VI SA/Wa 3045/15

Dnia 20 września 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grażyna Śliwińska po rozpoznaniu w dniu 20 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. N. o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie ze skargi T. N. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia p o s t a n a w i a odmówić T. N. przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2015 r. nr [...]. T. N. (dalej też jako skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 25 listopada 2015 r. wezwano skarżącego do uiszczenia w terminie 7 dni wpisu sądowego od skargi w kwocie 450 złotych, stosownie do § 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193) – pod rygorem odrzucenia skargi. Przedmiotowe zarządzenie doręczono skarżącemu w dniu 7 grudnia 2015 roku. Tym samym siedmiodniowy termin do uiszczenia przez skarżącego wpisu sądowego upłynął w dniu 14 grudnia 2015 r. Zgodnie natomiast z notatką służbową z dnia 8 lutego 2016 r. po sprawdzeniu w dokumentach księgowych dotyczących opłat sądowych nie zidentyfikowano do dnia 4 lutego 2016 r. wpłaty do niniejszej sprawy. W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 16 marca 2016 roku odrzucił skargę. Sąd wskazał w uzasadnieniu, że w myśl art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 718, dalej jako p.p.s.a.) skarga podlega odrzuceniu, gdy w wyznaczonym terminie pomimo wezwania nie został uiszczony wpis. Powyższe postanowienie uprawomocniło się z dniem 12 kwietnia 2016 roku. Pismem z dnia 1 sierpnia 2016 roku skarżący wniósł o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. W uzasadnieniu wskazał, że nie uiścił wpisu sadowego od skargi, ponieważ pozostawał w błędnym przekonaniu, że postępowanie w przedmiocie nałożenia na niego kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia, zostało umorzone przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego. Wynikało ono z błędnego zrozumienia przez skarżącego treści postanowienia Głównego Inspektora Transportu Drogowego wstrzymującego wykonanie zaskarżonej decyzji. Skarżący wyjaśnił, że zrozumiał je jako całkowite umorzenie postępowania w sprawie i uznanie jego argumentów podniesionych w skardze. Podkreślił, że prowadzi działalność gospodarczą od 2004 roku i po raz pierwszy została na niego nałożona kara pieniężna za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia. Nigdy wcześniej nie miał do czynienia z takim postępowaniem, dlatego też nie miał świadomości, że jest jakaś różnica między umorzeniem postępowania, a wstrzymaniem wykonania decyzji. Skarżący podniósł, że w dniu 25 lipca 2016 r. odebrał pismo, w którym Główny Inspektor Transportu Drogowego wezwał go do zapłaty kwoty 15 000 złotych wraz z kosztami upomnienia. W tej sytuacji po ponownej analizie wszystkich dokumentów skarżący zrozumiał, iż źle odczytał treść postanowienia organu, wnioskując, że postępowanie zostało umorzone, podczas gdy w rzeczywistości zostało jedynie wstrzymane wykonanie zaskarżonej decyzji. Rozpoznając wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, Sąd zważył, co następuje: Art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 718, dalej jako p.p.s.a.) wprowadził zasadę, iż czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna, przy czym, w przypadku jeżeli strona nie dokonała czynności bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu (art. 86 § 1 p.p.s.a.). Tryb złożenia wniosku szczegółowo reguluje art. 87 p.p.s.a. W myśl § 1 pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi (§ 3 cyt. przepisu). Natomiast § 2 stanowi, że w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Odnosząc się kwestii do uprawdopodobnienia przez skarżącego braku winy w uchybieniu terminu, stwierdzić należy, iż kryterium braku winy, jako przesłanki możliwości przywrócenia terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym wiąże się z obowiązkiem szczególnej staranności przy dokonywaniu tej czynności (p. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 lutego 2003r., II SA 4162/01, Monitor Prawniczy 2003, nr 8, s. 340). Przywrócenie uchybionego terminu ma bowiem charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. O braku winy w uchybieniu terminu można zatem mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Nie uzasadniają przywrócenia uchybionego terminu okoliczności takie, jak dopuszczenie się choćby lekkiego niedbalstwa przez stronę (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 stycznia 2002r., II SA/Wr 1329/01, niepubl.), czy też niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lutego 2000r., SA/Sz 1117/99, niepubl.), bądź nieznajomość prawa (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 listopada 1998r. I SA/Łd 153/97, LEX nr 37127). Mając powyższe na uwadze, uznać należy, iż skarżący nie wykazał braku winy w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Przyczyną nieuiszczenia wpisu sądowego od skargi, pomimo prawidłowo doręczonego skarżącemu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu, było mylne odczytanie treści postanowienia Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2015 roku wstrzymującego wykonanie zaskarżonej decyzji z urzędu na podstawie art. 140ac ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2012 r. poz. 1137 ze zm.; dalej "p.r.d."). Zgodnie z powyższym przepisem decyzja ostateczna o wymierzeniu kary pieniężnej za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia podlega wykonaniu po upływie 30 dni od jej doręczenia, chyba że wstrzymano jej wykonanie. Organ kontroli, który wydał decyzję ostateczną, z urzędu wstrzymuje jej wykonanie, w drodze postanowienia, na które nie przysługuje zażalenie, w razie wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Oznacza to, że wstrzymanie wykonania decyzji nakładającej karę pieniężną w myśl przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym następuje z urzędu, ale tylko wówczas, gdy strona zaskarżyła tę decyzję do sądu administracyjnego. Tym samym wstrzymanie wykonania skarżonej decyzji ma charakter jedynie ochrony tymczasowej przed jej skutkami na czas postępowania zainicjowanego skargą do sądu administracyjnego. Odmienną kwestią jest natomiast konieczność uiszczenia wymaganego wpisu sądowego od skargi, od uiszczenia którego uzależnione jest nadanie jej prawidłowego biegu. Skarżący otrzymał prawidłowo sformułowane zarządzenie o wezwaniu od uiszczenia wpisu sądowego, ale świadomie go nie wykonał. W tym przypadku nie zaistniała więc jakakolwiek okoliczność uniemożlwiająca mu wypełnienie nałożonego na niego obowiązku uiszczenia wpisu sądowego, warunkującego możliwość nadania biegu skardze. Nie można bowiem za taką okoliczność uznać pozostawania przez skarżącego w błędnym przekonaniu o uwzględnieniu skargi w drodze wydania przez organ postanowienia wstrzymującego wykonanie zaskarżonej decyzji. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie (postanowienie z dnia 2 października 2012 r. sygn. akt II OZ 833/12) "mylne zrozumienie treści wezwania, w sytuacji gdy nie wynika to ze sposobu jego zredagowania, na skutek którego dana czynność nie została dokonana w terminie, nie stanowi o braku winy w uchybieniu terminu". W niniejszej sprawie zaistniała właśnie taka sytuacja. Skarżący mimo prawidłowego i wyraźnie zredagowanego pouczenia o uiszczeniu wpisu, mylnie uznał, że nie jest zobligowany do jego wykonania, bowiem skarga została uwzględniona. Niewykonanie przez skarżącego wezwania do uiszczenia wpisu sądowego oznacza, że dopuścił się on niedbalstwa, czyli nie dołożył należytej staranności i ostrożności w dbaniu o własne interesy. Jak wskazał natomiast Naczelny Sąd Administracyjny, nie może być podstawą do uznania braku winy w wadliwym wykonywaniu czynności w postępowaniu sądowym brak wiedzy co do zasad tego postępowania; czyniłoby to wymówkę i usprawiedliwienie dla każdej strony takiego postępowania, która z pomocy profesjonalnego pełnomocnika decyduje się nie korzystać" (zob. postanowienie NSA z dnia 5 sierpnia 2011 r. sygn. akt II FZ 430/11). W ocenie Sądu powołane przez skarżącego we wniosku o przywrócenie terminu okoliczności nie uzasadniają braku winy w uchybieniu terminu, gdyż nie sposób dopatrzyć się w nich obiektywnych i niezależnych od strony przeszkód w prawidłowym i terminowym uiszczeniu przez niego wpisu sądowego od skargi. Wobec uznania, iż skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, Sąd, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.