VI SA/Wa 3019/25

Warszawa, dnia 23 grudnia 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor WSA Marek Maliński po rozpoznaniu w dniu 23 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia 10 lipca 2025 r. nr [...] w przedmiocie zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej dotyczącej obowiązku przywrócenia do stanu poprzedniego pasa drogowego postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącemu [...] kwotę 100 (słownie: sto) złotych uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi. Pismem z dnia 20 sierpnia 2025 r. [...] (dalej: "Wójt", "Skarżący") wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia 10 lipca 2025 r. nr [...] w przedmiocie zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej dotyczącej obowiązku przywrócenia do stanu poprzedniego pasa drogowego W odpowiedzi na skargę organ wniósł o odrzucenie skargi jako niedopuszczalnej, ewentualnie o jej oddalenie jako bezzasadnej. SKO w S. zwróciło uwagę, że [...] jako organ wydający postanowienie w pierwszej instancji nie ma legitymacji skargowej w niniejszym postępowaniu, bowiem nie jest żadnym z podmiotów wymienionych w art. 50 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.), w związku z czym nie może zainicjować wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego. W odpowiedzi na skargę uczestnicy postępowania J. W. i B. W.wnieśli o odrzucenie skargi jako niedopuszczalnej, ewentualnie o jej oddalenie jako bezzasadnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne, zaś przez dopuszczalność skargi należy rozumieć jej przesłanki zarówno przedmiotowe, a więc określenie od jakiego rodzaju form działalności organów administracji publicznej przysługuje skarga, jak i podmiotowe, to jest określenie, jakim podmiotom przysługuje legitymacja do jej wniesienia. Stosownie do art. 50 § 1 p.p.s.a., uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi (§ 2). Zgodnie z art. 32 p.p.s.a., stronami w postępowaniu przed sądem administracyjnym są skarżący oraz organ, którego działanie lub bezczynność jest przedmiotem skargi. Zarówno w orzecznictwie sądowym jak i w doktrynie nie budzi wątpliwości, że przymiotu strony w postępowaniu przed sądem administracyjnym nie ma organ, który wydał zaskarżony akt w pierwszej instancji (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 lutego 2006 r., sygn. akt I OSK 824/05). Tak samo w oparciu o art. 50 § 1 p.p.s.a. przyjmuje się, że legitymacji skargowej nie mają organy administracji publicznej, które orzekały w sprawie i to niezależnie w której instancji (postanowienia NSA: z 2 marca 2005 r., sygn. akt II GSK 387/05, z 1 lutego 2006 r., sygn. akt I OSK 386/05). Podkreślić trzeba, że postępowanie sądowoadministracyjne wszczyna się na podstawie skargi wniesionej przez uprawniony podmiot (art. 50 § 1 p.p.s.a.), a struktura tego postępowania ukształtowana jest jako spór prowadzony przed niezawisłym sądem przez dwa podmioty: skarżącego – czyli podmiot żądający udzielenia ochrony prawnej i organ administracji publicznej, którego działanie lub zaniechanie stało się przyczyną zgłoszonego żądania udzielenia ochrony prawnej. Należy jednak podkreślić, że postępowanie sądowoadministracyjne może być uruchomione tylko z inicjatywy podmiotu pozostającego poza systemem organów, których działalność ma podlegać kontroli przez sąd administracyjny (postanowienie NSA z dnia 4 stycznia 2012 r., sygn. I OZ 1085/11). W orzecznictwie sądów administracyjnych i piśmiennictwie powszechnie wskazuje się, że organ, który w pierwszej instancji wydał rozstrzygnięcie w sprawie, nie jest uprawniony do wniesienia w tej sprawie skargi do sądu administracyjnego, chociażby sprawa dotyczyła jego interesu prawnego lub reprezentowanego przez niego podmiotu. Sąd zwraca uwagę, że w uchwale siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 maja 2003 r. (sygn. akt OPS 1/03, ONSA 2003, nr 4, poz. 115), przyjęto, że powierzenie organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji administracyjnej wyłącza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego bądź sądowoadministracyjnego. W takiej sytuacji jednostka samorządu terytorialnego nie ma w takim postępowaniu legitymacji procesowej strony, nie jest również podmiotem uprawnionym do zaskarżania decyzji administracyjnych do sądu administracyjnego, ani legitymowanym do wystąpienia z powództwem do sądu powszechnego. Pogląd ten powielono w uchwale dotyczącej legitymacji procesowej powiatu (zob. uchwałę siedmiu sędziów NSA z dnia 16 lutego 2016 r., sygn. akt I OPS 2/15, ONSAiWSA 2016, nr 4, poz. 54). Należy nadto zauważyć, że dopuszczenie do skutecznego złożenia skargi do sądu przez organ pierwszej instancji doprowadziłoby do sytuacji, w której stronami postępowania sądowego byłyby dwa organy administracji publicznej orzekające w sprawie (organ I instancji i organ odwoławczy), a spór między nimi sprowadzałby się do różnego stanowiska co do prawidłowości poszczególnych decyzji. Takie ukształtowanie strony podmiotowej postępowania sądowoadministracyjnego stanowiłoby swoiste wypaczenie istoty tego postępowania, które w sprawie ze skargi na decyzję administracyjną ma służyć sprawowaniu wymiaru sprawiedliwości w układzie obywatel-organ, a nie rozstrzyganiu napięć między organami administracji publicznej różnych instancji (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 3 października 2016 r., sygn. akt II SA/Wr 555/16). W konsekwencji powyższych rozważań, skargę [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia 10 lipca 2025 r., wydaną w konsekwencji rozpatrzenia zażalenia na postanowienie [...] jako organu I instancji, należało odrzucić jako niedopuszczalną. W tym stanie rzeczy, Sąd na mocy art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 sentencji postanowienia. Orzeczenie zwrotu w pkt 2 wydane zostało na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zgodnie z którym Sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy.