VI SA/Wa 3038/24
WyrokWSA w Warszawie2025-08-20
Skład orzekający: Tomasz Sałek, Barbara Kołodziejczak-Osetek, Marek Maliński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ustalił fakt zajęcia pasa drogowego przez reklamę i na tej podstawie nałożył karę pieniężną, opierając się na dowodach takich jak notatki służbowe, dokumentacja fotograficzna i wpisy w dzienniku pracy, bez urzędowego dokumentu geodezyjnego precyzującego granice pasa drogowego i lokalizację reklamy?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, a także umorzył postępowanie administracyjne. Uzasadnił to stwierdzeniem, że organy administracji nie zebrały wystarczających dowodów, aby jednoznacznie wykazać zajęcie pasa drogowego przez reklamę. Brak urzędowego dokumentu geodezyjnego określającego granice pasa drogowego i lokalizację obiektu uniemożliwił prawidłowe ustalenie stanu faktycznego, co skutkowało naruszeniem przepisów postępowania i prawa materialnego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej na A. Sp. z o.o. przez Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad za samowolne zajęcie pasa drogowego drogi krajowej poprzez umieszczenie dwustronnej reklamy. Organ I instancji nałożył karę, a organ II instancji utrzymał ją w mocy. Spółka wniosła skargę, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym brak wystarczających dowodów na zajęcie pasa drogowego oraz możliwość odstąpienia od nałożenia kary. Sąd rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym.Rozstrzygnięcie
1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] marca 2024 r. nr [...]; 2. umarza postępowanie administracyjne; 3. zasądza od Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad na rzecz skarżącej A. Sp. z o.o. z siedzibą w K. kwotę 1017 (tysiąc siedemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Sałek Sędziowie Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek Asesor WSA Marek Maliński (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 sierpnia 2025 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] lipca 2024 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] marca 2024 r. nr [...]; 2. umarza postępowanie administracyjne; 3. zasądza od Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad na rzecz skarżącej A. Sp. z o.o. z siedzibą w K. kwotę 1017 (tysiąc siedemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego
Zaskarżoną decyzją z dnia 11 lipca 2024 r. nr [...]Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad (dalej: "organ"), po rozpatrzeniu wniosku [...]Sp. z o.o. z siedzibą w K. (dalej: "Strona" , "Spółka" lub "Skarżąca") o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej wydaniem decyzji z dnia 20 marca 2024 r. nr [...]w przedmiocie kary pieniężnej, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Jak wynika z akt sprawy, w czasie rutynowego objazdu dróg stwierdzono, że w pasie drogowym drogi krajowej nr [...] w km 353+340 strona prawa w miejscowości Z. została umieszczona dwustronna reklama o treści [...]. Obecność reklamy w pasie drogowym potwierdzono notatką służbową z dnia 17 stycznia 2024 r. wraz z dokumentacją fotograficzną i szkicem sytuacyjnym z naniesioną odległością reklamy mierzoną od zewnętrznej krawędzi linii krawędziowej P-7d, zlokalizowanej na jezdni po prawej stronie drogi na kierunku K.- C., która wynosiła 10,3 m.
Na okoliczność ustalenia powierzchni zajęcia pasa drogowego zarządca drogi krajowej zlecił operat techniczny, który sporządzono dnia 29 stycznia 2024 r. Na dzień wykonywania pomiaru geodezyjnego tj. 29 stycznia 2024 r. przedmiotowa reklama znajdowała się w całości poza pasem drogowym drogi krajowej nr [...]. Na szkicu zobrazowano dane, na podstawie notatki służbowej z dnia 17 stycznia 2024 r., według którego punkt pomiarowy PP zaznaczony na zewnętrznej krawędzi linii krawędziowej P-7d, zlokalizowanej na jezdni po stronie prawej drogi na kierunku K. – C. znajduje się w odległości 12,0 m od granicy pasa drogowego.
W ocenie organu powierzchnia reklamy naruszająca pas drogowy wynosiła 8,84 m2. Czas zajęcia pasa drogowego został – zdaniem organu - potwierdzony codziennymi wpisami w dzienniku pracy brygady patrolowo - interwencyjnej wykonującej patrolowanie dróg w ramach bieżącego utrzymania dróg. W dniu 23 stycznia 2024 r. stwierdzono przesunięcie reklamy na odległość 12,75 m od punktu pomiarowego PP co zostało potwierdzone notatką służbową z dnia 23 stycznia 2024 r. Według operatu technicznego z dnia 29 stycznia 2024 r. odległość punktu pomiarowego PP od granicy pasa drogowego wynosi 12,0 m.
Zawiadomieniem z dnia 19 stycznia 2024 r. Spółka została powiadomiona o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie zajęcia pasa drogowego poprzez ustawienie reklamy dwustronnej niepodświetlonej o treści: [...]." oraz o możliwości zapoznania się przez nią lub jej pełnomocnika z kompletem akt dotyczących sprawy oraz o możliwości wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów, a także o wyznaczeniu wizji w terenie na dzień 6 lutego 2024 r. We wskazanym dniu sporządzono protokół z wizji w terenie, w którym zawarto informację o przestawieniu reklamy na odległość 12,75 m od zewnętrznej krawędzi linii krawędziowej P-7d zlokalizowanej na jezdni po stronie prawej drogi na kierunku K. – C..
Strona – pismem z dnia 29 lutego 2024 r. - zwróciła się z wnioskiem o umorzenie postępowania z uwagi na fakt, że ze sprawozdania technicznego opracowanego przez uprawnionego geodetę A. G. jednoznacznie wynika, że nie doszło do zajęcia pasa drogowego drogi krajowej nr [...], tj. działki nr [...]obr. Z.. Wniosek Strony nie został przez organ uwzględniony.
Decyzją z dnia 20 marca 2024 r. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad nałożył na Stronę karę pieniężną w wysokości w wysokości 2 121,60 zł z tytułu samowolnego zajęcia pasa drogowego drogi krajowej [...] w km [...]strona prawa w miejscowości Z. poprzez umieszczenie reklamy dwustronnej o treści: "[...]o powierzchni znajdującej się w pasie drogowym - 8,84 m2 w okresie od 17 stycznia 2024 r. do 22 stycznia 2024 r. włącznie, tj. 6 dni, bez zezwolenia zarządcy drogi.
W wyniku rozpatrzenia wniosku Strony o ponowne rozpatrzenie sprawy Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad – decyzją z dnia 11 lipca 2024 r. – utrzymał w mocy własną decyzję z dnia 20 marca 2024 r. Zdaniem Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad w zaskarżonej decyzji prawidłowo ustalono powierzchnię reklamy naruszającej pas drogowy drogi krajowej, a także organ w prowadzonym postępowaniu podjął wszystkie czynności niezbędne do wyjaśnienia stanu faktycznego, prawidłowo ustalono stronę postępowania i pozyskano niezbędne dowody.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 189f k.p.a. organ stwierdził, że waga dokonanego naruszenia nie jest znikoma, a sam fakt zaprzestania naruszenia prawa nie był niezwłoczny. Obecność reklamy w pasie drogowym w okresie od 17 stycznia 2024 r. do 22 stycznia 2024 r. – zdaniem organu - potwierdzają codzienne wpisy w dzienniku objazdów odnotowane przez pracowników brygady patrolowej, oraz dokumentacja fotograficzna wykonana wideorejestratorem NAVITEL MSR700.
Dodatkowo organ wskazał, że reklama dwustronna umieszczona na przyczepie samochodowej umieszczona została w pasie drogowym krajowej bez zezwolenia zarządcy spowodowała częściowe ograniczenie widoczności dla pojazdów włączających się do ruchu poprzez zjazd z drogi krajowej nr [...] K. – C. w km 353+349 po stronie prawej. Na zjeździe z drogi krajowej powinny być zapewnione takie warunki widoczności, aby wszyscy uczestnicy ruchu włączający się do ruchu, dostatecznie wcześnie mogli dostrzec uczestników ruchu mających pierwszeństwo. Ze względów bezpieczeństwa niezbędne jest – zdaniem organy - umożliwienie pełnego kontaktu wzrokowego pomiędzy zmotoryzowanymi i niezmotoryzowanymi uczestnikami ruchu poprzez ukształtowanie otoczenia zjazdu, wyjazdu, wjazdu. Biorąc pod uwagę powyższe organ stwierdził brak możliwości odstąpienia od wymierzenia przedmiotowej kary pieniężnej.
Skargę na powyższą decyzję wniosła Spółka zaskarżając ją w całości. Decyzji tej zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy:
1) art. 7 ustawy k.p.a. w zw z art 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a w szczególności poprzez nieustalenie dokładnego terminu zajęcia pasa drogowego i przyjęcie, że zaprzestanie naruszenia nastąpiło w dniu 23 stycznia 2024 r. w sytuacji, gdy reklama została przestawiona poza pas drogowy w dniu 19 stycznia 2024 r.;
2) art. 8 § 1 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania administracyjnego w sposób naruszający zaufanie jego uczestnika do organu władzy publicznej, w szczególności poprzez arbitralną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego, który - w związku z naruszeniem art. 7 k.p.a., o którym mowa powyżej, nie pozwalał na wydanie rozstrzygnięcia o nałożeniu na Skarżącą kary pieniężnej;
3) art. 9 k.p.a. poprzez niedochowanie obowiązku należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków poprzez poinformowanie 17 stycznia 2024 r. Skarżącej, że należąca do niej reklama prawdopodobnie częściowo umieszczona jest w pasie drogowym, podczas gdy podstawą wydania decyzji administracyjnej było stwierdzenie, że w tym samym dniu reklama znajdowała się częściowo w pasie drogowym, co wprowadziło Skarżącą w błąd co do okoliczności faktycznych i prawnych tej sprawy;
4) art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie oraz brak rozważenia przez organ wszystkich przesłanek uzasadniających odstąpienie od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej w sytuacji, gdy waga naruszenia prawa była znikoma, a Skarżąca niezwłocznie zaprzestała naruszenia prawa tj. w terminie stosownym do warunków atmosferycznych występujących w okresie zimowym - po ustaniu opadów śniegu;
5) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu z dnia 20 marca 2024 r. w sytuacji gdy organ powinien był uchylić ww. decyzję w całości i umorzyć postępowanie w sprawie.
Dodatkowo Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego - art. 40 ust. 12 pkt 1 w zw. z art. 40 ust. 6 i ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2024 roku poz. 320 ze zm.; dalej: "u.d.p.") poprzez ich zastosowanie i uznanie, że w niniejszej sprawie nastąpiło naruszenie przepisu prawa o zajęciu pasa drogi publicznej bez zezwolenia, mimo, że fakt tego naruszenia nie został należycie udowodniony, albo że nie nastąpiło znikome naruszenie prawa, a zaprzestanie tego naruszenia nie nastąpiło w sposób niezwłoczny, i w konsekwencji nałożenie na Skarżącą administracyjnej kary pieniężnej, co miało wpływ na wynik sprawy.
Mając na uwadze powyższe strona skarżąca wniosła o uchylenie decyzji obu instancji oraz umorzenie postępowania administracyjnego, a także zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Kontrola sądowoadministracyjna, zgodnie z art. 1, art. 2 i art. 3 p.p.s.a., dotyczy legalności działalności administracji publicznej, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, a także ocenić wpływ ewentualnego naruszenia na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (art. 134 § 1 p.p.s.a).
Podlegająca kontroli sądowoadministracyjnej w tej sprawie decyzja Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia 11 lipca 2024 r. wydana została w wyniku rozpatrzenia wniosku Skarżącej o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej wydaniem własnej decyzji z dnia 20 marca 2024 r. w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu samowolnego zajęcia pasa drogowego drogi krajowej [...] w km 353+340 strona prawa w miejscowości Z. poprzez umieszczenie reklamy dwustronnej o treści: [...]o powierzchni znajdującej się w pasie drogowym - 8,84 m2 w okresie od 17 stycznia 2024 r. do 22 stycznia 2024 r. włącznie, tj. 6 dni, bez zezwolenia zarządcy drogi.
Podstawę materialnoprawną wydanych w sprawie decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2024 roku poz. 320 ze zm.;, dalej: "u.d.p."). Zgodnie z art. 40 ust. 1 tej ustawy, zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg, wymaga zezwolenia zarządcy drogi, wydanego w drodze decyzji administracyjnej. Stosownie do art. 40 ust. 2 pkt 3 u.d.p. zezwolenie, o którym mowa w ust. 1, dotyczy umieszczania w pasie drogowym obiektów budowlanych niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego oraz reklam.
Zgodnie z art. 40 ust. 12 pkt 1 ustawy o drogach publicznych, za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi - zarządca ten wymierza, w drodze decyzji administracyjnej, karę pieniężną w wysokości 10-krotności opłaty ustalanej zgodnie z ust. 4-6. Jak stanowi natomiast art. 4 pkt 1 u.d.p., pas drogowy, to wydzielony liniami granicznymi grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, w którym są zlokalizowane droga oraz obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, a także urządzenia związane z potrzebami zarządzania drogą. Z kolei, przez "reklamę", w świetle art. 4 pkt 23 ustawy o drogach publicznych – rozumieć należy umieszczone w polu widzenia użytkownika drogi tablice reklamowe lub urządzenia reklamowe w rozumieniu art. 2 pkt 16b i 16c ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2023 r., poz. 977 z późn. zm., dalej u.p.z.p.) a także każdy inny nośnik informacji wizualnej, wraz z jej elementami konstrukcyjnymi i zamocowaniami, niebędący znakiem drogowym (...). Natomiast, przez zawarte w cytowanym wyżej przepisie "tablice reklamowe" – rozumieć należy przedmiot materialny przeznaczony lub służący ekspozycji reklamy wraz z jego elementami konstrukcyjnymi i zamocowaniami, o płaskiej powierzchni służącej ekspozycji reklamy, w szczególności baner reklamowy, reklamę naklejaną na okna budynków i reklamy umieszczane na rusztowaniu, ogrodzeniu lub wyposażeniu placu budowy, z wyłączeniem drobnych przedmiotów codziennego użytku wykorzystywanych zgodnie z ich przeznaczeniem (art. 2 pkt 16b u.p.z.p.). Z kolei, "urządzeniem reklamowym" będzie przedmiot materialny przeznaczony lub służący ekspozycji reklamy wraz z jego elementami konstrukcyjnym i i zamocowaniami, inny niż tablica reklamowa, z wyłączeniem drobnych przedmiotów codziennego użytku wykorzystywanych zgodnie z ich przeznaczeniem (art. 2 pkt 16c. u.p.z.p.).
Analiza powyższych regulacji prowadzi do wniosku, że prawidłowe ustalenie zajęcia powierzchni pasa drogowego bez wymaganego przepisami zezwolenia zarządcy drogi determinuje ustalenie kary pieniężnej wymierzanej określonemu podmiotowi w ustalonej wysokości za popełnienie tego deliktu administracyjnego. Nie ulega też wątpliwości, że obowiązkiem organów prowadzących dane postępowanie administracyjne, jest w świetle postanowień art 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a., podjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, a także w sposób wyczerpujący zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego. Dokonując kontroli w wyżej zakreślonych granicach Sąd stwierdził, że skarga jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca narusza prawo w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie ich z obrotu prawnego.
W rozpoznawanej sprawie sporne między stronami stały się przede wszystkim granice pasa drogowego oraz czy w realiach rozpoznawanej sprawy zostały one naruszone przez Skarżącą na skutek umieszczenia reklamy dwustronnej na przyczepie samochodowej. W orzecznictwie sądów administracyjnych co do zasady nie jest kwestionowany pogląd o obowiązku organów do jednoznacznego wykazania granic pasa drogowego i lokalizacji obiektu, który ów pas zajmuje w sprawach dotyczących nałożenia sankcji administracyjnej (zob. np. wyrok NSA z dnia 22 stycznia 2019 r. sygn. akt II GSK 3850/16).
Jak wskazał NSA w wyroku z dnia 23 lutego 2022 r., sygn. akt II GSK 2680/21 zajęcie pasa drogowego przez lokalizację reklamy, powinna być wykazana dokumentem o prawnym charakterze. Dowód na okoliczność zamieszczenia reklamy w pasie drogowym nie będzie bowiem pełny, jeżeli w materiałach dowodowych sprawy nie zostanie przedstawiony urzędowy dokument geodezyjny określający, z jednej strony, linie graniczne pasa drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 u.d.p., z drugiej zaś - kolizję umieszczonej w pasie drogowym reklamy z tymi liniami, pozwalającą stwierdzić przypadek zajęcia tego pasa drogowego. W celu wykazania granic pasa drogowego niezbędnym jest więc przedłożenie planu gruntu z wyraźnie zaznaczonymi liniami granicznymi tego gruntu (tak wyrok NSA z dnia 17 czerwca 2008 r., sygn. akt II GSK 171/08). W celu wykazania granic pasa drogowego niezbędnym jest więc przedłożenie planu (mapy geodezyjnej) gruntu z wyraźnie zaznaczonymi liniami granicznymi tego gruntu określający przebieg pasa drogowego oraz usytuowanie reklamy. Na organach spoczywa obowiązek jednoznacznego wykazania granic pasa drogowego i lokalizacji obiektu, który ów pas zajmuje w sprawach dotyczących nałożenia sankcji administracyjnej na co zwrócono już uwagę w orzecznictwie sądów administracyjnych (zob. np. wyrok NSA z dnia 22 stycznia 2019 r. sygn. akt II GSK 3850/16).
W przedmiotowej sprawie Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad oparł swe ustalenia na: notatce służbowej z dnia 17 stycznia 2024 r. wraz z dokumentacją fotograficzną i szkicem sytuacyjnym (k-1-2 akt administracyjnych); wpisach w dzienniku pracy brygady patrolowo - interwencyjnej wykonującej patrolowanie dróg w ramach bieżącego utrzymania dróg (k-11-21 akt administracyjnych); dokumentacji fotograficznej wykonanej wideorejestratorem NAVITEL MSR700 (k-73-77 akt administracyjnych), a także sprawozdaniu technicznym opracowanym przez uprawnionego geodetę A. G.(k-42 akt administracyjnych).
Odnośnie zgromadzonej w aktach fotografii Sąd podziela stanowisko prezentowane w orzecznictwie NSA, że dokumentacja fotograficzna nie stanowi dokumentu urzędowego. Jest jedynie dowodem potwierdzającym istnienie przedstawionego na fotografiach stanu rzeczy. To, na ile potwierdza zajęcie pasa drogowego w niniejszej sprawie bezpośrednio z niej nie wynika. Wyniki wnioskowań w tym zakresie mogą być podważone w każdy sposób, w szczególności poprzez podważenie samych wnioskowań, albo w drodze przedstawienia dowodów na okoliczności przeciwne niż wyniki wnioskowań (zob. wyrok NSA z dnia 20 marca 2018 r. sygn. akt II GSK 1732/16).
W ocenie Sądu rozpoznającego sprawę materiał dowodowy, na którym oparł się Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad nie dały jednoznacznej odpowiedzi, czy faktycznie reklama należąca do Skarżącej znajdowała się w pasie drogowym w dniach od 17 stycznia 2024 r. do 22 stycznia 2024 r. Odnosząc się do fotografii wykonanej wideorejestratorem NAVITEL MSR700 oraz tej załączonej do notatki z służbowej z dnia 17 stycznia 2024 r. Sąd wskazuje, iż nie posiadają one waloru dowodu, który faktycznie przesądza o zajęciu pasa drogowego. Zdaniem Sądu takiego waloru nie ma również wpisy w dzienniku pracy brygady patrolowo - interwencyjnej wykonującej patrolowanie dróg w ramach bieżącego utrzymania dróg (k-11-21 akt administracyjnych). We wpisach tych wskazano jedynie na "prawdopodobne" zajęcie pasa drogowego przez Skarżącą. Powyższe dowody w żaden sposób nie mogą posłużyć do ustalenia położenia spornej przyczepy z reklamą względem pasa drogowego ani służyć do ustalenia przebiegu linii pasa drogowego.
Zdaniem Sądu prawidłowe jest stanowisko Skarżącej w świetle którego argumentacji organu w żaden sposób nie wspiera sprawozdanie techniczne opracowane przez geodetę uprawnionego A. G. (k-42 akt administracyjnych). Z dokumentu tego wynika wyłącznie że nie doszło do zajęcia w dniu 29 stycznia 2024 r. pasa drogowego drogi krajowej nr [...], tj. działki nr [...]obr. Z.. Sam pomiar realizowany był przez ww. geodetę 29 stycznia 2024 r. tj. w okresie późniejszym niż ten objęty zaskarżoną decyzją. Co istotne pomiar ten był zrealizowany po przesunięciu przyczepy, a w konsekwencji dowód ten nie może być miarodajny dla okresu objętego zaskarżoną decyzją, tj. od 17 stycznia 2024 r. do 22 stycznia 2024 r.
Wbrew twierdzeniom organu istotnego znaczenia dla ustalenia czy w spornym okresie doszło do zajęcia pasa drogowego nie może mieć także szkic sytuacyjny (k-2 akt administracyjnych) stanowiący załącznik do notatki służbowej z dnia 17 stycznia 2024 r. Szkic ten ma charakter odręczny i nie ma wskazanej skali jego sporządzenia. Dokument ten nie może w żaden sposób zastąpić właściwej opinii geodety uprawnionego.
Konkludując dotychczasowe rozważania stwierdzić należy, że żaden z wskazanych wcześniej dokumentów nie obrazuje stanu faktycznego będącego podstawą do uznania, iż doszło do zajęcia pasa drogowego. Niemniej jednak na podstawie tych dowodów Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad ustalił, iż Skarżąca zajęła bez zezwolenia pas drogowy poprzez umieszczenie reklamy dwustronnej o powierzchni 8,84 m2 w okresie od 17 stycznia 2024 r. do 22 stycznia 2024 r.
Sąd w składzie rozpoznającym sprawę wskazuje, że w sprawach dotyczących kar pieniężnych za zajęcie pasa drogowego, postępowanie wyjaśniające powinno być przeprowadzone wyjątkowo starannie i ze szczególną dbałością (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 10 stycznia 2019 r., sygn. akt III SA/Kr 1038/18). W ocenie Sądu, miejsce w którym pas drogowy został zajęty w spornym okresie winno zostać uwidocznione na urzędowym dokumencie geodezyjnym. W aktach administracyjnych sprawy takiego dokumentu nie ma.
Podkreślić należy, że wynikająca z przepisów k.p.a. zasada oficjalności obciąża organ administracji publicznej obowiązkiem zebrania, a następnie rozważenia całego materiału dowodowego z urzędu. Koresponduje z nią zasada spoczywającego na organach administracji ciężaru dowodu, która nabiera szczególnego znaczenia w postępowaniu, którego przedmiotem jest nałożenie sankcji administracyjnej, a więc obowiązku o quasi karnym charakterze. Obciążenie strony sankcją administracyjną musi być poprzedzone jednoznacznym, nie budzącym jakichkolwiek wątpliwości ustaleniem faktu, iż istotnie naruszyła ona prawo, z którym to naruszeniem ustawa wiąże odpowiedzialność karnoadministracyjną.
Biorąc powyższe pod uwagę stwierdzić należało, że zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja I instancji dotknięta jest znaczącym naruszeniem art. 7, 77 § 1 k.p.a. Obie kontrolowane decyzje naruszają również art. 107 § 3 k.p.a., bowiem ich uzasadnienia uniemożliwiają Sądowi dokonanie kontroli jej legalności. Powyższe uchybienia natury procesowej w konsekwencji skutkują naruszeniem art. 40 ust. 12 pkt 1 u.d.p., gdyż organ nie zgromadził wystarczających dowodów dla udokumentowania umiejscowienia spornej reklamy w obrębie pasa drogowego.
W tym miejscu wskazać należy, że obecnie – z uwagi na przesunięcie przyczepy ze sporną reklamą całkowicie poza pas drogowy – nie jest możliwe jednoznaczne ustalenie prawnie znaczących w sprawie faktów, tj. czy sporny nośnik reklamowy pozostawał w przestrzeni pasa drogowego w okresie objętym zaskarżoną decyzją. Walor rozstrzygający istniejące wątpliwości powinna ewentualnie prezentować opinia uprawnionego geodety, który jednak z uwagi na stan faktyczny sprawy (zmiana lokalizacji przyczepy) nie może obecnie sporządzić mapy w odpowiedniej skali z naniesionym na niej tak przebiegiem pasa drogowego, jak i lokalizacją spornego obiektu w dacie adekwatnej do stwierdzonego naruszenia.
Stosownie zaś do brzmienia art. 105 § 1 k.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. W świetle tego uregulowania przyjmuje się, iż z bezprzedmiotowością postępowania w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a mamy do czynienia wówczas, gdy odpadł jeden z konstytutywnych elementów sprawy administracyjnej, o której mowa w art. 1 pkt 1 k.p.a.
Postępowanie może być bezprzedmiotowe z przyczyn prawnych, gdy okaże się, że nie ma normy prawnej udzielającej organowi administracji publicznej kompetencji do wydania decyzji administracyjnej lub z przyczyn faktycznych, gdy okaże się, że nie ma okoliczności faktycznych, uzasadniających według hipotezy normy prawnej kompetencję organu administracji publicznej do wydania decyzji administracyjnej. Z kolegi następcza bezprzedmiotowość postępowania ma miejsce wtedy, gdy w toku postępowania odpadnie przesłanka decydująca o dopuszczalności jego prowadzenia, czyli o istnieniu sprawy administracyjnej, która może podlegać merytorycznemu rozpatrzeniu przez organ administracji (zob. wyrok NSA z dnia 22 czerwca 2022 r. sygn. akt II OSK 2797/19). W przedmiotowej sprawie postępowanie jest bezprzedmiotowe z przyczyn faktycznych, gdyż nie ma okoliczności faktycznych (lokalizacja przyczepy z nośnikiem reklamowym w spornym okresie) uzasadniających według hipotezy normy prawnej (art. 40 ust. 12 pkt 1 u.d.p.) kompetencję organu administracji publicznej do wydania decyzji administracyjnej.
Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję w pkt 1 wyroku. Na podstawie tego przepisu w związku z art. 135 tej ustawy, Sąd uchylił również decyzję I instancji, w pkt 1 wyroku. Na podstawie natomiast art. 145 § 3 p.p.s.a., Sąd umorzył w pkt 2 wyroku postępowanie administracyjne, brak jest bowiem podstaw prawnych do nałożenia w niniejszej sprawie na Skarżącą kary pieniężnej za zajecie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi.
O kosztach postępowania sądowoadministracyjnego Sąd orzekł pkt 3 wyroku, na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a w związku z § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2023 r. poz. 1964 z późn. zm.), zasądzając od organu na rzecz Skarżącej kwotę 1017 zł, na którą składał się uiszczony wpis sądowy od skargi (100 zł), wynagrodzenie pełnomocnika będącego adwokatem (900 zł) oraz opłata skarbowa (17 zł).
Sprawa została rozpoznana w trybie uproszonym na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło