania miały charakter wyłącznie informacyjny, odnosiły się bowiem jedynie do nazwy apteki, nadanej podczas postępowania przed organem. Zatem organ kwestionuje posługiwanie się przez stronę nazwą, na używanie której sam zezwolił.
Główny Inspektor Farmaceutyczny decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w Warszawie z dnia [...] maja 2015 roku nr [...] w zaskarżonej części. Organ odwoławczy uznał, że wszystkie opisane w decyzji pierwszoinstancyjnej oznaczenia zamieszczono na zlecenie strony, przy czym nie kwestionuje ona powyższych ustaleń, lecz jedynie ich ocenę w świetle zakazu reklamy aptek i ich działalności. GIF stanął zarazem na stanowisku, że oznaczenia: "Apteka Dr. Optima Ceny Hurtowe" i "Apteka [...]Dr. Optima Ceny Hurtowe ul. [...] ul. [...] ul. [...]" zawierają przekaz reklamowy w postaci hasła: "ceny hurtowe", sugerującego atrakcyjne ceny obowiązujące we wskazanej w ich treści aptece spółki, a więc zachęcającego do dokonania w niej zakupów. Tym samym, stanowią one naruszenie art. 94a ust. 1 u.p.f. Organ podniósł, że przeciętny odbiorca przekazu niesionego przez przedmiotowe materiały nie posiada wiedzy z zakresu prawa farmaceutycznego, nie jest także dla niego oczywiste, jaki jest status prawny wyrażenia: "ceny hurtowe". W konsekwencji, nie będzie spostrzegał go jako neutralną informację o nazwie apteki, ale konkretny przekaz, sugerujący korzystne ceny w niej obowiązujące. Trudno przyjąć bowiem, aby rozsądny konsument odebrał hasło: "ceny hurtowe" (stosunkowo wyodrębnione od wyrażeń: "Apteka" i "Dr. Optima") jako informację nie mającą żadnego odniesienia do oferty handlowej apteki. Organ odwoławczy nie podzielił argumentacji spółki, co do tego, że wykluczona jest możliwość naruszenia art. 94a ust. 1 u.p.f. przez posługiwanie się nazwą apteki nadaną w zezwoleniu na jej prowadzenie, uznając, że stanowi to ominięcie zakazu reklamy apteki.
F. Sp. j. z siedzibą w W. (powstała z przekształcenia spółki z o. o.) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...], w której zarzuciła;
a) rażące naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię, a w rezultacie niewłaściwe zastosowanie art. 94a ust. 1 ustawy Prawo farmaceutyczne poprzez przyjęcie, że oznaczenia "Apteka Dr. Optima Ceny Hurtowe" i "Apteka [...] Dr. Optima Ceny Hurtowe ul. [...] ul. [...] ul. [...]" zawierają przekaz reklamowy w postaci hasła "ceny hurtowe" sugerującego atrakcyjne ceny obowiązujące we wskazanej w ich treści aptece spółki, a więc zachęcające do dokonania w niej zakupów, a tym samym, że stanowią one naruszenie art. 94a ust. 1 u.p.f. podczas gdy działanie skarżącego polegało jedynie na oznaczaniu apteki nazwą, która została mu nadana zgodnie z przepisami prawa przez Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego,
b) błędną wykładnię, a w rezultacie niewłaściwe zastosowanie art. 129b ust. 1 i 2 u.p.f. poprzez uznanie, iż istnieje konieczność nałożenia kary pieniężnej w związku z prowadzeniem reklamy apteki.
c) rażące naruszenie prawa materialnego tj. art 22 Konstytucji RP poprzez uniemożliwienie skarżącemu realizowania uprawnień wynikających z wolności prowadzenia działalności gospodarczej poprzez ograniczanie skarżącej prawa do korzystania z nawy apteki do której skarżąca uzyskała prawo na podstawie przyznanego zezwolenia,
d) rażące naruszanie przepisów prawa, który mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania tj. art 7 Konstytucji RP w zw z art 6 Kodeksu postępowania administracyjnego w zw. z art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez pominięcie zasady pogłębienia zaufania do organu administracji publicznej, polegające na nałożeniu przez organ kary na skarżącą za korzystanie z nazwy, która to nazwa, została nadana aptece przez organ zezwoleniem,
e) rażące naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania tj. art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez nieuzasadnione utrzymanie w mocy decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] maja 2015 roku.
W uzasadnieniu podkreśliła, że nazwa apteki "Dr. Optima Ceny Hurtowe" jest legalna i nie została zakwestionowana przez żaden organ w procesie przyznawania zezwolenia na prowadzenie apteki. Tym samym wszczynanie postępowania i nakładanie kar za umieszczanie jej nazwy w przedmiotowych miejscach uargumentowane tym, że nazwa apteki zawiera elementy wartościujące jest niezasadne. Treść komunikatu zawiera jedynie nazwę i lokalizację apteki. Zdaniem skarżącej sformułowanie "ceny hurtowe" nie świadczy o tym, że apteka reklamuje niskie ceny produktów leczniczych, a w szczególności leków refundowanych, których jak powszechnie wiadomo, ceny są sztywne. Skarżąca podkreśliła, że argumentacja organu wskazująca na ograniczoną wiedzę ludzi chorych i starszych w przedmiotowym zakresie jest subiektywna i nie została poparta żadnymi dowodami. Twierdzenie, że przeciętny odbiorca komunikatu nie będzie odróżniał statusu zwrotów "tanie leki", "niskie ceny", "ceny hurtowe", lecz odbierze je jako skierowaną do niego zachętę do zakupu w danej aptece jest wobec tego chybione, gdyż wiedza o sztywnej cenie leków refundowanych jest dla każdego dostępna i powszechnie znana, zaś nazwa apteki to jedynie informacja.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Farmaceutyczny wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w uzasadnieniu skarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2014 roku, poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.
Istotnym jest, że ocena dokonywana jest przez sąd administracyjny według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania decyzji, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tekst jednolity Dz. U z 2012 roku, poz. 270, z późn. zm.; zwaną dalej p.p.s.a.).
Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.
Przedmiotem zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji Głównego Inspektora Farmaceutycznego jest nakaz zaprzestania prowadzenia reklamy apteki ogólnodostępnej o nazwie "Dr. Optima Ceny Hurtowe" położonej w G., ul. [...] poprzez umieszczenie w witrynie apteki, przy ul. [...] w G. oraz na tylnej szybie autobusu, banerów zawierających zapis "Apteka Dr. Optima Ceny Hurtowe", nadanie powyższemu nakazowi rygor natychmiastowej wykonalności oraz nałożenie na spółkę kary pieniężnej w wysokości 5 000 złotych.
Skarżąca nie kwestionuje przy tym prawidłowości ustaleń organu w zakresie stwierdzenia, że opisane banery i plakaty istotnie we wskazanych w decyzji miejscach zostały umieszczone. Skarga ogniskuje się natomiast głównie na kwestii niewłaściwej subsumcji ustalonego stanu faktycznego pod normę prawną ujętą w dyspozycji art. 94a ust. 1 ustawy Prawo farmaceutyczne. Ten przepis bowiem stanowił podstawę materialnoprawną wydanych w sprawie decyzji. Zgodnie z nim zabroniona jest reklama aptek i punktów aptecznych oraz ich działalności. Nie stanowi reklamy informacja o lokalizacji i godzinach pracy apteki lub punktu aptecznego. Warto zaznaczyć, że przepis ten w cytowanym brzmieniu zaczął obowiązywać od dnia 1 stycznia 2012 r. na mocy art. 60 pkt 7 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych (Dz. U. Nr 122, poz. 696). Założeniem nowelizacji było wprowadzenie całkowitego zakazu reklamy aptek i punktów aptecznych oraz zakazu reklamy placówek obrotu pozaaptecznego odnoszącej się do produktów leczniczych i wyrobów medycznych.
Pojmowanie reklamy w obszerny sposób przedstawił Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 2 października 2007 r. (sygn. akt II CSK 289/07, LEX nr 341805), w którym wyjaśnił, że "reklama oznacza każde przedstawienie (wypowiedź) w jakiejkolwiek formie w ramach działalności handlowej, gospodarczej, rzemieślniczej lub wykonywania wolnych zawodów, dokonane w celu wspierania zbytu towarów lub usług. Powszechnie przyjmuje się, że reklamą są wszelkie formy przekazu, w tym także takie, które nie zawierając w sobie elementów ocennych ani zachęcających do zakupu, mogą jednak zostać przyjęte przez ich odbiorców jako zachęta do kupna. (...) Przy rozróżnieniu informacji od reklamy trzeba mieć na względzie, że podstawowym wyznacznikiem przekazu reklamowego jest nie tylko mniej lub bardziej wyraźna zachęta do kupna towaru, ale i faktyczne intencje podmiotu dokonującego przekazu oraz odbiór przekazu przez podmioty, do których jest kierowany". Podobne stanowisko wyraża także doktryna np.: M. Koremba w Komentarzu do art. 94a ustawy - Prawo farmaceutyczne, czy A. Rabiega - Przyłęcka w głosie do wyroku WSA z dnia 6 marca 2008 r., VII SA/Wa 2216/07 (teza 5): "nawet jeśli uzna się, iż określona działalność nie stanowi reklamy produktów leczniczych np. ze względu na jedynie informacyjny charakter przekazu, nie wyklucza to zakwalifikowania jej jako spełniającej cechy reklamy działalności apteki." (LEX/el.2011, czy D. Harasimiuk, Zakaz reklamy towaru w prawie europejskim i polskim, Oficyna 2011, pkt. 3.2.1.3.). Jak wskazał Sąd Najwyższy w powołanym wyżej wyroku z dnia 2 października 2007 r., stanowi reklamę zarówno leków, jak i sprzedającej je apteki przedstawienie listy leków o obniżonej, promocyjnej cenie, wykazanej przez porównawcze zestawienie ceny niższej, stosowanej przez aptekę, obok ceny wyższej, określonej jako "cena typowa", "cena stara" lub w inny sposób sugerujący, iż apteka okresowo sprzedaje lek po obniżonej, promocyjnej cenie.
W rozpoznawanej sprawie organy Inspekcji Farmaceutycznej ustaliły, że w witrynie oraz na drzwiach wejściowych apteki przy ul. [...] w G. strona zleciła umieszczenie napisów APTEKA DR. OPTIMA CENY HURTOWE. Strona zleciła nadto umieszczenie baneru o treści "APTEKA [...] DR. OPTIMA CENY HURTOWE ul. [...] ul. [...] ul. [...]" przy ul. [...] w G., jak również na szybie tylnej autobusu spółki PKS w G. Spółka Akcyjna. W ocenie organów obu instancji treści zawarte na przedmiotowych napisach, stanowią zakazaną reklamę apteki, o której mowa w art. 94a ust. 1 ustawy – Prawo farmaceutyczne.
Z kolei skarżąca stoi na stanowisku, że nazwa apteki "Dr. Optima Ceny Hurtowe" jest legalna i nie została zakwestionowana przez żaden organ w procesie przyznawania zezwolenia na prowadzenie apteki. Tym samym posługiwanie się prawnie posiadaną nazwą apteki, nie może w oczywisty sposób naruszać zakazu jej reklamy wynikającego z art. 94a ust. 1 ustawy.
Ustosunkowując się do zarzutów skargi należy w pierwszej kolejności wskazać, że zgodnie z art. 100 ust. 1 pkt 4 ustawy podmioty, o których mowa w art. 99 ust. 4, występujące o zezwolenie na prowadzenie apteki ogólnodostępnej składają wniosek zawierający m.in. nazwę apteki, o ile taka występuje. Samo zezwolenie natomiast, stosownie do art. 102 pkt 4 powinno m.in. zawierać nazwę apteki, o ile taka jest nadana. Zgodnie z art. 99 ust. 3 ustawy, zezwolenia, (...), nie wydaje się, jeżeli podmiot ubiegający się o zezwolenie spełnia przesłanki określone w pkt 1- 3 tego przepisu. Odmowa udzielenia zezwolenia może nastąpić także na podstawie art. 101 ustawy z przyczyn wskazanych w pkt 1 - 4. W przesłankach uzasadniających odmowę wydania zezwolenia nie umieszczono jednak nazwy apteki co oznacza, że organ zezwalający nie może z urzędu odmówić udzielenia zezwolenia ze względu na wnioskowaną przez właściciela apteki jej nazwę. Tylko bowiem w następstwie już używania nazwy apteki, spełniającej warunki z art. 94a ust. 1 ustawy, organ farmaceutyczny może poddać ocenie, czy nazwa ta jest niezgodna z wymienionym przepisem. Cytowany przepis nie ogranicza zakazu reklamy apteki poprzez enumeratywne wyliczenie form jej prowadzenia, typu ulotek, plakatów, reklamy telewizyjnej, radiowej itp. W związku z tym niedozwoloną reklamą może być także sama nazwa apteki i nie ma znaczenia, iż nazwa ta została zgłoszona do wniosku o udzielenie zezwolenia na prowadzenia apteki i następnie w wydanym zezwoleniu umieszczona. Jak wyżej wskazano, w postępowaniu o udzielenie zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej organ zezwalający nie jest uprawniony do oceny nazwy apteki pod katem przepisu art. 94a ust. 1 ustawy. Może odmówić wydania zezwolenia jedynie w przypadkach wskazanych w art. 99 ust. 3 lub w art. 101 ustawy, a te przepisy nie uzależniają zgody organu zezwalającego od oceny nazwy apteki.
Tak więc, sam fakt, że w toku postępowania przed [...] WIF skarżąca zarejestrowała nazwę "Apteka Dr Optima Ceny Hurtowe", nie upoważnia jej w żaden sposób do używanie tej nazwy w obrocie w sposób łamiący zakaz reklamy wyrażony w art. 94a ust. 1 p.f. Okoliczność, że skarżąca decyduje się na rejestrację nazwy apteki mogącej potencjalnie skutkować naruszeniem dyspozycji przepisu art. 94 a ust. 1 p.f., nie może prowadzić do obejścia statuowanego w tym przepisie zakazu. Oczywistym jest bowiem, że w takiej sytuacji dobór odpowiedniej nazwy może zastąpić działania promocyjne placówki a sam zakaz reklamy apteki uczynić przepisem martwym.
Podkreślenia wymaga w tym miejscu, w kontekście zarzutów skargi odnośnie naruszenia konstytucyjnych zasad wolności gospodarczej, że prowadzenie apteki ogólnodostępnej nie jest tożsame z prowadzeniem każdego innego przedsiębiorstwa. Ustawa – Prawo farmaceutyczne jednoznacznie i wyraźnie nie tylko nakłada na prowadzącego aptekę określone obowiązki, ale także precyzuje zakazy w wykonywaniu tego rodzaju działalności, jak np.: zakaz reklamy apteki i jej działalności. Tym samym, zgodnie właśnie z art. 22 Konstytucji RP, na którym oparta jest zasada swobody prowadzenia działalności gospodarczej, nie może być wprost przeciwstawiany przepisom ustawy - Prawo farmaceutyczne. Ustawa - Prawo farmaceutyczne, w odniesieniu do aptek ingeruje w swobodę prowadzenia działalności gospodarczej, w szczególności jeśli chodzi o działalność handlową. Nie pozwala na swobodne kształtowanie: systemu sprzedaży (art. 99 ust. 3 pkt 2 i 3), oferty (art. 86 ust. 2, art. 87 ust. 2 i art. 95), a także godzin pracy (art. 94), czy też doboru personelu (art. 88, art. 90, art. 92 i art. 96). Wprowadza również rygory lokalowe (art. 97). Tego samego rodzaju regulacją jest wprowadzenie w art. 94a ust. 1 również zakazu reklamy apteki i jej działalności.
W ocenie Sądu, wbrew stanowisku strony skarżącej, podzielić należy stanowisko organu, że posługiwanie się przez skarżącą nazwą "Apteka Dr Optima Ceny Hurtowe", wykracza poza funkcję informacyjną i ewidentnie stanowi formę przekazu reklamowego. Nazwa apteki obejmuje swoim zakresem pojęcie "Ceny Hurtowe" a "hurt" to sprzedaż lub kupno większych ilości towaru po cenach niższych niż w handlu detalicznym. Sprzedaż po cenach hurtowych może prowadzić jedynie hurtownia farmaceutyczna, natomiast apteka nie może wystąpić o zezwolenie na taką sprzedaż, gdyż zgodnie z art. 99 ust. 3 pkt 1 ustawy, na sprzedaż hurtową nie mogłaby uzyskać zezwolenia. Ustawa wyraźnie odróżnia zezwolenia na prowadzenie działalności hurtowni farmaceutycznej od zezwoleń na prowadzenie apteki ogólnodostępnej i punktu aptecznego. Jeżeli zatem apteka skarżącej, nie będąc hurtownią farmaceutyczną, w swojej nazwie oferowała leki po cenach hurtowych, to nazwa apteki reklamowała samą aptekę i jej działalność z naruszeniem art. 94a ust. 1 ustawy. Wprowadzenie do nazwy apteki informacji o sprzedaży leków po cenach hurtowych było niewątpliwie zachętą dla potencjalnych klientów do nabywania w niej produktów, gdyż każdy średnio zorientowany odbiorca zasadnie mógł przypuszczać, że nazwa apteki sugeruje, iż dostępne w niej leki są tańsze od leków w innych aptekach, w których obowiązują ceny detaliczne. Sąd w niniejszym składzie podziela zatem utrwalony pogląd – aktualny na gruncie art. 94a cyt. ustawy - zawarty w wyrokach WSA w Warszawie z dnia 17 grudnia 2007 r., VII SA/Wa 1707/07, z dnia 6 marca 2008 r., VII SA/Wa 2216/07, czy też w wyroku z dnia 14 maja 2008 r. VII SA/Wa 2215/07, a także w wyroku z dnia 20 września 2010 r., VI SA/Wa 838/10, stanowiący, że za reklamę działalności apteki należy uznać każde działanie, skierowane do publicznej wiadomości, niezależnie od sposobu i metody jego przeprowadzenia oraz środków użytych do jego realizacji, jeżeli jego celem jest zwiększenie sprzedaży produktów leczniczych i wyrobów medycznych oferowanych w danej aptece. Innymi słowy, stosowane przez skarżącą Spółkę metody marketingowe, będące przejawem wolności gospodarczej, czy też ochrony zdrowia - nie są zakazane, o ile nie stoją w sprzeczności z zakazem ustawowym.
W ocenie Sądu, organ prawidłowo objął zaskarżoną decyzją zarówno nakazanie - na podstawie art. 94a Prawa farmaceutycznego - zaprzestania prowadzenia reklamy działalności apteki ogólnodostępnej prowadzonej przez skarżącą jak i nałożenie kary pieniężnej, co znajduje podstawę w art. 129b ust. 1 i 2 Prawa farmaceutycznego. Przepis ten stanowi odzwierciedlenie art. 94a ustawy, który zakazuje reklamy działalności aptek i nie ma żadnych przeszkód do jego zastosowania w tej samej decyzji, w której organ nakazuje zaprzestania prowadzenia reklamy apteki, czyli w przypadku, kiedy zakaz zostanie naruszony. Oznacza to, że wymiar kary jest ściśle uzależniony od ustaleń faktycznych związanych z naruszeniem zakazu reklamy apteki i jej działalności, jest bezpośrednią konsekwencją tych ustaleń. W ocenie Sądu organy ustalając wysokość nałożonej kary w kwocie 5 000 zł, uwzględniły kryteria, podane w ust. 2 art. 129b P.f.
Sąd nie dopatrzył się zatem ani naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 6, art. 7, art. 77§1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., ani mogącego mieć wpływ na wynik sprawy naruszenia norm prawa materialnego, a więc art. 94a ust. 1, ust. 2, ust. 3 i ust. 4 oraz art. 129b ust. 1 i ust. 2 ustawy - Prawo farmaceutyczne.
Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia art. 6, art. 7, art. 8 k.p.a., Sąd stwierdza, że przepisy te nie zostały naruszone. Organ administracji publicznej obowiązany był do działania na podstawie i w granicach przepisów prawa i wydając w niniejszej sprawie administracyjnej decyzję prawidłowo zastosował przepisy prawa materialnego i procesowego obowiązujące w dacie jej wydawania. Oznacza to, że wskazana w decyzji podstawa prawna wynika z obowiązującego prawa materialnego i nie została naruszona zasada praworządności określona w art. 6 k.p.a. Wbrew zarzutom skarżącej spółki, nie można organom odmówić respektowania wyrażonej w art. 7 k.p.a. zasady prawdy obiektywnej. Zdaniem Sądu, ocena dokonana została po wszechstronnym i wnikliwym rozważeniu całokształtu materiału dowodowego i poprzedziło ją wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego, związane ściśle z zasadą swobodnej oceny dowodów, która także została zachowana (art. 77 i art. 80 k.p.a.).
Zdaniem Sądu, uzasadnienia decyzji organów obu instancji odpowiadają dyspozycji art. 107 § 3 k.p.a., bowiem wynika z nich ocena faktów, prawa i subsumcji oraz cele i skutki rozstrzygnięcia, co w konsekwencji oznacza, że postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie było prowadzone z poszanowaniem zasady wyrażonej w art. 8 k.p.a.
Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał, skarga nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu na podstawie przepisu art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło