VI SA/Wa 3011/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Nowecki po rozpoznaniu w dniu 5 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. F. o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi A. F. na uchwałę Naczelnej Rady Aptekarskiej z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie wyrażenia opinii dotyczącej rękojmi należytego prowadzenia apteki postanawia odmówić przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi A. F. (dalej "skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na uchwałę Naczelnej Rady Aptekarskiej z dnia [...] września 2015 r. nr [...]w przedmiocie wyrażenia opinii dotyczącej rękojmi należytego prowadzenia apteki. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 25 listopada 2015 r. skarżący został wezwany do uiszczenia, w terminie 7 dni od dnia doręczenia odpisu zarządzenia, wpisu sądowego od skargi w wysokości 100 złotych, pod rygorem jej odrzucenia. Odpis powyższego zarządzenia doręczono skarżącemu w dniu 4 grudnia 2015 r. Skarżący w dniu 16 grudnia 2015 r. (data stempla pocztowego) wniósł o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Skarżący należny w sprawie wpis uiścił w dniu 15 grudnia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do art. 86 § 1 zdanie 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm., dalej "p.p.s.a."), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Warunkiem skuteczności wniosku o przywrócenie uchybionego terminu jest łączne spełnienie przesłanek ustanowionych w przepisach art. 86 i art. 87 p.p.s.a.: uprawdopodobnienie przez stronę braku winy w uchybieniu terminu (art. 86 § 1 i art. 87 § 2), spowodowanie przez uchybienie terminu ujemnych skutków dla strony (art. 86 § 2), dochowanie terminu do wniesienia wniosku (art. 87 § 1), dopełnienie uchybionej czynności (art. 87 § 4). Zgodnie z dyspozycją art. 87 § 1 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie ustawodawca w art. 88 p.p.s.a. postanowił, iż spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu Sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Wnioskiem spóźnionym jest wniosek złożony z uchybieniem terminu wskazanego w art. 87 § 1 p.p.s.a., a więc złożony po upływie siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Fakt spóźnienia musi wyraźnie wynikać z treści wniosku. W pierwszej kolejności zatem należało ustalić, czy skarżący dochował terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi, gdyż od spełnienia tego warunku zależy możliwość jego merytorycznego rozpoznania przez Sąd. W niniejszej sprawie termin do uiszczenia wpisu sądowego od skargi upływał z dniem 11 grudnia 2015 r. Wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu skarżący złożył 16 grudnia 2015 r., na co wskazuje data stempla pocztowego na kopercie. Oznacza to, że zachowany został siedmiodniowy termin, o którym mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a. Przystępując do rozpatrzenia okoliczności podnoszonych we wniosku o przywrócenie terminu, należy podkreślić, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wówczas, gdy strona w sposób przekonujący uprawdopodobni brak swojej winy. Brak winy oznacza sytuację, w której wystąpiły niezależne od strony i niemożliwe do przezwyciężenia okoliczności, z powodu których doszło do przekroczenia wyznaczonego przepisami prawa terminu. Oceniając wystąpienie tej przesłanki, Sąd przyjmuje obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Przywrócenie terminu nie jest zatem dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Tym samym może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć. Przywrócenia uchybionego terminu nie uzasadnia niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw, czy też nieznajomość prawa (por. postanowienie NSA z dnia 8 lipca 2008 r., sygn. akt. II OZ 712/08 niepubl.). Warunkiem przywrócenia terminu jest zatem uprawdopodobnienie braku winy strony w jego uchybieniu, przy czym pojęcie winy należy rozumieć w sposób obiektywny, wymagając od strony należytej staranności (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 lutego 2000 r. I CKN 1261/99). W orzecznictwie sądowym wskazać można następujące przykłady okoliczności faktycznych, które mogą uprawdopodobnić brak winy w uchybieniu terminu: mylne pouczenie o środkach zaskarżenia (por. postanowienie WSA w Warszawie z dnia 1 kwietnia 2004r., sygn. III SA 1983/03); obalenie domniemania doręczenia adresatowi pisma (por. postanowienie NSA z dnia 4 września 2001r., sygn. II SA/Po 2646/00); nagła choroba, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (por. wyrok NSA z dnia 3 sierpnia 2001r., sygn. I SA/Wr 676/99). Sąd zwraca uwagę, że wniosek o przywrócenie terminu powinien zawierać uzasadnienie, w którym strona uprawdopodobni brak winy w przekroczeniu terminu. W orzecznictwie przyjmuje się zgodnie, że uprawdopodobnienie istnienia danej okoliczności jest środkiem zastępczym dowodu w ścisłym tego słowa znaczeniu i nie daje pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie (wyrok NSA z dnia 4 czerwca 2002 r., II SA/Ka 1977/00, LEX nr 655239). Uprawdopodobnienie nie oznacza więc udowodnienia braku winy. W piśmiennictwie uprawdopodobnienie określane jest jako ułatwione postępowanie dowodowe, postępowanie zmierzające do uwiarygodnienia twierdzeń, surogat, namiastka dowodu bądź środek zastępczy dowodu niedający pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie (za: M. Iżykowski, Charakterystyka prawna uprawdopodobnienia w postępowaniu cywilnym, NP 1980, nr 3, s. 75). Ratio legis wprowadzenia instytucji uprawdopodobnienia do postępowania sądowoadministracyjnego, podobnie jak i do innych procedur sądowych, związane jest z charakterem spraw, w których ma ona zastosowanie, oraz funkcją, jaką w tym postępowaniu spełnia. Ma ona stanowić pomoc dla stron i dla sądów w rozstrzyganiu incydentalnych wniosków procesowych bez zbędnego przedłużania postępowania w sprawie. Uprawdopodobnienie zezwala na przyjęcie za wiarygodne istnienia faktów, z którymi określony przepis wiąże skutki prawne, na podstawie bardziej lub mniej udokumentowanych twierdzeń strony (Dauter Bogusław, Komentarz do art. 87 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Tytuł: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz LEX, 2013). Przechodząc do oceny merytorycznej treści wniosku wskazać należy, że skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu sądowego. Skarżący we wniosku o przywrócenie terminu powołał szereg okoliczności przemawiających w jego ocenie za przywróceniem terminu. Wyjaśnił, że 4 grudnia 2015 r. przesyłkę z Sądu odebrał J. M. - teść, który jest osobą starszą i schorowaną. Nie posiada on wiedzy prawniczej i nie zna przepisów prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dlatego po odebraniu przesyłki pozostawił ją w zamkniętej kopercie w domu i czekał aż skarżący wróci z wyjazdu zagranicznego. Skarżący w okresie od 3 do 13 grudnia 2015 r. przebywał poza granicą kraju, dlatego nie miał możliwości spotkania się z teściem, kontakt telefoniczny również był utrudniony, ponieważ J. M. ma problem z obsługiwaniem telefonu. Skarżący zwrócił uwagę, że przesyłka z sądu została doręczona na adres [...], czyli do miejsca gdzie nie mieszka, ponieważ jest zameldowany i przebywa [...] na [...], co wynika bezpośrednio ze złożonego przez niego odwołania. Takie same informacje znajdują potwierdzenie w CEIDG, ponieważ jest osobą prowadzącą działalność gospodarczą. Tym samym przedmiotowa przesyłkę została doręczona pod niewłaściwy adres. Skarżący podkreślił, że rozpoznanie przedmiotowej sprawy jest dla niego niezwykle ważne, ponieważ wykonuje on zawód zaufania publicznego a zaskarżona uchwała pozbawia go rękojmi należytego prowadzenia apteki. W związku z powyższym skarżący uznał, że bez własnej winy nie uiścił w przepisanym terminie wpisu sądowego od skargi. Sąd pragnie podkreślić, że skarżący do przedmiotowego wniosku nie dołączył żadnych dokumentów uprawdopodobniających brak winy w uchybieniu terminu. W ocenie Sądu przywołane we wniosku o przywrócenie terminu okoliczności świadczą o niedochowaniu przez skarżącego należytej staranności przy prowadzeniu własnych spraw. Zauważyć należy, że odpis zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu został wysłany na adres wskazany w skardze (koperta). Przesyłkę odebrał w dniu 4 grudnia 2015 r. dorosły domownik – teść skarżącego J. M. Skarżący nie zadbał o należyte poinformowanie domowników przebywających pod tym samym adresem o korespondencji kierowanej do niego przez Sąd. Skutki wszelkich zaniedbań osoby, która podjęła się oddania pisma adresatowi obciążają natomiast skarżącego. Nie uzgadniając z domownikami sposobu informowania o korespondencji, skarżący wziął na siebie ryzyko uchybienia terminowi, gdyż wnosząc skargę powinien liczyć się z możliwością otrzymania korespondencji z Sądu na podany w skardze adres. Należy podkreślić, że wyjazd zagraniczny skarżącego oraz jego przebywanie poza miejscem zamieszkania w kraju, który zbiegł się w czasie z wezwaniem do uiszczenia wpisu sądowego od skargi nie może być brany pod uwagę jako okoliczność wyłączająca winę. Jest to bowiem okoliczność subiektywna na którą skarżący miał wpływ. W odniesieniu do strony, która wyjeżdża poza miejsce swego zamieszkania, formułuje się powinność takiego zorganizowania spraw, z ustanowieniem pełnomocnika włącznie, aby podczas nieobecności strony jej interesy nie doznały uszczerbku. Podkreślenia wymaga przy tym, że oceniając winę strony lub jej brak w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod uwagę nie tylko okoliczności które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (por. post. SN z dnia 6 października 1998 r., sygn. akt II CKN 8/98, lex nr 50579). Mając powyższe na względzie należy stwierdzić, że w rozpoznawanej sprawie skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Wobec powyższego na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowił jak w sentencji.